ထြန္းၾကည္ (ကုလဘာ)
ရခုိင္ျပည္နယ္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အေနာက္ဘက္တြင္တည္ရွိၿပီး အေရွ႕ဘက္တြင္ ရခိုင္႐ိုးမေတာင္တန္းႏွင့္ အေနာက္ ဘက္တြင္ သမုဒၵရာထြက္ေပါက္ျဖစ္တဲ့ ပင္လယ္ျပင္ကို ပိုင္ဆိုင္ထားပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ဟာ လူဦးေရ သန္းေပါင္း (၁၂၀၀) ေက်ာ္ရွိေနတဲ့အိႏၵိယႏိုင္ငံႏွင့္ သန္းေပါင္း (၁၆၀) ေက်ာ္ရွိတဲ့ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွႏိုင္ငံတို႔ႏွင့္ နယ္နိမိတ္အားျဖင့္ ထိစပ္လွ်က္ရွိပါတယ္။ ေျပာခ်င္တာက အင္မတန္ႀကီးမားတဲ့ေစ်းကြက္ကို ပထ၀ီနိုင္ငံေရးအရ ပိုင္ဆိုင္ထားပါတယ္။
ရခိုင့္ပင္လယ္ျပင္မွာ ႀကီးမားတဲ့ရတနာဓာတ္ေငြ႕သိုက္ေပါင္းမ်ားစြာကိုလည္း ပိုင္ဆိုင္ထားၿပီး လူဦးေရအားျဖင့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ သန္းေခါင္စာရင္းအရ ( ၃၁၈၈၈၀၇) ဦးရွိပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ေက်းလက္ေနထိုင္မႈမွာ စုစုေပါင္းလူဦးေရ၏ ( ၈၃%) ထိရွိၿပီး ၿမိဳ႕ျပေနထိုင္မႈမွာ စုစုေပါင္းလူဦးေရ၏ ( ၁၇% ) သာရွိပါတယ္။
တစ္ခ်ိန္တစ္ခါက ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားတဲ့ႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္ယဥ္ေက်းမႈ၊ ဘာသာစကား စသည့္ကိုယ္ပိုင္ၾကန္အင္ လကၡဏာေတြနဲ႔ အရာရာၿပီးျပည့္စံုတဲ့လူမ်ိဳးအျဖစ္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ရပ္တည္လာခဲ့တဲ့ သီးျခားႏိုင္ငံတစ္ခု အျဖစ္ ရပ္တည္ ခဲ့ဖူးတယ္ဆိုတာ သမိုင္းအေထာက္အထားမ်ားအရ ျငင္းစရာမရွိပါဘူး။
ဒီေန႔ရခိုင္ျပည္နယ္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အဆင္းရဲဆံုးျပည္နယ္အျဖစ္ ႏွစ္ေပါင္းႀကာရွည္ ရပ္တည္လာျခင္းကေန ရခိုင္ လူမ်ိဳးမ်ားဟာ ျပည္တြင္းဆင္းရဲမြဲေတမႈေႀကာင့္ ေရႀကည္ရာ ျမက္ႏုရာ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားအျဖစ္ သြားေရာက္လုပ္ကိုင္ရင္း ျပည္တြင္းေန ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားမွာ ႏွစ္စဥ္လူဦးေရ ေလ်ာ့နည္းျခင္းကို ရင္ဆိုင္ေနရတာဟာ အနာဂတ္ ရခိုင္ျပည္အတြက္ ရင္ေလး စရာ ျဖစ္ေနပါတယ္။
အျခားတစ္ဖက္မွာလည္း တရားမ၀င္ ေနထိုင္သူဦးေရဟာ အတိုင္းအဆမရွိ မ်ားျပားလာေနၿပီး အနာဂတ္ ရခိုင္အေရးကို စိန္ေခၚလွ်က္ ရွိေနပါတယ္။ သစ္ေတာသယံဇာတ အလြန္ထုထည္ႀကီးမားတဲ့ ရခိုင္႐ိုးမေတာင္တန္းႀကီးကလည္း လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ယင္နားစရာေတာင္ မက်န္ေလာက္ေအာင္ ေတာင္ကတံုးႀကီးျဖစ္ ေနပါၿပီ။
ဘယ္ဘ႑ာထဲကို၀င္သြားမွန္းမသိတဲ့ ရခိုင္႐ိုးမက သစ္ေတာထြက္ကုန္ေတြအတြက္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားအက်ိဳးခံစားခြင့္ မရွိေပမယ့္ ရခိုင္႐ိုးမနဲ႔ အနီးဆံုးမွာရွိေနတဲ့ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕၊ အမ္းၿမိဳ႕တို႔ကေတာ့ ေရျမဳပ္ျခင္းဒဏ္ကို ႏွစ္စဥ္ခံေနရဆဲျဖစ္တယ္။ ေတာေတာင္ေတြကို ဖ်က္ဆီးခံလိုက္ရၿပီးတဲ့ေနာက္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ရာသီဥတုေဖာက္ျပန္ျခင္းဟာ ပိုမိုႀကီးမားလာတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ေနထိုင္သူအမ်ားစုဟာ သဘာ၀အေလ်ာက္ေပးထားတဲ့ သားငါးမ်ား၊ ေတာထြက္ အစားအစာမ်ား နဲ႔ သဘာ၀က အလိုလိုေပးအပ္ထားတဲ့ အရာေတြကို ပိုင္ဆိုင္ႏိုင္ၾကတဲ့ ပထ၀ီအေနအထားဟာ အနာဂတ္အတြက္ေရာ၊ ပစၥဳပၸန္ အတြက္ပါ အလြန္ေကာင္းမြန္ၿပီး ျပည့္စံုတဲ့သဘာ၀အလွကို ပိုင္ဆိုင္ထားပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာ ထင္ရွားတဲ့ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္္ႏွံမႈစီမံကိန္းႀကီးေတြလည္းရွိေနၿပီး ေနာက္ထပ္စီမံကိန္းေပါင္း မ်ားစြာကိုလည္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံတည္ေဆာက္ဖို႕ လွ်ာတားထားၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္လူမ်ိဳးအမ်ားစုကေတာ့ ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးလာႏိုင္မယ့္၊ မိမိတို႔အနာဂတ္ ခ်မ္းသာလာႏိုင္မည့္အခ်ိန္အခါကို ေမွ်ာ္လင့္ရင္း ယေန႔အခ်ိန္ထိ ဆင္းရဲတြင္းထဲတြင္ ေမ်ာေနဆဲ၊စိတ္ကူး ယဥ္ ေနဆဲ၊ ကယ္တင္ရွင္ေမွ်ာ္ေနဆဲဘ၀နဲ႔ ခရီးဆက္ေနႀကတုန္းပါပဲ။
ေက်းလက္ေန လူအမ်ားစုဟာ အလြန္ၫံံ႔ဖ်င္းၿပီး ၿပီးျပည့္စံုမႈမရွိတဲ့ က်န္းမာေရး ၊ ပညာေရး၊ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရး ေတြေအာက္မွာ ဆင္းရဲျခင္းကို ႀကံ့ႀကံ့ခံရင္း အသက္ရွင္႐ံု ရပ္တည္ေနႀကရပါတယ္။ စနစ္အေႀကာင္း သူတို႔ေတြမသိႀကပါဘူး၊ ေခတ္အေႀကာင္းလည္း သူတို႔ေတြနားမလည္ႀကပါဘူး၊ ခက္ခဲၾကမ္းတမ္းလွတဲ့ စား၀တ္ေနေရးကိုေျဖရွင္းရင္း ဘ၀ေတြကို ကုန္ လြန္ေနၾကရဆဲျဖစ္ပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနပါတယ္။ ေနပူေတာင္မွ မာဘယ္ေက်ာက္ ထုတ္လုပ္ မႈစီမံကိန္း၊ ကုလားတန္ျမစ္ ဆိပ္ကမ္းစီမံကိန္း၊ သူေဌးေခ်ာင္းေရအားလွ်ပ္စစ္ စီမံကိန္း၊ ေရႊဂက္စ္ စီမံကိန္း ၊ ေရနံတင္ဆိပ္ကမ္း စီမံကိန္းႏွင့္ မႀကာခင္မွာတ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ထပ္မံရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမည့္ ေက်ာက္ျဖဴအထူးစီးပြားေရးဇုန္ ေရနက္ဆိပ္ ကမ္းစီမံကိန္းက လည္း အစျပဳလာေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။
လူဦးေရသန္းေပါင္း(၁၂၀၀) ေက်ာ္ရွိတဲ့ အိႏၵိယႏိုင္ငံက စစ္ေတြ ကုလားတန္ဆိပ္ကမ္းစီမံကိန္းကို ပိုင္ဆိုင္ထားၿပီး လူဦးေရ သန္းေပါင္း (၁၃၀၀) ေက်ာ္ရွိေနတဲ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ေက်ာက္ျဖဴ ေရနက္ဆိပ္ကမ္းကို ပိုင္ဆိုင္လာမွာျဖစ္ၿပီးေတာ့ ကမၻာ့လူဦးေရ အမ်ားဆံုးႏိုင္ငံႏွစ္ခု ေရာင္း၀ယ္ေရးအသံုးခ်ခံ ျဖစ္လာေတာ့မွာျဖစ္ေပမယ့္ ဆိပ္ကမ္းပိုင္ရွင္ရခိုင္မ်ားအတြက္ ေသခ်ာတဲ့ပိုင္ဆိုင္မႈ ဘာမွမရွိေသးပါဘူး။ ၂ႏွစ္ မခံတဲ့ ေက်ာက္ေခ်ာလမ္းကို ေက်းဇူးတင္ေနရဆဲ၊ ေႏြရာသီမေရာက္ခင္ ေရခမ္းေျခာက္ေနတဲ့ ေရကန္တူးေပးသူေတြကို ေမတၱာပို႔ေနရဆဲျဖစ္ေနပါတယ္။
ကမၻာ့ဘဏ္ရဲ႕ (၂၀၁၄) ခုႏွစ္ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ခ်က္စာရင္းအရ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုး ဆင္းရဲမြဲေတမႈႏႈန္း (၂၅.၆ % ) သာရွိေသာ္လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္၏ ဆင္းရဲမြဲေတမႈႏႈန္းမွာ (၄၃.၅ %) ရွိေနတာကို ႀကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ဟာ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ၏ ဆင္းရဲမြဲေတမႈႏႈန္းရဲ႕ ႏွစ္ဆနီးပါးရွိေနတာကို ေတြ႕ရွိရပါတယ္။ ဒါဟာ အနာဂတ္အတြက္ အလြန္စိုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ အေျခအေနျဖစ္ၿပီး အစိုးရအေနျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို အထူးအစီအမံေတြ ခ်မွတ္ဖို႔လိုအပ္ေနၿပီဆိုတာ ေဖၚျပေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။
၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ ဗဟိုတစ္ခုတည္းကသာ ႏိုင္ငံကိုခ်ဳပ္ကိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ၿပီး ဗဟိုအစိုးရတစ္ခုတည္းကသာ ႏိုင္ငံရဲ႕စီမံခန္႔ခြဲျခင္းကို တာ၀န္ရွိေနတာကို ေတြ႕ေနရပါတယ္။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ျပည္ နယ္အ ႀကား သယံဇာတခြဲေ၀သံုးစြဲခြင့္၊ သယံဇာတပိုင္ရွင္ျပည္နယ္မ်ား အက်ိဳးခံစားပိုင္ခြင့္ ဘာမွမရွိပါဘူး။
လက္ရွိကာလတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ပိုင္ရွင္မဲ့မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ား မႀကာခဏဖမ္းမိျခင္း၊ ျပစ္မႈေတြ မ်ားျပားေနျခင္း ႏွင့္အတူ ေရရွည္အစီအမံႏွင့္ ခုခံၾကရမည့္ တရားမ၀င္လူဦးေရတိုးပြားျခင္း၊ ဘဂၤလီျပႆနာ စတဲ့ အစီအမံေရးဆြဲေရး လုပ္ငန္း စဥ္ေတြမွာ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားပါ၀င္ခြင့္၊ အထူးသျဖင့္ ရခိုင္ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္မ်ား ပါ၀င္ခြင့္မရျခင္းဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္ အနာဂတ္ အတြက္ ရင္ေလးစရာျဖစ္ေနၿပီဆိုတာ အားလံုးသတိျပဳႀကရေတာ့မယ့္ အေျခအေနျဖစ္ပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ပိုင္း ပုလဲႏွင့္ငါးလုပ္ငန္းမ်ား ပိတ္သိမ္းခံရျခင္း၊ ဆား ခ်က္လုပ္ ငန္းမ်ားအတြက္ အဟန္႕အတားမ်ားရွိလာျခင္း ငါးပုဇြန္ေစ်းကြက္မ်ား ပ်က္စီးသြားျခင္း ၊သဘာ၀ေဘးဒဏ္ေႀကာင့္ တာတမံမ်ား ပ်က္စီးျခင္းတို႕ ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး ေခတ္အဆက္ဆက္အစိုးရမ်ား၏ ေဒသတြင္းရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အစီအစဥ္မ်ား မရွိခဲ့ေခ်။
ရခိုင္ျပည္နယ္၏ ေဒသတြင္းတပိုင္တႏိုင္လုပ္ငန္းမ်ားကို အစိုးရအဆက္ဆက္ ကူညီေပးျခင္းမ်ားမရွိခဲ့သည့္အျပင္ လာဘ္ ေပးလာဘ္ယူမႈမ်ားစြာ ရွိေနခဲ့ေသာေႀကာင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း တပိုင္တႏိုင္လုပ္ငန္းမ်ားအားလံုးနီးပါး ပ်က္စီးခဲ့ႀကရၿပီး ေနာက္ ပိုင္း ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားဟာ တိုင္းတပါးတြင္ အငွားလုပ္ငန္းမ်ားကိုလုပ္ကိုင္ရင္း လက္ရွိကာလကို ျဖတ္ေက်ာ္ေနႀကရပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ဟာ ပထ၀ီအေနအထားအရ ေရလုပ္ငန္းမ်ား၊ ဆားခ်က္လုပ္ငန္းမ်ား၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းမ်ားအျပင္ တပိုင္ တႏိုင္ သား၊ငါးေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို အစိုးရအေနျဖင့္ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးသင့္ပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းတြင္ကမ္းေ၀း ငါးဖမ္းေလွမ်ားက ကမ္းနီးတစ္ဖာလံုအကြာအထိ ၀င္ေရာက္ငါးဖမ္းျခင္းမ်ားကို ေခတ္အဆက္ဆက္ ဟန္႔တားႏိုင္ျခင္း မရွိျခင္း ေၾကာင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား တပိုင္တႏိုင္ ကမ္းနီးငါးဖန္းလုပ္ငန္းမ်ား ပ်က္စီးသြားခဲ့ရျခင္းအျပင္ ကမ္းနီးေက်ာက္ေဆာင္အတြင္း ငါးမ်ိဳးပြားျခင္းမ်ားပါ ဆံုး႐ံႈးခဲ့၊ ဆံုး႐ႈံးေနရဆဲျဖစ္ပါတယ္။
အဖက္ဖက္မွတရားဥပေဒစိုးမိုးေရး၊ အစိုးရတစ္ရပ္၏ လိုအပ္တဲ့အကူအညီေပးေရးတို႕မွ ရခိုင္ျပည္နယ္ဟာ ၾကြင္းက်န္ ေနဆဲလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိကာလမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ဟာ ဆင္းရဲမြဲေတမႈႏွင့္အတူ ပဋိပကၡမ်ားစြာကိုလည္း ႀကံဳေတြ႕ေနႀကရ ပါတယ္။
အထူးသျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက ရခိုင္မ်ိဳးႏြယ္စုေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ႏွစ္က သူတို႕ပတ္၀န္းက်င္ကိုစြန္႔ခြာၿပီး ေတာင္ကုတ္၊ သံတြဲ စတဲ့ ၿမိဳ႕ေတြမွာ လူဦးေရေထာင္ခ်ီ ခိုလံႈေနၾကရတာ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ကာလအထိ ရွိေနေပမယ့္ ယေန႔အထိ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ အစိုးရရဲ႕အကူအညီေတြ မရရွိႀကပါဘူး။
အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကို သြားေနတဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံေရးအခင္းအက်င္းက မည္သည့္အခါတြင္ျဖစ္လာမယ္မွန္း မသိေသး ေသာ္လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ ပကတိအေျခအေနက ဆင္းရဲမြဲေတျခင္းနဲ႔ ပဋိပကၡေတြႀကားမွာ မလူးသာ မလြန္႔သာ သြားေနႀကရ ဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ၊ ပဋိပကၡထူေျပာမႈ၊ ရခိုင္လူဦးေရ ေပါက္ဖြားမႈႏႈန္းက်ဆင္းျခင္းႏွင့္ ရခိုင္ လူမ်ိဳး မ်ား ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕အျပင္သို႕ထြက္ခြာမႈ မ်ားျပားေနျခင္းတို႔ႏွင့္အတူ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ေခတ္အဆက္ဆက္ ပိတ္ေလွာင္ထား တဲ့ တရားမ၀င္ လူဦးေရေပါက္ဖြားမႈ ျမန္ႏႈန္းဟာ ရခိုင္လူမ်ိဳးႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕အနာဂတ္ကာလကို တိုက္႐ိုက္စိန္ေခၚေနၿပီ ျဖစ္ ပါတယ္။ သို႕ေသာ္လည္း ျမန္မာနိုင္ငံရဲ႕ လက္ရွိ ႏိုင္ငံေရးအခင္းအက်င္းအရ ရခိုင့္ႏိုင္ငံေရးကို ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားကိုယ္တိုင္ ဆံုးျဖတ္ ပိုင္ခြင့္ စီမံခန္႔ခြဲပိုင္ခြင့္ မရွိေသးပါဘူး။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီက ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ မဲအမ်ားဆံုးရ ခဲ့ေပမယ္ ဖြဲ႕စည္းပံုရဲ႕ အက်ပ္အတည္းေႀကာင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရကို ဖြဲ႕ခြင့္မရရွိပါဘူး။
အစိုးရအေနျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို မဟာဗ်ဴဟာေရးဆြဲၿပီး အစီအမံခ်မွတ္ဖို႔လိုအပ္သလို ရခိုင္ျပည္ နယ္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ သယံဇာတခြဲေ၀ခြင့္၊ အက်ိဳးခံစားပိုင္ခြင့္ ၊ ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ ရွိေနဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို ေလွ်ာ့ခ်ၿပီး သက္ဆိုင္ရာ ျပည္နယ္အစိုးရမ်ားက ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ရွိေနဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ယေန႔ တိုင္းရင္းသားမ်ားေတာင္းဆိုေနတဲ့ ဖယ္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုတည္ေဆာက္ၿပီး ဗဟို၊ျပည္နယ္အစိုးရမ်ား၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ဆံုးျဖတ္ပိုင္ ခြင့္မ်ားကို အလွ်င္အျမန္ခ်မွတ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ၂၀၁၇ ခု ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလမွာ ရခိုင္သယံဇာတႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာကြန္ယက္က ဦးစီးၿပီး ရခိုင့္သယံဇာတ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားရပိုင္ခြင့္၊ ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ ၊ စီမံခန္႔ခြဲပိုင္ခြင့္မ်ားအတြက္ လူထုလႈပ္ရွားမႈတစ္ရပ္ကို ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ကေန ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕အထိ ခ်ီတက္ ဆႏၵထုတ္ေဖၚခဲ့ႀကပါတယ္။ သို႕ေသာ္လည္း ဒီေန႔အထိ ရခိုင္သယံဇာတ အ က်ိဳးခံစားပိုင္ခြင့္ မရရွိေသးပါဘူး။
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းကရရွိတဲ့ သယံဇာတမ်ား ေရာင္းခ်ျခင္းမ်ားမွ ရခိုင္ျပည္နယ္ ခြဲေ၀အက်ိဳးခံစားပိုင္ခြင့္ကို အားလံုး ေတာင့္တေနတဲ့အခ်ိန္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကို တိုက္႐ိုက္ အက်ိဳးသက္ေရာက္ႏိုင္မွာျဖစ္ၿပီး ရခိုင္ လူမ်ိဳးမ်ား လိုအပ္ေတာင္းဆိုေနတဲ့ ကုိယ့္ကံၾကမၼာကိုယ္ဖန္တီးခြင့္ကို မလုပ္ႏိုင္သေရြ႕ ဘယ္လိုစီမံကိန္းေတြ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသည္ ျဖစ္ေစ ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးကို အက်ိဳးျပဳနိုင္မွာမဟုတ္ပါဘူး။
လက္ရွိကာလမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္္ႏွံမႈေတြ ရွိေနေပမယ့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေႀကာင့္ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ဆိုးက်ိဳး ေတြကိုသာခံစားရၿပီး အက်ိဳးေက်းဇူးခံစားပိုင္ခြင့္မရွိတာဟာ သယံဇာတပိုင္ရွင္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားအတြက္ ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ မ်ားဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြက္ ဘာအကိ်ဳးေက်းဇူးမွ မရွိပါဘူး။ ရခိုင္ျပည္နယ္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကို ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားေရြးခ်ယ္ေသာ အစိုးရ ကသာ စီမံခန္႔ခြဲရမွာျဖစ္ၿပီး ရခိုင့္အနာဂတ္ကို ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားကသာ ဖန္တီးပိုင္ခြင့္ရွိသင့္ပါတယ္။
လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ေျမယာသိမ္းဆည္းမႈျပႆနာမ်ား ရွိေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ ျပည္နယ္အစိုးရ၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ား အလြန္နည္းပါးေနၿပိီး အရာအားလံုးကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရက ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းေနတာမ်ိဳးဟာ ျပႆနာတစ္ခုအတြက္ အခ်ိန္ကာလအားျဖင့္လည္း အလြန္ၾကာျမင့္ၿပီး အဆင့္ေေပါင္းမ်ားစြာအၾကား ပဋိပကၡကို ထိမ္ခ်န္ျခင္း၊ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈမ်ားကို မေခ်ဖ်က္ႏိုင္ျခင္းတို႕ဟာ ဆက္လက္ ရွိေနအံုးမွာျဖစ္ၿပီး လူတစ္စုက အရာ အားလံုးကို တာ၀န္ခံေနျခင္းဟာလည္း အစိုးရအတြက္ေရာ ျပည္သူအတြက္ပါ နစ္နာတယ္လို႔ ျမင္မိပါတယ္။
ျမန္မာနိုင္ငံဟာ မတူညီေသာ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ဘာသာစကား၊ ေနထိုင္မႈ ပံုစံတို႕ျဖင့္ တိုင္းႏွင့္ျပည္နယ္အားလံုးတိုင္းတြင္ မိမိဘာသာစကား၊ ယဥ္ေက်းမႈအားျဖင့္ ရွိေနႀကပါတယ္။ ဒါေႀကာင့္ အႏွစ္သာရျပည့္၀တဲ့ ဖယ္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုႀကီးကို တည္ ေထာင္ၿပီး၊ ျပည္နယ္မ်ားအေနျဖင့္ ကိုယ္ပိုင္စီမံခန္႔ခြဲပိုင္ခြင့္၊ ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ႏွင့္ ၊ ျပည္နယ္အတြင္း သယံဇာတမ်ားကို သက္ဆိုင္ ရာျပည္နယ္မ်ားမွ အက်ိဳးခံစားပိုင္ခြင့္တို႔ေပးအပ္ၿပီး ေခာတ္မွီဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေသာႏိုင္ငံ ျဖစ္လာေစေရးအတြက္ ျပည္နယ္မ်ားကို ကိုယ္ပိုင္္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာမ်ား လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို ေပးအပ္သင့္ၿပီလို႕ ထင္ျမင္ယူဆမိပါတယ္။
သို႕မွသာ လူမ်ိဳးစုအားလံုးအတြက္ အႏွစ္သာရရွိေသာ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား ျဖစ္လာမည္ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္း ရွည္ ႀကာေနေသာ ျပည္တြင္းစစ္ပဋိပကၡမ်ား၊ ျပည္နယ္မ်ား၏ ဆင္းရဲမြဲေတမႈမ်ားကို အဆံုးသတ္ႏိုင္မယ္လို႔ ယံုႀကည္မိပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ေဒၚလာဘီလီယံခ်ီတဲ့ စီမံကိန္းေတြ ဘယ္ေလာက္ရွိေနေပမယ့္ ဥပဒအရသတ္မွတ္ေပးထားတဲ့ ရခိုင္လူထု အက်ိဳးခံစားပိုင္ခြင့္မရွိရင္ ရခိုင္လူမ်ိဳးနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြက္ ဘာမွအက်ိဳးထူးလာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဆင္းရဲမြဲေတမႈနဲ႔ လူမႈေရးဆိုင္ရာ ပဋိပကၡေတြေတာင္ ပိုမိုမ်ားလာႏိုင္ပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း အလွ်င္အျမန္ကုစားဖို႔လိုအပ္ေနတဲ့ ဆင္းရဲမြဲေတျခင္းျပႆနာဟာ ခ်က္ခ်င္းေျဖ ရွင္းေပးသင့္တဲ့ ျပသနာျဖစ္ၿပီး ေဒသခံရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းပိုမိုရရွိေစေရးအတြက္ တပိုင္တႏိုင္လုပ္ငန္းမ်ား ေဒသႏွင့္ကိုက္ ညီမည့္ ႏိုင္ငံသားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားကို အစိုးရအေနျဖင့္ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးသင့္ၿပီး နည္းပညာအားျဖင့္ နိမ့္က်ေနေသာ စိုက္ပ်ိဳး ေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဒသတြင္းထုတ္ကုန္ကိုအေျခခံေသာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ေက်းရြာတိုင္းတြင္ ထုတ္ကုန္ ထုတ္လုပ္ႏိုင္ ေစရန္ ေခ်းေငြမ်ား နည္းပညာမ်ား၊ ေစ်းကြက္မ်ားကို အစိုးရအေနျဖင့္ တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္သင့္ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။
တရားမ၀င္ ၀င္ေရာက္ေနထိုင္ေနတဲ့ ဘဂၤါလီျပႆနာဟာ ေရရွည္ေျဖရွင္းရမည့္ျပႆနာျဖစ္ၿပီး အစိုးရအေနျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကို ဦးစားေပး ေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ႏိုင္ငံသားမ်ား ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ ေရရွည္အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းမ်ား အတြက္ အသက္ေမြး၀မ္းေႀကာင္းအတတ္ပညာ သင္တန္းေက်ာင္းမ်ား အေကာင္အထည္ေဖၚျခင္းအားျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္၏ ဆံုး႐ံႈးေနေသာ လူ႕အရင္းအျမစ္ကို ျပန္လည္တည္ေဆာက္ႏိုင္မည္ျဖစ္ၿပီး ဆင္းရဲမြဲေတမႈကို ေလွ်ာ့ခ်နိုင္မွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေၾကာင့္ အလ်င္အျမန္လုပ္ေဆာင္ဖို႔လိုအပ္ေနတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကို ဦးတည္ႏိုင္မည္ျဖစ္ေႀကာင္း သံုးသပ္အပ္ပါတယ္။
