(ဒီမုိကေရစီ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရး လႈပ္ရွားမႈေကာ္မတီ (ACDD)၊ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား ဥပေဒအေထာက္အကူျပဳကြန္ယက္မွ ရပ္/ေက်းဥပေဒအား အသိပညာေပးေဟာေျပာေနစဥ္။ ဓါတ္ပုံ - ခုိင္မင္းထြန္း)
ဒီဇင္ဘာ ၄ ရက္၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္။ ။ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ရပ္ကြက္/ေက်းရြာအုပ္စု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ား ေရြးခ်ယ္ပြဲျပဳလုပ္ႏုိင္ရန္ မဲေပးျခင္းႏွင့္ ရပ္/ေက်းဥပေဒအေၾကာင္းတို႔ကုိ အသိပညာေပးမႈမ်ားလုိအပ္ေနေၾကာင္း ဒီမုိကေရစီ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရး လႈပ္ရွားမႈေကာ္မတီ (ACDD)၊ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား ဥပေဒအေထာက္အကူျပဳကြန္ယက္မွ စီမံကိန္းမန္ေနဂ်ာ ဦးေက်ာ္ထြီးက DMG ကုိ ေျပာသည္။
“ ျပည္သူေတြ မသိတာက လက္ရွိ ရပ္/ေက်းဥပေဒမွာ ဘာေတြေျပာင္းလဲသြားတယ္ဆုိတာကုိ မသိလုိက္ဘူး။ ဥပမာ ေရြးခ်ယ္ရဖုိ႔ေနရာမွာ အတန္းပညာတတ္ရဖုိ႔ကိစၥနဲ႔ စီးပြားဥစၥာေျပလည္ရဖုိ႔ ကိစၥ ျဖဳတ္ခ့ဲတာေတြကုိ မသိလုိက္။ ေက်းရြာမွာ ၁၀ ႏွစ္ ေနထုိင္ရဖုိ႔ ကိစၥအပါအဝင္ အခု ၅ ႏွစ္ဆုိရင္ အေရြးခံႏုိင္တယ္ဆုိတ့ဲ အေၾကာင္းကုိလည္း ေက်းရြာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက မသိလုိက္ဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔က အဲဒါေတြကုိ လုိက္ရွင္းျပေနတယ္။ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္ပုံစနစ္က ေျပာင္းလဲသြားတယ္။ ပထမဆုံး ေရြးခ်ယ္ရတာက ႀကီးၾကပ္ေရး ၅ ဦးကုိ ေက်းရြာရွိျပည္သူေတြက အမ်ားဆႏၵနဲ႔အညီ ေရြးခ်ယ္ရမွာ ျဖစ္တယ္။ ႀကီးၾကပ္ေရးမွဴးကုိ ေရြးခ်ယ္ၿပီးရင္ ဆယ္အိမ္မွဴး၊ ရာအိမ္မွဴးေတြကုိ တစ္ဆက္တည္း အစဥ္အလုိက္ ဖြဲ႕စည္းရမွာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီဖြဲ႕စည္းၿပီးမွ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးကုိ ေရြးခ်ယ္ရမယ္၊ ဘယ္လုိ ေရြးခ်ယ္ရမယ္အဆင့္ဆင့္ကုိ ေဒသခံေက်းရြာသားေတြက မသိၾကဘူး။ ဒါေတြကုိ အသိေပးဖုိ႔ လုိအပ္ေနပါတယ္။ အခုက က်ေနာ္တုိ႔ တစ္ဖြဲ႕တည္း အသိပညာေပးမႈကုိ လုပ္ေနတယ္။ ေနာက္တစ္ဖြဲ႕မွမရွိဘူး။ တကယ္ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္ ၿမိဳ႕နယ္အားလုံးကုိ မႏုိင္ဘူး။ တျခားေသာ လူမႈေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြက လုိက္ေပးသင့္တယ္။ ကူညီသင့္တယ္။ ” ဟု ေျပာသည္။
ဒီမုိကေရစီဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရး လႈပ္ရွားမႈေကာ္မတီ (ACDD)၊ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား ဥပေဒအေထာက္အကူျပဳကြန္ယက္မွ ေျမာက္ဦး၊ ေက်ာက္ေတာ္၊ ပုဏၰားကြၽန္း၊ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕မ်ားသုိ႔ သြားေရာက္ကာ အသိပညာေပးေနၿပီး မင္းျပား၊ ေျမပုံ၊ ဂြႏွင့္ သံတြဲၿမိဳ႕မ်ားသုိ႔ တတ္ႏုိင္သေလာက္ အသိပညာေပး လက္ကမ္းစာေစာင္မ်ား ျဖန္႔ေဝေပးေနေၾကာင္း သိရသည္။ ယင္းအျပင္ အျခားက်န္ရွိသည့္ စစ္ေတြ၊ ရေသ့ေတာင္၊ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ၊ ေက်ာက္ျဖဴ၊ မာန္ေအာင္ႏွင့္ အမ္း စသည့္ၿမိဳ႕မ်ားတြင္ ရပ္/ ေက်း ဥပေဒကုိ အသိပညာေပးရန္ လုိအပ္ေနသည္။
လႊတ္ေတာ္က ျပဌာန္းလုိက္သည့္ ရပ္/ေက်း ဥပေဒအသစ္အရ ျပည္ေထာင္စု အစုိးရအဖြဲ႕၏ ညႊန္ၾကားခ်က္ျဖင့္ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတရုံးက တုိင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္အသီးသီးတြင္ ရပ္ကြက္၊ ေက်းရြာအုပ္စု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ား ျပန္လည္ေရြးေကာက္ တင္ေျမွာက္ရန္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ားဆီသုိ႔ ညႊန္ၾကားစာ ေပးပုိ႔ထားသည္။
ထုိညႊန္ၾကားခ်က္ႏွင့္အတူ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ရပ္ကြက္/ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ား တင္ေျမွာက္ႏုိင္ရန္ ႀကီးၾကပ္ေရးမွဴးမ်ားကုိ ဖြဲ႕စည္းရာတြင္ ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္က ႀကိဳတင္အေၾကာင္းၾကားမႉ မရွိေသာေၾကာင့္ လူအနည္းစုကဆုံးျဖတ္သည့္ ဒီမုိကေရစီစနစ္သာျဖစ္ေနေၾကာင္း ဦးေက်ာ္ထြီးက သုံးသပ္သည္။
“ ေက်းရြာေတြမွာ ေလ့လာရသေလာက္ ႀကီးၾကပ္ေရးမွဴးေရြးတာကစလုိ႔ လူအမ်ားက ေရြးခ်ယ္ရမယ့္ကိစၥမွာ လူအနည္းစုက ေရြးခ်ယ္သြားတ့ဲ ပုံစံျဖစ္ေနတယ္။ လူ ၁၀၀၀ ေလာက္ရွိတ့ဲ ေက်းရြာမွာ လူ ၁၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ပဲ တက္တယ္။ လူ ၂၀၀ ေလာက္ရွိတ့ဲ ေက်းရြာမွာ လူ ၃၀ ေလာက္က တက္ၿပီးေတာ့ ႀကီးၾကပ္ေရးမွဴးကုိ ေရြးေနၾကတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ၿမိဳ႕နယ္ ရပ္/ေက်းေကာ္မတီက ႀကိဳတင္ေၾကညာခ်က္မရွိဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္အခ်ိန္မွာ ႀကီးၾကပ္ေရးမွဴးေရြးမယ္၊ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆယ္အိမ္ေတြကုိေရြးမယ္၊ အခ်ိန္ဇယားေတြကုိ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း မထုတ္ျပန္ထားဘူး။ အနီးကပ္လုပ္သြားတယ္။ ေက်းရြာေတြမွာ မနက္ျဖန္ အစည္းအေဝးရွိတယ္၊ အစည္းအေဝးရွိတယ္လုိ႔ပဲ ေအာ္သြားတယ္။ ဘာအစည္းအေဝးဆုိတာ မေျပာဘူး။ ေတာင္သူေတြမ်ားတ့ဲအတြက္ စိတ္ပါဝင္စားလုိ႔ သြားမယ္ဆုိေပမယ့္ လုပ္ငန္းခြင္ကရွိေနေတာ့ လူအနည္းစုကပဲ ဆုံးျဖတ္သြားတယ္။ ” ဟု ေျပာသည္။
ရပ္ကြက္/ ေက်းရြာအုပ္စု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားကုိ ေရြးခ်ယ္ရာတြင္ အိမ္ေထာင္စုကုိယ္စားလွယ္မ်ားသည္ ႀကီးၾကပ္ေရးမွဴးအဖြဲ႕၊ ဆယ္အိမ္မွဴး၊ ရာအိမ္မွဴးႏွင့္ ရပ္ကြက္/ ေက်းရြာအုပ္စု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးကုိ အဆင့္ဆင့္ေရြးခ်ယ္သြားရမည္ျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏုိဝင္ဘာလမွ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မတ္လအထိ ငါးလအတြင္း ေရြးခ်ယ္ပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ျပည္ေထာင္စုအစုိးရအဖြဲ႕က ညႊန္ၾကားထားသည္။
