ဉာဏ္ဟိန္း | DMG
စက္တင္ဘာ ၂၂ ၊ စစ္ေတြ
ကိုဗစ္-၁၉ ကာလအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား၊ တိုင္းရင္းသားေဒသမ်ားတြင္ ျပင္းထန္စြာျဖစ္ပြားေနသည့္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ ကင္းမဲ့ေနသည့္ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအရပ္ဘက္လူထုအဖြဲ႕အစည္း(၄၃၁)ဖြဲ႕မွ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္ အေရးေကာင္စီသို႔ အိတ္ဖြင့္စာေပးပို႔ခဲ့သည္။
အျပည္ျပည္ဆိုင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေန႔ျဖစ္သည့္ စက္တင္ဘာ ၂၁ ရက္ေန႔က ယင္းအိတ္ဖြင့္စာကို ေပးပို႔ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ကမၻာ့ကပ္ေရာဂါျဖစ္ပြားေနခ်ိန္တြင္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Antonio Guterres မွ ေတာင္းဆိုထားသည့္ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကို ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ေလးစားလိုက္နာ ေစေရးလုပ္ေဆာင္ေပးရန္အတြက္ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီအား တိုက္တြန္းေၾကာင္း အိတ္ဖြင့္ေပးစာတြင္ ေဖာ္ျပသည္။
ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ားက ကိုဗစ္-၁၉ ကို အကာအကြယ္ယူကာ ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္မ်ားတြင္ စစ္ဆင္ေရးမ်ား တိုးျမႇင့္လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းေၾကာင့္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမ်ားျပင္းထန္လာျခင္းႏွင့္အတူ အျပစ္မဲ့ ျပည္သူမ်ား မတရားဖမ္းဆီးႏွိပ္စက္ခံရျခင္း၊ မုဒိမ္းက်င့္ခံရျခင္း၊ ဥပေဒမဲ့သတ္ျဖတ္ခံရျခင္းတို႔အတြက္ အထူးပင္ စိုးရိမ္ပူပန္မိေၾကာင္းလည္း အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ဆိုသည္။
“တိုက္ပြဲေတြရပ္တန႔္ေပးဖို႔၊ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို ရပ္တန႔္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုလာတာေတြမ်ားလာၿပီ။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္က ဒါေတြကိုလ်စ္လ်ဴ႐ွဳၿပီးေတာ့မွ စဥ္ဆက္မျပတ္ ခ်ိဳးေဖာက္ေနတာကို ေတြ႕ရတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အိတ္ဖြင့္စာေပးပို႔ရျခင္းျဖစ္တယ္” ဟု အိတ္ဖြင့္စာေပးပို႔ရာတြင္ပါဝင္သည့္ ရခိုင္ ျပည္လုံးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားႏွင့္လူငယ္မ်ားအစည္းအ႐ုံး(AASYC)မွ အတြင္းေရးမွဴး ကိုတိန္းဦးက DMG သို႔ ေျပာသည္။
ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလုံးတြင္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီ ၁ ရက္မွ ၂၀၂၀ ျပည္ႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁၀ ရက္အထိ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမ်ားအတြင္း အရပ္သားေသဆုံးသူ စုစုေပါင္းဦးေရ(၄၃၂)ဦးႏွင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာ ရ႐ွိသူ (၇၇၅)ဦးခဲ့ၿပီး ယင္းအထဲတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္း အရပ္သားေသဆုံးသူ (၂၉၅)ဦးႏွင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရ႐ွိသူ (၆၇၄)ဦး ပါဝင္ေၾကာင္း သုေတသနႏွင့္ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအဖြဲ႕တစ္ခုျဖစ္ေသာ ျမန္မာ့အေရးေလ့လာသူမ်ားအဖြဲ႕(BM)၏ မွတ္တမ္းအရသိရသည္။
ရခိုင္ႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္၊ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္တြင္ အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္ထားသည္မွာ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာျမင့္ လာၿပီျဖစ္သည့္အတြက္ ျပည္သူမ်ားသည္ ကိုဗစ္-၁၉ ႏွင့္ စစ္ပြဲဆိုင္ရာသတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို လက္လွမ္းမမီႏိုင္ဘဲ စိုးရိမ္ဖြယ္ေကာင္းေသာ အေျခအေနျဖစ္ေနေၾကာင္း အိတ္ဖြင့္ေပးစာတြင္ ပါ႐ွိသည္။
“အစိုးရအေနနဲ႔ အခုလိုလုပ္ေဆာင္ေနမႈေတြဟာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အေျခခံအခြင့္အေရးေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္ေန႐ုံသာမက စစ္ရာဇဝတ္မႈနဲ႔ လူသားမ်ိဳးႏြယ္ကိုဆန႔္က်င္တဲ့ ရာဇဝတ္မႈမ်ားေျမာက္ႏိုင္တယ္။ ဆိုး႐ြားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို ျမန္မာျပည္သူလူထုနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းရဲ႕ မ်က္ကြယ္မွာ ျမန္မာစစ္တပ္ကက်ဴးလြန္ႏိုင္ေစရန္ လမ္းဖြင့္ေပးထားတာနဲ႔အတူတူျဖစ္ေနတယ္” ဟု အိတ္ဖြင့္ေပးစာက ဆိုထားသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္၊ ပလက္ဝေဒသတို႔၌ အင္တာနက္ဖြင့္ေပးေရး၊ စစ္ပြဲဆန႔္က်င္းေရး စသည္ျဖင့္ စက္တင္ဘာ ၉ ရက္ေန႔က ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕႐ုံးေ႐ွ႕၌ ဆႏၵျပခဲ့ၾကသည့္ ရခိုင္ျပည္ေက်ာင္းသားသမဂၢမွ ေက်ာင္းသား(၃)ဦးအား သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ဆိုင္ရာစီမံခန႔္ခြဲမူဥပေဒႏွင့္ ဖမ္းဆီးထားသည္။
အလားတူ စက္တင္ဘာ ၁၀ ရက္ေန႔က မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ စစ္ပြဲဆန႔္က်င္ေရးလုပ္႐ွားမႈျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ဗကသမ်ား အဖြဲ႕ခ်ဳပ္မွ ေက်ာင္းသား(၁၃)ဦးႏွင့္ စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌စစ္ပြဲဆန႔္က်င္ေရး စတစ္ကာ ကမ္ပိန္းျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ဗကသမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္မွ ကိုေဝယံၿဖိဳးႏွင့္ ကိုပိုင္မင္းခန႔္တို႔ကို ၿငိမ္းစုစီဥပေဒပုဒ္မ ၁၉ ျဖင့္ အမႈဖြင့္အေရးယူခဲ့သည္။
“အဲဒီခ်ိဳးေဖာက္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ ျပည္သူ႔ေတြေသေနတယ္၊ ကိုဗစ္ကာလမွာ ျပည္သူ႔ေတြ ထြက္ေျပး ရတာေတြ႐ွိတယ္။ ေနရပ္စြန႔္ခြာတာ၊ ေသတာေတြ၊ ဒဏ္ရာရလာတာေတြမ်ားလာတယ္။ အဲလိုမ်ားလာတာ ေတြကို ေက်ာင္းသား၊လူငယ္ေတြက ဆႏၵေဖာ္ထုတ္တယ္၊ ထုတ္ျပတယ္၊ ရပ္တန႔္ေပးဖို႔အတြက္ ေတာင္းဆိုတယ္။ အဲဒီေတာင္းဆိုတာေတြကိုေတာင္ သူတို႔ကဖမ္းတယ္။ ဖမ္းဆီးၿပီးေတာ့ ပုဒ္မေတြအမ်ိဳးမ်ိဳး တပ္တယ္။ ဘာမွမဆိုင္တဲ့ပုဒ္မေတြလဲတပ္တယ္” ဟု ကိုတိန္ဦးက ဆိုသည္။
ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္မႈမ်ားေျမာက္သည့္ ျမန္မာစစ္တပ္၏ လူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားအတြက္ တရားမွ်တမႈႏွင့္ တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္ခံမႈေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ေရး၊ လိုအပ္သည့္အေရးယူမႈမ်ားလုပ္ေဆာင္ရန္ႏွင့္ ကုလသမဂၢလုံၿခဳံေရး ေကာင္စီမွ ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခအေနအား ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္တရား႐ုံးသို႔ လြဲေျပာင္းႏိုင္ေရးတို႔ကိုလုပ္ေဆာင္ရန္ အရပ္ဘက္လူထုအဖြဲ႕အစည္း ၄၀၀ ေက်ာ္၏ အိတ္ဖြင့္ေပးစာတြင္ ေတာင္းဆိုထားသည္။
