ေမာင္ကံ ေရးသားသည္
အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္ခံရမႈမ်ားႏွင့္ ပဋိပကၡမ်ား မၾကာခဏျဖစ္ပြားေနသည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အေနာက္ဘက္ နယ္စပ္ေဒသ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕သည္ ကမၻာေက်ာ္ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ျဖစ္ေနသလို စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆးျပား ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားမႈႏွင့္ နာမည္ႀကီးေနေသာ ၿမိဳ႕တစ္ ၿမိဳ႕လည္းျဖစ္ေနသည္။ အေၾကာင္းမွာ သန္းခ်ီေသာ ဒဗလ်ဴ၀ိုင္ (WY) စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆးျပားမ်ားကို မၾကာခဏ ဖမ္းဆီးရမိေနျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ေဆးျပားမ်ားႏွင့္အတူ ဖမ္းဆီးရမိသည့္ တရားခံမ်ားမွာလည္း အသြင္မ်ိဳးစံုကလူမ်ား ပါ၀င္ေနျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။
ေမာင္ေတာႏွင့္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕မ်ားမွ က်ပ္ဘီလီယံခ်ီေသာ စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆးျပားမ်ားကို ဘုန္းႀကီး၊ တပ္မေတာ္သား၊ ရဲတပ္ဖဲြ႕၀င္၊ ရခိုင္၊ ဘဂၤါလီ၊ ပါတီႏွင့္ဆက္စပ္ေနသူ စသည့္ အသြင္မ်ိဳးစံုေသာလူမ်ားထံမွ ဖမ္းဆီးရမိေနသည္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံႏွင့္ နယ္စပ္ခ်င္းဆက္သြယ္မႈရွိေနသည့္ ၿမိဳ႕ျဖစ္သည့္အတြက္ ေရွးေခတ္အဆက္ဆက္ကပင္ ေမွာင္ခိုလုပ္ငန္းမ်ား ႀကီးစိုးခဲ့သည့္ၿမိဳ႕ဟု ရခိုင္ေဒသခံအမ်ားစုက သိထားၾကၿပီး ယခင္က ဒဗလ်ဴ၀ိုင္ (WY) စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆးျပားမ်ား ေခတ္မစားေသးသည့္အခ်ိန္ကပင္ မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားျဖစ္သည့္ ဖန္ဆီဒိုင္းႏွင့္ေဆးေျခာက္မ်ားကို ေမာင္ေတာၿမိဳ႕တြင္ ၀ယ္ယူရရွိေနသည္။ စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆးျပားမ်ား ေခတ္စားလာၿပီးေနာက္ ေမာင္ေတာေဒသရွိ ရခိုင္ႏွင့္ ဘဂၤါလီလူငယ္တခ်ိဳ႕သည္ ေဆးသံုးစဲြ၍ စိတ္ေဖာက္ျပန္ကာ ႐ူးသြပ္သြားသူမ်ားကိုေတြ႕ရွိေနရသည္။ ယင္းအထဲတြင္ ဘဂၤါလီမ်ားထက္ ရခိုင္လူငယ္အမ်ားစုက ပိုမို၍ စိတ္ေဖာက္ျပန္ ႐ူးသြပ္သြားၾကသည္ကို ေတြ႕ရသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၈ ရက္က ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ ေက်ာက္ဗလီမွထြက္လာေသာ ဘဂၤါလီလူအုပ္ႀကီးသည္ ၿမိဳ႕ေပၚရပ္ကြက္ႏွစ္ခုႏွင့္ ေက်းလက္ရွိ တိုင္းရင္းသားေက်းရြာ ေပါင္းတစ္ဆယ္ေက်ာ္ကို မီး႐ိႈ႕ဖ်က္ဆီးခဲ့သည္။ အဆိုပါ မီး႐ိႈ႕ဖ်က္စီးရန္အတြက္ ဘဂၤါလီလူငယ္အမ်ားစုကို စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆးျပားမ်ား တိုက္ေကြၽး၍ ေစခိုင္းခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဖမ္းဆီးရမိသည့္ တရားခံတခ်ိဳ႕က တရား႐ံုးတြင္ သက္ေသထြက္ဆိုခဲ့ဖူးသည္။
ေမာင္ေတာခ႐ိုင္ရွိ နယ္ျခားေစာင့္ရဲစခန္းသံုးဆယ္ေက်ာ္ႏွင့္ တပ္စခန္းတစ္ခုကို ARSA အဖြဲ႕က မတိုက္ခိုက္မီ ၾသဂုတ္လ ၂၁ ရက္က ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ ဇူလေက်းရြာရွိ ဘဂၤါလီတစ္ဦးေနအိမ္မွ က်ပ္သံုးဘီလီယံခန္႔တန္ဖိုးရွိ စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆးျပား ႏွစ္သန္းခန္႔ကို ဖမ္းဆီးရမိခဲ့သည္။
ယင္းသို႔ စိတ္ၾကြေဆးျပားႏွင့္ ဘဂၤါလီအမ်ိဳးသားကို ဖမ္းဆီးၿပီးေနာက္ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္တြင္ ARSA အဖြဲ႕က အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
“ အၾကမ္းဖက္သမားေတြက မူးယစ္ေဆးနဲ႔ ဖမ္းထားတဲ့ ဘဂၤါလီကိုလႊတ္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့တယ္၊ ဒါကိုၾကည့္ ျခင္းအားျဖင့္ မူးယစ္ေဆး၀ါးကုန္သြယ္မႈနဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈေတြက ဆက္စပ္မႈရွိေနတာကို ေဖာ္ျပေနတယ္။ ” ဟု အမည္မေဖာ္လိုသည့္ ရဲအရာရွိတစ္ဦးကေျပာသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆးျပား ေရာင္း၀ယ္မႈ၊ သံုးစြဲမႈႏွင့္ ဖမ္းဆီးရရွိမႈသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ခန္႔မွ တြင္က်ယ္လာျခင္းျဖစ္ၿပီး သန္းခ်ီေသာ စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆးျပားမ်ားကို ေမာင္ေတာႏွင့္ ဘူးသီးေတာင္ ေဒသမ်ား၌သာ ဖမ္းဆီးရမိေနျခင္းသည္ သံသယျဖစ္ဖြယ္ရာတစ္ခုျဖစ္ေနသည္ဟု ေမာင္ေတာၿမိဳ႕မိၿမိဳ႕ဖတစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးေအာင္ေက်ာ္ၫႊန္႔ကေျပာသည္။
“ ေမာင္ေတာမွာ စိတ္ၾကြေဆးထုတ္တဲ့စက္႐ံုမရွိဘူး၊ အဲဒီေဆးျပား ေတြအကုန္လံုးက တ႐ုတ္ျပည္ဘက္က လာတယ္လို႔သိရတယ္၊ အဲဒီလိုတ႐ုတ္ ျပည္ဘက္ကလာတဲ့ စိတ္ၾကြေဆးေတြဟာ ၿမိဳ႕ေပါင္းမ်ားစြာ၊ စစ္ေဆးေရးဂိတ္ ေပါင္းမ်ားစြာျဖတ္ သန္းလာရတာျဖစ္တယ္။ ဘာလို႔ ေမာင္ေတာေရာက္မွ ဖမ္းမိသလဲဆိုတာက စိတ္၀င္စားစရာ ျဖစ္ေနတယ္။ ” ဟု ဦးေအာင္ေက်ာ္ၫႊန္႔ကဆိုသည္။
ေမာင္ေတာေဒသသို႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကေန ကုန္ပစၥည္းတစ္ခုေရာက္ရွိ ရန္အတြက္ ကားလမ္းျဖင့္ဆိုပါက ရန္ကုန္၊ ပဲခူး၊ မေကြးတိုင္း ေဒသႀကီးမ်ားကို ျဖတ္လာရၿပီး စစ္ေတြၿမိဳ႕မွတဆင့္ ေရလမ္းခရီးကိုအသံုးျပဳရသည္။ စစ္ေတြမွ ဘူးသီးေတာင္သို႔ ေရလမ္းခရီး၊ ဘူးသီးေတာင္မွ ေမာင္ေတာသို႔ ကုန္းလမ္းခရီးျဖစ္သည္။
ယင္းသို႔ အဆင့္ဆင့္လာရေသာခရီး၌ပင္ သန္းခ်ီေသာစိတ္ၾကြ႐ူး သြပ္ေဆးျပားမ်ား ၀င္ေရာက္လာႏိုင္ျခင္းသည္ စစ္ေဆးေရးဂိတ္မ်ားတြင္ ေသခ်ာစြာမစစ္ေဆး၍ျဖစ္သည္ဟု ဦးေအာင္ေက်ာ္ၫႊန္႔ကဆက္ေျပာသည္။ သို႔ေသာ္ စစ္ေတြမွ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕ ကိုမျဖတ္ဘဲ တိုက္႐ိုက္သြား၍ရသည့္ လမ္းေၾကာင္းတစ္ခုလည္းရွိေနသည္။ ယင္းလမ္းေၾကာင္းမွာ စစ္ေတြ-ေရခ်မ္း ျပင္-အငူေမာ္-ေမာင္ေတာလမ္းျဖစ္သည္။
စစ္ေတြၿမိဳ႕ေရခ်မ္းျပင္ဆိပ္ကမ္းမွ ေမယုျမစ္၀ကို စက္ေလွျဖင့္ တစ္နာရီခြဲခန္႔ၾကာ ျဖတ္လိုက္လွ်င္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ႏွင့္ ကုန္းေျမခ်င္းဆက္ စပ္ေနသည့္ အငူေမာ္ေက်းရြာသို႔ေရာက္ရွိသည္။ ယင္း အငူေမာ္ေက်းရြာမွ ေမာင္ေတာသို႔ ကားလမ္း ၄၇ မိုင္ကြာေ၀းသည္။ အဆိုပါ လမ္းေၾကာင္းမွ စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆးျပားမ်ား စီးဆင္းႏုိင္သည္ဟု ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ရဲတပ္ဖဲြ႕မွဴးအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူ ရဲမွဴးေက်ာ္ျမ၀င္းကေျပာသည္။
သို႔ျဖစ္၍ ေမာင္ေတာနယ္စပ္ ေဒသအပါအ၀င္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ မူးယစ္ေဆး၀ါး တိုက္ဖ်က္ေရးစီမံခ်က္ကို ေရရွည္စီမံကိန္းအျဖစ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ လိုအပ္ေနၿပီး မူးယစ္ေဆး၀ါး ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားေနသည့္ ေနရာတစ္ခုတည္းကိုမဟုတ္ဘဲ ထုတ္လုပ္သည့္ေနရာ၊ သိုေလွာင္သည့္ေနရာ၊ စီးဆင္းသည့္လမ္းေၾကာင္းႏွင့္ အသံုးျပဳသည့္ေနရာ၊ အသံုးျပဳသူမ်ားကိုပါ စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္အေရးယူရန္ လိုအပ္ေနသည္ဟု ေမာင္ေတာမဲဆႏၵနယ္မွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးလွထြန္းေက်ာ္ကေျပာသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္းက ေမာင္ေတာေဒသအတြင္း ဖမ္းဆီးရမိခဲ့သည့္ စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆး ျပားမ်ားအမႈတြင္ ရဲတပ္ဖဲြ႕၀င္တစ္ခ်ိဳ႕ပါ၀င္ခဲ့ၿပီး အဆိုပါရဲတပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ားကို သက္ဆုိင္ရာဥပေဒႏွင့္သာမက ရဲစည္းကမ္းထိန္းသိမ္းေရးဥပေဒျဖင့္လည္း အေရးယူခဲ့သည္ဟု ရဲမွဴးေက်ာ္ျမ၀င္းက ေျပာသည္။
“ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ေရႊဇားနဲ႔ေက်ာက္ပႏၵဴရြာမွာ ဖမ္းမိတဲ့ စိတ္ၾကြေဆးျပားေတြမွာ ရဲတပ္ဖဲြ႕၀င္ေတြ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနတဲ့အတြက္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြကို အျပစ္ယူလို႔ရွိရင္ မူးယစ္ေဆး၀ါးဥပေဒအရေရာ၊ ရဲစည္းကမ္း ထိန္းသိမ္းေရးဥပေဒအရပါ အေရးယူရပါတယ္။ ” ဟု ရဲမွဴးေက်ာ္ျမ၀င္းကရွင္းျပသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ဧၿပီလ ၃၀ ရက္ကလည္း တပ္မေတာ္က ဗိုလ္မွဴးအဆင့္ရွိသူတစ္ဦး၊ တပ္သားတစ္ဦးႏွင့္ အရပ္သားတစ္ဦးစီးနင္းကာ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕မွ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕သို႔ ထြက္ခြာလာေသာ ယာဥ္တစ္စီးေပၚမွ စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆးျပား ေလးသိန္းေလးေသာင္းကို သံုးမိုင္စစ္ေဆးေရးဂိတ္တြင္ ဖမ္းဆီးရမိခဲ့သည္။
ယင္းသို႔ စစ္ေဆးေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႕၀င္တခ်ိဳ႕ထံမွ စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆးမ်ား ဖမ္းဆီးရမိေနျခင္းသည္ ေမာင္ေတာေဒသသို႔ မူးယစ္ေဆး၀ါး၀င္ေရာက္ ေနမႈမ်ားေနျခင္း၏ အဓိကအေၾကာင္း အရာတစ္ခု ျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု ေဒသခံမ်ားကသံုးသပ္ၾကသည္။
မူးယစ္ေဆး၀ါးအပင္မ်ားကို ျပည္နယ္အတြင္း စိုက္ပ်ိဳးထုတ္လုပ္ျခင္းမရွိဘဲ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏အေရွ႕ေျမာက္ ေဒသမွတစ္ဆင့္ ေရာက္ရွိလာျခင္းသာျဖစ္ျဖစ္ေၾကာင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ ဘ႑ာေရး၊ အခြန္၊ စီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရး ၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္ေအးသိန္းက ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ လႊတ္ေတာ္အစည္းေ၀းတြင္ ရွင္းျပဖူးသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ မူးယစ္ေဆး၀ါး ပိုမိုဖမ္းဆီးရမိလာၿပီး ပင္မအရင္းအျမစ္မ်ား ေဖာ္ထုတ္ဖမ္းဆီးႏိုင္ေရး ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ရခိုင္ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးညီပုကေျပာသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္၌ မူးယစ္ေဆး ၀ါးေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားမႈလမ္းေၾကာင္းသည္ ယခင္ကတည္းကပင္ရွိေနၿပီး ယခု အခါ ေျပာင္းလဲလုပ္ေဆာင္မႈမ်ားႏွင့္အတူ ရွာေဖြဖမ္းဆီးမႈမ်ား ပိုမိုျပဳလုပ္လာေၾကာင္း၄င္းကဆုိသည္။
“ ဒီမူးယစ္ေဆး၀ါးကိစၥဟာ ေတာ္ေတာ္ေလးနာမည္ပ်က္ မ်ားျပားၿပီးေတာ့ လုပ္ရတာလည္း ႀကီးမားတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးေတာ့ ရွိပါတယ္။ ” ဟု ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က ရခိုင္ျပည္နယ္ ရင္ဆုိင္ေနရေသာ မူးယစ္ေဆး၀ါးျပႆနာကို ေျပာသည္။ ဖမ္းဆီးရမိသည့္ မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားႏွင့္ မည္သည့္အဖြဲ႕အစည္း၊ ပုဂၢိဳလ္မ်ား ပတ္သက္ေနသည္ဆိုသည့္ ပင္မအရင္းအျမစ္မ်ားကို တိတိက်က် မေျပာႏိုင္ေသးေၾကာင္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က ေျပာၾကားသည္။
“ ဖမ္းဆီးရမိတဲ့ဟာေတြအေပၚမွာပဲ စိစစ္ၿပီးေတာ့ အေရးယူေဆာင္ ရြက္ေနတာေတြရွိပါတယ္။ ပင္မအရင္း အျမစ္ႀကီးေတြကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔လည္း ဒီကာလမွာ မေျပာႏုိင္ေသးပါဘူး။ ျပည္နယ္အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီအေပၚမွာ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ အဓိကထားၿပီး လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ က႑တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ” ဟု ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကေျပာသည္။
မူးယစ္ေဆး၀ါးျပႆနာသည္ ျပည္နယ္တြင္းျပႆနာတစ္ခုမဟုတ္ဘဲ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖဲြ႕က ႏွိမ္ႏွင္းေပးရန္ မၾကာခဏေတာင္းဆိုေနသည့္ ျပႆနာျဖစ္သည္။
မွတ္တမ္းမ်ားအရ ျမန္မာႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏွစ္ႏိုင္ငံ နယ္စပ္လံုၿခံဳ ေရးအရာရွိမ်ား အစည္းေ၀းမ်ားတြင္ မူးယစ္ေဆး၀ါးေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားမႈကို ပူးေပါင္းႏွိမ္ႏွင္းရန္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံဖက္က အၿမဲတမ္းေတာင္းဆိုေနၿပီး ေမာင္ေတာၿမိဳ႕၌ပင္ စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆးျပားထုတ္လုပ္သည့္ စက္ရံုမ်ားရွိ ႏုိင္သည္ဟု စြပ္စြဲဖူးသည္။
ႏုိ၀င္ဘာ ၁၄ ရက္က ေနျပည္ေတာ္၌က်င္းပေသာ ျမန္မာ-ဘဂၤလား ေဒ့ရွ္ႏွစ္ႏိုင္ငံ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႕ နယ္စပ္ဆုိင္ရာအစည္းအေ၀းတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္မွ ယာဘအပါအ၀င္ စိတ္ၾကြေဆးမ်ား ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္သို႔ ၀င္ေနသည့္ကိစၥမ်ားသည္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သာမက ႏုိင္ငံတကာကိုပါ ထိခိုက္ေစသျဖင့္ မူးယစ္ေဆး၀ါး ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကား သယ္ေဆာင္ေနမႈမ်ားကို အျမန္ဆံုးတုိက္ဖ်က္ေပးရန္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။
သို႔ေသာ္လည္း အဆိုပါစြပ္စြဲ ခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေမာင္ေတာေဒသတြင္ မူးယစ္ေဆး၀ါးစက္႐ံုမရွိေၾကာင္း၊ ၾကားလည္းမၾကားဖူးေၾကာင္း ေမာင္ေတာခ႐ိုင္ရဲတပ္ဖဲြ႕မွဴး ဒုရဲမွဴးႀကီး ဥာဏ္၀င္းဦးက ေျပာသည္။
“ ေမာင္ေတာမွာ တပ္မေတာ္လည္းရွိတယ္၊ နယ္ျခားေစာင့္ရဲေတြလည္းရွိတယ္၊ တျခားဌာနဆိုင္ရာ၀န္ ထမ္းေတြလည္းရွိတယ္၊ မူးယစ္ေဆး၀ါး စက္႐ံုရွိတယ္ဆိုတာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ၾကား လည္းမၾကားဖူးဘူး၊ ရွိလည္းမရွိပါဘူး။ ” ဟု ဒုရဲမွဴးႀကီးကဆိုသည္။
စံခ်ိန္တင္ စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆးျပားမ်ား ဖမ္းဆီးရမိေနမႈေၾကာင့္ ေမာင္ေတာေဒသတြင္ ေမယုအမည္ရ မူးယစ္ေဆး၀ါးတိုက္ဖ်က္ေရးစီမံကိန္းကို ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလက အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့သည္။ ယင္းသို႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္သည့္ တစ္လအတြင္း က်ပ္ကိုးဘီလီယံေက်ာ္တန္ဖိုးရွိ စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆးျပားမ်ားကို ဖမ္းဆီးရမိခဲ့သည္။
ယင္းမူးယစ္ေဆး၀ါးတိုက္ဖ်က္ေရးစီမံကိန္း ေဆာင္ရြက္ခ်ိန္ႏွင့္ ေဆာင္ရြက္ၿပီးခ်ိန္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေမာင္ေတာေဒသ၌ စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆးျပား ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားမႈသည္ အနည္းငယ္မွ် ေလ်ာ့က်ခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျပန္လည္ျမႇင့္တက္လာခဲ့သည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္က ေမာင္ေတာခ႐ိုင္ရွိ နယ္ျခားေစာင့္ရဲစခန္းသံုးဆယ္ေက်ာ္ႏွင့္ တပ္စခန္းတစ္ခုကို ARSA အၾကမ္းဖက္အဖဲြ႕က စီးနင္းတိုက္ခိုက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားကို အာ႐ံုစိုက္ေနရသည့္အခ်ိန္ မူးယစ္ေဆး၀ါး ကုန္သြယ္မႈအတြက္ အခြင့္အလမ္းရရွိခဲ့သည္ဟု ခ႐ိုင္ရဲတပ္ဖဲြ႕မွဴး႐ံုးမွ ရဲအရာရွိတစ္ဦးက ေျပာသည္။
သို႔ေသာ္လည္း ေဒသအေျခေန တည္ၿငိမ္မႈကိုၾကည့္ကာ မူးယစ္ေဆး၀ါး ဖမ္းဆီးေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို အရွိန္အဟုန္ျမႇင့္ ေဆာင္ရြက္ေနသည္ဟု ခ႐ိုင္ရဲတပ္ဖြဲမွဴး ဒုရဲမွဴးႀကီး ဥာဏ္၀င္းဦးကေျပာသည္။
(၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလအတြင္းက ေမာင္ေတာၿမိဳ႕မွာ မူးယစ္ေဆး၀ါးဖမ္းရမိထားသည္ကုိ ေတြ႕ရစဥ္။ ဓါတ္ပုံ - ခ်လူးေအာင္/DMG)
ယခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာ ၁၃ ရက္က ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ပါတီ ဥကၠ႒၏ မိခင္ႏွင့္ ညီျဖစ္သူေနအိမ္မွ က်ပ္ႏွစ္ဘီယံခန္႔တန္ဖိုးရွိ စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆးျပားတစ္ သန္းခန္႔ကို ဖမ္းဆီးရမိခဲ့ၿပီး ဒီခ်ဳပ္ဥကၠ႒၏ ညီကိုလည္း ဖမ္းဆီးရမိခဲ့သည္။ ယင္းသို႔ ဖမ္းဆီးရမိခဲ့သည့္ ဒီခ်ဳပ္ဥကၠ႒ညီ ျဖစ္သူ၏ ထြက္ဆိုခ်က္အရ က်ပ္ႏွစ္ဘီလီယံခန္႔တန္ဖိုးရွိ စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆးျပားတစ္သန္းခန္႔ကို ႏို၀င္ဘာ ၂၀ ရက္တြင္ ထပ္မံသိမ္းဆည္းရမိခဲ့သည္။ ဒီခ်ဳပ္ဥကၠ႒၏ညီျဖစ္သူ ဖမ္းဆီးခံထားရမႈသည္ ၄င္း၏အေပါင္း အေဖာ္ျဖစ္သူတစ္ဦးက လုပ္ႀကံခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဒီခ်ဳပ္ဥကၠ႒ ဦးရဲသိန္းကေျပာသည္။
“ ကြၽန္ေတာ့္ညီက အရက္ေတာ္ေတာ္ေသာက္တယ္၊ အဲဒီစိတ္ၾကြေဆးျပား ဖမ္းမိတဲ့ေန႔ကလည္း သူကအရက္မူးေနတယ္၊ သူ႔အေပါင္းအေဖာ္က အိမ္ကိုစိတ္ၾကြေဆးျပားထည့္ထားတဲ့ ေသတၱာေတြကို အတင္းသြင္းထားခဲ့တာ ကြၽန္ေတာ့္ညီလည္း မသိလိုက္ဘူး၊ သြင္းတဲ့သူက ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္ေနတယ္။ ” ဟု ဦးရဲသိန္းကဆိုသည္။
ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕မေတာင္ ရပ္ကြက္ရွိ ဘဂၤါလီကြမ္းယာဆိုင္ႏွင့္ ပစၥည္းထားသည့္ ဂိုေဒါင္အတြင္းက က်ပ္ႏွစ္ဘီလီယံခန္႔ တန္ဖိုးရွိ စိတ္ၾကြ ႐ူးသြပ္ေဆးျပား တစ္သန္းခန္႔ကို ႏုိ၀င္ဘာ ၁၇ ရက္က ဖမ္းဆီးရမိခဲ့သည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလမွ ဇူလိုင္လအထိ စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ ေဆးျပား ၁၂ ဒသမ ၇၃၈၆ ဘီလီ ယံေက်ာ္ဖိုး ဖမ္းဆီးရမိထားေၾကာင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲတပ္ဖဲြ႕မွဴး႐ံုး၏ စာရင္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ေမာင္ေတာေဒသအပါအ၀င္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ မူးယစ္ေဆး၀ါးေရာင္း ၀ယ္ေဖာက္ကားမႈ ပေပ်ာက္ေရးအတြက္ ေဆးစြဲေနသူမ်ားကို ေဆးျပတ္ေတာက္သြားေအာင္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးစခန္းမ်ား ဖြင့္လွစ္ေပးရန္လိုအပ္ေနၿပီး မူးယစ္ေဆး၀ါးသံုးစြဲသူမရွိလွ်င္ ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားမႈသည္လည္း မရွိႏုိင္ေတာ့ေၾကာင္း စစ္ေတြမဲဆႏၵနယ္မွ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေအးသိန္းကေျပာသည္။
“ေမာင္ေတာမွာေနၿပီးသား ေယာက်္ားေမြးဖို႔ေတာင္ စိတ္ပ်က္မိတယ္၊ ဒီေလာက္မူးယစ္ေဆး၀ါးေခတ္ စားေနတာကိုၾကည့္ၿပီးေၾကာက္မိတယ္၊ သူမ်ားသားသမီးေတြ ႐ူးသြပ္ေစၿပီးမွ ခ်မ္းသာမယ့္အလုပ္မ်ိဳး လံုး၀မလုပ္ရပါေစနဲ႔လို႔ ဆုေတာင္းေနမိတယ္။ ” ဟု ေမာင္ေတာၿမိဳ႕မွ အသက္ ၂၅ ႏွစ္အရြယ္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးကေျပာသည္။
အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားႏွင့္ ပဋိပကၡမ်ားေၾကာင့္ စီးပြားေရး၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး အစစအရာရာ အဆင္မေျပျဖစ္ေနေသာ ေမာင္ေတာေဒသတြင္ မူးယစ္ေဆး၀ါး ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားမႈက ႀကီးစိုးလာေနသည္။ ယင္းသို႔ မူးယစ္ေဆး၀ါး ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားမႈ ႀကီးစိုးလာျခင္းသည္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကို ထပ္မံျဖစ္ေပၚလာေစႏုိင္ေသာ အေၾကာင္းအရင္းမ်ား ျဖစ္ေနသည္ဟု ေဒသခံမ်ားက သံုးသပ္ထားသည္။
