ႏွင္းႏြယ္ | DMG
ဒီဇင္ဘာ ၂၈ ၊ စစ္ေတြ
ကိုဗစ္ေၾကာင့္ အသြားအလာကန႔္သတ္မႈမ်ား ရွိေနသျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ေဒသခံအခ်ိဳ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရေၾကာင္း တိုင္တန္းမႈမ်ားကို ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးမႈမ်ားမျပဳလုပ္ႏိုင္ေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ ဦးလွျမင့္က ေျပာဆိုသည္။
ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ၂၀၁၉ ခုႏွစ္မွ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလအထိ လက္နက္ႀကီး၊ လက္နက္ငယ္ ထိမွန္မႈေၾကာင့္ ထိခိုက္ေသဆုံးမႈမ်ား၊ ဖမ္းဆီးခံရမႈမ်ား စသည့္လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ လူ႔အခြင့္အေရးကာကြယ္ျမႇင့္တင္သူမ်ားႏွင့္ ေဒသခံမ်ားက တိုင္တန္းလာသည့္ တိုင္တန္းစာ(၁၉)ေစာင္အား ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနသို႔ ဇြန္လ ၁၁ ရက္ေန႔တြင္ ပူးတြဲ ေပးပို႔ခဲ့ေၾကာင္း ေကာ္မရွင္ထံမွ သိရသည္။
ယင္းတိုင္တန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနမွ စက္တင္ဘာလ (၈)ေန႔က ေကာ္မရွင္သို႔ အေၾကာင္းျပန္ရာတြင္ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္မွတင္ျပထားသည့္အမႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ တစ္စံုတစ္ရာ က်ဴးလြန္ျခင္းမရွိေၾကာင္း ေျပာဆိုထားသည္။
ထိုသို ႔ေျမျပင္မွေဒသခံမ်ား၏တိုင္တန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ တပ္မေတာ္၏ေျပာဆိုခ်က္မ်ားမွာ ကြဲလြဲမႈမ်ားရွိေန ေသာ္လည္း လတ္တေလာအေျခအေန၌ အမွန္တရားကိုသိရွိရန္ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးမႈမ်ားလုပ္ရန္ အဆင္မေျပ ေသးေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသားလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ ဦးလွျမင့္က DMG သို႔ ေျပာသည္။
“က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ဥပေဒက ဘယ္ေနရာမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈျဖစ္တယ္ဆိုတာသိရင္ ဘယ္သဴ႕ကိုမွ သြားတိုင္ေနစရာမလိုဘူး။ ခ်က္ခ်င္းသြားၿပီးစစ္ေဆးလို႔ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔မွာခက္တာက ကုိဗစ္နဲ႔ သြားလို႔မရဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေလာေလာဆယ္အဓိကပတ္သက္ေနတဲ့ တပ္မေတာ္ကိုပဲေမးလိုက္ရတာေပါ့။ သူတုိ႔က အဲဒီေနရာေတြမွာ တကယ္ရွိခဲ့တဲ့သူေတြ။ ဒါေၾကာင့္ေလာေလာဆယ္ သူတို႔ေျပာတာကိုပဲ လက္ခံထား ရတယ္။ က်ေနာ္တို႔က ဒါကိုမယုံဘူး။ သြားစစ္ေဆးမယ္ဆိုလည္း အေျခအေနေပးမွစစ္ေဆးလို႔ရမယ္” ဟု ၎က ေျပာသည္။
ထို႔ျပင္ ေကာ္မရွင္အေနျဖင့္ ၎တို႔ထံတိုင္ၾကားထားသည့္အမႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနမွ ျပန္ၾကားစာမ်ားကို ကာယကံရွင္မ်ားထံသို႔ျပန္လည္ပို႔ေပးထားေၾကာင္းႏွင့္ ေနာက္ထပ္တိုင္ၾကားထားသည့္ အမႈ မ်ားကိုလည္း သက္ဆိုင္ရာဝန္ႀကီးဌာနမ်ားသို႔ ေပးပို႔ထားၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ဦးလွျမင့္က ဆက္လက္ရွင္းျပသည္။
“က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္တာေတြကို လာတုိင္မွမဟုတ္ဘူး။ မတိုင္ရင္လည္း ဘယ္ေနရာမွာ ဘာေတြျဖစ္ေနလဲဆိုတာသိဖို႔ ဆုိရွယ္မီဒီယာေတြကို အၿမဲတမ္းေစာင့္ၾကည့္ေနတာ။ တစ္ခုခု သတင္းၾကားတာနဲ႔ ရခိုင္နဲ႔ဆိုင္ရင္ ရခိုင္က႐ုံးကိုဖုန္းဆက္ၿပီးေတာ့ ဘာျဖစ္တာလဲဆိုတာကို ခ်က္ခ်င္းစုံစမ္းဆုိၿပီး လုပ္ေဆာင္ခိုင္းတာေတြရွိတယ္။ ၿပီးေတာ့ တစ္ခ်ိဳ႕ ရဲကအမႈမဖြင့္ေပးတဲ့ကိစၥေတြရွိရင္ ဥေပဒအႀကံေပး အဖြဲ႕ေတြနဲ႔သြားေတြ႕ၿပီး တုိင္ပင္ဆုိၿပီး အႀကံေပးတာေတြရွိတယ္” ဟု ၎ကေျပာသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ၂၀၁၈ ခု ႏွစ္ကုန္ပိုင္းကတည္းကပင္ တုိက္ပြဲအတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈ မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ထံသို႔ စဥ္ဆက္မျပတ္တိုင္ၾကားခဲ့ေသာ္လည္း စစ္ေဆးမႈမ်ား တစ္စုံတစ္ရာလုပ္ေဆာင္ျခင္းမရွိဟု လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ရခိုင့္လူ႔အခြင့္ေအရးကာကြယ္ျမႇင့္ တင္သူမ်ားအဖြဲ႕က ေထာက္ျပေျပာဆိုမႈမ်ားလည္းရွိသည္။
အကယ္၍ အမ်ိဳးသားလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္အေနျဖင့္ ျပည္သူတုိ႔၏ အသက္အိုးအိမ္စည္းစိမ္မ်ားအား အမွန္တကယ္အေလးအနက္ထားၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့့္ပတ္သက္လွ်င္ ထိထိေရာက္ေရာက္ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္း ေပးမည့္စိတ္ရွိပါက တစ္နည္းနည္းျဖင့္ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ေပးသင့္ေၾကာင္း ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဦးထြန္းဝင္းက ဆိုသည္။
“လက္ရွိကိုဗစ္ေၾကာင့္ လာလုိ႔မရဘူးဆိုရင္ ကိုဗစ္ၿပီးသြားရင္လာမယ္ဆိုတဲ့သေဘာမ်ိဳးလား။ ကုိဗစ္ ဒီႏွစ္မွ ျဖစ္တာ။ ဟိုးအရင္ကိုဗစ္မျဖစ္ခင္ကတည္းကျဖစ္ပြားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကေတာ့ ဘာလို႔ စစ္ေဆးမႈေတြမလုပ္ခဲ့လဲဆိုတာေတာ့ သူတို႔ပဲသိမယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းေတြမွာ ျပည္နယ္၊ ခ႐ိုင္၊ ၿမိဳ႕နယ္ဆိုၿပီး အဆင့္ဆင့္ရွိေနတာပဲ။ ဆိုလိုတာက သူတုိ႔ဆက္စပ္လုပ္လို႔ရတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေတြနဲ႔ဆက္စပ္ၿပီး စုံစမ္းေမးျမန္း တာေတြကေတာ့ အမွန္တကယ္လုပ္မယ္ဆိုရင္ လုပ္လို႔ရတယ္’’ ဟု ၎ကေျပာသည္။
တပ္မေတာ္၏ဖမ္းဆီးျခင္းကိုခံရၿပီးေနာက္ ေပ်ာက္ဆုံးေနသည္ဆိုေသာ တင္းမေက်း႐ြာသား (၁၈)ဦးထဲမွ ကိုေမာင္ၾကည္လင္း၏အစ္မျဖစ္သူ မျမဝင္းၾကည္က
၎တို႔ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ရသည့္အျဖစ္အပ်က္မ်ားကို ေကာ္မရွင္ အေနျဖင့္ ကိုယ္တိုင္လာေရာက္စစ္ေဆးပါက ပိုမိုတိက်သည့္အေျဖတစ္ခု ထြက္လာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဆိုသည္။
“လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕အေနနဲ႔ စကားေျပာေနတာထက္စာရင္ ကၽြန္မတုိ႔ေနရာကိုလာၿပီး စစ္ေဆးတာက ပိုၿပီး ထိေရာက္မယ္။ ေသခ်ာတဲ့အေျဖတစ္ခုရလိမ့္မယ္လို႔ထင္တယ္။ မိသားစုဝင္ေတြကလည္း မဖမ္းဘဲဖမ္းတယ္လို႔ မေျပာဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ကမဖမ္းဘူးဆိုၿပီးျငင္းတယ္။ က်မတို႔ကေတာ့ ဒီကိစၥေတြကို ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ေဖာ္ထုတ္ေပးႏိုင္မယ္လို႔ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္” ဟု မျမဝင္းၾကည္က ေျပာသည္။
ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းတြင္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလမွ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ စက္တင္ဘာလအထိ လက္နက္ႀကီး၊လက္နက္ငယ္ထိမွန္မႈေၾကာင့္ ေသဆုံးသူ ၄၈ ဦး၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိသူ ၂၀၈ ဦးႏွင့္ သံသယျဖင့္ ဖမ္းဆီးခံရသူ ၁၀၅ ဦးအထိရွိေၾကာင္း Center for rural research and development အဖြဲ႕၏ စာရင္းအရ သိရွိရသည္။
