ေအာင္ထိန္ | DMG
ဒီဇင္ဘာ ၇ ၊ စစ္ေတြ
ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရာေဒသမ်ား၌ ေနထိုင္ေနၾကသည့္ကေလးသူငယ္မ်ားသည္ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာဥပေဒတြင္ပါ႐ွိသည့္ အခြင့္အေရးမ်ားကို ဆုံး႐ွံဳးေနၾကရသည္။
ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ ဥပေဒအရ ကေလးသူငယ္မ်ားတြင္ အသက္႐ွင္သန္ရန္၊ ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ရန္၊ ကာကြယ္ေစာင့္ေ႐ွာက္မႈရ႐ွိရန္ႏွင့္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ား ပါဝင္ဆက္ဆံခြင့္ရ႐ွိရန္ စသည့္ အခြင့္အေရးမ်ား႐ွိေသာ္လည္း လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရာေဒသမ်ားမွ ကေလးငယ္မ်ားမွာ ယင္းဥပေဒပါ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကို ဆုံး႐ွံဳးေနရျခင္းျဖစ္သည္။
တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈ႐ွိသည့္ေဒသမ်ားမွ ကေလးငယ္မ်ားမွာ ဗုံးသံ၊ ေသနတ္သံမ်ားေၾကာင့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ထိခိုက္ ခံစားေနသကဲ့သို႔ မိသားစုဝင္မ်ားႏွင့္အတူ ေနရပ္စြန႔္ခြာထြက္ေျပးေနၾကရသျဖင့္ ကေလးငယ္မ်ားမွာ အစာ အာဟာရ လုံေလာက္စြာမရ႐ွိသည့္အျပင္ ပညာသင္ၾကားခြင့္မ်ားပါ ဆုံး႐ွံဳးလ်က္႐ွိသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေညာင္ေခ်ာင္းစစ္ေဘးေ႐ွာင္စခန္း၌ ခိုလႈံေနသည့္ တင္းမေက်း႐ြာမွ ေဒၚေ႐ႊဦးေမက “ကေလးေတြနဲ႔ပတ္သက္လာရင္ သူတို႔ေတြက ပညာေရးေတြ၊ က်န္းမာေရးေတြ စားရတာက အစ အဆင္မေျပဘူး။ အသားငါးေတြနဲ႔ ဝဝၿဖိဳးၿဖိဳးမစားရေတာ့ အာဟာရလည္းခ်ိဳ႕တဲ့တယ္။ ပညာေရးလည္း အဲလိုပဲ ကိုယ့္အိမ္မွာဆိုရင္ သားသမီးေက်ာင္းတက္မယ္ဆိုရင္ မ႐ွိရင္လည္း ႐ုန္းကန္ပီးသင္ေပးလို႔ရတယ္။ အခုက စစ္ေဘးေ႐ွာင္စခန္းမွာ သူမ်ားကေပးတာစားေနရတာ ဘယ္လိုလုပ္ပီး စာသင္ေပးႏိုင္မွာလဲ” ဟု ေျပာသည္။
ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရာ ေဒသမ်ားမွ ကေလးသူငယ္မ်ားသည္ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းႏွင့္ စစ္က်န္လက္နက္မ်ားေၾကာင့္ အသက္ ေသဆုံးရမႈမ်ား၊ ခႏၵာကိုယ္အစိတ္အပိုင္း ဆုံး႐ွံဳးရမႈမ်ားလည္း ျမင့္တက္လ်က္႐ွိေနသည္။
၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ ဇန္နဝါရီလမွ စက္တင္ဘာလအထိ ၉ လတာကာလအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းႏွင့္ စစ္က်န္လက္နက္ေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ ကေလးငယ္ ၁၃ ဦးေသဆုံးကာ ၅၆ ဦးျပင္းထန္စြာဒဏ္ရာရ႐ွိ သြားေၾကာင္း ကုလသမဂၢအျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ကေလးသူငယ္ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႕(UNICEF)က ႏိုဝင္ဘာလ ၂၃ ရက္ေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။
တစ္ႏိုင္ငံလုံးအတိုင္းအတာအရ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းႏွင့္ စစ္က်န္လက္နက္ေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ ေသဆုံးဒဏ္ရာရ႐ွိ ၾကသည့္အထဲတြင္ ၃၅ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ ကေလးသူငယ္မ်ားျဖစ္ၾကၿပီး ယင္းထဲတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ ကေလးသူငယ္ ထိခိုက္ေသဆုံးမႈမွာ ရာခိုင္ႏႈန္းအမ်ားဆုံးျဖစ္ေၾကာင္း UNICEF ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပ ထားသည္။
ႏိုင္ငံ၏ အနာဂတ္အက်ိဳးကိုေဆာင္႐ြက္လာၾကမည့္ ကေလးသူငယ္မ်ားသည္ လက္႐ွိတြင္ အဖက္ဖက္မွ အခြင့္အေရးမ်ားဆုံး႐ွံဳးေနရေၾကာင္း ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္ ေညာင္ေခ်ာင္းစစ္ေဘးေ႐ွာင္စခန္းတာဝန္ခံ ကိုခိုင္မ်ိဳးေအာင္က ေျပာသည္။
“စစ္ပြဲနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေကာင္းတဲ့စစ္ပြဲဆိုတာမ႐ွိပါဘူး။ အကုန္လုံးဒုကၡေရာက္ၾကရတယ္။ တခ်ိဳ႕ဆိုရင္ အခ်ိန္ မတိုင္မီ ေႂကြလြင့္သြားၾကတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ကေလးငယ္ေတြပါတယ္။ ကေလးငယ္ေတြဆိုတာ ႏိုင္ငံအတြက္၊ လူမ်ိဳးအတြက္ တန္ဖိုးမျဖတ္ႏိုင္တဲ့အရာလို႔ ေျပာလိုရတယ္။ အခုခ်ိန္မွာ ကေလးငယ္ေတြဟာ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး အဖက္ဖက္က ေႏွာင့္ေႏွးၾကရတယ္။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ေနရမယ့္အခ်ိန္မွာ မေနရဘဲ ဒုကၡအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ စစ္ေဘးေ႐ွာင္စခန္းေတြမွာ ေနၾကရတယ္” ဟု ၎ကဆက္၍ ဆိုသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢကြန္ဗင္း႐ွင္း အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာစာခ်ဳပ္ကို ၁၉၉၁ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၁၅ ရက္ေန႔တြင္ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၿပီး အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံအျဖစ္ အတည္ျပဳပါဝင္ခဲ့သည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ကေလးသူငယ္မ်ားကို ဥပေဒႏွင့္အညီ ဘက္ေပါင္းစုံမွ ပိုမိုကာကြယ္ေစာင့္ေ႐ွာက္ႏိုင္ရန္အတြက္ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ ကေလးသူငယ္ဥပေဒကို အသစ္ျပန္လည္ေရးဆြဲၿပီး ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၂၃ ရက္ေန႔မွာ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာဥပေဒကို အတည္ျပဳျပ႒ာန္းခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
ယူနီဆက္အေနျဖင့္ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားမႈမ်ားတြင္ ပါဝင္ေနသည့္အဖြဲ႕အစည္းအားလုံးကို ကေလးသူငယ္မ်ား၏ ေဘးကင္းလုံၿခဳံမႈကို ေသခ်ာေစရန္ႏွင့္ ၎တို႔၏ ကာကြယ္ေစာင့္ေ႐ွာက္မႈအခြင့္အေရးကို ထိန္းသိမ္းရန္အတြက္ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းမ်ားအသုံးျပဳျခင္းကို ရပ္တန႔္ရန္ႏွင့္ လက္႐ွိ ႐ွိေနေသာ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းမ်ားႏွင့္ မေပါက္ကြဲေသးေသာ စစ္လက္နက္ပစၥည္းမ်ားကို ႐ွင္းလင္းၾကရန္ တိုက္တြန္းထားသည္။
