သက္ပိုင္ | DMG
ေအာက္တိုဘာ ၃၀ ၊ စစ္ေတြ
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွ အမ်ိဳးသမီးငယ္ ၂၇,၃၀၅ ဦးခန္႔အား Human Papillomavirus(HPV)ကာကြယ္ေဆး ထိုးႏွံေပးရန္စီစဥ္ထားေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစားဝန္ႀကီးဌာန ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန၊ ဗဟို တိုးခ်ဲ႕ကာကြယ္ေဆးထိုးလုပ္ငန္းထံမွ သိရသည္။
ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးတြင္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၂ ရက္ေန႔မွ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ၾသဂုတ္လ ၃၁ ရက္အတြင္း ေမြးဖြားသည့္ အသက္ကိုးႏွစ္မွဆယ္ႏွစ္ၾကား႐ွိ မိန္းခေလး ၄၆၄,၄၆၄ ဦးကို ယခုႏွစ္မွစတင္ကာ အဆိုပါ ကာကြယ္ေဆးထိုးေပးရန္ စီစဥ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။
သို႔ေသာ္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ နယ္ေျမမၿငိမ္းခ်မ္းမႈမ်ား႐ွိေနသည့္အတြက္ နယ္ေျမေအးခ်မ္းသည္ႏွင့္တၿပိဳင္နက္ ကာကြယ္ေဆးကုိထိုးေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန၊ ဗဟိုတိုးခ်ဲ႕ကာကြယ္ေဆးထိုး လုပ္ငန္း ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာထားထားလင္းကဆိုသည္။
“ကာကြယ္ေဆးထိုးဖို႔ သက္ဆိုင္ရာဌာနကို ေမြးစာရင္း၊ေက်ာင္းဝင္ခြင့္ကတ္၊ ဒါမွမဟုတ္ အိမ္ေထာင္စုစာရင္း ယူၿပီးသြားရပါမယ္။ ၿပီးရင္ကာကြယ္ေဆးထိုး ဖိတ္ၾကားစာယူရပါမယ္။ ၿပီးရင္အဲဒီဖိတ္စာမွာ ခ်ိန္းဆိုထားတဲ့ ရက္ခ်ိန္းေလးေတြ ပါ,ပါမယ္။ အဓိကေတာ့ လူစုလူေဝးမျဖစ္ေအာင္လို႔ပါ” ဟု ၎ကဆိုသည္။
HPV ကာကြယ္ေဆးထိုးႏွံရာတြင္ လူမ်ိဳးဘာသာခြဲျခားျခင္းမ႐ွိပဲ တစ္ႏိုင္ငံလံုး႐ွိ အသက္ကိုးႏွစ္ႏွင့္ ဆယ္ႏွစ္ ၾကား႐ွိအမ်ိဳးသမီးငယ္မ်ားကို ထိုးႏွံေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာထားထားလင္းက ႐ွင္းျပသည္။
Human Papillomavirus(HPV)ပိုးသည္ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာျဖစ္ေစရန္ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအထက္႐ွိေစၿပီး လက္႐ွိျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အမ်ိဳးသမီးတစ္သိန္းလွ်င္ ေလးဦးမွာ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာျဖစ္ပြားေနေၾကာင္း ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန၊ ဗဟိုတိုးခ်ဲ႕ကာကြယ္ေဆးထိုးလုပ္ငန္းမွ သိရသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ကာကြယ္ေဆးထိုးျခင္းအစီအစဥ္ကို ၾသဂုတ္လ(ေက်ာင္းက်န္းမာေရးျမႇင့္တင္မႈ ရက္သတၱပတ္)တြင္ စတင္ႏိုင္ရန္စီစဥ္ထားခဲ့ေသာ္လည္း COVID-19 ေၾကာင့္ ေအာက္တိုဘာလမွသာ စတင္ ႏိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစားဝန္ႀကီးဌာန၊ ကုသေရးႏွင့္ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာစိုးဦးကဆိုသည္။
Stay Home ေနထိုင္ရန္ ညႊန္ၾကားမထားသည့္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ ေအာက္တိုဘာလ ၂၀ ရက္ေန႔မွ စတင္၍ အဆုိပါကာကြယ္ေဆးထိုးႏွံျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ေနၿပီျဖစ္ကာ Stay Home ေနထိုင္ရန္ညႊန္ၾကား ထားသည့္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ ထိုကာလၿပီးဆံုးသည္ႏွင့္တၿပိဳင္နက္ ထိုးႏွံေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၎ကေျပာသည္။
“အသက္ကိုးႏွစ္နဲ႔ဆယ္ႏွစ္အ႐ြယ္ေတြက ေက်ာင္းေနတဲ့အ႐ြယ္ေတြျဖစ္တာေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ေက်ာင္းေတြမွာ အရင္ကာကြယ္ေဆးထိုးတဲ့လုပ္ငန္းေတြလုပ္မယ္လို႔ ရည္႐ြယ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကိုဗစ္ ကာလမွာ ေက်ာင္းေတြပိတ္ထားတဲ့အတြက္ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္အစိုးရေတြ၊ အျခား တာဝန္႐ွိသူေတြနဲ႔ပူးေပါင္းၿပီး ဒါကိုေဆာင္႐ြက္သြားမွာပါ” ဟု ေဒါက္တာစိုးဦးက ႐ွင္းျပသည္။
ယခုကဲ့သို႔ ကာကြယ္ေဆးထိုးရန္အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရက ကာကြယ္ေဆးတန္ဖိုး၏ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကို က်ခံကာ Gavi the Vaccine Alliance မွ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကူညီထားၿပီး ေဆးတစ္လံုးလွ်င္ ၄ ဒသမ ၅ ေဒၚလာ က်သင့္မည္ျဖစ္ကာ စုစုေပါင္း ၃,၂၀၄,၈၀၂ ေဒၚလာခန္႔ကုန္ခ်မည္ဟု ခန္႔မွန္းထားေၾကာင္း ေဒါက္တာစိုးဦးက ဆိုသည္။
အဆိုပါကာကြယ္ေဆးကို အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားထဲမွ စကၤာပူ၊ မေလး႐ွား၊ ထိုင္း၊ ဘ႐ူႏိုင္းႏွင့္ လာအိုႏိုင္ငံတို႔ တြင္သာ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအဆင့္ကာကြယ္ေဆးထိုးႏိုင္ေသးၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဆ႒မေျမာက္ႏိုင္ငံလံုးအဆင့္ HPV ကာကြယ္ေဆးထိုးႏွံျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဗဟိုတိုးခ်ဲ႕ကာကြယ္ေဆးထိုးလုပ္ငန္းမွ သိရသည္။
၂၀၁၈ ခုႏွစ္စစ္တမ္းအရ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ တစ္ကမၻာလံုးတြင္ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း ဒုတိယ အမ်ားဆံုးႏိုင္ငံမ်ားထဲတြင္ပါဝင္ၿပီး အေ႐ွ႕ေတာင္အာ႐ွႏိုင္ငံမ်ားထဲတြင္ အိႏၵိယႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ပြားမႈႏွင့္ ေသဆံုးမႈ အမ်ားဆံုးျဖစ္ကာ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္ႏိုင္ငံမွာ တတိယေျမာက္ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း သိရသည္။
သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာေရာဂါသည္ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ေသာေရာဂါျဖစ္ေသာ္လည္း ေစာစီးစြာသိ႐ွိႏိုင္မႈ အားနည္းျခင္း၊ ျဖစ္ပြားလာပါက ေပ်ာက္ကင္းသည္အထိကုသမႈအဆင့္ဆင့္ကို ၿပီးေျမာက္ေအာင္ကုသရန္ ကန္႔သတ္မႈမ်ား႐ွိေနျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေသဆံုးမႈႏႈန္းျမင့္မားေနရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာ ထားထားလင္းက ေျပာဆိုသည္။
သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာေရာဂါသည္ အသက္ ၁၀ ႏွစ္မွ ၂၀ ႏွစ္အတြင္းျဖစ္ပြားႏိုင္ၿပီး ထိုထက္ေစာလွ်င္စြာ ျဖစ္ပြားမႈမ်ားလည္း႐ွိႏိုင္ေၾကာင္းႏွင့္ အသက္ ၉ ႏွစ္မွ ၁၄ ႏွစ္အ႐ြယ္ကေလးငယ္မ်ားကို HPV ကာကြယ္ေဆး ထိုးျခင္းျဖင့္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈမ်ားျပဳလုပ္ႏိုင္သည့္အျပင္ အသက္ ၃၀ ႏွင့္ ၄၉ ႏွစ္အ႐ြယ္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အေနျဖင့္လည္း သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ႐ွိ၊ မ႐ွိစစ္ေဆးမႈမ်ားလုပ္ေဆာင္သင့္ေၾကာင္း WHO မွ အႀကံျပဳ ထုတ္ျပန္ထားသည္။
၂၀၁၈ ခုႏွစ္ စစ္တမ္းမ်ားအရ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာျဖစ္ပြားသူ ၆၄၇၂ ဦး႐ွိၿပီး ေသဆုံးသူ ၃၈၅၆ ဦး႐ွိေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစားဝန္ႀကီးဌာန ကုသေရးႏွင့္ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန၊ ဗဟို တိုးခ်ဲ႕ကာကြယ္ေဆးထိုးလုပ္ငန္းမွ သိရသည္။
