ေအာင္ထိန္ | DMG
ႏိုဝင္ဘာ ၂၄ ၊ စစ္ေတြ
တပ္မေတာ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းႏွင့္ စစ္က်န္လက္နက္ ဆိုးက်ဳိးေၾကာင့္ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ ဇန္နဝါရီလမွ စက္တင္ဘာလအထိ (၉)လတာကာလအတြင္း ကေလးငယ္ ၁၃ ဦး ေသဆံုးၿပီး ဒဏ္ရာရ႐ွိသူ ၅၆ ဦးအထိ ႐ွိခဲ့ေၾကာင္း ကုလသမဂၢအျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ကေလးသူငယ္ ကာကြယ္ေစာင့္ေ႐ွာက္ေရးအဖြဲ႕(UNICEF)က ထုတ္ျပန္ထားသည္။
တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေနသည့္ နယ္ေျမမ်ား၌ မိုင္းႏွင့္စစ္က်န္လက္မ်ားေၾကာင့္ မၾကာခဏ အရပ္သားထိခိုက္ဒဏ္ရာရမႈမ်ား႐ွိၿပီး ကေလးငယ္မ်ားမွာ အထိအခိုက္အလြယ္ဆံုးျဖစ္ကာ ေပါက္ကြဲမႈအက်ဳိးသက္ေရာက္မႈဒဏ္ကိုလည္း လူႀကီးမ်ားထက္ ပိုမိုခံစားရသျဖင့္ ေသဆံုးဒဏ္ရာရ႐ွိမႈ ပိုမ်ားသည္ဟု UNICEF က ႏိုဝင္ဘာလ ၂၃ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ထားသည္။
တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာအရ မိုင္းႏွင့္ စစ္က်န္လက္နက္ေပါက္ကြဲမႈမ်ားေၾကာင့္ ေသဆံုးဒဏ္ရာရ႐ွိမႈ ၃၅ ရာခိုင္ႏွဳန္းမွာ ကေလးငယ္မ်ားျဖစ္ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ကေလးသူငယ္ထိခိုက္ေသဆံုးမႈ ၄၇ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖင့္ အမ်ားဆံုးျဖစ္ေၾကာင္း UNICEF ၏ စာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။
ထို႔အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမ်ား၏ အက်ိဳးဆက္အျဖစ္ ၂၀၂၀ ဇန္နဝါရီလမွ ဇြန္အထိ ကေလးငယ္ေသဆံုးသူ ၄၃ ဦးႏွင့္ ကိုယ္လက္အဂၤါခ်ဳိ႕ယြင္းသူ ၁၀၃ ဦးအထိ ႐ွိခဲ့ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡအတြင္း ပါဝင္ေနၾကသည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအေနျဖင့္ ကေလးငယ္မ်ား၏ ေဘးကင္းလံုၿခံဳ ေစရန္ႏွင့္ ကာကြယ္ေစာင့္ေ႐ွာက္မႈအခြင့္အေရးကို ထိန္းသိမ္းရန္အတြက္ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းမ်ား အသံုးျပဳျခင္းကို ရပ္တန္႔ရန္၊ မေပါက္ကြဲေသးသည့္ စစ္က်န္လက္နက္ပစၥည္းမ်ားအား ႐ွင္းလင္းရန္ တိုက္တြန္းထားသည္။
ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ားအစည္းအ႐ံုး(REC) ဥကၠ႒ ဦးေ႐ႊေဘာ္စိန္က “စစ္က်န္လက္နက္နဲ႔ မိုင္းအႏၱရာယ္ကို ႐ွင္းလင္းမယ္ဆိုရင္ ႏုိင္ငံတကာကေနၿပီးေတာ့ ကမၻာ့ရန္ပံုေငြအျဖစ္ ဘယ္ေလာက္သံုးစြဲမယ္ ဆိုတာကို သူတို႔ဖက္ကတတ္ရင္ တတ္ႏုိင္လိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီအစိုးဖက္က ဒါကို လိုလိုလားလား လက္ခံမယ္ဆိုရင္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအစိုးရအေနနဲ႔ ဒီကိစၥဟာ ျပည္သူလူထုအသက္ကို ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ လုပ္သင့္တယ္ဆိုရင္ ဒီကိစၥက ျဖစ္ႏိုင္တယ္” ဟု ဆိုသည္။
တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေနသည့္ နယ္ေျမမ်ား၌ မိုင္းႏွင့္ စစ္က်န္လက္နက္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ျပည္တြင္း႐ွိ NGO အဖြဲ႕ အစည္းမ်ားမွ ေဒသခံမ်ားကို အသိပညာေပးမႈမ်ားလုပ္ေပးသင့္ေၾကာင္း ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚခင္ေစာေဝက ေထာက္ျပေျပာဆိုသည္။
“ဒါေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ NGO အဖြဲ႕ေတြအေနနဲ႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေနတဲ့ေနရာတြမွာ မိုင္းနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ဟာေတြကို အသိပညာေပးမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္။ အဲဒီနယ္ေျမေတြက လူႀကီးေတြက မိုင္းစတဲ့ေပါက္ကြဲ ေစတတ္တဲ့ စစ္က်န္ပစၥည္းေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လိုကာကြယ္ရမယ္ဆိုတာကိုသိမွ ကေလးေတြကို မလုပ္ဖို႔ မကိုင္ဖို႔ တားဆီးႏိုင္မယ္” ဟု ၎ကဆိုသည္။
လက္႐ွိ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွ ပုဏၰားကၽြန္း၊ ရေသ့ေတာင္၊ ေျမာက္ဦး၊ ဘူးသီးေတာင္ စသည့္ၿမိဳ႕နယ္တို႔တြင္ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ားအစည္းအ႐ံုး(REC)မွ မိုင္းအႏၱရာယ္အသိပညာေပးမႈမ်ားကို လုပ္ေဆာင္လ်က္ ႐ွိသည္။
“ကေလးဆိုတာမ်ဳိးက ေဆာ့ကစားတတ္ပါတယ္။ အႏၱရာယ္ျဖစ္မယ္ဆိုတာကို သူတို႔ကမသိဘူး။ အသက္ႀကီး သူေတြေတာင္မွ ဒါဟာ ယမ္းနဲ႔လုပ္တဲ့ဟာျဖစ္တယ္။ ဒါ အႏၱရာယ္႐ွိတယ္ဆိုၿပီး မသိတာေၾကာင့္ ရလာတဲ့ ပစၥည္းေတြကိုေတာင္မွ အိမ္ကိုယူလာၿပီး ေပါက္ကြဲသြားတဲ့ အေနအထား႐ွိတာေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဒီက႑ကို ကာကြယ္မယ္ဆိုရင္ အခ်ိန္အမ်ားႀကီးယူၿပီးေတာ့ လူထုအသိပညာေပးမႈကို အမ်ားႀကီးလုပ္ေဆာင္ရမွာ ျဖစ္တယ္” ဟု REC ဥကၠ႒ ဦးေ႐ႊေဘာ္စိန္က ေျပာသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ တပ္ေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္(AA)တို႔ တုိက္ပြဲျဖစ္ပြားေနသည္ကာလအတြင္း လက္နက္ႀကီး၊ လက္နက္ငယ္ထိမွန္မႈ၊ မိုင္းထိမွန္မႈႏွင့္ စစ္က်န္လက္နက္ထိမွန္မႈတို႔ေၾကာင့္ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ ဇြန္လမွ ႏိုဝင္ဘလာ ၂၄ ရက္ေန႔အထိ အရပ္သားေသဆံုးသူ ၅၆ ဦးႏွင့္ ဒဏ္ရာရ႐ွိသူ ၁၆၁ ဦးအထိ ႐ွိခဲ့သည္။
