အားလုံး၏ ျပစ္တင္ရႈတ္ခ်မႈကုိ ခံေနရေသာ ကမ္းမ့ဲေဗဒါ (သုိ႔မဟုတ္) မျဖဴ၏ ခက္ခက္ခဲခဲျဖင့္ ရုိးရုိးသားသား ရုန္းကန္ေနသည့္ ဘဝကုိ ေတြ႕ရစဥ္။ ဓါတ္ပုံ - ပန္လွေအာင္
ပန္လွေအာင္ ေရးသားသည္။
တကယ္ေတာ့ “ လူတိုင္း လြတ္လြပ္စြာကိုးကြယ္ခြင့္ရွိသည္ ” ဟု လူ႔အခြင့္ အေရးစာတမ္းတြင္ ပါရွိေပမယ့္ ရခိုင္ ျပည္နယ္အတြင္း ဘာသာျခားတို႔ထံ စြန္႔ပစ္ျခင္းခံရတဲ့ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္အတြက္ ဘာသာေရးဆိုတာကို ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရွိပါေတာ့မလား ....
လွည့္စားတတ္တဲ့ ေလာကဓံဟာ ၀မ္းေရးအတြက္ ႐ုန္းကန္ရသူေတြအတြက္ “ ကမၻာမီးေလာင္၊ သား ေကာင္ခ်နင္း ” ဆိုသလို ပူေလာင္ေစတာေတာ့ အမွန္ပါ။ အဲဒီလို လွည့္စားတတ္တဲ့ ေလာကဓံရဲ႕အလွည့္အစား ကို ခံရ႐ံုသာမက ေသာကပင္လယ္ျပင္၀ယ္ ျမဳပ္လိုက္၊ ေပၚလိုက္ ကူးခတ္ေနရသူေတြထဲမွာ မျဖဴလို အမ်ိဳးသမီး တစ္ေယာက္ဟာ ကမ္းစပ္မဲ့ေနတဲ့ ေဗဒါပင္လိုပါပဲ။ ကမ္းကိုျမင္ပါလွ်က္ ေလာကဓံလိႈင္းေၾကာင့္ ေ၀းခဲ့ရသလို ကမ္းကိုကပ္ခ်င္ပါလွ်က္ ေသာကမီးေၾကာင့္ ေမ်ာခဲ့ရတဲ့ မျဖဴရဲ႕ ဘ၀အစကေတာ့ သူမဟာ ဘဂၤါလီအမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးအျဖစ္ ရွင္သန္ႀကီးျပင္းခဲ့တယ္ဆိုတာကိုေတာာ့ သူမယံုၾကည္ေနဆဲပါ။
မျဖဴကို မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္၊ ပန္ဇင္းေမာ္ေက်းရြာတြင္ ရခိုင္လူမ်ိဳး ဗုဒၶဘာသာ၀င္ မိဘမ်ားက လြန္ခဲ့ေသာ ၄၇ ႏွစ္က ေမြးဖြားခဲ့ေပမယ့္ ေမြးဖြားၿပီးေနာက္တစ္ရက္မွွာပဲ အနီးမွာရွိတဲ့ ဆင္ႀကီးျပင္(ဘဂၤါလီ) ေက်းရြာက အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ ဦးအာလာမ်ာႏွင့္ ေဒၚကူလ္မန္တို႔ထံ အပ္ႏွံေမြးစားေစခဲ့တာေၾကာင့္ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္အျဖစ္ ႀကီးျပင္းလာခဲ့ရပါတယ္။
ငယ္စဥ္ကတည္းက သ႔ူကိုသူ အစၥလမ္ဘာသာ၀င္ (ဘဂၤါလီ) တစ္ဦးအျဖစ္ ယံုၾကည္ေနခဲ့ေပမယ့္ သူအိမ္ေထာင္က်တဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ သူမဟာ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးျဖစ္မွန္းကို သိခဲ့ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
“ ကြၽန္မ အသက္ (၁၄) ႏွစ္ မွာ လင္ေပးစားလိုက္ၾကတယ္၊ ကြၽန္မ ဘာမွ မလုပ္တတ္ေသးဘူး၊ ထမီတို႔၊ ဆာရီတို႔ကိုေတာင္ ေကာင္းေကာင္းမ၀တ္တတ္ေသးဘူး၊ အဲဒီေန႔မွပဲ ရခိုင္ျဖစ္မွန္းကို တရားသူႀကီး ဦးဖိုးညိဳႏွင့္ ကြၽန္မေမြးစားအေဖတို႔ ေျပာျပလို႔သိခဲ့ရတယ္ ” ဟု မျဖဴက သူ႔အျဖစ္ကို ေျပာပါတယ္။ ဘာသာတရားရဲ႕ ယံုၾကည္မႈေတြအရ ေရွး႐ိုးစြဲေနတဲ့အယူအဆေတြေအာက္မွာ မျဖဴဟာ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႔ အိမ္ေထာင္ျပဳတဲ့အလုပ္ကို ေရြးခ်ယ္ခဲ့ရပါတယ္။ မိန္းကေလးေတြက သူ႔တို႔ဘ၀အတြက္ လင္ေယာက်ၤား(သို႔မဟုတ္) ခ်စ္သူရည္စားေတြကို မိမိဘာသာေရြးခ်ယ္ခြင့္ရွိတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကိုေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာရွိေနတဲ့ ဘဂၤါလီအမ်ားစုက လက္မခံၾကပါဘူး။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ မျဖဴတစ္ေယာက္ ဘာကိုမွ ေျပာခြင့္မသာေတာ့ဘဲ အသက္ ၁၄ ႏွစ္ဆိုတဲ့အရြယ္မွာ အိမ္ရွင္မတစ္ဦး ျဖစ္လာခဲ့ရတယ္။
ဒါေၾကာင့္လည္း ေရွး႐ိုးစဲြမူဆလင္ လူ႔အဖဲြ႕အစည္းေတြရဲ႕ အစဥ္အလာအရ မျဖဴကို ေစာေစာစီးစီး အိမ္ ေထာင္ခ်ေပးခဲ့ပါတယ္။ တစ္ရြာတည္းေန မူဆလင္ဘာသာ၀င္ ဦးမႏိုးဆီးႏွင့္ ေဒၚ႐ူနာမာန္တို႔၏ သားျဖစ္သူအာရွိန္ႏွင့္ ေပါင္းသင္းခဲ့တယ္လို႔ မျဖဴကေျပာပါတယ္။
ဒီလိုနဲ႔ အိမ္ေထာင္က်ၿပီးတဲ့ ေနာက္ သားသမီး ၄ ဦး ထြန္းကားၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ မျဖဴရဲ႕ ေယာက်ၤားျဖစ္သူဟာ ေနာက္မိန္းမတစ္ေယာက္ကို ထပ္ယူၿပီး အိမ္ေပၚေခၚတင္လာတဲ့ အခ်ိန္မွာေတာ့ မျဖဴတစ္ေယာက္ ႀကိတ္ငိုခဲ့ရျပန္တယ္။ ေယာက်ၤားျဖစ္သူက ေနာက္မိန္းမကို အိမ္ေပၚေခၚတင္ လာၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ မျဖဴအေပၚ ေျပာဆိုဆက္ဆံမႈေတြဟာလည္း အရင္ကလိုမဟုတ္ေတာ့ဘဲ ေျပာင္းလဲလာခ့ဲ တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
“ ပထမတုန္းကေတာ့ ကြၽန္မေယာက်ၤားက ေတာ္ေတာ္ေကာင္းတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ကေလးေလးေယာက္ရၿပီးတဲ့ေနာက္မွ သူ႔က ေနာက္မိန္းမတစ္ေယာက္ကို အိမ္ေပၚေခၚတင္လာတယ္၊ ကြၽန္မ မေနခ်င္ေတာ့ဘူး၊ စိတ္ညစ္လာတယ္၊ အဲ့ဒီအခ်ိန္ကတည္းက ဗုဒၶဘာသာကို ကူးေျပာင္းခ်င္တဲ့ စိတ္ကူးရွိ တယ္။ ရြာမွာက ကြၽန္မတစ္ေယာက တည္းမို႔ ေၾကာက္ေနခဲ့မိတယ္။ ”
ေယာက်ၤားျဖစ္သူက ေနာက္ မိန္းမ(မယားငယ္)ႏွင့္ ၾကည္ႏူးေနၾကတဲ့အခ်ိန္မွာ မျဖဴဟာသားသမီးေတြနဲ႔ နပန္းလံုးကာ၀မ္းတစ္ထြာအတြက္ ႐ုန္းကန္ရင္း သူ႔ရဲ႕မာနတရားေတြကို ခ၀ါခ် ထားခဲ့ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္းပဲ မျဖဴဟာ ဗုဒၶဘာအျဖစ္ခံယူဖို႔ ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် စိတ္ကူးလာခဲ့မိတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ပဲ မျဖဴရဲ႕ ဘ၀တစ္ခုလံုးကို ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲ ပဋိကၡေတြက ေျပာင္းလဲေစခဲ့သလို မျဖဴရဲ႕ဘ၀၊ မျဖဴရဲ႕အသည္းႏွလံုးကိုလည္း ဟက္တက္ႀကီး ခြဲစိပ္လိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ၾကမၼာဆိုး၏အစက ၂၀၁၂ ခု ႏွစ္ ရခိုင္အေရးအခင္းမ်ားေၾကာင့္ ရခိုင္ႏွင့္ဘဂၤါလီ လူအဖဲြ႕အစည္းႏွစ္ခု ၾကား ဆက္ဆံေရးအေျခအေနဟာ တစ္စစပိုတင္းမာလာခဲ့ၿပီ။ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးျဖစ္တဲ့ မျဖဴကို သူမႏွစ္ေပါင္း (၄၀) ေက်ာ္ေနထိုင္လာခဲ့တဲ့ မင္းျပား ၿမိဳ႕နယ္၊ ဆင္ႀကီးျပင္ (ကုလားရြာ)မွ မူ ဆလင္ရြာသားေတြရဲ႕ ဘံုရန္သူသစၥာ ေဖာက္အျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္ၾကတာကစခဲ့တဲ့ အေျခအေနတစ္ခုဟာ တစ္ကယ္လည္း ရင္နင့္ဖြယ္ရွာ။ အတိတ္ကို ျပန္စဥ္းစားမိတိုင္း မျဖဴတစ္ေယာက္ မ်က္ရည္ေတြ ေျဖမဆည္ႏိုင္ေအာင္ ျဖစ္ခဲ့ရျပန္တယ္။
အရင္က အျပန္အလွန္ ကူးလူးဆက္ဆံေနရာကေန သကၤာမကင္း ျဖစ္လာၾကၿပီးေနာက္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း မူဆလင္ေက်းရြာမွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တစ္ဦး သြားလာေနထိုင္လို႔ မရေတာ့သလို ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔၏ ေက်းရြာမ်ားသို႔လည္း မူဆလင္မ်ားကို သြားလာ၀င္ထြက္ခြင့္ ပိတ္လိုက္ၾကတယ္။ လူမ်ိဳးနဲ႔ဘာသာကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး ရန္သူ၊ မိတ္ေဆြ ခဲြျခားလိုက္ၾကတယ္။
၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇြန္လမွာ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ရခိုင္အေရးအခင္းက မျဖဴတို႔ မိသားစု၀င္ (၆) ဦးကို ဘာသာေရးမ်ဥ္းနဲ႔တိုင္းတာကာ စည္းျခားလိုက္ၾကတယ္။ ခင္ပြန္း၊ သားႏွင့္သမီး ႀကီးတို႔ဟာ မူဆလင္ဘာသာ၀င္အျဖစ္ က်န္ရစ္ခဲ့ၿပီး မျဖဴနဲ႔သမီးႏွစ္ဦးကေတာ့ ရခိုင္ေတြရွိတဲ့ဖက္မွာ ခိုလံႈၿပီး ဗုဒၶဘာသာအျဖစ္ ခံယူခဲ့ၾကပါတယ္။
“ ကုလား-ရခိုင္အေရးအခင္း ျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္ ကြၽန္မက မင္းျပား အေျခစိုက္ ၃၇၉ စစ္တပ္ရင္းမွာ ႏြား ေက်ာင္းခြင့္ရတယ္၊ ရခိုင္ေတြနဲ႔လည္း အသြားအလာဆံုတယ္၊ သူ႔တို႔က ကြၽန္မကို ရခိုင္ျဖစ္မွန္းသိတာမို႔ ႏႈတ္ဆက္ၾကတယ္၊ ဆန္၊ ေငြေၾကး အကူအညီ ေပးၾကတယ္ ”
အဲ့ဒီလို တပ္ရင္းထဲႏြားေက်ာင္းရင္းကေန ဘဂၤါလီေတြရဲ႕ သံသယသားေကာင္ျဖစ္လာခဲ့တယ္။ ရခုိင္ေတြဆီ သတင္းေပးတယ္ဆိုၿပီး သစၥာေဖာက္အျဖစ္သတ္မွတ္ကာ မျဖဴတို႔အိမ္ကို ၿဖိဳဖ်က္ၿပီး အိမ္မွာရွိတဲ့ ပစၥည္းေတြကိုပါ အကုန္ယူသြားၾကတဲ့အျပင္ မျဖဴရဲ႕ သမီးႀကီးျဖစ္သူကိုလည္း တစ္ရြာတည္းေန ဘဂၤါလီေတြက အတင္းအဓမၼ ဆြဲေခၚ ၿပီး မုဒိမ္းက်င့္ခဲ့ၾကတယ္လို႔ ေျပာပါ တယ္။
“ တေန႔ ႏြားေက်ာင္းၿပီး ျပန္လာေတာ့ ကြၽန္မကို ရခိုင္ေတြဆီ သ တင္းေပးတယ္ဆိုၿပီး သစၥာေဖာက္အ ျဖစ္ဆဲဆိုၾကတယ္၊ အိမ္ကိုၿဖိဳဖ်က္လိုက္ၾကတယ္၊ အိမ္မွာရွိတာအားလံုးကို ကုလားေတြယူသြားၾကတယ္၊ ကြၽန္မ သမီးျဖဴျဖဴကို ကုလားေတြ ဆဲြေခၚၿပီး မုဒိမ္းက်င့္ၾကတယ္၊ ေနာက္တစ္ရက္မွာ အိမ္ေပၚကေန ကြၽန္မကို ဆဲြေခၚၿပီး ဗလီေဘးက ေခ်ာင္းစပ္ထဲလမုပင္မွာ ကိုယ္တံုးလံုးခြၽတ္ ႀကိဳးနဲ႔ခ်ည္ၿပီး ထားခဲ့ၾကတယ္၊ ညဥ့္ ၂ နာရီေလာက္မွာ ကင္းလွည့္ေနတဲ့ စစ္တပ္ကေတြ႕ၿပီး လြတ္ေျမာက္လာခဲ့တယ္၊ တစ္နာရီေလာက္ ေနာက္က်ရင္ ဒီေရတတ္ၿပီး ေသမွာပါ။ ” ဟု သူမလက္ရွိေနထိုင္ ရာ မင္းျပားၿမိဳ႕၊ ကံ့ေကာ္ၿမိဳင္ရပ္ကြက္ရွိ ခေနာ္ခနဲ တဲအိမ္ေလးရဲ႕ ေရွ႕အဖီးမွာ ထမင္းခ်က္ရင္း သူ႔ဘ၀ျဖစ္စဥ္ေတြကို ေျပာပါတယ္။
၂၀၁၂ ခုႏွစ္အတြင္း မင္းျပား ၿမိဳ႕နယ္ ပန္းဇင္ေမာ္ရြာ (ရခိုင္ေက်းရြာ) မွာ ကြၽဲႏွစ္ေကာင္ကို ဆင္ႀကီးျပင္ (ကုလားရြာ)က ဘဂၤါလီေတြ ခိုးယူၾကတဲ့ ကိစၥနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး ရခိုင္ေတြကိုသတင္း ေပးတယ္ဆိုကာ သူမတို႔ကိုသစၥာေဖာက္ အျဖစ္သတ္ျဖတ္ဖို႔ ဘဂၤါလီေတြက ႀကံစည္ခဲ့တာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း မျဖဴက ေျပာပါတယ္။
ငယ္စဥ္ကေန ဘဂၤါလီလူမ်ိဳးတစ္ဦးလို ႀကီးျပင္းၿပီး အစၥလာမ္ဘာသာကို ကိုးကြယ္လာကာ အိမ္ေထာင္ က်၊ ကေလးေမြးၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္ေလာက္ ေနထိုင္လာခဲ့တဲ့ မျဖဴကို ရခုိင္လူမ်ိဳးတစ္ဦးလို႔ ျမင္လာတဲ့အ ခ်ိန္မွာေတာ့ မျဖဴရဲ႕ဘ၀ဟာ သံသရာကို အျပစ္တင္ရမွာကလြဲၿပီး ဘာမွမတတ္ႏိုင္ခဲ့ပါ။
မျဖဴရဲ႕ မိသားစုေတြ၊ မျဖဴရြာက ထြက္သြားတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး မျဖဴ အရင္ေနထုိင္ခဲ့ တဲ့ ဆင္ႀကီးျပင္(ဘဂၤါလီ)ရြာက ရာအိမ္ မွဴး မဲေမာင္ကေတာ့ အခုလို ေျပာပါ တယ္။
“ မျဖဴတို႔က ရြာမွာ ႏွစ္ေပါင္း (၄၀)ေလာက္ ေနထိုင္သြားခဲ့တယ္၊ သူ႔သားတစ္ေယာက္က မေလးရွား၊ ေနာက္ သမီးႀကီးတစ္ေယာက္က အိမ္ေထာင္က်ၿပီး မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္၊ နဂရာ (ဘဂၤါ လီ) ေက်းရြာမွာေနတယ္၊ ဘာမွျပႆနာမရွိပါဘူး၊ သူ႔သမီးတစ္ေယာက္ကိစၥေၾကာင့္ ရြာကထြက္သြားတာပါ၊ အဲဒီအခ်ိန္က ကြၽန္ေတာ္က ရြာလူႀကီး မဟုတ္ပါဘူး၊ ဦးဘေမာင္ ရြာလူႀကီးလုပ္တဲ့အခ်ိန္ပါ ”
မျဖဴရဲ႕ အသက္(၁၄)ႏွစ္အရြယ္သမီးကို ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိႀကံစည္ကာ ပါးစပ္ကို အ၀တ္စနဲ႔ပိတ္ၿပီး ဓား ေထာက္ေခၚယူ မုဒိမ္းက်င့္ခဲ့တဲ့ ရြာသား(၅)ေယာက္ကို တာ၀န္က်လံုၿခံဳေရး၀န္ထမ္းေတြကိုတိုင္ေတာ့ ေငြက်ပ္ႏွစ္သိန္းနဲ႔ ေက်ေအးလုိက္ရတယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။ အသက္မျပည့္တဲ့ ကေလးတစ္ေယာက္ကို အုပ္စုဖြဲ႕မုဒိန္းက်င့္ၿပီး ေငြႏွစ္သိန္းနဲ႔ ေက်ေအးလုိက္ရတယ္ဆိုေတာ့ ဒီကိစၥကို ဆံုးျဖတ္ခ့ဲၾကတဲ့သူေတြဟာ တာ၀န္မဲ့လြန္းတဲ့ ၀န္ထမ္းေတြျဖစ္တယ္ဆိုတာ ေပၚလြင္ေနပါတယ္။ အဲဒီလုိ မုဒိန္းျပဳက်င့္တာကို သက္ဆိုင္ရာကို တုိင္လို႔ဆိုၿပီးေတာ့လည္း “ ရခိုင္သမ၊ သစၥာေဖာက္မ နင္တို႔မိသားစုကို အေသသတ္ပစ္မယ္ ” လို႔ တစ္ရြာလံုးက ၿခိမ္းေျခာက္ခ့ဲတယ္လို႔ မျဖဴက ေျပာပါတယ္။
“ လံုၿခံဳေရးကိုတိုင္တာမို႔ ရခိုင္သမ သစၥာေဖာက္မ၊ နင္တို႔မိသားစုကို အေသသတ္ပစ္မယ္ဆိုၿပီး တစ္ရြာလံုး ႀကံဳး၀ါးၾကတယ္၊ ကြၽန္မတို႔လည္းေၾကာက္တာနဲ႔ ရြာကထြက္လာၿပီး က်ိန္းေတာင္ေျခရင္းမွာရွိတဲ့ ကြမ္းခင္းတစ္ခုမွာ ေရွာင္ပုန္းေနၾကရတယ္၊ ေနာက္ပိုင္း ဆင္ႀကီးျပင္ရခိုင္ရြာက လူႀကီးတခ်ိဳ႕ရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ျဖစ္လာခဲ့တာပါ။ ” ဟု ရခိုင္စကားကို ဘဂၤါလီ သံ၀ဲ၀ဲျဖင့္ မျဖဴက ေျပာရွာတယ္။
အားလုံး၏ ျပစ္တင္ရႈတ္ခ်မႈကုိ ခံေနရေသာ ကမ္းမ့ဲေဗဒါ (သုိ႔မဟုတ္) မျဖဴ၏ ခက္ခက္ခဲခဲျဖင့္ ရုိးရုိးသားသား ရုန္းကန္ေနသည့္ ဘဝကုိ ေတြ႕ရစဥ္။ ဓါတ္ပုံ - ပန္လွေအာင္
မျဖဴေနထိုင္ႀကီးျပင္းခဲ့ေသာ ဆင္ႀကီးျပင္ (ဘဂၤါလီ) ေက်းရြာဟာ မင္းျပားၿမိဳ႕နား က်ိန္းေတာင္တန္းရဲ႕ အေနာက္ဖက္မွာတည္ရွိၿပီး အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ ဘဂၤါလီႏွစ္ေထာင္ခန္႔ ေနထိုင္ၾကကာ အနီးမွာေတာ့ ဆင္ႀကီး ျပင္ (ရခိုင္)ေက်းရြာ၊ ပန္းဇင္ေမာ္ေက်းရြာနဲ႔ တျခားရခိုင္ေက်းရြာေတြလည္း ရွိပါတယ္။
မျဖဴဟာ ရခိုင္ေတြရဲ႕ အကူအညီျဖင့္ သူ႔သမီးႏွစ္ဦးနဲ႔အတူ အစၥလာမ္ ဘာသာ၀င္အျဖစ္မွ ဗုဒၶဘာသာ၀င္အျဖစ္ ခံယူလိုက္ေပမဲ့ ဒီဖက္ကို ေရာက္ျပန္ေတာ့လည္း ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြက မျဖဴအေပၚ ႐ိုးသားစြာမျမင္ၾကသလို တစ္ခ်ိဳ႕ရခိုင္ေတြကလည္း ကုလားမဆိုၿပီး နိမ့္ခ်ဆက္ဆံေနၾကဆဲလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီထဲမွာ သူ႔သမီးႀကီးရဲ႕ ခ်စ္သူျဖစ္ခ့ဲဖူးတဲ့ တပ္မေတာ္သားတစ္ဦးလည္း အပါအ၀င္ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
“ မျဖဴကို မင္းျပားၿမိဳ႕ေပၚက လူေတြဟာ ရခိုင္မွန္းမသိၾကပါဘူး၊ ရြာအနီးအနားက လူေတြကေတာ့ သိၾကတယ္၊ အေရးအခင္းတုန္း ကုလားေတြ အႏိွမ္ခံရတာမို႔ ရခိုင္ဖက္ကို ထြက္ေျပးလာတယ္၊ ဗုဒၶဘာသာကို ကူးေျပာင္းလိုက္ၾကတယ္၊ ဒါေပမဲ့ ဒီဖက္ကိုေရာက္လာေတာ့လည္း ရခိုင္တခ်ိဳ႕ရဲ႕ ႏွိမ္တာထပ္ခံရတယ္၊ ကုလားေတြဘက္မွာက ရခိုင္မဆိုၿပီး အႏိွမ္ခံရတယ္၊ ရခိုင္ဘက္ကို ေရာက္ေတာ့လည္း ကုလားမဆိုၿပီး အႏိွမ္ခံေနရတယ္၊ ျဖဴျဖဴဆိုလည္း ၃၇၉ စစ္တပ္ရင္းက တပ္မေတာ္သားတစ္ေယာက္နဲ႔ႀကိဳက္ၿပီး ယူၾကေတာ့မလို႔ ျဖစ္ခဲ့ၾကတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ကုလားမဆိုၿပီး စြန္႔ပစ္ထားခဲ့တယ္။ ” ဟု မင္းျပားၿမိဳ႕မွာ အေျခစုိက္ ထားတဲ့ ရကၡအလင္းတန္းအဖဲြ႕မွ ဒါ႐ိုက္တာ မာမာေက်ာ္ေဇာက ေျပာပါတယ္။
၂၀၁၇ ခုႏွစ္က ရခိုင္ျပည္နယ္ေန႔ အခမ္းအနားအျဖစ္ ပဲြလမ္းသဘင္ေတြ က်င္းပရာ မင္းျပားၿမိဳ႕မ ေဘာလုံးကြင္းသို႔ သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ မျဖဴရဲ႕သမီးျဖဴျဖဴကို ရခိုင္အမ်ိဳးသား (၂)ဦး နဲ႔အမ်ိဳးသမီး (၃)ဦးတို႔က ဘဂၤါလီအျဖစ္ သတ္မွတ္ကာ ႏွင္ထုတ္ခဲ့ၾကၿပီး ေနာက္ဆံု ၀ိုင္း၀န္း႐ိုက္ႏွက္ခဲ့ၾကပါေသးတယ္။ ျဖဴျဖဴမွာ ဒဏ္ရာျပင္းထန္စြာရရွိကာ မင္းျပားျပည္သူ႔ေဆး႐ုံႏွင့္ စစ္ေတြေဆး႐ုံႀကီးတို႔မွာ ေဆးကုသမႈခံယူခဲ့ရပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ အဆိုပါ အခင္းျဖစ္ပြားမႈကို မင္းျပားၿမိဳ႕ နယ္တရား႐ုံးမွာ အမႈရင္ဆိုင္ေနရဆဲ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။
မျဖဴဟာ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္အျဖစ္ က်န္ေနခဲတဲ့ သားနဲ႔သမီးတို႔ကို ဆက္သြယ္ခ်င္ေပမဲ့ ရခိုင္အသိုင္း အ၀ိုင္းရဲ႕ ၿငိဳျငင္မွာကို ေၾကာက္ေနပါ တယ္။ လက္ရွိမွာေတာ့ ငါးဖမ္းပိုက္ ကြန္ရက္လုပ္ျခင္းနဲ႔ ေျပာင္းဖူး၊ ကန္စြန္းဥျပဳတ္တို႔ကို မင္းျပားၿမိဳ႕အတြင္း လွည့္လည္ေရာင္းခ်ျခင္းျဖင့္ မိသားစု၀မ္းေရးကို ခက္ခက္ခဲခဲ ေျဖရွင္းေနရတဲ့ မျဖဴဟာ မေလးရွားမွာရွိတဲ့ သားဆီက ေငြလႊဲဖို႔ ေျပာတာကိုေတာင္ ဘ၀ျခား သြားၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ လက္မခံဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။
“ မေလးရွားက သားက ပိုက္ ဆံလႊဲေပးမယ္လို႔ ေျပာတယ္၊ ကြၽန္မ လက္မခံခဲ့ဘူး၊ ကြၽန္မတို႔ဘ၀ ျခားသြားပါၿပီ ” ေ၀့တက္လာတဲ့ မ်က္ရည္ေတြ ကို လက္ဖမိုးနဲ႔သုပ္ရင္း မျဖဴက ေျပာတယ္။
လက္ရွိဘ၀မွာ မျဖဴဟာ ဘာသာႏွစ္ခုၾကားက ေျမစာပင္အျဖစ္နဲ႔ ရွင္သန္ေနေပမယ့္ အျမင္က်ဥ္းတဲ့ အ သိုင္းအ၀ိုင္းေတြၾကားမွာ မျဖဴတို႔သားအမိေတြကို ကိုယ္ခ်င္းစာမယ့္လူ မရွိ သေလာက္ပါပဲ။ လူေတြ ေဘးဖယ္ထားတာကို ခံေနရေပမယ့္္ စိတ္ဓာတ္မာေက်ာတဲ့ မျဖဴဆိုတဲ့ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ကေတာ့ ေဗဒါပန္းကေလးလို ေရစုန္၊ ေရဆန္ေမွ်ာၿပီးေတာ့ ေလာကဓံလိႈင္း႐ိုက္ခတ္တဲ့ ဒဏ္ရာဒဏ္ခ်က္ေတြကို အံတုရင္း ၀မ္းေရးအတြက္ ရရာအလုပ္ကို လုပ္ကိုင္ကာ လမ္းတကာကို ဆက္ေလွ်ာက္ေနရဦးမွာပါ.....
(၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၁ ရက္ေန႔တြင္ထြက္ရွိေသာ Development News Journal ၏ အမွတ္ (၈၂) တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ ေဆာင္းပါးျဖစ္သည္။)
