ေအာင္ထိန္ | DMG
ဒီဇင္ဘာ ၂၆ ၊ စစ္ေတြ
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားသည့္ နယ္ေျမမ်ားမွ ေဒသခံမ်ားအား မိုင္းအႏၲရာယ္ကာကြယ္ရန္ အသိပညာေပးမႈမ်ား ပိုမိုထိေရာက္ရန္အတြက္ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕မွ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ေျပာဆိုၾကသည္။
လက္ရွိတြင္ မိုင္းအႏၲရာယ္ကာကြယ္ေရးအသိပညာေပးမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပည္တြင္းအရပ္ဖက္အဖြဲ႕စည္းမ်ားျဖစ္သည့္ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ားအစည္းအ႐ုံး (REC) ႏွင့္ ဝံလက္ေဖာင္ေဒးရွင္းအဖြဲ႕တို႔က လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွ ပုဏၰားကၽြန္း၊ ရေသ့ေတာင္၊ ဘူးသီးေတာင္၊ ေက်ာက္ေတာ္၊ ေျမာက္ဦး၊ မင္းျပား စသည့္ ၿမိဳ႕နယ္တို႔တြင္ မိုင္းအႏၲရာယ္အသိပညာေပးမႈမ်ားကို လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိေၾကာင္း ရခိုင္တိုင္းရင္း သားမ်ိဳးႏြယ္မ်ားအစည္းအ႐ုံး (REC) မွ အတြင္းေရးမွဴး ဦးေဇာ္ေဇာ္ထြန္းက ေျပာသည္။
“ရခိုင္ျပည္မွာ မိုင္း Action Group ဖြဲ႕ရင္ေတာ့ ေကာင္းတာေပါ့။ တျခားျပည္နယ္ေတြမွာ ျပည္နယ္အဆင့္ အရပ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ အစိုးရအဖြဲ႕ေတြ၊ NGO ေပါင္းလို႔ ဖြဲ႕တာေတြရွိတယ္။ အဲလိုမ်ိဳး ဖြဲ႔ဖို႔လိုတယ္။ ေနာက္ပိုင္းေတာ့ ဖြဲ႕ေကာင္းလည္းဖြဲ႕လာနိုင္လိမ့္မယ္။ အစိုးကအားေပးမႈေတြလုပ္ေတာ့ ပိုေကာင္းတာေပါ့ ပိုၿပီးက်ယ္က်ယ္ ျပန႔္ျပန႔္နဲ႔ အမ်ားႀကီးလုပ္နိုင္လာမယ္” ဟု ၎က ေျပာသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္အတြင္း ဘူးသီးေတာင္၊ ရေသ့ေတာင္၊ ေမာင္ေတာ၊ ေက်ာက္ေတာ္၊ ေျမာက္ဦး စသည့္ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းေပါက္ကြဲမႈ အမ်ားဆုံးျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း ကုလသမဂၢ၏ ျမန္မာသတင္းအခ်က္အလက္ စီမံခန႔္ခြဲမႈယူနစ္ (MIMU)က ထုတ္ျပန္ထားသည္။
တိုက္ပြဲႏွစ္ႏွစ္တာကာလအတြင္း ကေလးသူငယ္မ်ား၊ လူႀကီး၊ လူလတ္မ်ားမွာ ေျမျမႇဳပ္မိုင္း၏ ဆိုးက်ိဳးမ်ားေၾကာင့္ ေသဆုံးျခင္း၊ ကိုယ္လက္အဂၤါ ဆုံး႐ႈံးကာ မသန္စြမ္းျဖစ္သြားသူမ်ားလည္းရွိသည္။
လက္ရွိအခ်ိန္၌ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ (AA) တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈမ်ား ရပ္တန႔္ေနသျဖင့္ ေနရပ္ျပန္သည့္ စစ္ေဘးေရွာင္တခ်ိဳ႕ရွိေသာ္လည္း အမ်ားစုက မိုင္းအႏၲရာယ္ကို စိုးရိမ္သည့္အတြက္ မျပန္ရဲဘဲ ရွိေနၾကသည္။
“ကၽြန္ေတာ္တို႔က ရြာကိုေတာ့ ျပန္ခ်င္ပါတယ္။ ျပန္ခ်င္ေပမယ့္ မျပန္ရဲတဲ့ဘဝပါ။ တပ္မေတာ္က ရြာအနီးတပ္စြဲတာရွိခဲ့ေတာ့ မိုင္းေတြဘယ္ေလာက္ရွိမယ္ဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္တို႔မသိဘူး။ ရြာမျပန္ခ်င္တာမဟုတ္ဘူး မိုင္းအႏၲရာယ္ကို ေၾကာက္ေနရတာေၾကာင့္ မျပန္ရဲတာ” ဟု ေညာင္ေခ်ာင္းစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွာ ခိုလႈံေနသည့္ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္ ၿပိဳင္းတိုင္းေက်းရြာမွ ဦးေအာင္ေက်ာ္ျမက ေျပာသည္။
တပ္မေတာ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ စစ္ေရးပဋိပကၡအတြင္း ေျမျမႇဳပ္မိုင္းႏွင့္ စစ္က်န္လက္နက္ေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ ထိခိုက္ေသဆုံးသူမ်ားထဲတြင္ အမ်ားစုက ကေလးငယ္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။
၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ ဇန္နဝါရီလမွ စက္တင္ဘာလအထိ (၉) လတာ ကာလအတြင္း ကေလးငယ္ ၁၃ ဦး ေသဆုံးၿပီး ဒဏ္ရာရရွိသူ ၅၆ ဦးအထိ ရွိခဲ့ေၾကာင္း ကုလသမဂၢအျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ကေလးသူငယ္ ကာကြယ္ေစာင့္ ေရွာက္ေရးအဖြဲ႕ (UNICEF) က နိုဝင္ဘာလ ၂၃ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ထားသည္။
တစ္နိုင္ငံလုံး အတိုင္းအတာအရ မိုင္းႏွင့္စစ္က်န္လက္နက္ ေပါက္ကြဲမႈမ်ားေၾကာင့္ ေသဆုံးဒဏ္ရာရရွိမႈ ၃၅ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ကေလးငယ္မ်ားျဖစ္ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ကေလးသူငယ္ထိခိုက္ေသဆုံးမႈ ၄၇ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖင့္ အမ်ားဆုံးျဖစ္ေၾကာင္း UNICEF ၏ စာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။
မိုင္းအႏၲရာယ္ အသိပညာေပးမႈ လုပ္ငန္းမ်ားေဆာင္ရြက္ရာတြင္ အရပ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းအေနျဖင့္ အတိုင္းအတာတစ္ခုသာ လုပ္ေဆာင္နိုင္ၿပီး အစိုးရအေနျဖင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ဝံလက္ေဖာင္ေဒးရွင္း ဒါရိုက္တာ ဦးခိုင္ေကာင္းစံက ေထာက္ျပသည္။
“အစိုးရအစိုးရအေနနဲ႔က်ေတာ့ ပိုၿပီးလုပ္နိုင္တယ္ေပါ့။ အစိုးရလို႔ ေျပာတဲ့အခါ လူမႈဝန္ထမ္း ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ေဘး/စီမံအဓိကေပါ့။ မိုင္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ပညာေပးတဲ့အျပင္ မိုင္းေၾကာင့္ ေျခေထာက္ျပတ္သြားတယ္။ လက္ျပတ္သြားတယ္ဆိုရင္ သူတို႔ရဲ႕အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းအတြက္ပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစားရတဲ့ အပိုင္းေတြရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစိုးရအေနနဲ႔လည္း လုပ္ေဆာင္ဖို႔လိုအပ္တယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္” ဟု ဦးခိုင္ေကာင္စံကဆိုသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ကယားျပည္နယ္ႏွင့္ရွမ္း (ေျမာက္) တို႔တြင္ မိုင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ အစိုးရႏွင့္ အရပ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းတို႔ ပူးေပါင္းကာ မိုင္းအႏၲရာယ္ကာကြယ္ေရး အသိပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိသည္။
အဆိုပါကိစၥမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ အစိုးရ၏ သေဘာထားကို သိရွိရန္အတြက္ ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕က ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ စည္ပင္သာယာေရးဝန္ႀကီး ဦးဝင္းျမင့္ကို တယ္လီဖုန္းျဖင့္ ဆက္သြယ္ခဲ့ေသာ္လည္း ဖုန္းလက္ခံေျဖၾကားျခင္းမရွိေပ။
ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ တပ္ေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ (AA) တို႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေနသည့္ ၂ ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း မိုင္းထိမွန္မႈႏွင့္ စစ္က်န္လက္နက္ထိမွန္မႈတို႔ေၾကာင့္ ေသဆုံးသူ ၃၃ ဦးႏွင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိသူ ၆၆ ဦး အထိ ရွိေၾကာင္း ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ားအစည္းအ႐ုံး (REC) ၏ စာရင္းအရသိရသည္။
