(ကုိဖီအာနန္ဦးေဆာင္ေသာ ရခုိင္ျပည္နယ္အဆုိင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္အား ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတစ္ခု၌ ေတြ႕ရစဥ္။ ဓါတ္ပုံ - Min Kyaw Thu Htay)
ေမလ ၁၁ ရက္၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ ေက်ာ္လင္း (ေရာင္စုံ)/DMG ။ ။ စကတည္းက အတိုက္အခံ၊ အျငင္းအခံုမ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ေသာ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆုိင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္သည္ ယခုအခ်ိန္တြင္ ၉ လာတာ ၾကာျမင့္ခ့ဲၿပီျဖစ္သည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္သည္ နိုင္ငံေတာ္အစိုးရအဆက္ဆက္မွ ေျပလည္ေအာင္မေျဖရွင္းေပးခဲ့သည့္အတြက္ နာတာရွည္ေရာဂါနဲ႔ အလားသ႑ာန္တူသည္။ ကုသေသာေဆးမ်ားမွာလည္း ေဆးၿမီးတိုမ်ားသာျဖစ္သည္။ ယင္းအတြက္ေၾကာင့္ ကမာၻနဲ႔ဆက္စပ္လာလွ်င္ ကမာၻ႕မ်က္ႏွာစာမ်ားျဖစ္ေသာသူမ်ားနဲ႔သာ အေျဖရွာရမည္ဟုဆိုကာ နိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္အား ေခါင္းေဆာင္ေစကာ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆုိင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ကို ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပပညာရွင္မ်ား (၉) ဦးပါ၀င္ေသာ အဖြဲ႕ကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။
သို႔ရာတြင္ ရခိုင္ျပည္တြင္း အမတ္ (၄၅) ေနရာျဖင့္ အႏုိင္ရရွိထားေသာ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ (ANP) က ေခါင္းေဆာင္မ်ားနွင့္ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားမွ လႊတ္ေတာ္တြင္း၌ ဆန္႔က်င္ခဲ့ၾကသည္။ ရခိုင္ျပည္သူမ်ားမွာလည္း ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပမႈမ်ား ရွိခဲ့သည္။ ရခိုင္အမ်ဳိးသားပါတီ (ANP) မွ ကန္႔ကြက္ရသည့္ အေၾကာင္းအရင္းမွာ ရခိုင္ျပည္အေရးကို လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ နိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္အေနျဖင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးသားလံုးအား ကိုယ္စားျပဳထားေသာ ရခုိင္အမ်ိဳးသားပါတီ (ANP) အား အသိမွတ္မျပဳျခင္း၊ ႀကိဳတင္ညိွႏႈိင္းမႈ မရွိျခင္းေၾကာင့္ဟု အေၾကာင္းျပသည္။ ယင္းသို႔ ကန္႔ကြက္ေ၀ဖန္ေနသည့္ၾကားက ဖြဲ႕စည္းလာခဲ့ေသာ ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္ဟု လူသိမ်ားသည့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆုိင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္သည္ ယခုအခ်ိန္အထိ ဘယ္လို အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ရွိသြားျပီလဲဟု ေမးခြန္းထုတ္စရာျဖစ္လာသည္။
ေကာ္မရွင္ထဲတြင္ ရခိုင့္သမိုင္း၊ ရခိုင့္နိုင္ငံေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ ပါ၀င္သင့္သူမ်ားက မပါ၀င္ျခင္းျဖစ္သည္။ ရခိုင္သမိုင္းပညာရွင္ တစ္ဦးျဖစ္သူ ေဒါက္တာေအးခ်မ္းမပါ၀င္ဘဲ ရန္ကုန္မွ တစ္ခ်ိဳ႕ကို ပါ၀င္ထည့္ထားျခင္းသည္ ရခိုင္အေရးကို အေလးမထားရာေရာက္ျပီး NLD အစိုးရအေနျဖင့္ မိမိတို႔ႏွင့္ အလြမ္းသင့္သူမ်ားကိုသာ ေခၚယူျခင္းျဖစ္သည္ဟု ေ၀ဖန္သူမ်ားလည္းရွိခဲ့သည္။ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီမွ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တခ်ိဳ႕ဆိုလွ်င္ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆုိင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ကို ဖြဲ႕စည္းကာ ကိုဖီအာနန္ကိုေခၚယူျခင္းျဖင့္ နိုင္ငံျခားအလွဴေငြမ်ားကို ေမွ်ာ္ကိုးျခင္းျဖစ္သည္ဟု သံုးသပ္မႈမ်ားလည္း ရွိသည္။ မည္သို႔ပင္ဆိုေစ ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္သည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ကုလသမဂၢမွ ကိုယ္တိုင္၀င္ေရာက္ေျဖရွင္းမည့္အေရးကို ကာကြယ္လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ယူဆမႈမ်ားလည္းရွိသည္။
ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူတစ္ခ်ိဳ႕ အဆိုအရ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးေဟာင္း ဘန္ကီမြန္းသည္ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ မဟာမိတ္ႏိုင္ငံမ်ား အစည္းအေ၀းသို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား ဖိတ္ၾကားထားခဲ့သည္။ အဆိုပါ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ တက္ေရာက္လာလွ်င္ ေတာင္းဆိုမႈတစ္စံုတစ္ရာရွိၿပီး ရခိုင္အေရးႏွင့္ ပတ္သတ္ၿပီး ဖိအားေပးမႈမ်ား ရွိလာႏိုင္သည္။ ယင္းကဲ့သို႔ ကုလသမဂၢမွ ၾကား၀င္မည့္အေျခအေနမ်ားကို ကာကြယ္လိုသည့္ သေဘာျဖင့္ ဘန္ကီမြန္းထက္ စီနီယာက်ေသာ အတြင္းေရးမွဴးေဟာင္း ကိုဖီအာနန္အား အကူညီေတာင္းခံ ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ရခိုင္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို ႀကိဳတင္အသိေပးခဲ့လွ်င္ တားျမစ္သံမ်ားထြက္ေပၚလာၿပီး ကမာၻကသိရွိသြားမည္ျဖစ္သည္။ ယင္းသို႔သိရွိသြားလွ်င္ သူစီမံထားသည့္အတိုင္း လုပ္ေဆာင္ရန္မလြယ္ကူေသာေၾကာင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သေဘာေပါက္ထားသည္။ တကယ္တမ္းတြင္လည္း ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္ကို ဖြဲ႕စည္းၿပီးသည့္အခါ ကုလသမဂၢမိတ္ဖက္နိုင္ငံနွင့္ အစည္းအေ၀းကို တက္ေရာက္မည့္ေန႔တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ က်န္းမာေရးအရ ဆရာ၀န္မွ နားခိုင္းထားသည္ဟုဆိုကာ တက္ေရာက္ျခင္းမရွိေပ။
ဘန္ကီမြန္းအေနျဖင့္လည္း ၄င္းထက္ စီနီယာျဖစ္ေသာ ကိုဖီအာနန္၀င္ပါေနသည့္အတြက္ေၾကာင့္ စံုစမ္းရာတြန္းအားေပးရန္ မတတ္နိုင္ေတာ့ေပ။ ယင္းအေျခအေနမ်ားအား ေသခ်ာေလ့လာမႉ မရွိေသာအခါ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွ ႀကိဳတင္တိုင္ပင္မႉမရွိသည့္အတြက္ဟုဆိုကာ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ (ANP) ေကာ္မရွင္အား ကန္႔ကြက္ေသာ Statement အားထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု သံုးသပ္ၾကသည္။
တစ္ဖက္တြင္လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ NLD ပါတီသည္ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေရွ႕တန္းတင္ကာ ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္းျပႆနာကို ေျခေျချမစ္ျမစ္မသိသျဖင့္ ေသခ်ာေသာ စီမံကိန္းမ်ား ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္နိုင္စြမ္းမရွိဟု ေကာ္မရွင္အား မလိုလားသူတို႔က ေ၀ဖန္ၾကသည္။ ၄င္းတို႔၏ အစိုးရလက္ထက္မွာပင္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ထပ္မံျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ၂၀၁၆ ေအာက္တိုဘာ (၉) တြင္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ က်ီးကန္းျပင္ေက်းရြာရွိ အမွတ္ (၁) နယ္ျခားေစာင့္ ရဲကြပ္ကဲမွဴးအဖြဲ႔ရုံး (ဌာနခ်ဳပ္) အပါအ၀င္ ငါးခူရနယ္ျခားေစာင့္ရဲစခန္း၊ ကိုးတန္ေကာက္ရဲစခန္းတို႔သည္ တစ္ေန႔တည္းတြင္ အကာလ္မူလ္ မူဂ်ာဟီဒင္န္ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕က စီးနင္းတိုက္ခိုက္ခဲ့သည္။ ယင္းျဖစ္စဥ္တြင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ (၉)ဦးက်ဆံုးကာ ေလးဦးဒဏ္ရာရရွိခဲ့သည္။ ေအာက္တိုဘာ (၁၅) ရက္အထိ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္မွ (၁၅) ဦးက်ဆံုးခဲ့သည္။ အစိုးရဖက္မွ လက္နက္မ်ိဳးစံု (၅၁) မ်ိဳးႏွင့္ က်ည္ဆန္ (၁၀,၁၄၀) ဆံုးရံႉးခဲ့သည္။ အကာလ္မူလ္ မူဂ်ာဟီဒင္န္ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕မွ ၁၂ ဦးကို အေသဖမ္းဆီးရမိကာ (၈) ဦးကို အရွင္ဖမ္းဆီးရမိခဲ့သည္။ ယင္းမွစ၍ ယေန႔အခ်ိန္အထိ ေန႔စဥ္ရက္ဆက္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား၊ ရဲစခန္းမ်ားကို လာေရာက္ပစ္ခတ္မႈမ်ားရွိခဲ့ၿပီး အၾကမ္းဖက္သူမ်ားဘက္မွလည္း Online ေပၚတြင္ ဗြီဒီယိုဖိုင္မ်ားတင္ကာ စိန္ေခၚမႈမ်ားရွိလာသည္။ မြတ္ဆလင္ထဲမွ အစိုးရသတင္းေပးဟု ယူဆခံရသူမ်ားမွာလည္း သတ္ျဖတ္ခံေနရသည္။ ယင္းအေျခအေနမ်ားသည္ NLD အစိုးရေျဖရွင္းရမည့္ ျပႆနာျဖစ္လာၿပီး ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္ ဘာလုပ္ေနသလဲဟူေသာ ေမးခြန္းမ်ားကိုျဖစ္ေပၚေစသည္။ တခ်ိဳ႕ကလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ကမာၻ႔နိုင္ငံမ်ား၏ေလးစားမႉကို ခံယူထားရေသာအခါ ရခိုင္အေရးကို ျပတ္ျပတ္သားသား ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းရန္ တြန္႔ဆုတ္ေနသည္ဟု ဆိုၾကသည္။ ယင္းအေျခအေနမ်ားအရ ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္ အေရြ႕ကို စိတ္၀င္စားလာၾကသည္။
ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္သည္ ၂၀၁၆ ခုနွစ္ စက္တင္ဘာလ (၅)ရက္ေန႔တြင္ စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး အႀကံေပးေကာ္မရွင္၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကို ဆန္းစစ္ေလ့လာျခင္း၊ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ျဖစ္ကာ ေနရပ္စြန္႔ခြာရမႈမ်ားနွွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးနိမ့္က်မႈ၏ အရင္းအျမစ္ကို ရွာေဖြတင္ျပရန္ျဖစ္သည္။ ယင္းသို႔ ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္ရာတြင္ နိုင္ငံတကာတြင္ က်င့္သံုးေနေသာ စံႏႈန္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားနွင့္အညီ ေကာ္မရွင္မွ ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္မ်ားကို ကာကြယ္တားဆီးျခင္း၊ လူသားခ်င္းစာနာ ေထာက္ထားမႈမ်ားဆိုင္ရာ အကူအညီမ်ားေပးအပ္ျခင္း၊ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ျခင္းနွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈစသည့္ နယ္ပယ္ (၅) နွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ ကိစၥရပ္မ်ားကို အႀကံျပဳခ်က္မ်ားျပဳလုပ္သြားမည္ဟု အႀကံေပးေကာ္မရွင္၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
အႀကံေပးေကာ္မရွင္တြင္ ပါ၀င္ေသာ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ ပညာရွင္မ်ားမွာ ဦး၀င္းျမ၊ ဦးေအးလြင္၊ ေဒါက္တာ သာလွေရႊေဒါက္တာျမသီတာ၊ ေဒၚေစာခင္တင့္နွင့္ ဦးခင္ေမာင္ေလးတို႔ ပါ၀င္ေသာ ျမန္မာနိုင္ငံသား (၆)ဦးႏွင့္ မစၥတာဂါဆန္ဆလမီ (Mr-Ghassom Salame)၊ မစၥလေတးရွ ဘန္ဒန္အဆမ္ (Ms- Laetitia van den Assum) နွင့္ ကိုဖီအာနန္ (Mr Kofi Annan) တို႔ပါ၀င္ေသာ နိုင္ငံတကာအဖြဲ႕၀င္(၃) ဦး၊ စုစုေပါင္း (၉) ဦးျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားခဲ့သည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ဆုိင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္မွ ရခိုင္ျပည္တြင္းမွ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ားကုိ ေဒသအေခၚ ဘဂၤလီဆိုေသာစကားနွင့္ တခ်ိဳ႕ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိျဖင့္ ေခၚေ၀ၚၾကေသာ ရုိဟင္ဂ်ာဆိုေသာ စကားလံုး (၂) ရပ္လံုးအား သံုးစြဲခြင့့္မျပဳဘဲ မြတ္ဆလင္ (သို႔မဟုတ္) ရခိုင္ျပည္နယ္ အတြင္းရွိ မြတ္ဆလင္လူ႔အဖြဲ႕အစည္းဟုသာ ရည္ညႊန္းသံုးစြဲမည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။ ယင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံရံုးမွလည္း ဘဂၤလီဟု မသံုးစြဲဘဲ မြတ္ဆလင္ဟုသာ သံုးစြဲေခၚေ၀ၚရန္ ထုတ္ျပန္ခ်က္အေပၚ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီက ဦးေဆာင္ကာ ကန္႔ကြက္မႈမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ရခိုင္ျပည္သူအမ်ားစုမွ ေနအိမ္မ်ားေရွ႕တြင္ ဘဂၤလီဟုသာ သံုးစြဲေခၚေ၀ၚမည္ဟုဆိုေသာ စာတမ္းမ်ားအား ခ်ိတ္ဆြဲထားခဲ့ၾကသည္။ ၂၀၁၆ စက္တင္ဘာလ ပထမပတ္တြင္ ေကာ္မရွင္အား ဖ်က္သိမ္းမည့္အဆိုအား ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ လႊတ္ေတာ္တြင္ တင္သြင္းခဲ့မႈသည္ ေအာင္ျမင္မႈမရရွိခဲ့ေပ။ ဆက္လက္၍ ယင္းေကာ္မရွင္ ကန္႔ကြက္အဆိုအား ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္တြင္ တင္သြင္းခဲ့ရာ ေအာင္ျမင္မႈရရွိခဲ့သည္။ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီအပါအ၀င္ ေကာ္မရွင္အား အသိအမွတ္ျပဳရန္ ျငင္းဆန္သပိတ္ေမွာက္ေသာ အဖြဲ႕အစည္မ်ား၊ လူပုဂၢိဳလ္မ်ားအား ေကာ္မရွင္မွ ေတြ႕ဆံုရန္ စီစဥ္ခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ယခုအခ်ိန္ထိ ေကာ္မရွင္မွာ ေထာက္ခံမႈမရရွိဘဲ သပိတ္ေမွာက္မႈမ်ားႏွင့္ အတားအဆီးမ်ားကုိ ႀကံဳေနရသည္။ စစ္ေတြၿမိဳ႕တြင္ ေကာ္မရွင္ ရံုးခြဲဖြင့္လွစ္ရန္ စီမံထားမႈသည္လည္း ဖြင့္လွစ္ႏိုင္ျခင္းမရွိခဲ့ေခ်။
ယခုအခ်ိန္တြင္ ေကာ္မရွင္မွ ၾကားျဖတ္အႀကံဳျပဳခ်က္ (၁၂) ခ်က္ကို ထုတ္ျပန္ထားသည္။ ယင္းအႀကံျပဳခ်က္ (၁၂) ခ်က္ထဲမွ တခ်ိဳ႕အခ်က္အလက္မ်ားမွာလည္း ေထာက္ျပစရာျဖစ္လာၿပီး ရခိုင္လူမႈဘ၀ႏွင့္ ထပ္တူက်ျခင္းမရွိဟု ရခိုင္ျပည္သူအမ်ားစုမွ ေျပာဆိုၾကသည္။ ေကာ္မရွင္မွ အစီရင္ခံစာ ထြက္လာကတည္းက လူမႈကြန္ရက္မ်ားတြင္ တစ္ဖက္လူ႔အဖြဲ႕အစည္မ်ားအား ဘက္လိုက္မႈရွိထားသည္ဟု ေ၀ဖန္ၾကသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ေကာ္မရွင္အႀကံျပဳခ်က္ နံပါတ္ ၃ တြင္ တရားမွ်တမႈႏွင့္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးက႑တုိ႔တြင္ ေအာက္တိုဘာ ၉ ရက္ ျဖစ္စဥ္ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာ့တပ္မေတာ္မွ နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈမ်ားျပဳလုပ္ရာတြင္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာဥပေဒကို ဆိုးဆိုးရြားရြား ခ်ိဳးေဖာက္ခဲ့ေၾကာင္း စြပ္စြဲခ်က္မ်ား ေပၚထြက္ခဲ့သည္။ ယင္းအေျခအေနမ်ားကို အစိုးရအေနျဖင့္ လြပ္လပ္၍ တရားမွ်တေသာ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ားျပဳလုပ္ကာ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားကို အေျခခံ၍ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈသူမ်ားအား ျပစ္မႈအတြက္ တာ၀န္ယူေစၿပီး ျပစ္ဒဏ္မ်ားကို ေပးသင့္ေၾကာင္း အႀကံျပဳထားသည္။ ယင္းအေျခအေနမ်ား ျဖစ္ေပၚစဥ္ကာလက တပ္မေတာ္မွ စနစ္တက် နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး လုပ္ေနသည္ဟု ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း နယ္ေျမရွင္းလင္း စဥ္ကာလက တပ္မေတာ္ဘက္မွ အၾကမ္းဖက္သမားကုိသာ ႏွိမ္ႏွင္းမႉမ်ားျပဳခ့ဲၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား မရွိခ့ဲေၾကာင္း၊ တကယ္လုိ႔ ရွိပါက သက္ေသအေထာက္မ်ားႏွင့္တကြ တင္ျပႏုိင္ေၾကာင္း၊ ထုိ႔သုိ႔တင္ျပလာပါက ထိေရာက္စြာအေရးယူေဆာင္ရြက္သြားမည္ဟု ျမန္မာ့တပ္ေတာ္မွ ထုတ္ျပန္ထားသည္ကုိ ေတြ႕ရသည္။
တခ်ိန္တည္းမွာပင္ ကမၻာ႔မီဒီယာတခ်ိဳ႕ႏွင့္ အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာမ်ားေပၚတြင္လည္း ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံ သတင္းတုမ်ားမွ အစိုးရမွ ေဒသခံမြတ္ဆလင္မ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ရွိေနသည္ဟုဆိုကာ သတင္းမ်ား၊ ဓာတ္ပံုမ်ား လႊင့္တင္ခဲ့ၾကသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွလည္း ႏိုင္ငံသူႏိုင္ငံသားမ်ား၏ လံုၿခံဳေရး၊ ႏိုင္ငံေတာ္တည္တံ့ခိုင္ၿမဲေရးတို႔အတြက္ လုပ္သင့္လုပ္ထိုက္သည့္ ကိစၥရပ္မ်ားကို တရားဥပေဒ ေဘာင္တြင္းမွ မွန္မွန္ကန္ကန္ သတိရွိရွိ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ဟု မီဒီယာမ်ားတြင္ ေျဖၾကားခဲ့သည္။
တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားမွ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ ၀ါရီ ၁ ရက္ေန႔တြင္ ရပ္ဆိုင္းခ့ဲၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ေကာ္မရွင္အား အသိေပးထားၿပီးျဖစ္သည္။
ယခုေလာေလာလတ္လတ္ ေကာ္မရွင္ေျဖရွင္းေနရေသာကိစၥမွာ မြတ္ဆလင္မ်ားေနထိုင္ေသာ ေက်းရြာမ်ားမွ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးကိစၥရပ္မ်ားျဖစ္သည္။ ေဒသခံမ်ားအေနျဖင့္ လက္ေတြ႕သိေနၾကေသာ အရာမွာ မြတ္ဆလင္ ေက်းရြာမ်ားတြင္ မြတ္ဆလင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားျဖင့္သာ အုပ္ခ်ဳပ္ေနၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ ဘူးသီးေတာင္-ေမာင္ေတာတြင္ရွိေသာ ေက်းရြာအမ်ားစုမွာ မြတ္ဆလင္သီးသန္႔ ေက်းရြာမ်ားသာမ်ားၿပီး ယင္းေက်းရြာမ်ားတြင္ မည္သည့္ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားတစ္ဦးမွ သြားေရာက္ေနထိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ျခင္းမရွိသည္ကို ေဒသခံမ်ားသိေနၾကေသာ္လည္း ေကာ္မရွင္မွ လြဲမွားစြာ သံုးသပ္ထားမႈရွိသည္ဟု ဘူးသီးေတာင္ ေမာင္ေတာေဒသခံမ်ားမွ ေ၀ဖန္ၾကသည္။ မြတ္ဆလင္မ်ားဘက္မွလည္း အစုိးရမွ လုံၿခံဳမႉမေပးႏုိင္သည့္အတြက္ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ရာထူးမ်ားကို လက္မခံႏုိင္သည့္ မြတ္ဆလင္တခ်ို႕လည္း ရွိေနသည္။
ေကာ္မရွင္မွ အႀကံေပးထားသည့္ အခ်က္ ၅ လူမႈစီးပြား ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးတြင္ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးအား ေရရွည္ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ တိုက္တြန္းထားသည္။ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာျဖင့္ ၾကည့္မည္ဆိုပါက ျပည္နယ္အတြင္းတြင္ စာမတတ္သူရာခိုင္ႏႈန္းမွာ အလြန္ျမင့္မားလွ်က္ရွိၿပီး မူလတန္းအဆင့္ၿပီးသည္အထိ စာသင္ၾကားႏိုင္သည့္ ေက်ာင္းသားရာခိုင္ႏႈန္းမွာ အလြန္နိမ့္က်ေနသည္။ အထူးစိုးရိမ္စရာေကာင္းသည့္ ကိစၥမွာ မြတ္ဆလင္ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူမ်ားအေနျဖင့္ ခြဲျခားဆက္ဆံခံရသည့္ မူ၀ါဒမ်ားရွိေနၿပီး ခရီးသြားလာခြင့္ ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ တကၠသိုလ္ပညာေရးကို ဆက္လက္သင္ၾကားႏိုင္ခြင့္မရွိဟု ဆိုထားသည္။
သို႔ရာတြင္ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာမွ ပညာေရး၀န္ထမ္းမ်ားေထာက္ျပၾကသည္မွာ ဘူးသီးေတာင္ ေမာင္ေတာင္တြင္ မြတ္ဆလင္ေက်ာင္းသားမ်ား၏ ေအာင္ခ်က္ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ျမင့္မားသည့္ အဆင့္မွာရွိေနၿပီး ဂုဏ္ထူးမ်ားျဖင့္ ေအာင္ျမင္သူမ်ားလည္းရွိေၾကာင္း၊ သို႔ရာတြင္ တခ်ိဳ႕မြတ္ဆလင္ ေက်းရြာမ်ားတြင္ ကမၻာ့စားနပ္ရိကၡာအဖြဲ႕မ်ားကဲ့သို႔ေသာ ႏိုင္ငံတကာကူညီေရးအဖြဲ႕မ်ားမွ ေက်ာင္းသားမ်ားအား ကူညီမည့္ေန႔မ်ားတြင္သာ ေက်ာင္းကိုေရာက္ရွိၿပီး က်န္ေသာေန႔ရက္မ်ားတြင္ သူတို႔၏ က်မ္းစာသင္ေက်ာင္းတြင္သာ သင္ၾကားၾကသည္ဟုဆိုသည္။
အခ်က္ ၇ ျဖစ္ေသာ ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈႏွင့္ လြပ္လပ္စြာသြားလာခြင့္တြင္လည္း ေကာ္မရွင္မွ ယခုလို အႀကံဳျပဳထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ " ရခိုင္ျပည္တြင္းမွာရွိေသာ မြတ္ဆလင္မ်ားသည္ မည္သည့္ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္တည္ႏိုင္မႈမရွိသည္မွာ ၾကာၿပီၿဖစ္ေၾကာင္း၊ ခြဲျခားဆက္ဆံခံရမႈမ်ားႏွင့္ အႏုိင္က်င့္ခံရမႈမ်ားကို ႀကံဳေတြ႕ေနရၿပီး ယခုအခ်ိန္အထိ လူဦးေရ (၂၀၀၀၀) ကိုသာ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ေစ ႏိုင္သည့္အတြက္ ယခင္အစိုးရႏွင့္ လက္ရွိအစိုးရတို႔၏ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္မႈမွာ ေအာင္ျမင္မႈမရွိ " ဟု သံုးသပ္ထားသည္။
အဆိုပါကိစၥရပ္မ်ားအား ေလ့လာေမးျမန္းသည့္အခါ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူမ်ားက ယခင္ ေခတ္အဆက္ဆက္အစုိးရမွ ရခုိင္ျပႆနာအား ႏိုင္ငံေရးအျမတ္ထုတ္စရာ ေနရာတစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားခဲ့ၿပီး လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးဌာနအား ဗဟိုခ်ုပ္ကိုင္မႈစနစ္ျဖင့္သာ ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ တခ်ိဳ႕ မြတ္ဆလင္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားသည္ ဖခင္ျဖစ္သူက ႏိုင္ငံသားကဒ္မရရွိေသးဘဲ လုပ္ငန္းသေဘာအရ ခရီးသြားလိုသည့္အခါ စစ္တပ္မွ အရာရွိႀကီးမ်ား၏ အကူအညီျဖင့္ ႏိုင္ငံသားကဒ္မ်ားရရွိခဲ့ၾကေၾကာင္း ေထာက္ျပၾကသည္။ ႏိုင္ငံေရးအမ်ိဳးသားေရး လႈပ္ရွားသူမ်ား ကလည္း ၁၉၈၂ ဥပေဒႏွင့္ တစ္လင္တစ္မယားစနစ္ျဖင့္သာ ၾကပ္မတ္ေဆာင္ရြက္လွ်င္ ႏိုင္ငံသားႏွင့္ ႏိုင္ငံသားမဟုတ္သူတို႔ကို ခြဲျခားလာႏိုင္မည္ဟုဆိုသည္။
မည္သို႔ပင္ဆိုေစ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆုိင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္သည္ ရခိုင္ျပည္သူတို႔ ႀကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ၊ မႀကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ ဗဟိုအစိုးရ၏ ခြင့္ျပဳခ်က္အေပၚတြင္ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ေနေသာ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုျဖစ္ေနသည္။ ေကာ္မရွင္၏ လုပ္ငန္းစဥ္အေရြ႕သည္လည္း ေက်နပ္မႈ ရွိသူမ်ားက တစ္ဖက္၊ ေက်နပ္မႈ မရွိသူမ်ားက တစ္ဖက္ျဖင့္ ေ၀ဖန္ခံေနရဆဲျဖစ္သည္။
ေရးသားသူ - ေက်ာ္လင္း (ေရာင္စံု) - ၁၁၊ ၅၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္
