မင္းထြန္း ၊ DMG
ေမ ၁၆ ၊ စစ္ေတြ
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာ တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ေနရပ္စြန္႔ခြာထြက္ေျပးတိမ္းေ႐ွာင္ေနရသည့္ စစ္ေဘးေ႐ွာင္ ဒုကၡသည္ဦးေရမွာ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ားအစည္းအ႐ံုး (REC)၏ ဧၿပီလ ၃၀ ရက္ေန႔အထိ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ တစ္သိန္းေျခာက္ေသာင္းေလးေထာင္ေက်ာ္႐ွိလာၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
အဆုိပါဒုကၡသည္မ်ားမွာ စာသင္ေက်ာင္းႏွင့္၊ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမ်ားအပါအဝင္ ဒုကၡသည္စခန္း ၁၅၀ ေက်ာ္မွာ ခိုလံႈေနၾကျခင္းျဖစ္ၿပီး မိမိတို႔၏ ေဆြမ်ိဴးမ်ားႏွင့္ နီးစပ္ရာေနအိမ္မ်ားတြင္ ခိုလံႈေနၾကရျခင္းျဖစ္သည္။
၎စစ္ေဘးေ႐ွာင္မ်ားမွာ ယခင္ႏွစ္က တည္ေဆာက္ထားသည့္ တဲတန္းလ်ားမ်ား ပ်က္စီးယိုးယြင္းမႈ ႐ွိလာျခင္း ေၾကာင့္ ျပန္လည္ျပဳျပင္ႏိုင္ရန္အတြက္ ေငြေၾကးအခက္အခဲ ႐ွိေနၾကသည္။
တဲတန္းလ်ားမ်ား ပ်က္စီးယိုးယြင္းမႈ ႐ွိေနသည့္အတြက္ လာမည့္မိုး႐ြာသီကာလမွာ စစ္ေဘးေ႐ွာင္ျပည္သူမ်ား၏ ေနထိုင္ေရးအတြက္ ပိုမိုက်ပ္တည္းလာႏိုင္ေၾကာင္း ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ားအစည္းအ႐ံုး၏ အတြင္းေရးမွဴး ဦးေဇာ္ေဇာ္ထြန္းကေျပာသည္။
“ဒီႏွစ္ မိုးရာသီကာလမွာကေတာ့ မႏွစ္ကထက္ပိုၿပီးေတာ့မွ စစ္ေဘးေ႐ွာင္စခန္းေတြမွာ ေနရာထိုင္ခင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပိုၿပီးေတာ့ အခက္အခဲေတြ ႐ွိလာႏိုင္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လည္းဆိုေတာ့ မႏွစ္က႐ွိခဲ့တဲ့ အေဆာက္အအံုေတြကလည္း ပ်က္စီးမႈေတြ႐ွိတယ္။ အခုလက္႐ွိအေျခေနအရ အရင္ႏွစ္က ေဆာက္လုပ္ထားတဲ့ မပ်က္စီးဘဲ က်န္ေနတဲ့ အေဆာက္အအံေတြမွာပဲ ျပင္ဆင္ၿပီးေတာ့ ျဖစ္သလိုေနထိုင္ရမယ့္ အေျခအေနေတြမွာ ႐ွိေနပါတယ္” ဟု ၎ကဆိုသည္။
စစ္ေဘးေ႐ွာင္မ်ားမွာ မၾကာမီအခ်ိန္ကာလတြင္ က်ေရာက္လာမည့္ မိုးရာသီအတြက္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားမႈမ်ား မ႐ွိေသးေသာေၾကာင့္ စိုးရိမ္းေနရသည္ဟု စခန္းတာဝန္ခံမ်ားကဆိုသည္။
ေျမပံုၿမိဳ႕ေပၚက စစ္ေဘးေ႐ွာင္စခန္းအမ်ားစုမွာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ စာသင္ေက်ာင္မ်ားတြင္ ခိုလႈံေနၾကျခင္းျဖစ္ၿပီး မၾကာမီတြင္ ေက်ာင္ဖြင့္ရာသီႏွင့္ မိုးရြာသြန္းမႈမ်ားႀကံဳလာမည္ဆိုလွ်င္ စစ္ေဘးေ႐ွာင္ဒုကၡ သည္မ်ားအတြက္ ေနထိုင္စရာ အခက္အခဲျဖစ္လာမည္ကို စိုးရိမ္းမႈ႐ွိေနသည္ဟု ဦးေအာင္ျမင့္သိန္းက ေျပာသည္။
“က်ေနာ္တို႔ ေနရာမွာကေတာ့ စခန္းေဆာက္လုပ္ဖို႔အတြက္ ေျမေနရာေတြကလည္း မ႐ွိဘူးဗ်ာ။ သူတို႔အတြက္ ေဆာက္လုပ္ေပးမည့္ ေငြေရးေၾကးဆိုတာကလည္း မ႐ွိဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ အခက္အခဲ႐ွိတာေပါ့။ အခု ေလာေလာဆယ္ကေတာ့ ေႏြရာသီဆိုေတာ့ သိပ္အေၾကာင္းမဟုတ္ဘူးဆိုေပမယ့္ မိုးရာသီဆိုေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ ေနဖို႔ထိုင္ဖို႔အတြက္ အခက္အခဲကေတာ့ အမ်ားႀကီးေပါ့ဗ်ာ” ဟု ဦးေအာင္ျမင့္သိန္းက ေျပာသည္။
စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚသို႔စစ္ေဘးတိမ္းေ႐ွာင္လာေသာ အမ်ိဳးသမီး တစ္ဦးက လက္႐ွိ ၎တို႔ေနထိုင္ရျခင္းမွာ ေကာ္ေဇာမ်ားကိုသာ အမိုးအကာလုပ္ၿပီးေနထိုင္ေနရျခင္းျဖစ္သည့္ အတြက္ မိုးရာသီမွာ ေလႏွင့္မိုးတိုက္ခတ္လာလွ်င္ ေနထိုင္ေရးအတြက္ ဒုကၡေရာက္သြားႏိုင္သည္ဟု ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္တင္းမေက်း႐ြာမွ စစ္ေ႐ွာင္လာသူ ေဒၚလွယဥ္ျဖဴကဆိုသည္။
“မိုးရာသီမွာက်ေတာ့ ေလနဲ႔မိုးနဲ႔ဆိုရင္ အမ်ားႀကီး အခက္အခဲေတြ႐ွိတယ္။ လံုၿခံဳမႈက မ႐ွိဘူး။ အေဆာက္ အအံု ေတြလိုခ်င္တယ္။ အခုလို ေကာ္ေဇာေတြနဲ႔မဟုတ္ဘဲ သံျဖဴနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ ခိုင္ခုိင္ခန္႔ခန္႔နဲ႔ အဆင္ေျပတဲ့အရာေတြ လိုခ်င္တယ္။ အခုက မိုးမ႐ြာပဲေလတိုက္တာနဲ႔တင္ အမုိးအကာလုပ္ထားတဲ့ ေကာ္ေဇာေတြက လြင့္စဥ္ကုန္တယ္။ ကေလးေတြ တက္ၿပီးျပန္ျပဳျပင္ေနရတယ္။ အဲဒီလို လုပ္ေနရတယ္”ဟု ၎ကေျပာသည္။
ေဒၚလွယဥ္ျဖဴခိုလံႈေနေသာ စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚက ေ႐ႊပါရမီဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းတြင္ စစ္ေဘးေ႐ွာင္ဒုကၡသည္ ၉၀ ႐ွိၿပီး ေနထိုင္ေရးႏွင့္စားဝတ္ေနေရးအတြက္ အခက္အခဲ႐ွိေၾကာင္း သိရသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးအဖြဲ႕က စစ္ေဘးေ႐ွာင္စခန္းမ်ားေဆာက္လုပ္ရာတြင္ အစိုးရခြင့္ျပဳခ်က္မ႐ွိဘဲမေဆာက္လုပ္ ၾကရန္ ညႊန္ၾကားစာထုတ္ျပန္ထားၿပီး ယခုကဲ့သို႔ ညႊန္႔ၾကားျခင္းမွာ စစ္ေဘးေ႐ွာင္စခန္းမ်ား ျပန္႔က်ဲမေနေစရန္ႏွင့္ စစ္ေဘးေ႐ွာင္မ်ား၏ လံုၿခံဳေရးအတြက္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုထားသည္။
လြန္ခဲ့ေသာ ဧၿပီလ ၃၀ ရက္ေန႔ကလည္း လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားဦးေဆာင္ၿပီး ေဆာက္လုပ္ခဲ့ေသာ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕ေပၚက စစ္ေဘးေ႐ွာင္စခန္းတစ္ခုကို အစိုးရ၏ခြင့္ျပဳခ်က္မ႐ွိဘဲ ေဆာက္လုပ္ခဲ့သျဖင့္ တားဆီးမႈမ်ား ႐ွိခဲ့သည္။
ျပည္နယ္အစိုးရအေနႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းက ၿမိဳ႕နယ္ ၆ ၿမိဳ႕နယ္တြင္ စစ္ေဘးေ႐ွာင္စခန္း ၇ ခုကို တည္ ေဆာက္ထားျခင္းမ်ား႐ွိၿပီး လိုအပ္ပါကလည္း ထပ္မံတည္ေဆာက္ေပးႏိုင္ရန္ စီမံထားသည္ဟုဆိုသည္။
လက္႐ွိအခ်ိန္တြင္ တိုက္ပြဲေၾကာင့္ ေနရပ္စြန္႔ခြာထြက္ေျပးလာသူမ်ားအထဲမွ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္သာ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕မွ ေဆာက္လုပ္ေပးထားသည့္ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားတြင္ ခိုလႈံေနထိုင္လ်က္႐ွိသည္ဟု ဦးေဇာ္ေဇာ္ထြန္းက ဆိုသည္။
“အနည္းအက်ဥ္းေတာ့ ႐ွိလာပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္႐ွိလာလဲဆိုေတာ့ ဒီကိုCOVID 19 နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ကာကြယ္ မႈေတြ ႐ွိလာတဲ့အခါမွာ လူေတြက တစ္ေနရာတည္းမွာ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ အိပ္ရတယ္ဆိုတာထက္ တတ္ႏိုင္ သမွ်ျပန္႔က်ဲတ့ဲေနရာေတြမွာ ေနထိုင္ဖို႔အတြက္ ႀကိဳးစားလာၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလို ျပန္က်ဲေနထိုင္ဖို႔အတြက္ ႀကိဳးစားလာတဲ့အခါမွာ ႐ွိေနၿပီးသား အေဆာက္အအံုေတြကို သံုးဖို႔လိုအပ္လာတာေပါ့ေနာ္။ တခ်ိဳ႕က အစိုးရ စီမံစခန္းေတြကို မလြဲသာမေ႐ွာင္သာ ေနထိုင္ရတာေတြရွိတယ္”ဟု ၎ကဆက္ေျပာသည္။
ျပည္နယ္အစိုးရကေဆာက္လုပ္ေပးထားေသာ စစ္ေဘးေ႐ွာင္စခန္းမ်ားသည္ ေနရပ္ႏွင့္အလွမ္းေဝးကြာၿပီး စစ္ေဘးေ႐ွာင္မ်ားအတြက္ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ရန္ အဆင္မေျပသျဖင့္ စစ္ေရွာင္မ်ားအေနႏွင့္ ၎စခန္း မ်ားတြင္ ေနထိုင္ရန္အတြက္ ျငင္းဆိုေနျခင္းျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။
အစိုးရက ေဆာက္လုပ္ေပးထားေသာ စစ္ေဘးေ႐ွာင္စခန္းမ်ားမွာ ဒုကၡသည္မ်ား ေနထိုင္ရန္အတြက္ အခက္အခဲျဖစ္ေနကာ ျပင္ပအလွဴ႐ွင္မ်ား၏ အကူအညီႏွင့္ ေဆာက္လုပ္ထားေသာ စစ္ေဘးေ႐ွာင္စခန္းမ်ားမွာလည္း ပ်က္စီးေနၿပီး ျပန္လည္ျပဳျပင္မြမ္းမံ့ရန္အတြက္ အခက္အခဲ႐ွိေသာေၾကာင့္ လာမည့္မိုးရာသီကာလမွာလည္း ဒုကၡသည္မ်ားေနထိုင္ရန္အတြက္ အခက္အခဲ႐ွိေၾကာင္း စခန္းတာဝန္ခံမ်ားက ေျပာဆိုၾကသည္။
တစ္ဖက္မွာလည္း တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္(AA)တို႔ ျဖစ္ပြားေနေသာတိုက္ပြဲမ်ားမွာ ၂ ႏွစ္ခန္႔ၾကာသည့္ တိုင္ေအာင္ ဆက္လက္ အ႐ွိန္အဟုန္ျပင္းထန္ေနသည့္အတြက္ ဒုကၡသည္မ်ား ေနရပ္ျပန္ႏုိင္ရန္အတြက္လည္း အခက္အခဲ႐ွိေနၾကသည္။
