ရခိုင္ျပည္နယ္၊ အမ္းၿမိဳ႕နယ္၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒါက္တာေအးေမာင္အား လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္မွ ပယ္ဖ်က္ေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မ႐ွင္က ေမလ(၁၈)ရက္ေန႔တြင္ ေၾကျငာလိုက္သည္။

ထို႔အျပင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ ဥပေဒျပဌာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ၿငိစြမ္းေနသျဖင့္ ေဒါက္တာေအးေမာင္အား ေနာင္တြင္ျပဳလုပ္မည့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္လည္း လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ မ႐ွိေတာ့ေၾကာင္း ၎ေၾကျငာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပသည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္က ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ စာေပေဟာေျပာပြဲအတြင္း ေဟာေျပာခ်က္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေဒါက္တာေအးေမာင္ ႏွင့္ စာေရးဆရာေဝဟင္ေအာင္ တုိ႔ကို ႏုိင္ငံေတာ္ပုန္ကန္မႈ ပုဒ္မ ၁၂၂၊ ႏုိင္ငံေတာ္အၾကည္အညိဳပ်က္ေစမႈ ပုဒ္မ ၅၀၅(ခ) တို႔ျဖင့္ ၂၀၁၉ ခုနွစ္၊ မတ္လ ၁၉ ရက္ေန႔တြင္ စစ္ေတြခ႐ိုင္တရား႐ံုးက ေထာင္ဒဏ္အႏွစ္ ၂၀ ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ယင္းေနာက္ တရား႐ံုးအဆင့္ဆင့္သို႔ အယူခံတက္ခဲ့ေသာ္လည္း မူလတရား႐ံုး၏အမိန္႔ကို အတည္ျပဳခဲ့သည္။

ယင္းသို႔ ႏုိင္ငံေရးသမား၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးအား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္မွ ထုတ္ပယ္လိုက္သည့္အေပၚ ႏုိင္ငံေရးသုံးသပ္သူမ်ားႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္မ်ား၏ သေဘာထားအျမင္မ်ားကို DMG သတင္းေထာက္ ဝင္းညြန္႔က စုစည္းတင္ျပထားသည္။ 

ေဒၚေအးႏုစိန္ (ေျပာေရးဆိုခြင့္႐ွိသူ)
ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ (ANP)

လႊတ္ေတာ္ဆိုင္ရာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းစည္းကမ္းအရ ျပစ္ဒဏ္က်ခံေနရတဲ့ အယူခံျပင္ဆင္မႈ အဆင့္ဆင့္ မေအာင္ျမင္ခဲ့တဲ့ မူလအမိန္႔အတည္ျဖစ္သြားတဲ့ လူတစ္ေယာက္ဟာ ေထာင္ထဲမွာ႐ွိေနတဲ့အတြက္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္မွ ပယ္ဖ်က္တယ္ဆိုတာဟာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း တစ္ပိုင္းျဖစ္တယ္။
အဲဒီလို ပယ္ဖ်က္တယ္ဆိုတဲ့ကိစၥမွာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဥပေဒမွာ ဒီႏိုင္ငံေတာ္ပုန္ကန္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လားဆိုရင္ ပတ္သက္သြားတဲ့လူေတြကို ေနာက္ထပ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေတြမွာ ဝင္ခြင့္မ႐ွိဆိုေသာ ျပဌာန္းခ်က္ကိုပါ ညႊန္းၿပီးေတာ့ ထုတ္ျပန္တယ္ဆိုတာကေတာ့ ေဒါက္တာေအးေမာင္အေပၚမွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံေရးထိခိုက္မႈဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ အတိုင္းအတာသြားလဲဆိုတာကို အမ်ားျပည္သူေတြ သိ႐ွိသြားေစခ်င္တဲ့ ဆႏၵပါတယ္လို႔ သံုးသပ္ရမယ္။

ေနာက္တစ္ခ်က္က ႏိုင္ငံေတာ္ပုန္ကန္မႈဆိုတဲ့ ပုဒ္မမ်ိဳးဟာ ႏိုင္ငံ၊ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့အထိ ကိစၥေတြ။ ႏုိင္ငံေရးသီအိုရီမွာက ေအာင္ႏိုင္ရင္ အုပ္ခ်ဳပ္သူလူတန္စား ဘုရင္ျဖစ္တယ္။ ႐ံႈးနိမ့္ရင္သူပုန္ျဖစ္တယ္။ အဲဒါဟာ ကမၻာ့နိယာမ သေဘာတရား။ အဲဒါကိုမွ ႏိုင္ငံေရး ေရးရာျဖစ္တဲ့ လႊတ္ေတာ္အခင္းအက်င္းထဲမွာ အဲဒီလို ျပစ္မႈက်ဳးလြန္တဲ့သူေတြကို မပါရဘူးလို႔ ကန္႔သတ္တဲ့အရာက ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ခဲ့တဲ့သူေတြကို ႏိုင္ငံေရးနဲ႔မပါရေအာင္ ဥပေဒလုပ္ၿပီး ကန္႔သတ္ရာေရာက္တယ္။
ဥပေဒနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ပဲ ဖယ္ထုတ္သင့္တယ္လို႔ ထည့္သြင္းျပ႒ာန္းေနပါေစ ႏိုင္ငံေတာ္ပုန္ကန္မႈဆိုတာဟာ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ၊ ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြသာ က်ဴးလြန္ၾကတာ။ ႏိုင္ငံေရးကို လူတိုင္းမလုပ္ဘူး။
ဒါေၾကာင့္ ဒီျပစ္မႈဟာ ဒီႏိုင္ငံေရးလုပ္တဲ့ လႊတ္ေတာ္အခင္းအက်င္းထဲမွာ မပါဝင္ရဆိုတဲ့ဟာက ႏိုင္ငံေရးသမား၊ ႏိုင္ငံေရးလုပ္တဲ့သူတိုင္းကို အႀကီးက်ယ္ဆံုး ကန္႔သတ္မႈနဲ႔ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ ဥပေဒျဖစ္တယ္။ 

ဦးျမေအး (ေခါင္းေဆာင္)
ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကရက္တစ္အင္အားစု

အခုလုိမ်ိဳး ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျပည္တြင္းစစ္ႀကီး ေတာက္ေလာက္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ဒီလုိမ်ိဳးလုပ္ရပ္တစ္ခု လုပ္လုိက္ျခင္းဟာ ျပည္တြင္းစစ္ကုိ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းဖို႔အတြက္ အားေပးရာမေရာက္ဘူးလုိ႔ က်ေနာ္ကေတာ့ ျမင္တယ္။
ဒီအခ်ိန္မွာ ႏုိင္ငံေရးအယူအဆေတြ ဘယ္ေလာက္ပဲ ကြဲလြဲမႈ႐ွိ႐ွိ၊ ႏုိင္ငံေရးသမားအက်ဥ္းသားဆုိတာ ေထာင္ထဲမွာ မ႐ွိသင့္ဘူးလုိ႔ျမင္တယ္။ က်ေနာ္တုိ႔နဲ႔ အယူအဆကြဲသည္ျဖစ္ေစ၊ အစုိးရနဲ႔ အယူအဆကြဲသည္ျဖစ္ေစ ဒီအခ်ိန္မွာ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္သားဟာ မ႐ွိသင့္ဘူး။

အခု ေဒါက္တာေအးေမာင္ကုိ ေထာင္ခ်ၿပီး မလႊတ္ေပးတဲ့ကိစၥေတာင္မွ က်ေနာ္တုိ႔က ေဝဖန္တာေတြ႐ွိတယ္။ ဆုိေတာ့ အခုလုိမ်ိဳး ေ႐ြးေကာက္ပါဝင္ခြင့္မ႐ွိဘူးလုိ႔ ေၾကညာလုိက္တယ္ဆုိေတာ့ ရခုိင္ တုိင္းရင္းသားေတြရဲ႕ စိတ္ထဲမွာ တစ္ခုခုခံစားသြားရင္ တုိင္းျပည္ အေထြေထြတည္ေဆာက္ေရးကိစၥ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္ေရး ကိစၥေတြကုိ အထိအခုိက္ျဖစ္ႏုိင္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။

ဦးေမာင္ေမာင္စိုး (ႏုိင္ငံေရးေလ့့လာသုံးသပ္သူ)

ရာသက္ပန္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဝင္ခြင့္မ႐ွိဘူး ဆုိတာကေတာ့ ႏုိင္ငံေရးအရ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ကေတာ့ လက္ခံႏုိင္မႈမ႐ွိဘူးေပါ့။ ေလာေလာဆယ္ သက္တမ္းမွာ သူေ႐ြးေကာက္ပြဲမခံရဘူး၊ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကုိယ္စားလွယ္က ရပ္တန္႔တာက ေထာင္ထဲေရာက္ေနလုိ႔ ျပႆနာက တစ္ပုိင္းေပါ့။

ဒါေပမယ့္ ရာသက္ပန္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဝင္ခြင့္ မရွိဘူးဆုိတာကေတာ့ ဒါက ဥပေဒနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးမွာ ျပႆနာ႐ွိတယ္။ အဲေတာ့ ႏုိင္ငံေတာ္ပုန္ကန္မႈဆုိတာက က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာျပည္မွာသုံးတဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္ ပုန္ကန္မႈတုိ႔၊ ႏုိင္ငံေတာ္အၾကည္ညိဳပ်က္ေစမႈ ဆုိတာက တည္ဆဲအစုိးရကုိ ပုန္ကန္တာတုိ႔၊ တည္ဆဲအစုိးကို အၾကည္ညိဳပ်က္ေစတာတုိ႔၊ တည္ဆဲအစုိးရကုိ ဆန္႔က်င္တယ္ဆုိတဲ့ အဓိပၸာယ္ သက္ေရာက္ပါတယ္။ လက္႐ွိ NLD အစုိးရထဲမွာေရာ၊ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာေရာ ေရာက္ေနတဲ့သူေတြဟာ နဝတ၊ နအဖေခတ္က ဒီလုိႏုိင္ငံေတာ္ပုန္ကန္မႈ၊ ႏုိင္ငံေတာ္အၾကည္ညိဳပ်က္စီးမႈေတြနဲ႔ အျပစ္ဒဏ္ခံရတဲ့သူေတြ အမ်ားႀကီးပါတယ္။ အဲေတာ့ ဒါက မသင့္ဘူးလုိ႔ ထင္ပါတယ္။ ဒါပထမပုိင္းေပါ့။

ဒုတိယအပုိင္း ဥပေဒအရေျပာရမယ္ဆုိရင္ က်ေနာ္တုိ႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥပေဒကုိ (၂၀၁၀) မတ္လ(၈)ရက္ေလာက္ကေနၿပီးေတာ့ နအဖက ျပဌာန္းခဲ့တယ္။ ျပဌာန္းတဲ့အထဲ ပုဒ္မ (၈၈)မွာ အဲဒီတုန္းက ျပစ္ဒဏ္က်ခံတာတုိ႔၊ ၿပီးလုိ႔႐ွိရင္ လက္႐ွိသက္တမ္းရယ္၊ ေနာက္လာမယ့္သက္တမ္းရယ္။ သက္တမ္း (၂)ခု ေ႐ြးေကာက္ခံခြင့္ မ႐ွိဘူးဆုိတာပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ (၂၀၁၁) ျပည္ခုိင္ၿဖိဳးလႊတ္ေတာ္ေခတ္မွာ ျပည္ခုိင္ၿဖိဳးက သူတုိ႔ရဲ႕သက္တမ္းကုန္ခါနီးမွာ ျပင္တယ္ဗ်ာ။ လႊတ္ေတာ္က ဆုံးျဖတ္လား၊ မဆုံးျဖတ္လားေတာ့ က်ေနာ္မသိဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဆုံးျဖတ္ရင္လည္း ျပည္ခုိင္ၿဖိဳးက ႏုိင္မွာပါ။

အဲဒီ ပုဒ္မ (၈၈)မွာ ပုိဒ္ခြဲ (က)တို႔၊ (ခ)တုိ႔ ထည့္လုိက္တယ္။ အဲဒီေတာ့ (က) က ဘာျဖစ္သြားလဲဆုိေတာ့ ႏုိင္ငံပုန္ကန္မႈနဲ႔ အဖမ္းခံရသည္ျဖစ္ေစ၊ ေသဒဏ္(သုိ႔မဟုတ္) တစ္သက္တစ္ကြ်န္းေပါ့ေနာ္။ ျပစ္မႈတစ္ခုက်ဴလြန္းခဲ့လုိ႔႐ွိရင္ ေနာက္လာမယ့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေတြမွာ ဝင္ေရာက္ခြင့္မ႐ွိဘူးလုိ႔ ပုိဒ္ခြဲ(က)ထဲမွာ ထည့္လုိက္တယ္။ ထည့္လုိက္ၿပီး အဲဒီဥပေဒက ဘယ္ေတာ့ အတည္ျဖစ္သြားလဲဆုိေတာ့ (၂၀၁၆) ဦးသိန္းစိန္အစုိးရဆင္းခါနီးမွာ ဦးသိန္းစိန္လက္မွတ္ထုိးၿပီး အတည္ျပဳထားခဲ့တယ္။

အဲေတာ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မ႐ွင္ဥပေဒက ျပည္ခုိင္ၿဖိဳးလက္ထက္မွာ (၂၀၁၆)မွာ ျပင္လုိက္တာ ျဖစ္သြားၿပီ။ အဲေတာ့ အခုလုိအပ္ေနတာကဘာလဲဆုိေတာ့ အဲဒီဥပေဒက တရားမွ်တမႈ မ႐ွိဘူး။ အစုိရ တစ္ရပ္ကုိ ႏုိင္ငံေတာ္ပုန္ကန္တယ္၊ ႏုိင္ငံေတာ္ဆန္႔က်င္တယ္၊ ႏုိင္ငံေတာ္ အၾကည္ညိဳပ်က္ေစတယ္ ဆုိတာ ျပည္ထဲအစုိးရကုိပဲ ေျပာတာ။ အဲေတာ့ နအဖေခတ္က ပုန္ကန္တဲ့သူေတြေတာင္ ျပန္အေ႐ြးခံရရင္ အခုလိုဒီမုိကေရစီေခတ္မွာလည္း ဒီလုိႏုိင္ငံေရးျပႆနာေတြ ႀကံဳလာလုိ႔႐ွိရင္ ျပန္အေ႐ြးခံခြင့္႐ွိရမွာပဲေလ။ လုိအပ္တာက NLD အမ်ားဆုံးပါတဲ့ လႊတ္ေတာ္သည္ ဒီျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ေ႐ြးေကာက္ပြဲဥပေဒပုဒ္မ ၈၈(က)ကုိ ျပင္ဖုိ႔လုိအပ္တယ္။ အဲေတာ့ ဒီဟာကုိ မျပင္ဘဲနဲ႔ ဒီျပႆနာကို မေျဖ႐ွင္းႏုိင္ဘူးလ႔ုိ ထင္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္လြင္ (နာယက)
ရခုိင္ဦးေဆာင္ပါတီ (AFP)

က်ေနာ့္အျမင္ကေတာ့ ဒီေၾကညာခ်က္ဟာ မလုိအပ္ဘဲထုတ္တဲ့ ပံုစံမ်ိဳးလုိ႔ျမင္တယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ ေဒါက္တာေအးေမာင္က စာေပေဟာေျပာတာကုိ သူတုိ႔က ႏုိင္ငံေတာ္ပုန္ကန္မႈနဲ႔ စြဲတာ။ အဲဒီကတည္းက မွားတယ္။

ဘယ္လုိျဖစ္ျဖစ္ စာေပေဟာေျပာတယ္ဆုိတာ ႏုိင္ငံေတာ္ပုန္ကန္မႈ မေျမႇာက္ဘူး။ ႏုိင္ငံေတာ္ပုန္ကန္မႈ ေျမႇာက္မယ္ဆုိရင္ သူက လက္နက္ကုိင္ေတာ္လွန္ေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုနဲ႔ ဆက္သြယ္တယ္။ ဥပမာ - သူလက္နက္ကုိင္ဖုိ႔ႀကိဳးစားတယ္၊ သုိ႔မဟုတ္ အဲဒီအဖြဲ႕အစည္းကုိ ေထာက္ပံ့တယ္ဆုိတဲ့ ပုံစံတစ္ခုခုနဲ႔မွသူၿငိတာ။ စာေပေဟာေျပာေနတာကုိ ႏုိင္ငံံပုန္ကန္ဖုိ႔ လုပ္ေနတယ္ဆုိၿပီး ဖမ္းကတည္းက လြဲေနၿပီ။

သူ အယူခံေတြတက္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ အယူခံတာ တစ္ခုမွ မေအာင္ျမင္ေတာ့ သူ႔ကုိေထာင္ခ်လုိက္ၿပီ။ အခုမွလာၿပီး သူ႔ကုိ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ကေန ထုတ္ပယ္လုိက္တယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ေနာက္ေ႐ြးေကာက္ပြဲေတြမွာလည္း ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္မရေတာ့ဘူးဆုိတဲ့ ေၾကညာခ်က္ထုတ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ လက္႐ွိရခုိင္ျပည္နယ္အေျခအေနမွာ စစ္ေရးျပင္းထန္ေနတဲ့အခ်ိန္ျဖစ္တယ္။ အဲဒီစစ္ေရးျပင္းထန္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာပဲ ေဒါက္တာေအးေမာင္ကုိ အဲဒီလုိ ေၾကညာခ်က္ထုတ္တာကေတာ့ လုံးဝမေကာင္းဘူးလုိ႔ပဲ က်ေနာ္္ျမင္တယ္။ 

ေစာစံၿငိမ္းသူ (ဥကၠ႒)
ရခုိင္ေ႐ွ႕ေဆာင္အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔

က်မတို႔က ေဒါက္တာေအးေမာင္ကုိ ရခုိင္ေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္ ဆိုတာထက္ တျခားတုိင္းရင္းသား လူမ်ိဳးေပါင္းစုံအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံလုံးဆိုင္ရာနဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္အျဖစ္နဲ႔ သိျမင္ထားတယ္။

အဲဒီေတာ့ ေဒါက္တာေအးေမာင္လုိ အရည္အခ်င္း႐ွိတဲ့ လူတစ္ေယာက္ဟာ လႊတ္ေတာ္ထဲ႐ွိျခင္းအားျဖင့္ တုိင္းျပည္ရဲ႕ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအတြက္ အမ်ားႀကီး အႀကံျပဳႏုိင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားတာ႐ွိတယ္။ ဆုိေတာ့ အခုလုိ ေဒါက္တာေအးေမာင္ကို ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ထားတာဟာ ရခုိင္ျပည္သူေတြအတြက္ ႏွစ္နာဆုံး႐ံႈးမႈေတာင္မကဘူး၊ ျမန္မာတစ္ႏုိင္ငံလုံး အတုိင္းတာအေနနဲ႔ နစ္နာဆုံး႐ွ႐ံႈးမႈဆိုၿပီးေတာ့ က်မအေနနဲ႔ သုံးသပ္ပါတယ္။

ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ဝင္မၿပိဳင္ရဘူးဆုိတာက ႏုိင္ငံေရးအရ လုံးဝကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ထားလုိက္တဲ့ အေနအထားတစ္ခုလို႔ ယူဆပါတယ္။ ေထာင္က ဘယ္အခ်ိန္ျပန္လြတ္လာမလဲဆုိတဲ့ အေနထားတစ္ခုမွာ အခု ေ႐ြးေကာက္ပြဲေတြအတြက္ပါ ကန္႔သတ္လုိက္တယ္ဆုိတာက သူ႔ကုိ အကန္႔အသတ္မ႐ွိ ေထာင္ထဲမွာထားမယ္ဆုိတဲ့ ပုံစံမ်ိဳးကုိ သြယ္ဝုိက္လုိ႔ေျပာတဲ့ပုံစံမ်ိဳးလည္း ျဖစ္ႏုိင္တယ္လုိ႔ က်မ သုံးသပ္မိပါတယ္။

Author: Admin