ေက်ာ္သူေဌး | DMG
ဒီဇင္ဘာ ၂၃ ၊ စစ္ေတြ
ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ စက္႐ုံ၊ အလုပ္႐ုံမ်ား အားနည္းမႈ၊ စီမံကိန္းႏွင့္နည္းပညာပိုင္း အားနည္းမႈမ်ားေၾကာင့္ လူငယ္မ်ားအေနျဖင့္ အလုပ္အကိုင္အကိုင္အခြင့္အလမ္းရရွိမႈပိုင္းမွာ အားနည္းမႈမ်ားရွိေနသည္ဟု လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ေဒသဆိုင္ရာအဖြဲ႔အစည္းမ်ားထံမွ သိရသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္အေျခစိုက္ People for People အဖြဲ႕၏ ၂၀၁၆ စစ္တမ္းေကာက္ယူခ်က္အရ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ လူငယ္ ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္းတြင္ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္သာ အလုပ္အကိုင္ရွိၾကၿပီး က်န္သည့္ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔မွာ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းႏွင့္ ေဝးကြာေနသည္။
ယင္းသို႔ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းႏွင့္ ေဝးကြာေနျခင္းမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ခက္ခဲျခင္း၊ စက္႐ုံ၊အလုပ္႐ုံမရွိျခင္း၊ လွ်ပ္စစ္မီး ေနရာတိုင္းတြင္မရရွိျခင္းတို႔ေၾကာင့္ လူငယ္မ်ား အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းရရွိမႈမွာ အားနည္းေနျခင္းျဖစ္သည္ဟု People for people ၏ အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ ကိုစိုးလင္းက ေျပာသည္။
“လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး အခက္အခဲရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ စက္႐ုံအလုပ္႐ုံေတြကလည္း ပံ့ပိုးမႈမရွိဘူး။ လူငယ္ေတြအတြက္ နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာ ပံ့ပိုးမႈစီမံကိန္းေတြကလည္း အရမ္းအားနည္းတယ္။ လွ်ပ္စစ္မီး ကလည္း အျပည့္အဝမရရွိဘူး။ တစ္ဖက္မွာ NGO နဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းေလာက္က ပံ့ပိုးေနတာပဲ ရွိတယ္။ စီမံကိန္းနဲ႔ အစိုးရဖက္ကလုပ္တဲ့ဟာက အရမ္းအားနည္းေနတယ္” ဟု ေျပာသည္။
ရခိုင္မွ လူငယ္အမ်ားစုမွာ ျပည္ပႏိုင္ငံမ်ားသို ့သြားေရာက္အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနသူမ်ားျဖစ္ၿပီး မိမိေဒသတြင္ တစ္ပိုင္တစ္ႏိုင္စီးပြားေရးလုပ္ကိုင္ေနသူ အနည္းငယ္သာရွိသလို တစ္ပိုင္တစ္ႏိုင္စီးပြားေရး လုပ္ကိုင္ေနၾကသူမ်ားအေနျဖင့္လည္း တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈႏွင့္ ကိုဗစ္ကပ္ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈေၾကာင့္ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ ႀကဳံေတြ႕ေနရသည္ဟု ကိုစိုးလင္းက ေျပာသည္။
“အမ်ားအားျဖင့္ ျပည္ပမွာ အလုပ္သြားလုပ္တဲ့လူေတြပဲ မ်ားေနတယ္။ ကိုယ့္ျပည္နယ္မွာ လုပ္ငန္းခြင္ အခြင့္အလမ္းက အရမ္းနည္းေနတယ္။ တခ်ိဳ႕ေတြက တစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ရပ္တည္ေနေပမယ့္လည္း စစ္ျဖစ္ေနတဲ့ကာလနဲ ့ကိုဗစ္ကာလမွာ ေရွ႕ထြင္ဖို႔အတြက္ အခက္အခဲရွိၿပီး ရပ္ေနရတဲ့အပိုင္းေတြလည္းရွိတယ္” ဟု ကိုစိုးလင္းကေျပာသည္။
တစ္ဖက္မွာလည္း အင္တာနက္ပိတ္ပင္ထားသျဖင့္ လူငယ္မ်ား၏ ေလ့လာသင္ယူမႈကို ပိတ္ပင္ထားသလို စက္႐ုံအလုပ္႐ုံမ်ား တည္ေဆာက္ေပးမႈ၊ နည္းပညာပိုင္းအားနည္းမႈမ်ားေၾကာင့္ လူငယ္မ်ားအေနျဖင့္ ျပည္ပသို႔ သြားၿပီး အလုပ္လုပ္ေနၾကရျခင္းျဖစ္သည္ဟု ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဦးထြန္းဝင္းက ေျပာသည္။
“ေက်းလက္ပုံစံက က်ေနာ္တို႔မွာ မတက္ႏိုင္ေသးဘူး။ စိုက္ပ်ိဳးေရးနဲ႔ေမြးျမဴေရးကို နည္းပညာက်က် မလုပ္ႏိုင္ဘူး။ အစိုးရက နည္းပညာပိုင္းကို စနစ္တက်သင္ျပေပးမႈေတြ မရွိတဲ့အတြက္ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းပိုင္းမွာ အားနည္းလာတယ္။ အစိုးရကိုယ္တိုင္က စက္႐ုံအလုပ္႐ုံေတြ တည္ေဆာက္တာေတြမွာ အားနည္းခ်က္ေတြရွိတဲ့ အတြက္ ႏိုင္ငံျခားကိုသြားၿပီး အလုပ္လုပ္ေနရသူေတြ မ်ားလာရတာျဖစ္တယ္” ဟု ဦးဦးထြန္းဝင္းက ေျပာသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ တိုက္ပြဲႏွင့္ ကိုဗစ္-၁၉ မျဖစ္မီကတည္းက အလုပ္အကိုင္ရွားပါးေနျခင္းျဖစ္ၿပီး ယခုကဲ့သို႔ တိုက္ပြဲႏွင့္ ကိုဗစ္ျဖစ္ပြားမႈေၾကာင့္ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္း ပို၍ခက္ခဲသြားၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ကိုစိုးလင္းက ေျပာသည္။
“စစ္ျဖစ္ေနတဲ့ကာလထဲမွာ အဓိကလမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး အခက္အခဲေတြနဲ႔ႀကဳံေနရတဲ့အခါ ကိုဗစ္က ဝင္လာတယ္ဆိုေတာ့ ပိုၿပီးသြားလာဖို႔ခက္ခဲတာေတြရွိလာၿပီးေတာ့ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ နီးနီးကပ္ကပ္ ဆက္သြယ္မႈအေနအထားေတြက ကန႔္သတ္မႈေတြမ်ားလာတဲ့အခါ လူငယ္ေတြရဲ႕လုပ္ငန္းခြင္ အခြင့္အလမ္းက ပိုၿပီးခက္ခဲ့သြားတယ္” ဟု ေျပာသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္သည္ စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းကို အမ်ားဆုံးလုပ္ကိုင္ၾကသည့္ ျပည္နယ္တစ္ခုျဖစ္သျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ ေမြးျမဴေရးစီမံကိန္းမ်ားအား အစိုးရမွပံ့ပိုးမႈမ်ားလုပ္ေပးရန္ လိုအပ္သလို နည္းပညာပိုင္း သင္ျပမႈမ်ားကိုလည္း လုပ္ေဆာင္ေပးရန္လိုအပ္ေနသည္ဟု ေဒသခံမ်ားက ေထာက္ျပၾကသည္။
ကိုဗစ္-၁၉ ျဖစ္ပြားမႈေၾကာင့္ တကၠသိုလ္မ်ားပိတ္ပင္ထားသျဖင့္ တစ္ဖက္တစ္လမ္းက ဝင္ေငြရရွိေအာင္ အလုပ္လုပ္ရန္ႀကိဳးစားေသာ္လည္း အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းမရွိသျဖင့္ အခက္အခဲျဖစ္ေနသည္ဟု ပုဏၰားကြၽန္းၿမိဳ႕မွ အေဝးသင္ေနာက္ဆုံးႏွစ္ေက်ာင္းသား ကိုေမာင္ဝင္းေဇာ္က ေျပာသည္။
“လူငယ္ေတြက အလုပ္အကိုင္မရွိရင္ အဆင္မေျပတဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံျခားကိုထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္ေနၾကရတယ္။ အလုပ္တစ္ခုရဖို႔အတြက္က မလြယ္ဘူး။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ အစိုးရက စီမံကိန္းေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေပး မွသာ လူငယ္ေတြအတြက္ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းရွိလာမယ္” ဟု ကိုေမာင္ဝင္းေဇာ္က ေျပာသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္မွ ျပည္သူအမ်ားစုတြင္ ေတာင္ယာလုပ္ငန္းကို အဓိကထား လုပ္ကိုင္စားေသာက္ေနရသူမ်ား ျဖစ္ၿပီး လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးခက္ခဲျခင္း၊ နည္းပညာပိုင္းအားနည္းမႈမ်ားေၾကာင့္ တျခားတိုင္းႏွင့္ ျပည္နယ္မ်ားႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္လွ်င္ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းရွားပါးေနၿပီး ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအားနည္းေနသည့္ ျပည္နယ္တစ္ခုတြင္ ပါဝင္ေနသည္ဟု သိရသည္။
