သီဟ | DMG
ဒီဇင္ဘာ ၅ ၊ စစ္ေတြ
ျမန္မာႏွင့္အိႏၵိယ ႏွစ္ႏိုင္ငံစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုကာ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ေဆာင္႐ြက္ေနသည့္ ကုလားတန္ဘက္စံုသံုး သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးစီမံကိန္း မစတင္မီ စီမံကိန္းႏွင့္သက္ဆိုင္သည့္ ေဒသမ်ားတြင္ ေနထိုင္သူမ်ား မည္သည့္ အက်ိဳးခံစားခြင္႔မ်ား ရႏုိင္သည္ကို ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ ခ်ျပရန္လိုအပ္ေနေၾကာင္း ရခိုင္ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားကြန္ယက္၏ Managing Director ကိုတိန္ဦးက ေျပာသည္။
စီမံကိန္းတစ္ခုလံုးႏွင့္သက္ဆိုင္သည့္ ျပည္သူလူထုအက်ိဳးခံစားခြင့္၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိခိုက္မႈဆိုင္ရာ ဆန္းစစ္ခ်က္(EIA)ႏွင့္ လူမႈဘဝထိခိုက္မႈဆိုင္ရာဆန္းစစ္ခ်က္(SIA)မ်ားကို လူထုအားခ်ျပရန္ လိုအပ္ေနျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ၎ကဆိုသည္။
ဆက္လက္ၿပီး ကိုတိန္ဦးက လက္႐ွိတြင္ စီမံကိန္းဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္အခ်ိဳ႕ကိုသာ ခ်ျပမႈ႐ွိေသာ္လည္း EIA/SIA ဆိုင္ရာအခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ စီမံကိန္း၏ရည္႐ြယ္ခ်က္၊ စီမံကိန္းမွ ေဒသခံမ်ားရ႐ွိမည့္ အက်ိဳး ေက်းဇူးမ်ား၊ စီမံကိန္းမွ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြက္ မည္မွ်အက်ိဳးေက်းဇူးရ႐ွိမည္ စသည္တို႔ကို ႐ွင္းလင္းစြာ မသိ႐ွိရေသးဟု ဆိုသည္။
“အခုစီမံကိန္းလုပ္ရင္ ဘာေတြရလာမယ္။ ရခိုင္ကျပည္သူေတြအတြက္ အက်ိဳးအျမတ္ရဲ႕ဘယ္ေလာက္ကို သံုးမယ္။ သေဘၤာေတြသြားလာလို႔ ပတ္ဝန္းက်င္ထိခိုက္မႈေတြရွိလာရင္ ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ ဘာေတြ ျပင္ဆင္ထားတယ္ဆိုတာလည္း ျပည္သူကို ဘာမွခ်ျပတာမ႐ွိေသးဘူး။ ဖြင့္ပြဲလာလုပ္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ အိႏၵိယဆိပ္ကမ္းဆိုၿပီး နာမည္ျဖစ္သြားတယ္” ဟု ၎ကေျပာသည္။
လက္႐ွိတြင္ ဆိပ္ကမ္းတည္ေဆာက္ၿပီးစီးသြားသည္အထိ ေဒသခံမ်ား၏အသံမ်ား၊ စီမံကိန္းဧရိယာ တေလွ်ာက္႐ွိ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားခဲ့ျခင္းမ႐ွိဘဲ စီမံကိန္းၿပီးေျမာက္ ေရးကိုသာ ဦးတည္ေဆာင္႐ြက္ေနသည့္ အေနအထားမ်ိဳးျဖစ္ေနေၾကာင္းလည္း ကိုတိန္ဦးက စြပ္စြဲေျပာဆိုသည္။
ထို႔အျပင္ စစ္ေတြၿမိဳ႕တြင္ ဆိပ္ကမ္းတည္ေဆာက္ခဲ့စဥ္က လိုအပ္သည့္သဲမ်ားကို ကုလားတန္ျမစ္ဝမွ သြားေရာက္စုပ္ယူခဲ့သည့္အတြက္ အဆိုပါတစ္ဖက္ကမ္း႐ွိ သဲခံုေက်း႐ြာတြင္ ေရတိုက္စားကာ ကမ္းၿပိဳသည့္ အတြက္ ေနအိမ္မ်ားေရေအာက္ေရာက္သြားခဲ့ရသည့္ ျဖစ္စဥ္မ်ားလည္း႐ွိခဲ့ေၾကာင္း ရခိုင္ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ား ကြန္ယက္က ေထာက္ျပသည္။
စစ္ေတြၿမိဳ႕ႏွင့္ ကုလားတန္ျမစ္ျခားထားသည့္ ေပါက္ေတာၿမိဳ႕နယ္ သဲခံုေက်း႐ြာတြင္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္မွ စတင္ကာ ကမ္းပါးၿပိဳက်မႈမ်ားျဖစ္ပြားခဲ့ကာ လက္႐ွိအခ်ိန္ထိ မည္သည့္ဌာနကမွ လာေရာက္ကူညီေပးျခင္း မ႐ွိေသးေၾကာင္းႏွင့္ ကူညီေဆာင္႐ြက္ေပးေစလိုေၾကာင္း သဲခံုေက်း႐ြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးသန္းလႈိင္က ေျပာသည္။
“စစ္ေတြမွာ ဆိပ္ကမ္းလုပ္ေနတုန္းက သေဘၤာႀကီးေတြနဲ႔ သဲေတြလာစုပ္ၾကတယ္။ အဲဒီႏွစ္ မိုးတြင္းကစၿပီး ကမ္းက စၿပိဳလာတာ အခုဆိုရင္ ႐ြာရဲ႕သံုးပံုတစ္ပံုေလာက္ ကုန္သြားၿပီ။ ဒီႏွစ္မိုးတြင္းလည္း ဆက္ၿပီးၿပိဳမယ့္ အေနထားမွာ ႐ွိေနေသးတယ္” ဟု ၎ကဆိုသည္။
ေဒသတစ္ခုတြင္ စီမံကိန္းလုပ္ေဆာင္မည္ဆိုပါက အဆိုပါစီမံကိန္း၏ EIA/SIA ဆိုင္ရာအခ်က္မ်ားကို အဆိုပါ စီမံကိန္းဧရိယာ႐ွိ ျပည္သူမ်ားသို႔ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ႐ွင္းျပရန္လိုအပ္ၿပီး ထိုသို႔ခ်ျပမႈမ႐ွိပါက အကယ္၍ ထိခိုက္မႈဆိုးက်ိဳး တစ္စံုတစ္ရာျဖစ္ေပၚလာပါက ေဒသခံမ်ားတြင္ မ်ားစြာထိခိုက္မႈမ်ားျဖစ္ပြားႏိုင္ေၾကာင္း အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေတာ႐ိုင္းတိရိစာၦန္ႏွင့္ သဘာဝအပင္အဖြဲ႕(FFI)မွ ေရခ်ဳိႏွင့္အဏၰဝါ ေရျပင္ထိန္းသိမ္းေရး အစီအစဥ္မန္ေနဂ်ာ ဦးေဇာ္လြန္းကေျပာသည္။
“လုပ္ငန္းတစ္ခုလုပ္ရင္ ႐ုတ္တရက္ ေဒသမွာအေၾကာင္းတစ္ခုခုထိခိုက္ရင္ ေဒသခံေတြက မေက်မနပ္ျဖစ္မွာ ပဲေလ၊ ဒီေတာ့မျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳၿပီး႐ွင္းျပရတယ္။ ဒီေဒသမွာေတာ့ ဒါကိုလုပ္မယ္။ တစ္ႏွစ္၊ ႏွစ္ႏွစ္ေတာ့ ဒီလို ျဖစ္မယ္၊ သို႔ေသာ္အဲဒီကာလအတြင္းမွာ ေဒသခံေတြကို ဘယ္လိုကုစားေပးမယ္ ဘယ္လိုတုန္႔ျပန္ေပးမယ္။ ေနာက္ေရ႐ွည္မွာ အဆင္ေျပေအာင္ဘယ္လိုလုပ္ေပးမယ္ဆိုၿပီး သူတို႔ရဲ႕ Plan မွာ ပါတာေတြကို ႐ွင္းျပဖို႔လိုတယ္” ဟု ၎ကဆိုသည္။
ကုလားတန္စီမံကိန္းမစတင္မီ စီမံကိန္းႏွင့္သက္ဆိုင္သည့္ ေကာင္းက်ိဳးဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ေသခ်ာေလ့လာကာ ျပည္သူမ်ားကို စနစ္တက်႐ွင္းျပျခင္းမ်ားျပဳလုပ္သင့္ေၾကာင္း ဦးေဇာ္လြန္းက ထပ္ေလာင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။
“ကုလားတန္စီမံကိန္းက ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအတြက္ ဘယ္ေလာက္အက်ိဳးျပဳတယ္။ ဘာေတြ အက်ိဳးရမယ္ ဆိုတာ ကိုလည္း ေသေသခ်ာခ်ာ႐ွင္းျပဖို႔လိုမယ္။ ဘယ္ေလာက္ပဲ ေကာင္းေအာင္ပဲလုပ္လုပ္ ေသေသခ်ာခ်ာ ႐ွင္းျပဖို႔ လိုတယ္။ မဟုတ္ရင္ ေနာက္ပိုင္းမွာ မပြင့္လင္းတဲ့ျပႆနာေတြ ျဖစ္သြားႏိုင္တယ္” ဟု သူကဆိုသည္။
စီမံကိန္းဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕ ဘ႑ာ၊ အခြန္၊ စီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရးဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္ေအးသိန္းအား ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ဆက္သြယ္ေရးႏွင္႔ ပို႔ေဆာင္ေရးဝန္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္႐ွိ ျမန္မာ့ဆိပ္ကမ္းအာဏာပိုင္အဖြဲ႕ကိုသာေမးျမန္းရန္ ေျပာသည္။
လက္႐ွိတြင္ စစ္ေတြႏွင့္ ပလက္ဝတို႔၌ ေရေၾကာင္းပို႔ေဆာင္ေရးဆိပ္ကမ္း တည္ေဆာက္ၿပီးၿပီျဖစ္ကာ အဆိုပါ စီမံကိန္းကို ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ အၿပီးသတ္တည္ေဆာက္ရန္ သေဘာတူညီမႈ(MOU)ထိုးထားခဲ့ေသာ္လည္း တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္(AA)တို႔၏ တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ လက္႐ွိတြင္ ေခတၱရပ္ဆိုင္းထားရေၾကာင္း ခ်င္းျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕ စည္ပင္သာယာေရးဝန္ႀကီး ဦးစိုးထက္ကဆိုသည္။
“တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ေရေၾကာင္းပိုင္းမွာလုပ္ေနတဲ့ အပိုင္းကို ေခတၱရပ္ထားရေသးတယ္။ ေနာက္ၿပီး လမ္းေဖာက္ လုပ္မယ့္အပိုင္းကိုက်ေတာ့ လက္႐ွိကိုဗစ္ရယ္။ နယ္ေျမမေအးခ်မ္းေသးတာေတြရယ္ေၾကာင့္ ေခတၱရပ္ဆိုင္းထားရ ပါေသးတယ္” ဟု သူကဆိုသည္။
အဆိုပါ စီမံကိန္းၿပီးေျမာက္သြားမည္ဆိုပါက ခ်င္းျပည္နယ္၊ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္၊ စက္ပစ္ျပင္ေက်း႐ြာအထိ ကုန္းလမ္းအတိုင္း ကုန္သြယ္ႏိုင္မည္ျဖစ္ကာ ထိုမွတစ္ဆင့္ ကုလားတန္ျမစ္ေၾကာင္းအတိုင္း စစ္ေတြၿမိဳ႕သို႔ ကုန္သြယ္ႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဦးစိုးထက္ကဆိုသည္။
အိႏၵိယႏိုင္ငံ ကာလကတၱားၿမိဳ႕မွတဆင့္ စစ္ေတြဆိပ္ကမ္း-ပလက္ဝဆိပ္ကမ္းတို႔မွ အိႏၵိယအေ႐ွ႕ေျမာက္႐ွိ မီဇုိရမ္ျပည္နယ္သို႔ ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္ရန္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏အေရွ႕ေမွ်ာ္ဝါဒအရ ေဆာင္႐ြက္သည့္ စီမံကိန္းျဖစ္ကာ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ ႏွစ္ႏိုင္ငံသေဘာတူစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့သည္။
အဆိုပါစီမံကိန္းတြင္ ကုန္းလမ္းႏွင့္ေရလမ္းဟူ၍ ႏွစ္မ်ိဳးပါဝင္ကာ ေရလမ္းမွာ စစ္ေတြမွပလက္ဝအထိျဖစ္ၿပီး ပလက္ဝမွ အိႏၵိယႏိုင္ငံ မီဇုိရမ္ျပည္နယ္အထိ ကုန္လမ္းျဖင့္ဆက္သြယ္မည္ျဖစ္ၿပီး အိႏၵိယႏိုင္ငံမွ စီမံကိန္းတြင္ ကန္ေဒၚလာ ၄၈၄ သန္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံထားသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အိႏၵိယသံအမတ္ႀကီး H.E. Shri Saurabh Kumar က ရခိုင္ႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္တို႔တြင္ တိုက္ပဲြျဖစ္ပြားမႈမ်ား႐ွိေနသျဖင့္ ကုလားတန္ျမစ္ေၾကာင္းဘက္စံုသံုးစီမံကိန္း၏ ပလက္ဝမွ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၊ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္သို႔ ကားလမ္းေဖာက္လုပ္ရာတြင္ လံုၿခံဳေရးအေျခအေနေၾကာင့္ ၾကန္႔ၾကာမႈမ်ား႐ွိေနသည္ဟု ယခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလအတြင္းက ေျပာဆိုခဲ့သည္။
“ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီလမ္းသာအေကာင္အထည္ေဖာ္သြားရင္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ႐ွိတဲ့ ျပည္သူလူထုေတြအတြက္ အက်ိဳးခံစားခြင့္႐ွိမွာကို ေမွ်ာ္လင့္လို႔ပါ။ အဲဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ဒီလမ္းကို အခက္အခဲ႐ွိေပမယ့္လည္း အိႏၵိယႏိုင္ငံအစိုးရအေနနဲ႔ကေတာ့ လမ္းကိုအျမန္ဆံုးနဲ႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု H.E. Shri Saurabh Kumar ကေျပာသည္။
လက္႐ွိ ေဆာင္႐ြက္ေနေသာစီမံကိန္းမွာ ရခိုင္ျပည္သူမ်ား အက်ိဳး႐ွိမည့္ကိစၥျဖစ္သျဖင့္ မည္သည့္ပါတီ၊ မည္သည့္ ဌာနဆိုင္ရာမဆို ဝိုင္းဝန္းကူညီပူးေပါင္းေပါင္းေဆာင္႐ြက္ရန္ ေမွ်ာ္လင့္မိေၾကာင္းလည္း ၎ကဆိုသည္။
ယင္းသို႔ ေဖာက္လုပ္ေနသည့္လမ္းၿပီးစီးသြားပါက စစ္ေတြဆိပ္ကမ္းမွ အိႏၵိယႏိုင္ငံ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္သို႔ ဆက္သြယ္သြားလာႏုိင္မည္ျဖစ္ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံတို႔၏ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း မ်ားကို ပိုမိုေဆာင္႐ြက္လာႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း အိႏၵိယအစိုးရဘက္က ေျပာဆိုထားသည္။
ၿပီးခဲ႔သည့္ ႏုိဝင္ဘာလ ၃၀ ရက္ေန႔က ရခိုင္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ဦးစံေက်ာ္လွထံသို႔ စစ္ေတြၿမိဳ႕အေျခစိုက္ အိႏိၵယႏိုင္ငံေကာင္စစ္ဝန္႐ံုးမွ ေကာင္စစ္ဝန္ခ်ဳပ္ Dr. Gautam Kumar Pandey ႏွင့္အဖြဲ႕ လာေရာက္ေတြ႕ဆံု ခဲ့ၿပီး စစ္ေဘးေ႐ွာင္မ်ား ေနရပ္ျပန္ေနထိုင္ႏုိင္ရန္ အကူအညီေပးေရးကိစၥႏွင့္ ကုလားတန္စီမံကိန္း အျမန္ဆံုး လည္ပတ္ေရးအတြက္ ရခိုင္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္က အကူအညီေပးေရးတို႔ကို ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။
