ဖဒူထြန္းေအာင္ ေရးသားသည္။
ကမန္တိုင္းရင္းသားေတြဟာ တိုင္းရင္းသား(၁၃၅)မ်ိဳးထဲမွာ တစ္မ်ိဳးအပါအ၀င္ျဖစ္ပါတယ္။ ကမန္မ်ိဳးႏြယ္စုေတြဟာ ရခိုင္ဘုရင့္တပ္မေတာ္ “ ေလးသည္ေတာ္တပ္ ” ကို အစဲြျပဳရာမွ ေပၚေပါက္လာတဲ့ ဘုရင့္တပ္မေတာ္ရဲ႕ အမည္နာမကို အေၾကာင္းျပဳတဲ့ လူမ်ိဳးစုတစ္စုျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္မ်ိဳးႏြယ္စု၀င္ (၇) မ်ိဳးရွိတဲ့အနက္ ကမန္လူမ်ိဳးဟာလည္း တစ္မ်ိဳးအပါအ၀င္ပါပဲ။
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာ ေနထိုင္တဲ့ ကမန္ေတြဟာ အစၥလာမ္ဘာသာကို ကိုးကြယ္ၾကပါတယ္။ သူတို႔ဟာ ရခိုင္ဘာသာစကားကို ေျပာပါတယ္။ ကမန္ေတြဟာ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြနဲ႔ ႐ိုးရာယဥ္ေက်းမႈ၊ ၀တ္စားဆင္ယင္ထံုးဖဲြ႕ပံု၊ စကားအေျပာအဆို တူညီၾကပါတယ္။ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြလိုပဲ သႀကၤန္ပဲြေတာ္၊ သီတင္းကြၽတ္ပဲြေတာ္ေတြကို ပါ၀င္ဆင္ႏဲႊၾကပါတယ္။
၂၀၁၂ ခုႏွစ္အတြင္း ရခုိင္ျပည္နယ္မွာျဖစ္ပြားတဲ့ ပဋိပကၡေၾကာင့္ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕နယ္မွာရွိတဲ့ ကမန္လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ေနအိမ္ေတြဟာ မီး႐ိႈ႕ဖ်က္ဆီးခံလိုက္ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ဟာ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ၅ ႏွစ္ ေနထိုင္ခဲ့ၾကရပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အႀကံေပး ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္အရ ဒုကၡသည္စခန္းကို ၂၀၁၇ ခုႏွစ္က ပိတ္သိမ္းခဲ့ပါတယ္။
ဒုကၡသည္စခန္း ပိတ္သိမ္းၿပီးေနာက္ ကမန္လူမ်ိဳးေတြဟာ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕နယ္မွာ အိမ္ေဆာက္ဖို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့ေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ တစ္ခ်ိဳ႕ရခိုင္အဖဲြ႕အစည္းေတြနဲ႔ ပဋိပကၡထပ္ျဖစ္လာရင္ မေကာင္းဘူးဆိုၿပီး အစိုးရကို ေျပာခဲ့ပါ တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒုကၡသည္စခန္းက ကမန္လူမ်ိဳးအိမ္ေထာင္စု ၅၅ စုကို အစိုးရက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ေထာက္ၾကန္႔ၿမိဳ႕ နယ္အတြင္းသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ေပးခဲ့တာ ျဖစ္တယ္လို႔ ကမန္တိုင္းရင္းသား လူမႈကြန္ရက္ဥကၠ႒ ဦးထြန္းေငြက ေျပာပါ တယ္။
မတ္လ ၅ ရက္ေန႔က ျပည္ေထာင္စုႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ အမတ္ဦးေမာင္ျမင့္က ကမန္လူမ်ိဳးေတြကို ရန္ကုန္မွာေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္ခြင့္ျပဳထားတာနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး ျပန္လည္သံုး သပ္ေပးဖို႔ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကို အဆိုတစ္ခု တင္သြင္းလိုက္ပါတယ္။
ဦးေမာင္ျမင့္ တင္ျပတာမွာေတာ့ ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္မွာ ဒုကၡသည္စခန္းရွိ ေနထိုင္သူေတြကို မိမိတို႔ရဲ႕မူလေဒသေတြကို ျပန္ပို႔ရမယ္လို႔ ရွင္းလင္းစြာပါရွိေပမယ့္ ရန္ကုန္သို႔ ပို႔ရမယ္လို႔ မပါေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီလိုမူလေနရာကို ျပန္ပို႔မယ့္အစား ရန္ကုန္သို႔ ပို႔လိုက္တာဟာ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ လဲြမွားေဆာင္ရြက္ေနတာမွာ ထင္ရွားတယ္လို႔ လႊတ္ေတာ္ကို ေျပာပါတယ္။
“ ဒီျဖစ္စဥ္ကိုသာ ကြၽန္ေတာ္ တို႔က ၿငိမ္ခံေနမယ္ဆိုရင္ ဒါက Precedent ျဖစ္သြားၿပီး ေနာက္ထပ္ ေျပာင္း ေရႊ႕ဖို႔အတြက္ IDP စခန္းေတြမွာ ဘဂၤါလီ ၁၂၀,၀၀၀ ဟာ တန္းစီအသင့္ေစာင့္ဆိုင္းေနပါတယ္။ အစိုးရစီစဥ္ေပးတဲ့ ဘဂၤါလီကလည္း၀င္၊ တရားမ၀င္ ခိုး၀င တဲ့ ဘဂၤါလီကလည္း ၀င္ေနတာကို လက္ပိုက္ၾကည့္ေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ရန္ ကုန္တစ္ၿမိဳ႕လံုး မၾကာခင္မွာ ဘဂၤါလီ ေတြခ်ည္း ျဖစ္မွာမလဲြပါပဲခင္ဗ်ား ” လို႔ ဦးေမာင္ျမင့္က လႊတ္ေတာ္သို႔ေျပာၾကား ခဲ့ပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္မွာျဖစ္တဲ့ ကင္ဆာဆဲလ္ကို ရခိုင္မွာပဲ ကုတာေကာင္းတယ္လို႔ေျပာၿပီး ကင္ဆာဆဲလ္ေတြကို ရန္ကုန္ပို႔မယ္ဆိုရင္ တစ္ျပည္လံုး ျပန္႔သြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ သူကတင္ျပခဲ့ပါ တယ္။
ဒါေပမယ့္ ကမန္ေတြဟာ အစၥလာမ္ဘာသာကိုးကြယ္ေပမယ့္ ဘဂၤါလီလူမ်ိဳးမဟုတ္ပါဘူး။ တိုင္းရင္းသား (၁၃၅) မ်ိဳးထဲမွာပါ၀င္တဲ့ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။
“ ကမန္ေတြကို တျခားတိုင္းရင္းသားေတြ အထင္အျမင္လြဲတာ မခံခ်င္ဘူး။ သူက အထင္အျမင္ လဲြသြားေအာင္ လုပ္လိုက္တာ။ တျခားဘဂၤါလီေတြနဲ႔ ေရာေႏွာၿပီးလာမွာလား၊ ဘာလားဆိုၿပီး ေျပာလိုက္တဲ့အေပၚမွာေတာ့ ကန္႔ကြက္ပါတယ္။ ကမန္ကို သူတို႔ (ဘဂၤါလီေတြ)နဲ႔ ႏႈိင္းၿပီးမေျပာပါနဲ႔ ” လို႔ ကမန္တုိင္းရင္းသားလူမႈကြန္ရက္ ဥကၠ႒ ဦးထြန္းေငြက ေျပာပါတယ္။
လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေမာင္ျမင့္ တင္သြင္းတဲ့အခါ ေက်ာက္ျဖဴ၊ ေပါက္ေတာနဲ႔ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕နယ္က ဒုကၡသည္စခန္း (၃) ခုက အိမ္ေထာင္စု (၅၅) စုကို ရန္ကုန္သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ေပး လိုက္တယ္ဆိုတာ မွားယြင္းတဲ့အခ်က္ပါ။ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕နယ္က ကမန္အိမ္ေထာင္ စု (၅၅) စုကိုပဲ ေျပာင္းေရႊ႕ေပးလိုက္တာျဖစ္တယ္လို႔ ဦးထြန္းေငြက ဆိုပါတယ္။
၂၀၀၈ ဖဲြ႕စည္းပံုအရ အခန္း (၈) ပုဒ္မ ၃၅၅ မွာ ႏိုင္ငံသားတိုင္းဟာ ျပည္ေထာင္စုသမၼတ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္အတြင္း မည္သည့္အရပ္ေဒသမွာမဆို ဥပေဒနဲ႔အညီ အေျခစိုက္ေနထိုင္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ ျပဌာန္းထားပါတယ္။
ရန္ကုန္ကိုေရာက္ေနတဲ့ ကမန္လူမ်ိဳးေတြအေနနဲ႔က တကယ္လို႔ အဲဒီအဆိုေအာင္ျမင္ခဲ့ရင္ေတာ့ မူလေနရာမွာ အိမ္ေဆာက္ေပးရမွာျဖစ္ၿပီး ၄င္းတို႔ေနရပ္ျပန္မွာျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
“ သြားမယ္ဆိုတာ အာမခံပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မွတ္ပံုတင္လည္းရွိတယ္။ သန္းေခါင္စာရင္းလည္းရွိတဲ့ သူေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ရန္ကုန္မွာပညာသင္ဖို႔၊ အလုပ္အကိုင္လုပ္ဖို႔ သြားလို႔လာလို႔ရတယ္လို႔ အစိုးရက တာ၀န္ယူလက္မွတ္ထိုးေပးရင္ေတာ့ သြားမွာပါ။ မဟုတ္ရင္ေတာ့ သူတို႔တာ၀န္ပဲ။ ျပႆနာတစ္စံုတစ္ရာ ျဖစ္လို႔ရွိရင္ေတာ့ သူတို႔တာ၀န္ပဲျဖစ္တယ္ ” ဟု ဦး ထြန္္းေငြက ဆိုပါတယ္။
ဒီအဆိုကို လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒါက္တာေမာင္သင္းက ေထာက္ခံခဲ့ၿပီး လႊတ္ေတာ္မွာ ဆက္လက္ေဆြးေႏြးဖို႔ သင့္၊ မသင့္လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ သေဘာထားခံယူတဲ့အခါမွာ ကန္႔ကြက္သူမရွိတာေၾကာင့္ ေဆြးေႏြးဖို႔ သေဘာတူခဲ့ပါတယ္။
ကမန္လူမ်ိဳးေတြဟာလည္း တိုင္းရင္းသား မ်ိဳးႏြယ္စု၀င္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘယ္လိုေနရာမွာမဆို လြတ္လပ္စြာ အေျခစိုက္ေနႏိုင္ပါ တယ္။ အစၥလာမ္ဘာသာကို ကိုးကြယ္တဲ့အခ်က္ကိုၾကည့္ၿပီးေတာ့ သူတို႔လည္း ဘဂၤါလီေတြပဲလို႔ မွတ္ယူေနရင္ တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း ခဲြျခားရာေရာက္ပါလိမ့္မယ္။ ကမန္လူမ်ိဳးေတြဟာ တိုင္းရင္းသား (၁၃၅) မ်ိဳးမွာ တစ္မ်ိဳးအပါအ၀င္ျဖစ္တဲ့အတြက္ သူတို႔ဟာ ဘယ္ေနရာ၊ ဘယ္အရပ္မဆို လြတ္လပ္စြာသြားလာခြင့္ရွိသလို ဘယ္ေနရာမွာမဆို အေျခစိုက္ေနထိုင္ခြင့္လည္း ရွိပါတယ္။
(၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၁၅ ရက္ေန႔တြင္ထြက္ရွိေသာ Development News Journal ၏ အမွတ္ (၈၃) တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ ေဆာင္းပါးျဖစ္သည္။)
