ျဖစ္႐ိုးျဖစ္စဥ္အရ စစ္ေရးပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ေဒသေတြမွာ လူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈေတြ၊ အရပ္သားျပည္သူ ထိခိုက္ေသဆံုးတာေတြ ဆိုတာကေတာ့ ရွိေနမွာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း....

ရမၼာေက်ာ္ေစာ ေရးသားသည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလကပင္ စတင္ျပင္းထန္လာတဲ့ ရခိုင္ေဒသတိုက္ပြဲေတြဟာ ဒီေန႔အခ်ိန္မွာ ပိုမိုျပင္းထန္တဲ့အေျခအေနကို ေရာက္႐ွိေနၿပီး ဒဏ္ရာရ၊ ထိခိုက္၊ ေသဆံုးတဲ့ အရပ္သားအေရအတြက္ဟာလည္း တျဖည္းျဖည္း တိုးလာေနတာကို ေတြ႕ျမင္ေနရပါတယ္။ ဖမ္းဆီးႏွိပ္စက္သတ္ျဖတ္မႈေတြဟာ ဆိုရင္လည္း မၾကားခ်င္မွအဆံုး ေန႔စဥ္ရက္ဆက္ဆိုသလိုပဲ ၾကားသိေနရပါတယ္။

လက္႐ွိမွာ ရခိုင္လူငယ္အမ်ားစုဟာ လမ္းသြားရင္းလည္း စစ္ေဆး၊ ဖမ္းဆီး၊ ထိန္းသိမ္းခံရ။ အိမ္ေနရင္းလည္း ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္ခံရ၊ ညႇဥ္းပမ္းႏွိပ္စက္ခံရနဲ႔ အေတာ္ေလးကို က်ီးလန္႔စာစား ျဖစ္ေနၾကရပါတယ္။ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္ျခင္းကို ခံရၿပီးေနာက္ သတင္းအစအန ေပ်ာက္ဆံုးသြားတာေတြ၊ အေလာင္းကိုပဲ ျပန္ေတြ႕ရတာေတြ ဆိုတာကလည္း ဒုနဲ႔ေဒးပါပဲ။

ေမလ ၁၀ ရက္ေန႔က ရခိုင္လူငယ္(၅)ဦးကို စစ္ေရယာဥ္တစ္စီးေပၚမွာ လက္ကို ေနာက္ျပန္ခ်ည္ထားကာ မ်က္ႏွာကိုအဝတ္ႏွင့္စည္းၿပီး ကန္ေက်ာက္႐ိုက္ႏွက္စစ္ေဆးေနတဲ့ ဗီဒီယိုဖိုင္တစ္ခု လူမႈကြန္ယက္ေပၚ ပ်ံ႕ႏွ႔ံလာခဲ့ပါတယ္။ ေမလ ၁၁ ရက္ေန႔မွာေတာ့ အဲဒီလို ႐ိုက္ႏွက္စစ္ေဆးေနတဲ့သူေတြဟာ တပ္မေတာ္သားေတြ ဟုတ္၊ မဟုတ္ အတိအက်မသိရေသးဆိုတဲ့ တပ္မေတာ္ရဲ႕တုန္႔ျပန္ခ်က္ကိုပဲ ရခဲ့ၾကပါတယ္။

အဲဒီဗြီဒီယိုဖိုင္ဟာ ျပည္ပသတင္းဌာနေတြကတဆင့္ လူထုၾကား တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ စိတ္ဝင္စားမႈ ျမင့္တက္လာၿပီးေနာက္ ေမလ ၁၂ ရက္ေန႔မွာေတာ့ တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႕က ဥပေဒႏွင့္ မေလ်ာ္ညီတဲ့ စစ္ေဆးေမးျမန္းမႈမ်ားျဖစ္ေၾကာင္းေဖာ္ျပၿပီး ျဖစ္စဥ္မွာပါဝင္ခဲ့တဲ့ တပ္မေတာ္သားမ်ားကို စစ္စည္းကမ္းအရ အေရးယူႏိုင္ေရးအတြက္ စုံစမ္းမႈေတြျပဳလုပ္ေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

သတင္းဌာနေတြရဲ႕ေဖာ္ျပခ်က္အရ အဲဒီလူငယ္ငါးဦးဟာ ဧၿပီလ ၁၅ ရက္ေန႔က ပုဏၰားကၽြန္းၿမိဳ႕နယ္၊ ေက်ာက္ဆိပ္ေက်းရြာကေန ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္ျခင္းခံရတဲ့ ၃၈ ဦးအနက္ ျပန္လည္လႊတ္ေပးတဲ့အထဲမွာ မပါဘဲ က်န္ခဲ့တဲ့ ငါးဦးျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ သူတို႔ ၅ ဦးကို အျမင့္ဆံုး ေထာင္ဒဏ္ တစ္သက္က်ခံေစႏိုင္တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈတိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒနဲ႔ ပုဏၰားကၽြန္းၿမိဳ႕ရဲစခန္းမွာ ဧၿပီလ ၂၃ ရက္ေန႔က အမႈဖြင့္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း အမႈဖြင့္ခံထားရတဲ့ အဲဒီလူငယ္ ၅ ဦးကို ဧၿပီလ ၂၇ ရက္ေန႔မွာ ပုဏၰားကၽြန္းရဲစခန္းကေန စစ္ကားတစ္စီးနဲ႔ ေခၚထုတ္သြားတာကို မိသားစုဝင္ေတြက ေတြ႕လိုက္ရတယ္လို႔ သတင္းဌာနအခ်ိဳ႕ကို ေျပာဆိုထားပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ ေမးခြန္းထုတ္စရာျဖစ္လာတာတစ္ခုက အစိုးရက အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းလို႔ ေၾကျငာထားတဲ့ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕တစ္ခုနဲ႔ ပတ္သက္တယ္ဆိုတဲ့ သံသယနဲ႔ ရဲစခန္းမွာ ခ်ဳပ္ေႏွာင္၊ အမႈဖြင့္ၿပီးခါမွ တရား႐ံုးမွာ ႐ံုးတင္စစ္ေဆးရမဲ့အစား တပ္မေတာ္စစ္ေရယာဥ္ေပၚမွာ ႐ိုက္ႏွက္စစ္ေဆးၿပီး ဝန္ခံခိုင္းတယ္ဆိုတာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပဌာန္းထားတဲ့ဥပေဒေတြထဲက ဘယ္ဥပေဒအရ စစ္ေဆးတာလဲလို႔ ေမးရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါက အခုတေလာမွ ပူပူေႏြးေႏြးပဲ ရွိပါေသးတယ္။ အဲဒီလိုျဖစ္စဥ္ေတြဟာ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္နဲ႔ ဒီႏွစ္ အေစာပိုင္းကာလေတြမွာလည္း အနည္းဆံုး ၁၅ မႈထက္မနည္း ျဖစ္ခဲ့တာေတြ႐ွိပါတယ္။ အဲဒီျဖစ္စဥ္ေတြမွာဆိုရင္ လူေသဆံုးတာေတြ၊ ေပ်ာက္ဆံုးသြားတာေတြေတာင္ ႐ွိပါတယ္။

၂၀၁၉ ခုႏွစ္ မတ္လ ၂ ရက္ေန႔ကလည္း ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေက်ာက္တန္းေက်းရြာ စာသင္ေက်ာင္းမွာ ေခၚယူစစ္ေဆးေနတဲ့ ၂၇၅ ေယာက္ထဲက တခ်ိဳ႕မွာ တပ္မေတာ္သားေတြရဲ႕လက္ထဲက ေသနတ္ကိုလုတယ္လို႔ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ ပစ္ခတ္ခဲ့လို႔ အဲဒီေနရာမွာပဲ လူေျခာက္ေယာက္ ပြဲခ်င္းၿပီးေသဆံုးသြားခဲ့ၿပီး ႐ွစ္ေယာက္ ဒဏ္ရာရ႐ွိသြားပါတယ္။ အဲဒီ ဒဏ္ရာရသြားတဲ့ လူေတြထဲက ႏွစ္ဦးဟာလည္း ေဆးကုသမႈခံယူေနရင္း ထပ္မံေသဆံုးခဲ့ရျပန္ပါတယ္။

အဲဒီျဖစ္စဥ္မွာလည္း တပ္မေတာ္ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ဟာ ေဒသခံေတြရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္ေတြနဲ႔ ထပ္တူမက်ခဲ့ပါဘူး။ ေက်းရြာသားေတြရဲ႕ ေျပာျပခ်က္အရ ေမလ ၂ ရက္ေန႔ နံနက္ ၂ နာရီဝန္းက်င္ ေလာက္မွာ စစ္ေဆးဖို႔ ေခၚယူထားသူေတြထဲက စိတ္မႏွံ႔သူတစ္ဦးက ထေအာ္လို႔ ပစ္ခတ္ခံရတာလို႔ ဆိုေပမဲ့ တပ္မေတာ္က ေသနတ္လုလို႔ ပစ္ရပါတယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ လူ႔အခြင့္ေရးေကာ္မရွင္က လာေရာက္စစ္ေဆးတာေတြ ရွိခဲ့ေပမဲ့လည္း အေရးယူတာေတြ လုပ္ေဆာင္တာေတာ့ ဒီေန႔အထိ မေတြ႕ရေသးပါဘူး။

ဒါ့အျပင္ ရခိုင္ေရွးေဟာင္းၿမိဳ႕ေတာ္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕က ေဝသာလီဘုရားျပဳျပင္ေရးမွာ လက္သမားအျဖစ္ ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ကိုေဇာ္ဝင္းလိႈင္ (၂၈ ႏွစ္) ဟာလည္း ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၂၀ ရက္ေန႔ ေန႔လယ္ထမင္းစားနားခ်ိန္မွာ အျခားလုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ ၃ ဦးႏွင့္အတူ ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက ကိုေဇာ္ဝင္းလိႈင္အပါအဝင္ ၁၀ ဦးကို AA နဲ႔ ဆက္စပ္လို႔ဆိုၿပီး စစ္ေဆးေနရွိတယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့တာ႐ွိပါတယ္။

အဲဒီလို ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးေနစဥ္ ကာလမွာပဲ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ ေပါက္ေတာျပင္႐ြာသား ကိုေနမ်ိဳးထြန္းရဲ႕ ရုပ္အေလာင္းကို ဇြန္လ ၂၄ ရက္မွာ တပ္မေတာ္ကေန ေက်ာက္ေတာ္ေဆး႐ံုကို လာပို႔သြားခဲ့တဲ့ ျဖစ္စဥ္ ႐ွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ တပ္မေတာ္ရဲ႕ စစ္ေၾကာေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ ဥပေဒအတိုင္း ေဆာင္႐ြက္မႈ အားနည္းေနေသးတယ္ဆိုတာကို မီးေမာင္းထိုးျပလိုက္သလို ကြက္ကြက္ကြင္းကြင္း ျမင္ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။

၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၁ ရက္ေန႔မွာေတာ့ တပ္မေတာ္က ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးေနတဲ့ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ ေ႐ႊထြန္းျဖဴေက်း႐ြာေန ကိုေဇာ္ဝင္းလိႈင္ဟာ ညႇဥ္းပမ္းႏွိပ္စက္ထားတဲ့ ဒဏ္ရာေတြေၾကာင့္ စစ္ေတြေဆး႐ုံမွာ ေဆးကုသမႈခံယူေနရင္း ေသဆံုးသြားခဲ့ပါတယ္။

‘‘အေမ က်ေနာ့္ကို ေရမတိုက္နဲ႔ေတာ့။ က်ေနာ္ သိပ္မၾကာေတာ့ဘူး ထင္တယ္။ မၾကာခင္ ေသရေတာ့မွာပါ။ အထဲက ကလီစာေတြလည္း ေၾကမြေနပါၿပီ။ အေမ ေရမတိုက္ပါနဲ႔ေတာ့။ သား အရမ္းမြန္းက်ပ္တယ္ အေမ။ အေမ သားသြားေတာ့မယ္ေနာ္’’ ဆိုတဲ့ ကိုေဇာ္ဝင္းလိႈင္ သူ႔အေမကို ေနာက္ဆံုးမွာခဲ့တဲ့ စကားဟာဆိုရင္လည္း လူမႈကြန္ယက္ေပၚမွာ ေတာ္ေတာ္ေလး လႈပ္ခတ္ခဲ့ပါတယ္။

ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၉ ရက္ေန႔ကလည္း ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္၊ ေျမာင္းေဘြေက်းရြာအနီးမွာ တပ္မေတာ္ယာဥ္ (၁၈)စီးကို AA က တိုက္ခိုက္ခဲ့တဲ့အတြက္ တိုက္ပဲြျဖစ္ပြားခဲ့တယ္လို႔ တပ္မေတာ္က ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ယင္းတိုက္ပဲြေၾကာင့္ ဘူးတလံုး၊ အေျမာက္ေတာင္၊ လက္သန္းေခ်၊ ကၽြဲတဲ၊ ေရႊလွံေက်းရြာေတြက ေဒသခံ (၉)ဦး ေသဆံုးသြားၿပီး (၁၈)ဦး ဒဏ္ရာရရွိသြားၾကပါတယ္။

အဲဒီျဖစ္စဥ္မွာ ေရႊလွံေက်းရြာက ဦးထြန္းထြန္းဝင္းအပါအဝင္ (၅)ဦးႏွင့္ အျခားေက်းရြာေတြက (၈)ဦး စုစုေပါင္း (၁၃)ဦးကို တပ္မေတာ္က ဖမ္းဆီးသြားတာျဖစ္တယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ဆိုပါတယ္။ အဲဒီထဲက တခ်ိဳ႕ကို ေနအိမ္ေတြမွာ လာေရာက္ဖမ္းဆီးခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

မတ္လ (၂)ရက္ေန႔မွာေတာ့ လက္သန္းေခ်ေက်းရြာက ကိုေမာင္ေက်ာ္ခိုင္(၃၆ ႏွစ္) ၊ ကၽြဲတဲေက်းရြာက ကိုေမာင္သန္းေဌး (၃၉ ႏွစ္)ႏွင့္ ဘူးတလံုးမြတ္ဆလင္ေက်းရြာက ဟာဘီအာေလာင္ (၅၂ ႏွစ္)တို႔ရဲ႕ ေသဆံုးေနသည့္ ႐ုပ္အေလာင္းကို ေတြ႔ရွိခဲ့ၿပီး ေရႊလံွေက်းရြာက ဦးေမာင္ေစာလိႈင္ (၄၇ ႏွစ္) ရဲ႕ ႐ုပ္အေလာင္းကို မတ္လ (၁)ရက္ေန႔က ေတြ႔ရွိခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔ဟာ တပ္မေတာ္က ဖမ္းဆီးရာမွာ ပါဝင္သြားသူေတြျဖစ္တယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ဆိုပါတယ္။
ဒါေပမဲ့လည္း မတ္လ ၃ ရက္ေန႔မွာေတာ့ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ထဲက မကၤာဖြယ္ရာ ၁၄ ဦးကို ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးေနတယ္လို႔ တပ္မေတာ္ကထုတ္ျပန္ခဲ့ေပမဲ့ ေသဆံုးသြားတဲ့သူေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေတာ့ ဘာမွေျပာဆိုထားတာ မေတြ႕ရပါဘူး။

သိပ္မၾကာေသးခင္ကလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္၊ လိပ္ဆင္းျပင္ေက်းရြာမွာ ေနထိုင္တဲ့ အသက္ ၂၇ ႏွစ္အရြယ္ ကိုေဇာ္ႀကီးဟာ ဧၿပီလ ၂၉ ရက္ေန႔ မြန္းလြဲပိုင္းမွာ ေျမာက္ဦးကို ဆိုင္ကယ္ဘီးျပင္ဖို႔အတြက္ သြားရာမွာ ၿမိဳ႕အဝင္ ေငြေတာင္ေပါက္တံတားနားမွာရွိေနတဲ့ တပ္မေတာ္စစ္ေဆးေရး ဂိတ္မွာ ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ေနာက္တစ္ေန႔ ဧၿပီ ၃၀ ရက္ေန႔မနက္မွာေတာ့ သူ႔ရဲ့ ႐ုပ္အေလာင္းကိုပဲ မိသားစုဝင္ေတြက ျပန္လည္ရရွိခဲ့ပါတယ္။ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ အမွတ္-၃၇၇ တပ္ရင္းကေန ဖမ္းဆီးခဲ့တာျဖစ္ၿပီး တစ္ညအတြင္းမွာ လူအရွင္လတ္လတ္ကေန အေလာင္းျဖစ္သြားခဲ့ရတာပါ။

အဲဒီျဖစ္စဥ္အေပၚမွာ တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႕က ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းကေတာ့ ရဲစခန္းမွာ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းၿပီး စစ္ေဆးေနတဲ့သူတစ္ဦးရွိေၾကာင္း၊ သူ႔ရဲ လက္ကိုင္ဖုန္းထဲမွာ AA နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ဗီဒီယိုေတြနဲ႔ အဆက္သြယ္ေတြကို ေတြ႕ရွိထားေၾကာင္း၊ ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးခံရသူ ေသဆုံးသြားတယ္ဆိုတဲ့သတင္းေတာ့ မရေသးေၾကာင္း၊ တကယ္လို႔ ေသဆုံးခဲ့ရရင္လည္း ေသမႈေသခင္းဖြင့္ၿပီး လုပ္ထုံးလုပ္နည္းနဲ႔အညီ ဥပေဒေၾကာင္းအရ ဆက္ၿပီးေဆာင္ရြက္သြားမွာျဖစ္ေၾကာင္း၊ စုံစမ္းစစ္ေဆးတယ္ဆိုရင္လည္း အမႈထင္ရွားတယ္ဆိုရင္လည္း တရားစြဲတာေတြ လုပ္ေဆာင္မွာ ျဖစ္တယ္လို႔ RFA ကို ေျဖၾကားထားတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

အခုလို အရပ္သားေတြ ဖမ္းဆီး၊ ႏွိပ္စက္၊ သတ္ျဖတ္ခံရမႈေတြမွာ က်ဴးလြန္တဲ့သူေတြကို အျပစ္ေပး အေရးယူတယ္ဆိုေပမဲ့လည္း ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိတဲ့ အေနအထားေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဥပမာအေနနဲ႔ ေျပာရရင္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္က ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္၊ အင္းဒင္ေက်းရြာမွာ မြတ္ဆလင္ေတြ အစုလိုက္ အၿပံဳလိုက္အသတ္ခံခဲ့ရတဲ့ျဖစ္စဥ္မွာ တပ္မေတာ္သားတခ်ိဳ႕အပါအဝင္ ေဒသခံေက်ာင္းဆရာတစ္ဦးလည္း အေရးယူျခင္း ခံခဲ့ရပါတယ္။ တပ္မေတာ္သားေတြထဲမွာ အျမင့္ဆံုး ေထာင္ဒဏ္ ၁၀ ႏွစ္အထိ ခ်မွတ္ခံခဲ့ရသူေတြ ပါဝင္ခဲ့ေပမဲ့လည္း ၂၀၁၉ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းမွာေတာ့ အဲဒီျဖစ္စဥ္မွာ ပါဝင္ခဲ့လို႔ အေရးယူ ခံထားရတဲ့ တပ္မေတာ္သားေတြဟာ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာ မရွိေတာ့ဘဲ ပါဝင္ပတ္သက္ခဲ့တယ္ ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ ၅ ႏွစ္က်ခံေနရတဲ့ ေက်ာင္းဆရာ ကိုေအးထြန္းတစ္ေယာက္သာ ေထာင္ထဲမွာက်န္ခဲ့တယ္လို႔ Development Media Group(DMG) ရဲ႕ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြအရ သိရပါတယ္။ ဒီလိုအခ်က္အလက္ေတြေၾကာင့္လည္း တပ္မေတာ္က အေရးယူပါတယ္ဆိုတဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြကို လူထုက ယံုၾကည္မႈက်ဆင္းေနတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ မ႐ိုးရေအာင္ ၾကားေနရတာေတြက ဖမ္းဆီးခံရၿပီး ေပ်ာက္ဆံုးေနၾကတဲ့ အမႈေတြပါ။ မတ္လ ၁၆ ရက္ေန႔က ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္၊ တင္းမႀကီးေက်းရြာက ဦးေမာင္ဝင္းစိန္ဟာ မိသားစုနဲ႔ ထမင္းအတူစားေနစဥ္မွာပဲ တပ္မ ၁၁ လက္ေအာက္ခံ တပ္ရင္းတစ္ခုက ဖမ္းဆီးတာကို ခံခဲ့ရၿပီး အခု ႏွစ္လေက်ာ္ၾကာတဲ့အထိ ဘယ္ေနရာမွာခ်ဳပ္ထားသလဲ၊ ေသသလားရွင္သလား မသိရတဲ့ အေျခအေနလို႔ သူ႔ရဲ႕ဇနီးျဖစ္သူ ေဒၚဝင္းစိန္ဦးက ေျပာဆိုထားပါတယ္။

လက္ရွိ ရခိုင္ေဒသမွာ တိုက္ပြဲေတြဟာ တစထက္တစ ျပင္းထန္လာေနသလို အရပ္သားေတြ ထိခိုက္၊ ေသဆံုး၊ ဒဏ္ရာရမႈေတြဟာလည္း တိုးလာေနပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီလ တစ္လအတြင္းမွာပဲ လူ႔အခြင့္ အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈက ၅၈ မႈ၊ လက္နက္ႀကီးထိမွန္ ဒဏ္ရာရတာက ၁၄ မႈ၊ ေသနတ္ပစ္ခံရၿပီး ဒဏ္ရာရတာက ၇ မႈ၊ လက္နက္ႀကီးထိမွန္လို႔ ေသဆံုးတာက ၈ ဦး၊ ေသနတ္ပစ္ခံရၿပီးေသဆံုးတာက ၁၀ ဦး၊ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းထိၿပီးေသဆံုးတာက ၃ ဦး၊ ညွဥ္းပမ္းႏွိပ္စက္ခံရၿပီး ေသဆံုးတာက ၁ ဦး၊ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ ျခင္းခံရတာ ၁၁ ဦးႏွင့္ ေနအိမ္မီးေလာင္ပ်က္စီးမႈ ၂ မႈ ရွိခဲ့တယ္လို႔ ရခိုင္ျပည္လံုးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားႏွင့္လူငယ္မ်ားအစည္းအ႐ံုး(AASYC)က ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ျဖစ္႐ိုးျဖစ္စဥ္အရ စစ္ေရးပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ေဒသေတြမွာ လူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈေတြ၊ အရပ္သားျပည္သူ ထိခိုက္ေသဆံုးတာေတြ ဆိုတာကေတာ့ ရွိေနမွာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ပဋိပကၡျဖစ္ပြားေနတဲ့ ႏွစ္ဖက္တပ္ဖြဲ႕ေတြအေနနဲ႔ အရပ္သားထိခိုက္ေသဆံုးမႈေတြကို နည္းႏိုင္သမွ် နည္းေအာင္ ဆင္ျခင္ၾကဖို႔လိုပါလိမ့္မယ္။

ေနာက္တစ္ခ်က္က စစ္ေတြ-ရန္ကုန္ အေဝးေျပးကားလမ္းမေပၚမွာ တပ္မေတာ္က စစ္ေဆးေရးဂိတ္ေတြ တိုးျမႇင့္ဖြင့္လွစ္လာတဲ့ေနာက္ပိုင္း မသကၤာဖြယ္ရာဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြၾကားမ်ာ အသက္ေပ်ာက္သြားခဲ့ရတဲ့ ရခိုင္လူငယ္အေရအတြက္ တိုးလာတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေသဆံုးသူရဲ႕ မိသားစုေတြနဲ႔ ေဒသခံေတြက ဘယ္လိုပဲေျပာၾကပါေစ တပ္မေတာ္ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြကို ၾကည့္လိုက္ရင္ေတာ့ ပစ္ခတ္ခံရလို႔ ေသဆံုးသြားသူတိုင္းက AA နဲ႔ တနည္းနည္း ဆက္စပ္ေနတယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ကေတာ့ ပါေနတာေတြ႕ရပါတယ္။ ေျခာက္လွန္႔ပစ္ခတ္တယ္ဆိုတဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြေနာက္မွာ ေသဆံုးသူအမ်ားစုကေတာ့ ဦးေခါင္းလို ပြဲခ်င္းၿပီးေသဆံုးႏိုင္တဲ့ ေနရာေတြမွာပဲ က်ည္ဆန္ထိမွန္ေနတာကလည္း ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ တပ္မေတာ္ကို သံသယပြားစရာ ျဖစ္လာေနပါတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာဆိုရင္ ဓားဒဏ္ရာေတြပါ ေတြ႕ရတယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ဆိုပါတယ္။

ဆိုေတာ့ ရခိုင္လူငယ္ေတြဟာ အိမ္ေနရင္းလည္း မလံုၿခံဳ၊ လမ္းသြားရင္းလည္း အသက္အႏၱရာယ္နဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရ၊ ေၾကာက္လန္႔လို႔ ထြက္ေျပးျပန္ရင္လည္း ပစ္ခတ္ခံေနရတဲ့ အေျခအေနေတြကို ေန႔စဥ္ဆိုသလို ႀကံဳေတြ႕ေနရတာပါ။ နဂိုကတည္းကမွ ရခိုင္ျပည္နယ္ဟာ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈမွာ ေနာက္က်ေနၿပီး အလုပ္အကိုင္ ရွားပါးမႈေတြေၾကာင့္ ျပည္ပႏိုင္ငံေတြကို ထြက္ခြာၿပီး အလုပ္လုပ္ေနၾကရတာပါ။

လက္ရွိအေနအထားမွာေတာ့ ကုန္းလမ္း၊ ေရလမ္း ဘယ္လမ္းကပဲသြားသြား ရခိုင္လူငယ္တစ္ဦး ျဖစ္ေနတာနဲ႔ပဲ သံသယနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္စစ္ေဆးတာေတြကို ႀကံဳေနရတဲ့အတြက္ သြားေရးလာေရးမွာလည္း အခက္အခဲႀကံဳေနရပါတယ္။ သြားလာေရးအဆင္မေျပလို႔ ကိုယ့္အိမ္မွာကိုယ္ ေနျပန္ေတာ့လည္း ေက်းရြာေတြကို တပ္မေတာ္ကဝင္စစ္တဲ့အခါ မသကၤာဖြယ္ရာဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေအာက္မွာ ဖမ္းဆီးတာ၊ ႐ိုက္ႏွက္တာေတြကိုလည္း ရံဖန္ရံခါဆိုသလို ႀကံဳေနၾကရပါတယ္။

ရခိုင္စစ္ဆင္ေရးကာလမွာ အစိုးရႏွင့္ တပ္မေတာ္ရဲ႕ေပၚလစီနဲ႔ လုပ္ရပ္တခ်ိဳ႕ဟာ ေဒသခံျပည္သူေတြကို အကာအကြယ္ေပးရာ မေရာက္ဘဲ စိတ္ဒဏ္ရာေတြေပးေနသလို ျဖစ္ေနတာကို အခ်ိန္မီ ျပင္ဆင္ႏိုင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ေခြးကိုေတာင္ ေခ်ာင္ပိတ္႐ိုက္ရင္ ျပန္ကိုက္တတ္တယ္ဆိုတဲ့ စကားပံု ရွိပါတယ္။ လူေတြဆိုတာကေတာ့ အေထြအထူးေျပာစရာမလို၊ ခံစားခ်က္ကို ေရွ႕တန္းတင္တတ္ၾကတာ ျဖစ္႐ိုးျဖစ္စဥ္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္လူငယ္ေတြအေပၚမွာ ယခုပံုစံအတိုင္းပဲ ဆက္လက္ က်င့္သံုးေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ရာမေရာက္ဘဲ လူငယ္ေတြကို ေတာထဲလိုက္ထုတ္ေနသလိုသာ ျဖစ္ေနမယ္ဆိုတာကို သံုးသပ္တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

ရမၼာေက်ာ္ေစာ

၁၅.၅.၂၀၂၀

Author: Admin