ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ခ်င္းျပည္နယ္က ၿမိဳ႕နယ္(၉)ၿမိဳ႕နယ္ကို အစိုးရက အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္ထားသည္။ အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္ထားျခင္းမွာ ႏိုင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရးအတြက္ လုပ္သင့္လုပ္ထိုက္သည္ကို လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္ၿပီး တိုင္းျပည္အတြက္ အက်ိဳးရွိသည္ဟု အစိုးရက ေျပာထားသည္။

တိုက္ပဲြျဖစ္ပြားမႈရွိေနသည့္ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားကို အင္တာနက္ ျဖတ္ေတာက္ထားေသာေၾကာင့္ ျပည္သူမ်ား၏ ေန႔စဥ္လူမႈဘဝႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာကိစၥရပ္မ်ား ထိခိုက္ေနသျဖင့္ အရပ္ဖက္အဖဲြ႔အစည္းမ်ား၊ ေက်ာင္းသား/သူမ်ားက ကန္႔ကြက္မႈမ်ား ဆက္တိုက္ျပဳလုပ္ေနၾကသည္။

အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္ထားမႈေၾကာင့္ မည္သို႔သက္ေရာက္မႈရွိသည္ကို လူ႔အခြင့္အေရး တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ား၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို DMG က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားသည္။

ခိုင္ျမတ္ႏိုင္ (အလြတ္တန္းသတင္းေထာက္) စုစည္းတင္ျပထားသည္။

(မွတ္ခ်က္ - တစ္ခ်ိဳ႕စကားလုံး အသုံးအႏႈန္းမူရင္းတြင္ “႐ုိဟင္ဂ်ာ”ဟု သုံးႏႈန္းထားၿပီး DMG ၏ မူအရ ယင္းအသုံးအႏႈန္းေနရာတြင္ “မြတ္ဆလင္” ဟု ေျပာင္းလဲသံုးႏႈန္းထားပါသည္။)

(ဓာတ္ပံု - ေမာ္ကြန္း မဂၢဇင္း)

ကိုျမတ္ဟိန္းထြန္း (အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး)
ရခိုင္ေက်ာင္းသားသမဂၢ (တကၠသိုလ္မ်ား-ရန္ကုန္)

အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္ထားမႈက အစိုးရကေန စစ္ေရးအရ ျဖတ္ေတာက္ထားတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးျဖစ္ေနတယ္။ အဓိကကေတာ့ အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္ထားမႈဟာ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ မ်က္စိ၊ နားေတြေတြကို ပိတ္ထားလိုက္တာပဲ ျဖစ္တယ္။ အစိုးရက ရည္ရြယ္ခ်က္ခ်က္တစ္ခုခုနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ေတြ၊ အခြင့္အေရးေတြကို ပိတ္ပင္လိုက္တာေပါ့။ အစိုးရတပ္ေတြက ရခုိင္ျပည္သူေတြအေပၚမွာ က်ဴးလြန္ထားတဲ့ကိစၥေတြကို လူသိရွင္ၾကားမျဖစ္ေအာင္ဆိုျပီး ဖံုးဖိတဲ့သေဘာပဲ ျဖစ္တယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ဆိုရင္ ဘူးသီးေတာင္က စာသင္ေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းမွာ တပ္ကပစ္လိုက္တဲ့ အေျမာက္တစ္ခုက်ျပီးေတာ့ ကေလးေတြ ဒဏ္ရာရတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးေပါ့။ ဒီကိစၥမွာဆို အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္ထားတာေၾကာင့္ အခ်ိန္နဲ႔ တေျပးညီ မသိႏိုင္တဲ့ ကိစၥမ်ိဳးေတြ ျဖစ္လာခဲ့တယ္။ ဗမာစစ္တပ္က မြတ္ဆလင္ေတြအေပၚမွာ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲဲ့အျပစ္ေတြကို ဖံုးကြယ္ခ်င္တာလည္း ျဖစ္ႏို္င္တယ္။ အခုအေနအထားက ရခိုင္မွာ မြတ္ဆလင္အသိုင္းအ၀ိုင္းတစ္ခုတည္းကို မဟုတ္ဘဲ ရခိုင္အသိုင္းအ၀ိုင္းကိုပါ ျခိမ္းေျခာက္လာတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးေတြ ျဖစ္လာတယ္။ အစိုးရက ျပည္သူေတြကို ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ရွင္းလင္းေနတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးေတြ အဲ့ဒါေတြကို ဖံုးကြယ္ခ်င္တဲ့ ပံုစံမ်ိဳးေတြ ျဖစ္လာပါတယ္။ ျမန္မာစစ္တပ္က က်ဴးလြန္တဲ့ အမႈေတြကို ျမန္မာအစိုးရ လိုက္လံဖံုးကြယ္ေပးေနတာမ်ိဳးက ရခုိုင္ေတြအေပၚမွာ စစ္ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္တာေတြ၊ မြတ္ဆလင္ေတြအေပၚမွာ လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္တာေတြ ပိုျဖစ္လာေကာင္း ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ အစိုးရက အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္ထားတာက အခုဆိုရင္ေတာ္ေတာ္ၾကာေနျပီ။ ဒါက ဒီမိုကေရစီလို႔ နာမည္ခံထားတဲ့ အစိုးရအတြက္ ဘယ္လိုမွမလုပ္သင့္တဲ့ ကိစၥမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ျပည္သူေတြကို ေက်ာသားရင္သားမခြဲျခားတဲ့ အစိုးရလို႔ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ခံယူရင္ အခုလိုအင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္ထားမႈကို အေစာဆံုးရုပ္သိမ္းေပးပါ။

နစ္ကီဒိုင္းမြန္း
ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရးကြ်မ္းက်င္သူ၊ Fortify Rights

အဓိကကေတာ့ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ကေန ေၾကညာခ်က္တစ္ေစာင္ထုတ္တယ္။ စစ္တပ္ကေနက်ဴးလြန္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြရွိတယ္ဆိုျပီး အဲ့ဒီေၾကညာခ်က္မွာပါတယ္။ ျပီးေတာ့ လူေတြကို အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္ထားျပီးေတာ့ ျမႇဳပ္ႏွံထားတဲ့ေနရာေတြရဲ႕ GPS Location ေတြ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္မွာရွိတယ္ ဆိုျပီး ေၾကညာခ်က္ေတြ ေတြ႔ရတယ္။ အဲ့ဒီ GPS Location ေတြကို ႏိုင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြ၊ UN တို႔ ICJ တို႔က လိုအပ္မယ္ဆိုရင္ အခ်က္အလက္ေတြကို ေပးပို႔မယ္ဆိုတဲ့ သေဘာမ်ိဳးေျပာျပီးတဲ့ေနာက္မွာ အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္လိုက္တာကို ေတြ႔ရပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခုက ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ရကိၡဳင့္တပ္ေတာ္နဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္ဟာ အၾကီးအက်ယ္ေတြ တိုက္ပြဲျဖစ္ေနတယ္။ စစ္တပ္ရဲ႕သေဘာတရားက ရကိၡဳင့္တပ္ေတာ္ကို ထိုးစစ္ဆင္ေတာ့မယ္၊ တိုက္ေတာ့မယ္ဆိုတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးမွာ အင္တာနက္လိုင္းေတြကို ျဖတ္ေတာက္လိုက္တာမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ ဆိုလိုတာက အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္ျပီးတာနဲ႔ စစ္တပ္က ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ကို ဟက္လီေကာ္ပတာေတြေရာ၊ ေလယာဥ္ေတြေရာ ဒရုန္းေတြနဲ႔ေရာ လက္နက္အျပည့္အစံုနဲ႔ ထိုးစစ္ဆင္ေနတာမ်ိဳး ေတြ႔ရတယ္။ ထိုးစစ္ဆင္ေနတုန္း စစ္တပ္ရဲ႕ သေဘာတရားအရ အျမဲျဖစ္ေလ့ရွိတာက အရပ္သားေတြကို အျမဲတမ္းထိခိုက္မိျပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရတာေတြ အျမဲတမ္းျဖစ္ေလ့ရွိ္တယ္။

အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္ထားတာေၾကာင့္ ထိုးစစ္ဆင္တာ ပိုျပီးျပင္းထန္လာတယ္။ ဆိုေတာ့ အဲ့ေဒသမွာေနတဲ့ ရခိုင္ေတြလည္းထိခို္က္မယ္၊ မြတ္ဆလင္ေတြလည္း ထိခို္က္မယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမွာ ျဖတ္ေတာက္လို္က္ေတာ့ အဲ့ဒီေဒသမွာေနထိုင္တဲ့ အရပ္သားျပည္သူေတြ ဘာေတြျဖစ္ေနလဲ၊ ဘယ္ေလာက္ထိလူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရလဲဆိုတာေတြကို လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြကေန သတင္းရယူဖို႔အခက္အခဲေတြ အမ်ားၾကီးျဖစ္သြားေစတယ္။ ICJ ကေန Provisional Measures ခ်ထားတာရွိတယ္။ အဲ့ဒီမွာ ဘာပါလဲဆိုေတာ့ မြတ္ဆလင္ေတြအေပၚမွာ ထပ္ျပီးေတာ့ Genocide Convention အရ သတ္ျဖတ္တာေတြ၊ မတရားမႈေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ဆက္လက္ျပီး မျဖစ္ေပၚေအာင္ တားဆီးရမယ္ဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးေတြပါတယ္။ အခုက ရကိၡဳင့္တပ္ေတာ္နဲ႔ တုိက္ပြဲျဖစ္ရင္း ျမန္မာစစ္တပ္ဟာ ေျခေခ်ာ္လက္ေခ်ာ္နဲ႔ မြတ္ဆလင္ေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ထပ္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အင္တာနက္ပိတ္ဆို႔ ထားျခင္းအားျဖင့္ တခ်ိဳ႔သတင္းေတြကို သတင္းအေမွာင္ခ်ထားသလိုျဖစ္ျပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ထားမႈေတြကို ႏုိင္ငံတကာကေန အခ်က္အလက္ရယူဖို႔ ခက္ခဲေအာင္ လုပ္ထားတယ္လို႔ ျမင္တယ္။ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ရဲ႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ စစ္တပ္က လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရး ပဋိပကၡျဖစ္ေအာင္ ဗမာစစ္တပ္က လံႈ႔ေဆာ္ေနတယ္ဆိုတဲ့ အရာမ်ိဳးေတြကို ေတြ႔ရတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အင္တာနက္ ျဖတ္ေတာက္လိုက္ျခင္းအားျဖင့္ လူမ်ိဳးမတူတဲ့သူေတြၾကားထဲမွာေရာ ဘာသာမတူတဲ့သူေတြၾကားထဲမွာပါ ဆက္သြယ္ေရးေတြ ျပတ္ေတာက္ျပီးေတာ့ အခ်င္းခ်င္းတစ္ခုခုျဖစ္တယ္ဆိုရင္ မယံုသကၤာနဲဲ႔ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ပဋိပကၡေတြပိုျဖစ္လာႏို္င္တဲ့ အေနအထားမ်ိဳးေတြသို႔ ေရာက္လာႏိုင္တယ္။

အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္မႈ မရွိဘူးဆိုရင္ လက္နက္ကိုင္တိုက္ပြဲျဖစ္တဲ့အခ်ိန္မွာ လက္ကိုင္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ေတြက လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြနဲ႔ ဆင္ျခင္ရမယ့္ တာ၀န္ေတြ၊ ၀တၱရားေတြကို လိုက္နာလား မလို္က္နာဘူးလား ဆိုတာကို သိႏို္င္ပါတယ္။ အခုလို အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္ထားတယ္ဆိုေတာ့ သူတို႔လိုက္နာရမယ့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြကို မလိုက္နာဘဲနဲ႔ အရပ္သားေတြအေပၚမွာ က်ဴးလြန္ႏိုင္ေျခေတြ ျမင့္တက္သြားတယ္ေပါ့။ ဒါဟာ အစိုးရက မလုပ္သင့္တဲ့ အလုပ္ကို လုပ္တာလို႔ေတာင္ ေျပာလို႔ရတယ္။ ဆိုလိုတာက တိုက္ပြဲျဖစ္ေနတဲ့ ေဒသမွာ ျမန္မာစစ္တပ္က လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ လုပ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္ခြင့္ရႏုိ္င္တဲ့ အေနအထားမ်ိဳးျဖစ္သြားတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ အင္တာနက္ ျဖတ္ေတာက္ထားမႈေတြကို အျမန္ဆံုးေျဖေလွ်ာ့ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ကိုေနဆန္းလြင္
လူ႔အခြင့္အေရးတက္ၾကြလႈပ္႐ွားသူ

အခုေခတ္မွာ အင္တာနက္က လူတုိင္းအတြက္ အေျခခံလုိအပ္ခ်က္တစ္ခုျဖစ္တယ္။ အင္တာနက္ကုိ သတင္းအခ်က္အလက္ တစ္ခုတည္းရယူရုံ မဟုတ္ဘဲ၊ အျခား က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး အသိပညာေတြရဖုိ႔နဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ လူမႈဆက္ဆံေရးအတြက္လည္း တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ အသုံးျပဳေနၾကတယ္။ လုံၿခဳံေရးကုိ အေၾကာင္းျပၿပီး အင္တာနက္ ျဖတ္ေတာက္လုိက္ျခင္းက လူတုိင္းအတြက္ မရွိမျဖစ္ လုိအပ္တဲ့ အေျခခံလုိအပ္ခ်က္တစ္ခုကုိ ျဖတ္ေတာက္လုိက္ျခင္းသာ ျဖစ္တယ္။ လုံၿခဳံေရးကုိ အေၾကာင္းျပၿပီး အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္လုိက္ျခင္းက ခုိင္မာတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္တစ္ခု မဟုတ္ဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ဒီအင္တာနက္လုိင္းေတြကုိ အစုိးရအဖြဲ႔အစည္းေတြက ထိန္းခ်ဳပ္ထားတယ္။ လုံၿခဳံေရးဆုိင္ရာအခ်က္အလက္ေတြကုိ နည္းပညာေတြနဲ႔ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္လုိ႔ရတယ္။ ႏုိင္ငံတကာမွာလည္း လုံၿခဳံေရးကုိ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ၿပီး လုိအပ္သလုိ ကုိင္တြယ္ ေျဖရွင္းတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုလုိ အင္တာနက္လုိင္းကုိ ျဖတ္ေတာက္ၿပီး ျပည္သူေတြ အခက္ႀကဳံရေအာင္ လုပ္ေနတာမ်ဳိး မရွိဘူး။

အင္တာနက္လုိင္း ျဖတ္ေတာက္လုိက္တဲ့အတြက္ ေနာက္ထပ္ ေတြ႔ႀကဳံရမယ့္ အႀကီးမားဆုံးအခက္အခဲကေတာ့ ျမန္မာစစ္တပ္က က်ဴးလြန္ေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိ အခ်ိန္နဲ႔တေျပးညီ သိခြင့္ရေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး။ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျမန္မာစစ္တပ္က လူမႈအသုိင္းအ၀ုိင္း အားလုံးအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ အျမဲက်ဴးလြန္ေနတာေတြ ရွိတယ္။ အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္လုိက္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ျပဳလုပ္လာမွာကို အရမ္းကုိ စုိးရိမ္ေနရတယ္။ ျမန္မာတစ္ႏုိင္ငံလုံးမွာ အျခားေဒသအားလုံးမွာ အင္တာနက္ကုိ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သုံးခြင့္ရေပမယ့္ က်ေနာ္တုိ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္တစ္ခုတည္းကုိသာ အခုလုိ ျဖတ္ေတာက္လုိက္ျခင္းက အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္လုိက္ျခင္းလည္း ျဖစ္တယ္။ အင္တာနက္က လူတုိင္းအတြက္ အေျခခံလုိအပ္ခ်က္တစ္ခု ျဖစ္တဲ့အတြက္ လူတုိင္းမွာ သုံးစြဲပုိင္ခြင့္ အေျခခံအခြင့္အေရး ရွိကုိရွိရမွာပါ။ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္က ျပည္သူေတြ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရတယ္လုိ႔ မွတ္ခ်က္ျပဳခ်င္ပါတယ္။ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ယခင္က ႏွစ္လေက်ာ္ အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္ခံရတဲ့ ၿမဳိ႕နယ္ေတြမွာ အခု ျပန္လည္ ျဖတ္ေတာက္ခံထားရသလုိ၊ လေပါင္းမ်ားစြာ ျဖတ္ေတာက္ခံထားရတဲ့ ၿမဳိ႕နယ္ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အစုိးရအေနနဲ႔ ျဖတ္ေတာက္ခံထားရတဲ့ ၿမဳိ႕နယ္ေတြအားလုံးမွာ အင္တာနက္ျပန္လည္သုံးစြဲခြင့္ေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိပါတယ္။ တစ္ႏုိင္ငံလုံးမွာ တူညီတဲ့ အခြင့္အေရး အားလုံးအတြက္ ရွိဖုိ႔ လုိပါတယ္။ 

ေဒါက္တာေမာင္ဇာနည္
လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈေလ့လာေရးပညာရွင္ႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ

အင္တာနက္တို႔ သတင္းတို႔ အေမွာင္ခ်တယ္ဆိုတာက အရင္တုန္းက ဦးေန၀င္းေခတ္တို႔ စစ္အစိုးရေခတ္တို႔တုန္းက လုပ္တာနဲ႔ အတူတူပဲေလ။ အဲ့ဒီအခ်ိန္တုန္းက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ေက်ာင္းသားေတြ ဆႏၵျပလို႔ စစ္တပ္က ပစ္ျပီ။ အလုပ္သမားေတြ ဆႏၵျပလို႔ ပစ္ျပီ။ ေနာက္ျပီးေတာ့ ရခိုင္မွာ ရခိုင္ျပည္သူေတြရဲ႔ ဆန္ေတြကို ဦးေန၀င္းက ျပည္ပသို႔ေရာင္းတယ္၊ ရခိုင္ျပည္သူေတြကိုက်ေတာ့ အငတ္ထားတယ္။ အဲ့ဒီမွာ ျပည္သူေတြက လုရင္ ေသနတ္နဲ႔ ပစ္ျပီ။ ဆိုေတာ့ ဒီလိုပံုစံမ်ိဳးေတြမွာ စစ္တပ္က ဘာလုပ္ေလ့ရွိလဲဆိုေတာ့ တယ္လီဖုန္းလိုင္းေတြကို ျဖတ္ေတာက္တာေတြ၊ လွ်ပ္စစ္မီးကို ျဖတ္ေတာက္ပစ္တာေတြ လုပ္ၾကတယ္။ အခုလိုမ်ိဳး အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္ျပီး အေမွာင္ခ်လိုက္တယ္ဆိုတာက ဒုစရိုက္က်ဴးလြန္ဖို႔ လုပ္တာပဲ ျဖစ္တယ္။ ျပီးေတာ့ အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္တာဟာ တပ္မေတာ္ကလုပ္တာလား၊ NLD အစိုးရကလုပ္တာလား၊ ႏွစ္ခုလံုးက ေပါင္းျပီးလုပ္တာလားေပါ့။ ဘယ္သူကလုပ္လုပ္ ဒုစရိုက္က်ဴးလြန္ဖို႔လုပ္တာပဲ ဆိုတာ ေသခ်ာတယ္။ စစ္သားနဲ႔ ေတာ္လွန္ေရးသမား တိုက္တယ္ခိုက္တယ္ဆိုတာက လက္နက္ကိုင္ခ်င္းတိုက္ၾကတာ။ ဒါေပမယ့္ ရခို္င္ျပည္သူေတြကို တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ဆက္သြယ္လို႔ မရေအာင္၊ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ အကူအညီေတြ ေပးလို႔မရေအာင္၊ ဘာျဖစ္ေနလဲဆိုတာကို မိဘသားသမီးေတြ၊ ေဆြမ်ိဳးေတြနဲ႔ အျခားလူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းေတြကို သတင္းေပးလို႔မရေအာင္ လုပ္တယ္ဆိုတာက စစ္ရာဇ၀တ္မႈေျမာက္ပါတယ္။

ဇန္န၀ါရီ (၂၃)ရက္ေန႔မွာ ICJ ကေန ျမန္မာျပည္ကို ယာယီစီမံခ်က္ (၄)ခုခ်လိုက္တယ္။ အဲ့ဒီစီမံခ်က္အမိန္႔ထဲမွာ ျမန္မာႏို္င္ငံက (၄)လအတြင္း အစီရင္ခံစာတင္ရမယ္ဆိုတဲ့ အမိန္႔ပါတယ္။ အခုက မြတ္ဆလင္ေတြကိုပဲ မဟုတ္ေတာ့ဘဲနဲ႔ ရခို္င္ျပည္သူေတြကိုပါ ဒုကၡေပးတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးေရာက္လာတယ္။ ဒါက ရခိုင္ျပည္သူေတြအေပၚ ရာဇ၀တ္မႈေတြ က်ဴးလြန္တာပဲ ျဖစ္တယ္။ ျပည္သူေတြသံုးလို႔ရေအာင္ အင္တာနက္၀န္ေဆာင္မႈေတြ ေပးေနတာက ေနာ္ေ၀ႏို္င္ငံက တယ္လီေနာ၊ ကာတာႏို္င္ငံက ေအာ္ရီဒူး၊ ေနာက္တစ္ခုက ႏို္င္ငံေတာ္ကပိုင္တဲ့ တယ္လီဖုန္းကုုမၸဏီေတြ ရွိတယ္။ ဆိုေတာ့ ပုဂၢလိက ကုမၸဏီေတြအေနနဲ႔ အစိုးရခို္င္းသမွ်ကို လိုက္လုပ္တယ္ဆိုရင္ အဲ့ဒီကုမၸဏီေတြမွာလည္း တာ၀န္ရွိတယ္။ ဒီကုမၸဏီေတြက ေငြအတြက္လာလုပ္တာပဲ၊ ႏို္င္ငံေရးနဲ႔မဆိုင္ဘူးလို႔ ေျပာလို႔မရဘူး။ သူတို႔ေတြက အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္ထားတဲ့အတြက္ ဒီကုမၸဏီေတြမွာလည္း Criminal Responsibility ဆိုတဲ့ ရာဇ၀တ္က်ဴးလြန္မႈဆိုင္ရာ တာ၀န္ရွိတယ္။ ကမာၻၾကီးက ဒါကို သိဖို႔လိုတယ္။ ႏို္္္င္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းက အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္ထားတာနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္ေတြ ထုတ္တာေတာ့ ေတြ႔ရပါတယ္။ က်ေနာ္ထင္တာကေတာ့ ႏို္င္ငံတကာမွာဆိုတာထက္ အီးယူသံရံုးေတြရွိတယ္၊ ကုလသမဂၢေအဂ်င္စီေတြရွိတယ္၊ ကုလသမဂၢသတင္း အခ်က္အလက္ဌာနေတြ ရွိတယ္။ အဲ့ဒီအဖြဲ႔အစည္းေတြကေန ဖိအားေပးေျပာဖို႔လိုလိမ့္မယ္။ ဗမာျပည္မွာ သြားျပီးေတာ့ သံရံုးဖြင့္ထားတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ၊ ရံုးေတြဖြင့္ထားတာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဆယ္သြယ္လုပ္ေဆာင္ၾကတာေတြ ရွိတယ္ေလ။

ၿပီးေတာ့ တယ္လီဖုန္းဆက္သြယ္ေရးလုပ္ငန္းေတြကုိ ဘယ္သူကိုင္တာလဲ၊ ဆက္သြယ္ေရး၀န္ၾကီးဌာနက ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီးမင္းေအာင္လိႈင္ လက္ေအာက္မွာ ရွိတာမဟုတ္ဘူးေလ။ ဆိုေတာ့ ဒီ၀န္ၾကီးဌာနက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ လက္ေအာက္မွာရွိတဲ့ ၀န္ၾကီးဌာနပဲ ျဖစ္တယ္။ သူ႔မွာ တာ၀န္အျပည့္ရွိတယ္။ က်မနဲ႔မဆိုင္ဘူးဆိုျပီး လုပ္လို႔မရဘူးေလ။ ဒီကိစၥမွာ တပ္ကို သြားေျပာလို႔မရဘူး။ ဆက္သြယ္ေရး၀န္ၾကီးဌာနက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လက္ေအာက္မွာ ရွိတဲ့ ၀န္ၾကီးဌာနျဖစ္တဲ့အတြက္ သူ႔မွာ အျပည့္အ၀တာ၀န္ရွိတယ္။ ဗမာအစိုးရကိုေတာ့ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ဘာမွေတာင္းဆိုဖို႔မရွိဘူး။ လူလိုသိတတ္တဲ့ အစိုးရဆိုတာ ေရွးစကားအရ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ျပည္သူေတြကို ေက်ာသားရင္သားမခြဲျခားဘဲ တရားမွ်တတဲ့ ေခါင္းေဆာင္မႈမ်ိဳးေပးရမွာေပါ့။ ရခိုင္ေတြကထျပီးေတာ့ လက္နက္ကိုင္တယ္၊ ငါတို႔ကို ဘာလုပ္တယ္၊ ညာလုပ္တယ္ဆိုျပီး ေခ်မႈန္းတာတို႔၊ ျဖတ္(၄)ျဖတ္လုပ္တာတုိ႔ လုပ္လို႔မရဘူးေလ။ ျပီးေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနနဲ႔လည္း တပ္ကလုပ္သမွ်ကို လုိက္ကာေပးေနဖို႔ မလိုဘူးေလ။ ဆုိေတာ့ ဒီလိုအင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္တဲ့ ကိစၥရပ္မ်ိဳးမွာ တပ္ကိုပဲ အျပစ္ပံုခ်လို႔မရဘူး။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ NLD အစိုးရမွာလည္း တာ၀န္ရွိတယ္ဆိုတာကို ႏို္င္ငံတကာက သိဖို႔လိုအပ္တယ္။ 

ကိုထူးခ်စ္ (အမႈေဆာင္ဒါရိုက္တာ)
ပညာေရးႏွင့္ ဖြ႔ံျဖိဳးတိုးတက္ေရးေဖာင္ေဒးရွင္း

ဆက္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းေတြ အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္မႈေတြ လုပ္တယ္ဆိုတာက အာဏာရွင္ ေခတ္အဆက္ဆက္မွာ လုပ္ေလ့လုပ္ထရွိတဲ့ အရာေတြပဲ ျဖစ္တယ္။ အဓိကကေတာ့ စစ္ပြဲျဖစ္ေနတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိမယ္။ ဒုကၡသည္ေတြရွိလာမယ္။ ဒီလိုအရာေတြကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ရိုးရိုးသားသားနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာကို ခ်ျပဖို႔ လိုအပ္လာလိမ့္မယ္။ ျပီးေတာ့ အေထာက္အထားမွတ္တမ္းေတြ ရွိတယ္ဆိုေပမယ့္လည္း အင္တာနက္မရွိဘူးဆိုရင္ ႏုိင္ငံတကာသို႔ တင္ျပတဲ့အခါက်ရင္ အခက္အခဲေတြရွိတာေပါ့။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ အင္တာနက္ ျဖတ္ေတာက္မႈဟာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈလို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ရိုုးရိုးသားသားလုပ္တယ္ဆို္ရင္ အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္မႈေတြဟာ လုပ္စရာကို မလိုဘူး။ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ျမင္တာကေတာ့ အစိုးရအေနနဲ႔ မရိုးမသားလုပ္တဲ့အတြက္ အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္မႈကို လုပ္တယ္လို႔႔ုပဲ ျမင္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ က်ေနာ့္္အေနနဲ႔ အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္တာကို အရမ္းစိုးရိမ္မိပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ရခုိင္ျပည္မွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရတာေတြကို ဘယ္သူမွမသိဘဲ ျဖစ္ပ်က္ေနမွာကို က်ေနာ့္အေနနဲ႔ အရမ္းကို စိုးရိမ္မိပါတယ္။ တပ္မေတာ္က အစိုးရရဲ႕ ညႊန္ၾကားမႈ၊ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ ရွိတယ္ဆိုတာကို တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ ကမာၻကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာထားျပီးသား။ အခုကိစၥ အင္တာနက္ ျဖတ္ေတာက္မႈက အစိုးရမွာ လံုးလံုးလ်ားလ်ား တာ၀န္ရွိတယ္။ ရခို္င္အျပင္ အျခားေသာ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြ၊ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ေတြနဲ႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေနတဲ့ ေဒသေတြမွာ အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္မႈေတြ လုပ္လာမွာကို က်ေနာ့္အေနနဲ႔ အရမ္းစိုးရိမ္မိတယ္။ ဒီအင္တာနက္ ျဖတ္ေတာက္မႈဟာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို ႏုိင္ငံတကာမသိေအာင္ နား၊ မ်က္စိပိတ္ထားတဲ့ အရာတစ္ခုလို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ျမင္တယ္။ ျပီးေတာ့ ေျဖရွင္းဖို႔ကို အစိုးရမွာ တာ၀န္ရွိတယ္။ အစိုးရကို တိုက္တြန္းခ်င္တာကေတာ့ တကယ္လို႔သာ သူတို႔အေနနဲ႔ နိုင္ငံတကာရဲ႕ စံခ်ိန္စံညႊန္းနဲ႔အညီ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရးေတြကို ကာကြယ္ေဆာင္ရြက္ခ်င္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ လြတ္လပ္စြာသတင္းရယူမႈကို ခ်က္ခ်င္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္ေပါ့။ အင္တာနက္သံုးခြင့္ ျပန္ရေအာင္ ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္လို႔ အစိုးရကို ေျပာခ်င္ပါတယ္။ အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္မႈဟာ တပ္မေတာ္မွာ လံုး၀တာ၀န္မရွိပါဘူး။ အစိုးရမွာပဲ တာ၀န္ရွိတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ကိုေအာင္လိႈင္၀င္း(ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္)
မဂၤလာဒံုၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး

အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္တာကေတာ့ စစ္တပ္ရဲ႕ ဗ်ဴဟာတစ္ရပ္ပဲ ျဖစ္တယ္။ စစ္တပ္က ျမန္မာနို္င္ငံ ျပည္တြင္းစစ္သမိုင္းေတာက္ေလွ်ာက္မွာ စုေပါင္းျပီးေတာ့ အျပစ္ေပးေလ့ရွိတယ္။ ဒါက ကိုလိုနီအဂၤလိပ္လက္ထက္မွာ က်င့္သံုးခဲ့တဲ့ ပံုစံတစ္မ်ိဳးလည္း ျဖစ္တယ္။ ဒီလိုစုေပါင္းအျပစ္ေပးျခင္းအားျဖင့္ စစ္ကိုမလိုလားေတာ့ေအာင္၊ ျပည္သူအခ်င္းခ်င္းေသြးကြဲေအာင္ စည္းလံုးေနတဲ့ လူထုကို ျပန္ျပီးေသြးခြဲတဲ့ စစ္တပ္ရဲ႕ ဗ်ဴဟာတစ္မ်ိဳးေပါ့။ အဲ့ဒီ စစ္တပ္ရဲ႕ဗ်ဴဟာကို အစိုးရကိုတင္ျပတဲ့အခါမွာ အစိုးရအေနနဲ႔သေဘာက်ျပီး ဒီလိုအင္တာနက္ ျဖတ္ေတာက္မႈကို လုပ္ေဆာင္တာပဲ ျဖစ္တယ္။

အင္တာနက္ ျဖတ္ေတာက္ျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းတရားက ရခိုင္လူထုၾကားထဲမွာ ပိုျပီးေတာ့ အခ်င္းခ်င္းၾကားမွာ ေသြးကြဲမႈျဖစ္လာေအာင္၊ ေၾကာက္ရြံမႈျဖစ္လာေအာင္၊ သူ႔ေၾကာင့္ကိုယ့္ေၾကာင့္ ဆိုတဲ့ အျပစ္တင္မႈေတြ ျဖစ္လာေအာင္ စုေပါင္းအျပစ္ေပးတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးနဲ႔ အျပစ္ေပးေဆာင္ရြက္တဲ့ ပံုစံမ်ိဳးတစ္ခု ျဖစ္တယ္။ စစ္ေရးအေၾကာင္းျပခ်က္ထက္စာရင္ လူထုကို ေၾကာက္လန္႔သြားေအာင္ ေျခာက္လွန္႔တဲ့ ပံုစံမ်ိဳးတစ္ခုလည္း ျဖစ္တယ္။ အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္တာက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး လက္ေတြ႔ ေျမျပင္မွာ သိပ္ေတာ့လည္း အက်ိဳးရွိတာမ်ိဳးမဟုတ္ဘူး။ အင္တာနက္ ျဖတ္ေတာက္ထားတာ မဟုတ္တဲ့ ရွမ္းတို႔၊ ကခ်င္တို႔မွာလည္း စစ္တပ္က ရက္ရက္စက္စက္က်ဴးလြန္တာပဲေလ။ ရခိုင္ေဒသမွာပဲ ထူးထူးျခားျခား အင္တာနက္ပိတ္ရတဲ့ အေၾကာင္းကေတာ့ လူထုၾကားမွာ ေၾကာက္ရြ႔ံ႔မႈျဖစ္လာေအာင္၊ လူထုအခ်င္းခ်င္းေသြးကြဲေအာင္ လုပ္တာပဲျဖစ္တယ္။ တစ္ဖက္မွာလည္း စစ္တပ္က ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြဟာ စည္းလံုးတယ္ဆိုတဲ့ အျမင္မ်ိဳးေတြ ရွိတာေပါ့ေနာ္။ ဥပမာေသြးခြဲေအာင္ လုပ္ေဆာင္တဲ့ပံုစံမ်ိဳးမွာဆိုရင္ ကရင္ျပည္နယ္မွာဆို KNU ကေန DKBA ကြဲထြက္သြားတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးေတြရွိတာေပါ့ေနာ္။ ဆိုေတာ့ ေရရွည္ကို မွန္းျပီးေတာ့ လုပ္လို႔ရသမွ် နည္းလမ္းနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးျဖစ္ေနတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို အင္တာနက္ဖြင့္ထားတဲ့ အခ်ိန္မွာလည္း က်ဴးလြန္တယ္။ ပိတ္ထားတဲ့ အခ်ိန္မွာလည္း က်ဴးလြန္တာပဲေလ။ ပိတ္လိုက္ေတာ့ ကမာၻက မသိေတာ့တဲ့ အေနအထားမ်ိဳးျဖစ္ေနတာေပါ့။ စစ္အုပ္စုကေတာ့ အင္တာနက္ကို အဲ့ေလာက္ေၾကာက္မယ့္ ပံုစံမ်ိဳးမဟုတ္ဘူး။

ျမန္မာႏုို္င္ငံမွာ လိုင္စင္ယူျပီး လာလုပ္ေနၾကတဲ့ ႏုိင္ငံတကာက ကုမၸဏီေတြအေနနဲ႔လည္း ဒီေလာက္ဆို သိသင့္ပါျပီ။ ဂုဏ္သိကၡာရွိတဲ့ လုပ္ငန္းေတြဟာ အာဏာရွင္လက္ေအာက္မွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္နွွံမႈေတြ လုပ္ေလ့မရွိၾကဘူး။ ဥေရာပကုမၸဏီေတြအေနနဲ႔ ဒီလိုဖိႏွိပ္တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္မွာ အရွက္သိကၡာမဲ့စြာနဲ႔ အခုလိုရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြ လုပ္ေနတာကေတာ့ မျဖစ္သင့္ဘူး။ သူတို႔ေတြရဲU ဂုဏ္သိကၡာေတြလည္း က်လာႏို္င္တယ္။ အခုေတာင္ ကီရင္ဂ်ပန္ဘီယာ ကုမၸဏီအေနနဲ႔ ျပႆနာေတြ တက္ေနတယ္ေပါ့။ ဆိုလိုတာက တခ်ိန္တုန္းက လက္တြဲလုပ္ဖူးခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ ပံုရိပ္က သူတို႔အတြက္ အရွက္ရေစလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ယူဆပါတယ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ ဖိႏွိ္ပ္တဲ့ မူ၀ါဒေတြေအာက္မွာ ရင္းႏွီးျမွွဳပ္ႏွံမႈေတြ မလုပ္ဖို႔၊ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ မလုပ္ဖို႔၊ ျပီးေတာ့ အကယ္၍ ျပည္သူေတြကို ဖိႏွိပ္ဖို႔ ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြ ရလာတယ္ဆိုရင္လည္း ကုမၸဏီေတြအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာသိေအာင္ ခ်ျပဖို႔က ကုမၸဏီရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာအတြက္ အမ်ားၾကီးလိုအပ္ပါတယ္။

အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ရခိုင္ေဒသက လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက လႊတ္ေတာ္မွာ တင္ျပဖို႔ ၾကိဳးစားခဲ့ေပမယ့္လည္း ေအာင္ျမင္မႈ မရခဲ့ဘူးေပါ့။ ျမန္မာနို္င္ငံကို ျပည္ေထာင္စုစနစ္ တည္ေထာင္ေနတယ္ဆိုျပီးေတာ့ ေဒသတစ္ခုကို ကြက္ျပီးေတာ့ လူေတြအားလံုးကို အေရးယူတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးကို အစိုးရကေနဦးေဆာင္ျပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနတာကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ၾကီး မတရားဘူး။ တုိင္းျပည္မွာ အစိုးရဆိုတာ တေျပးညီက်င့္သံုးရမယ့္အစား ကြက္ျပီးေတာ့ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးကို အေရးယူေနတာမ်ိဳးေတြ၊ အျပစ္ေပးေနတာမ်ိဳးေတြ မလုပ္သင့္ဘူးလို႔ က်ေနာ့္္အေနနဲ႔ ျမင္မိပါတယ္။

Author: Admin