ေဆာင္းပါးရွင္ - ရကၡ / DMG

မီးဆိုလည္း စိုးရိမ္ရ

ေရဆိုလည္း စိုးရိမ္ရ

ေလဆိုလည္း စိုးရိမ္ရ 

ေျမဆုိလည္း စိုးရိမ္ရ

အေဖဆိုလည္း စိုးရိမ္ရ

အေမဆိုလည္း စိုးရိမ္ရ

သားဆိုလည္း စိုးရိမ္ရ

သမီးဆိုလည္း စိုးရိမ္ရ

ညီအစ္ကိုဆိုလည္း စိုးရိမ္ရ

ေမာင္ႏွမဆိုလည္း စိုးရိမ္ရ

ခ်စ္သူဆိုလည္း စိုးရိမ္ရ

သူငယ္ခ်င္းဆိုလည္း စိုးရိမ္ရ

စစ္ဆိုလည္း စိုးရိမ္ရ

စနစ္ဆိုလည္း စိုးရိမ္ရ. . .။       

လင္းသဏ္ညီ ( စိုးရိမ္ေနရတဲ့ ကမၻာမွ)

(မိုရာမုန္တိုင္းေၾကာင့္ ေနအိမ္ပ်က္စီးသြားသျဖင့္ ပစၥည္းမ်ားေရႊ႕ေျပာင္းေနသာ စစ္ေတြၿမိဳ႕၊ မင္းဂံရပ္ကြက္မွ မိသားစုတစ္စုအား ေတြ႕ရစဥ္။)

(တစ္)                    

ယေန႔ေခတ္ ကမၻာႀကီးသည္ စိုးရိမ္စရာအေပါင္းႏွင့္ ျပည့္ႏွက္ေန၏။ လူလုပ္ ေဘးအႏၱရာယ္မ်ားၾကားထဲတြင္ ကမၻာႀကီး နာဖ်ားေနရသည္။ ခ်ားလ္ဒါ၀င္၏ ေတာႀကီးမ်က္မည္းသီအိုရီမ်ား ျပန္လည္ ထြန္းကားလာေနသည္။ ႀကီးႏိုင္ငယ္ညႇင္း ကမၻာႀကီး ျဖစ္လာေနသည္။ က႑ေပါင္းစံုထဲတြင္ စိုးရိမ္စရာမ်ားျဖင့္ အလွဆင္ထားေသာ ကမၻာႀကီး ျဖစ္ေနရသည္။ စုတ္သပ္သံမ်ား ဆူညံေနသည္။ စိုးရိမ္တတ္သူမ်ားက ကမၻာႀကီးအတြက္ သတိေပးခ်က္မ်ား အႀကိမ္ႀကိမ္ ထုတ္ျပန္ေနရသည္။ ကမၻာႀကီး၏ ခံႏိုင္ရည္အားကို တိုင္းတာစမ္းသပ္ေန ၾကရေသာ အေျခအေနပင္ ျဖစ္၏။ 

ေအာက္တိုဘာလ ၆ ရက္ေန႔ က ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ၊ ဂ်ီနီဗာၿမိဳ႕တြင္ အေျခစိုက္ထားေသာ ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္မႈဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္း (IPCC) ထံမွ ကမၻာႀကီးအတြက္ အခ်က္ေပး ေခါင္းေလာင္းသံတစ္ခု ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။ လန္ဒန္၊ ဂ်ာကာတာ၊ ႐ွန္ဟိုင္းႏွင့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ တကၠဆပ္ျပည္နယ္မွ ေဟာက္စတန္ စေသာ ၿမိဳ႕ေတာ္မ်ားတြင္ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈအႀကိမ္ေရ ပိုမ်ားလာႏိုင္ေၾကာင္း သတိေပးတပ္လွန္႔ ထား၏။

ကမၻာ့ၿမိဳ႕ျပႀကီးမ်ားတြင္ မုန္တိုင္းက်ေရာက္ကာ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈမ်ား ဆိုး၀ါးလာႏိုင္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္က ေဖာ္ျပ၏။  လက္ရွိ အခ်ိန္တြင္လည္း ေျမငလွ်င္မ်ား၊ မုန္တိုင္းႀကီးမ်ားႏွင့္ ေရႀကီးေရလွ်ံျခင္း အေျခအေနမ်ားကို ကမၻာအရပ္ရပ္၌ ႀကံဳေတြ႕ေနၾကရသည္။ ထိုအခ်က္မ်ားမွာ ရာသီဥတုေဖာက္ျပန္မႈဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္း (IPCC) ၏ အခ်က္ေပးေခါင္းေလာင္းသံကို ယုတၱိ ပိုတန္ေစသည္။

(ႏွစ္)

ဇီ၀ေဗဒပညာရွင္ ေရခ်ယ္ကာဆင္က ယေန႔ေခတ္ ကမၻာႀကီးကို အဆိပ္ေခတ္ကမၻာႀကီးအျဖစ္ ကင္ပြန္း တပ္ခဲ့ဖူးသည္။ လူလုပ္ အဆိပ္ေငြ႕မ်ားၾကားထဲတြင္ ကမၻာႀကီး အဆိပ္သင့္ေနရသည္ဟု ဆိုႏိုင္သည္။ ကမၻာ့ရာသီဥတုသည္ တေန႔ထက္တစ္ေန႔ ဆိုး၀ါးေဖာက္ ျပန္လာသည္။ ကမၻာႀကီးသည္ တစ္ေန႔ထက္တစ္ေန႔ ပိုမို ပူေႏြးလာသည္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ ကုလသမဂၢ မိုးေလ၀သေအဂ်င္စီ၏ အစီရင္ခံစာအရ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္သည္ စံခ်ိန္သစ္တင္ ပူေႏြးေသာႏွစ္တစ္ႏွစ္ ျဖစ္လာႏိုင္ဖြယ္ရွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ကမၻာ့မိုး ေလ၀သအဖြဲ႕ (WMO) ကလည္း ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ကမၻာ့ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ အပူရွိန္သည္ စက္မႈေခတ္ မတိုင္မီကထက္ တစ္ဒီဂရီဆဲစီးယပ္ ပိုျမင့္လာႏိုင္ ေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ကမၻာ့ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္သည္ ၁၉၉၃ - ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မ်ားအတြင္း၌ (၀.၁၂ လက္မ မွ ၃.၁ မီလီ မီတာ) အထိ ႏွစ္စဥ္ တိုးတက္လာခဲ့ေၾကာင္း ဆုိသည္။ ကမၻာႀကီး၏ အပူခ်ိန္သည္လည္း ၁၉၉၀-၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္မ်ား အတြင္းတြင္ (၁.၄ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္) မွ (၅.၈ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္)ထိ ျဖစ္လာႏိုင္ဖြယ္ရွိေၾကာင္း ခန္႔မွန္းေဖာ္ျပသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ အကယ္၍ ကမၻာ့အပူခ်ိန္သည္ (၂ ဒီဂရီဆဲစီးယပ္) ထက္ ေက်ာ္လြန္သြားမည္ဆိုပါက ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ေအာက္ နိမ့္ေသာေနရာမ်ားမွာ ေရေအာက္သို႔ ေရာက္ရွိ သြားမည္ဟု ဆိုသည္။

ထို႔အျပင္ ကုလသမဂၢ၏ ကြၽမ္းက်င္သူမ်ား အဆိုအရ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ ထုတ္လႊတ္မႈ ျမင့္တက္လာျခင္းက ပဋိပကၡမ်ား၊  ဆာေလာင္မႈမ်ား၊ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈမ်ားႏွင့္ ေျပာင္းေ႐ႊ႕မႈမ်ားကို ပို မိုျဖစ္လာႏိုင္ေစေၾကာင္း ေဖာ္ျပသည္။ သဘာ၀တရား၏ ဒဏ္ခတ္ျခင္းမ်ား ၾကားထဲတြင္ စိုးရိမ္ေနရေသာ ကမၻာႀကီးပင္ ျဖစ္သည္။ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံတြင္ လႈပ္ခတ္ခဲ့ေသာ ေျမငလွ်င္ႏွင့္ ဆူနာမီလႈိင္းမ်ား၊ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံတြင္ လႈပ္ခတ္ခဲ့ေသာ ငလွ်င္မ်ားႏွင့္ ကမၻာအရပ္ရပ္ကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနေသာ အင္အားျပင္း မုန္တိုင္းႀကီးမ်ားက စိုးရိမ္စရာပင္ ျဖစ္ သည္။ 

(သံုး)

တုတ္ဆုိလည္း စိုးရိမ္ရ

ဓါးဆိုလည္း စိုးရိမ္ရ

ႏွလံုးသားဆိုလည္း စိုးရိမ္ရ

အသည္းဆိုလည္း စိုးရိမ္ရ

တစ္ၿမိဳ႕တစ္ရြာက စိုးရိမ္ရ

တစ္ေနရာ တစ္ကမၻာက စိုးရိမ္ရ။

လက္ရွိ ကမၻာႀကီးသည္ ႏိုင္ငံမ်ားအခ်င္းခ်င္း အင္အားၿပိဳင္ဆိုင္မႈ ပိုမိုျပင္းထန္ေနသည္။ စစ္ေရးျပပြဲႀကီးမ်ား ဖန္တီးလာၾကသည္။ ပိုင္ဆိုင္ထားေသာ စစ္လက္နက္မ်ားကို အၿပိဳင္အဆိုင္ ထုတ္ျပေနၾကသည္။ ကမၻာ့ႏိုင္ငံမ်ားၾကားထဲတြင္ အျငင္းပြားစရာမ်ား၊ အမုန္းပြားစရာမ်ားႏွင့္ ႐ႈပ္ေထြးေပြလီေသာ ပဋိပကၡမ်ားျဖင့္ ပူေလာင္ေနၾကရသည္။ အေရွ႕တိုင္း ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ဟုဆိုေသာ အႀကီးစား စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈတစ္ခုကို ႐ုရွားက စက္တင္ဘာလ ၁၀ ရက္ေန႔တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

ထိုစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈတြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွလည္း တပ္ဖြဲ႕၀င္ေပါင္း ၃၂၀၀ ခန္႔၊ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာယာဥ္ေပါင္း ၁၀၀၀၀ ေက်ာ္၊ ေရယာဥ္ႏွင့္ ေလယာဥ္ ၃၀ စသျဖင့္ ပါ၀င္ၾကမည္ ျဖစ္သည္။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွလည္း ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ေဒသတြင္ ေရငုတ္သေဘၤာေျခမႈန္းေရး စစ္ဆင္ေရးေလ့က်င့္မႈ ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း ေၾကျငာခ်က္ထုတ္ျပန္သည္။ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ အျငင္းပြားေနၾကရေသာ ဂ်ပန္ႏွင့္တ႐ုတ္ တို႔အၾကား အကဲစမ္းမႈျဖစ္၏။ အစၥေရးႏွင့္ အာရပ္ကမၻာကိစၥမွာလည္း ရတက္ မေအးရေသာ ကိစၥပင္ျဖစ္သည္။

ယေန႔ကမၻာႀကီးသည္ မူးယစ္ေဆး၀ါး အေရးကိစၥမ်ား၊ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား၊ သက္ႀကီး၊ သက္ငယ္မုဒိန္းမႈမ်ား ႏွင့္ သဘာ၀ ေဘးအႏၲရာယ္ဆိုးမ်ားအ တြင္း ရတက္ေပြေနရသည္။ ကမၻာႀကီး၏ စိုးရိမ္လႈိက္ေမာမႈမ်ားကို ျမင္ေတြ႕ခံစားေနၾကရသည္။ ကမၻာႀကီး၏ ပင့္သက္႐ႈိက္သံမ်ားကို ၾကားနာေနရသည္။ ကမၻာႀကီးသည္ အဆိုးႏွင့္ အေကာင္းကို ဒြန္တြဲ ထမ္းပိုးထားရသည္။ ျပဳျပင္သူႏွင့္ ဖ်က္စီးသူကို သာတူညီမွ် ရွင္သန္ခြင့္ေပးထားရသည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းလိုသူႏွင့္ မၿငိမ္းခ်မ္းလိုသူမ်ားကို မဆုပ္မေလ်ာ့ေသာ အခြင့္အေရးကိုယ္စီ ေပးထားရသည္။ သို႔ေသာ္ အရိပ္ေနေန၊ အခက္ခ်ိဳးခ်ိဳးမ်ားၾကားထဲတြင္ ကမၻာႀကီး သစ္ခက္စိမ္းခ်ိဳးခံေနရသည္။ တခါတရံတြင္ ကမၻာႀကီးသည္ ဆဒၵန္ဆင္မင္းကဲ့သို႔ သူ႔အစြယ္ကိုသူျဖတ္ကာ ေသာႏုတၱရမုဆိုး မ်ားလက္ထဲသို႕ အပ္ႏွင္းေပးေနရသည္။ ေရထု၊ ေလထု၊ ေျမထုႏွင့္ လူမ်ား၊ တိ ရိစၦာန္မ်ား၊ သစ္ပင္၊ ေတာင္တန္းႏွင့္ ပင္လယ္မ်ားအတြက္ ရတက္မေအးရေသာ ကမၻာ။ အေမ အေဖ၊ သားသမီး၊ ညီအစ္ကို ေမာင္ႏွမမ်ားအတြက္ ရတက္ မေအးရေသာကမၻာ။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရခ်ိဳးျဖဴငွက္ အေတာင္ပံခတ္ရန္ ရတက္မေအးရေသာ ကမၻာ။ စိုးရိမ္ေနရေသာ ကမၻာပင္ ျဖစ္သည္။

(ေလး)

လက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံ ၿမိဳ႕ျပမ်ားတြင္ မိုးရာသီေရာက္တိုင္း ေရႀကီးေရလွ်ံမႈမ်ားႏွင့္ ႀကံဳေတြ႕ေနၾကရသည္။ ဘဂၤလား ပင္လယ္ေအာ္တြင္ မၾကာခဏျဖစ္ ေပၚလာတတ္ေသာ ေလဖိအားနည္းရပ္၀န္းမ်ားက အေရာင္အဆင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၿခိမ္းေျခာက္လာတတ္သည္။ ငလွ်င္မ်ားလည္း မၾကာခဏဆိုသလို ၿခိမ္းေျခာက္လာေနသည္။ မိုေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒၫႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာန၊ ေျမငလွ်င္ဌာနခြဲမွ ေျပာၾကားခ်က္အရ တစ္ႏိုင္ငံလံုးတြင္ တစ္လအတြင္း ေျမငလွ်င္ (၁၀)ႀကိမ္ လႈပ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္း ၾကားသိရသည္။ ရန္ကုန္၊ မႏၱေလး၊ ေနျပည္ေတာ္၊ ပဲခူးႏွင့္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ တို႔သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အႀကီးဆံုး ျပတ္ေ႐ြ႕တစ္ခုျဖစ္ေသာ စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕ အတြင္းတြင္ က်ေရာက္ေနေၾကာင္း ဆိုသည္။ ထို႔အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ငလွ်င္လႈပ္ခတ္ႏိုင္ေျခ အမ်ားဆံုး တိုင္းႏွင့္ ျပည္နယ္ (၆) ခုစာရင္းကိုလည္း ထုတ္ျပန္ထားခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈသည္လည္း ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါး ျဖစ္ေပၚေနသည္။ ႏိုင္ငံေတာ္အေနႏွင့္ သယံဇာတႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ေနေသာ္လည္း လက္လွမ္းမမွီေသာ ေနရာမ်ားတြင္ ဒီေရေတာႏွင့္ သစ္ေတာမ်ား အဆက္မျပတ္ ျပဳန္းတီးေနရဆဲ ျဖစ္သည္။ ပိုင္ရွင္မဲ့ သစ္ေမွာင္ခိုမ်ားကို မၾကာခဏ ဖမ္းဆီးရမိေနသည္။

ပိုင္ရွင္မဲ့သည္ျဖစ္ေစ၊ ရွိသည္ျဖစ္ေစ သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈကေတာ့ ျငင္းမရေသာ အခ်က္သာျဖစ္၏။ ရခိုင္ ျပည္နယ္ထဲတြင္ ႏိုင္ငံျခားသို႔ တရားမ၀င္ ခိုးထုတ္ေနေသာ ပင္လယ္ကူးသစ္ ေမွာင္ခိုသေဘၤာမ်ားကို မ႐ိုးႏိုင္စတမ္း ေတြ႕ျမင္ေနၾကရသည္။ ထို႔အျပင္ ခိုးမႈ၊ လုယက္မႈ၊ လူသတ္မႈ၊ မုဒိန္းမႈမ်ားက ႏိုင္ငံေတာ္၏ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို စိန္ေခၚေနသည္။ ျပည္သူမ်ားအေပၚတြင္လည္း စိန္ေခၚေနသည္။ စိုးရိမ္စရာပင္ ျဖစ္သည္။

(ငါး)

အမိန္႕ဆုိလည္း စိုးရိမ္ရ

အာဏာဆိုလည္း စိုးရိမ္ရ

တစ္ေယာက္ေယာက္က

မိန္႔ခြန္းထေျပာမွာေတာင္

စိုးရိမ္ေနရတဲ့ ငါတို႔ကမၻာ။ ။

လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ႀကီးႏုိင္ငယ္ညႇင္းလိုသူမ်ား၏ ပါးစပ္ဖ်ား ထဲမွ ICC ၊ R2P ၊ HRW အစရွိေသာ သိုးေဆာင္းစကားလံုးမ်ားျဖင့္ ၿခိမ္းေျခာက္ခံေနရသည္။ ကမၻာ့ဟစ္တိုင္ထက္မွ ဘဂၤါလီအေရးကို တဖြဖြေအာ္ဟစ္ အမိန္႔ေပးခံေနရသည္။ ႏိုင္ငံသားမ်ား အခ်င္းခ်င္းတြင္လည္း တစ္ေယာက္ကိုတစ္ေယာက္ ေ၀ဖန္မခံႏိုင္၊ ေထာက္ျပမခံႏိုင္ဘဲ ဥပေဒကို ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ အကာအကြယ္အျဖစ္ လုပ္ယူေနၾကသည္။ ထစ္ခနဲဆိုလွ်င္ တရားစြဲဆိုေနၾကသည္။ စာတစ္ေၾကာင္း အတြက္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္အတြက္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ သဘာ၀အတြက္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ စား၀တ္ေနေရးအတြက္ ေသာ္လည္းေကာင္း စိုးရိမ္ေနၾကရသည္။ အရာရာအတြက္ စိုးရိမ္ေနရေသာ ကမၻာႀကီးပင္ ျဖစ္ေလသည္။ 

• (ကဗ်ာကို အသံုးျပဳခြင့္ေပးေသာ သူငယ္ခ်င္း ကဗ်ာဆရာ လင္းသဏ္ညီ သို႔ စာေပသစၥာျဖင့္ ဂါ၀ရျပဳပါသည္)
• ရကၡ
• ဤေဆာင္းပါးသည္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႔ထုတ္ Development News Journal, Issue 98 တြင္ ေဖာ္ျပပါရွိၿပီးျဖစ္သည္။