စိမ္းကိုကို/ DMG
ေမ ၂၃၊ စစ္ေတြ
လက္ရွိရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ျဖစ္ပြားေနေသာ တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ ေက်းရြာမ်ားႏွင့္ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားရာ ေနရာအနီး တဝိုက္တို႔တြင္ လက္နက္ႀကီးက်ည္မ်ား မေပါက္ကြဲဘဲ က်န္ေနခဲ့ၾကသည္။ မေပါက္ကြဲ ပဲက်န္ေနသည့္ လက္ႀကီးက်ည္မ်ားအပါဝင္ ေျမျမဳပ္မိုင္းအႏၱရာယ္မွာလည္း စိုးရိမ္စရာ အေျခအေန တြင္ရွိသည္။
ေမလ ၈ ရက္ေန႔က ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ဝါးေတာင္ေက်းရြာစစ္ေရွာင္စခန္းေနသူတစ္ဦးႏွင့္ ခေမာင္းေက်း ရြာမွ ေဒသခံတစ္ဦးတို႔ မိုင္းထိမွန္ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ၾကသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ လကလည္း ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္တြင္ မိုင္းေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ လူ ၂ ဦးေသဆံုးကာ ၄ ဦးဒဏ္ရာရရွိခဲ့သည္။ ပုဏၰားကြ်န္းၿမိဳ႕နယ္မွ တစ္ဦးမွာလည္း ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ၾကသည္။
ေသဆံုးဒဏ္ရာရရွိသူမ်ားသည္ ေဒသခံေက်းရြာသားမ်ားျဖစ္ၿပီး မိမိတို႔စားဝတ္ေနေရးအတြက္ ေတာေတာင္ မ်ားသို႔ အလုပ္လုပ္ကိုင္ရန္သြားၾကရင္း မထင္မွတ္ပဲမိုင္းနင္းမိကာ ေသဆံုးဒဏ္ရာရရွိခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ရခိုင္မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားအစည္းအရံုး၏ စစ္တမ္းမ်ားအရ ျပည္နယ္အတြင္း မိုင္းထိမွန္ၿပီး ေသဆံုးဒဏ္ရာရရွိသူ အနည္းဆံုး ၁၅ ဦးခန္႔ရွိႏိုင္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။ ေဒသအတြင္း မုိင္းေပါက္ကြဲမႈမ်ား မၾကာခဏျဖစ္ပြား ေနျခင္း၊ လက္နက္ႀကီးက်ည္မ်ား ေပါက္ကြဲျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ၄င္းတို႔၏ေန႔စဥ္ဘဝျဖတ္သန္းမႈအပိုင္းတြင္ မ်ားစြာ အခက္အခဲရွိလာေၾကာင္း ရခိုင္မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားအစည္းအ႐ံုးမွ တာဝန္ရွိသူ ဦးေဇာ္ေဇာ္ထြန္းကေျပာသည္။
“မိုင္းအႏၱရာယ္က အခုဆိုလို႔ရွိရင္ ရြာေတြမွာေရာ၊ စစ္ေရွာင္စခန္းေတြမွာပါအခက္အခဲျဖစ္ေနတယ္။ သူတို႔အနီးအနားကို သြားမယ္ဆိုရင္ေတာင္ အခုမသြားရဲၾကေတာ့ဘူး။ သြားျပန္ရင္ည္း မုိင္းနင္းတာေတြ ထိတာေတြကို သူတို႔ သြားေနက်ေတာင္ မသြားရဲၾကေတာ့ဘူး” ဟု ဆိုသည္။
မိုင္းေပါက္ကြဲမႈမ်ားႏွင့္ စစ္ပြဲမ်ားအတြင္း ၾကြင္းက်န္ရစ္ေသာ လက္နက္ႀကီးက်ည္မ်ား၊ ေပါက္ကြဲေစတတ္ေသာ ပစၥည္းမ်ားမွာလည္း အလြန္စိုးရိမ္စရာအေျခအေနတြင္ရွိလာသည္။ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္မင္းဖူးေက်းရြာႏွင့္၊ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ စည္ေတာင္ေက်းရြာတို႔တြင္ မေပါက္ကြဲပဲ က်န္ရွိေနေသာ လက္နက္ႀကီးက်ည္မ်ား ေျမထဲသို႔ ထက္ဝက္ခန္႔စိုက္ဝင္၍တခ်ိဳ႕ႏွင့္ တခ်ိဳ႕မွာေျမျပင္ေပၚသို႔ က်ေရာက္ေသာ္လည္း ေပါက္ကြဲမႈ မရွိဘဲ က်န္ရွိေနၾကသည္။
ေက်းရြာသားအမ်ားစုမွာ လက္နက္ႀကီးက်ည္မ်ားႏွင့္ ေပါက္ကြဲေစတတ္ေသာ ပစၥည္းမ်ားကို အႏၱရာယ္ရွိႏုိင္သည့္အတြက္ စိုးရိမ္ၿပီးတစ္ခ်ိဳ႕ကို ၿခံခတ္ထားၾကသည္မ်ားရွိသလို တခ်ိဳ႕မွာ ယင္းအတိုင္းပင္ က်န္ရွိေနေသးသည္။ ရြာသားအမ်ားအစုက ၄င္းတို႔ကို ဖယ္ရွားေပးေစလိုေသာ္လည္း ယေန႔အခ်ိန္အထိ သက္ဆုိင္ရာ လံုၿခံဳေရးအဖြဲ႔အစည္းမ်ား လာေရာက္ရွင္းလင္း ဖယ္ရွားျခင္း မရွိေသးေပ။
ျမန္မာႏိုင္ငံစစ္ပြဲမ်ားအတြင္း ထိခိုက္ဒဏ္ရာရသူ ကေလးစုစုေပါင္း၏ ထက္ဝက္ခန္႔မွာ ေျမျမဳပ္မိုင္းႏွင့္ စစ္ပြဲအတြင္း ၾကြင္းက်န္ရစ္ေသာ ေပါက္ကြဲေစေသာ ပစၥည္းမ်ားအေၾကာင့္ဟု ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဧၿပီလတြင္ ထုတ္ေဝေသာ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္၏ ကေလးသူငယ္ႏွင့္ လက္နက္ကိုင္ပဋိ ပကၡမ်ားဆုိင္ရာ ႏွစ္ပတ္လည္္အစီရင္ခံစာ၌ ေဖၚျပထားသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ဧၿပီလ ၂၈ ရက္ေန႔နံနက္ပိုင္းက ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕ ေရေကာင္းေခ်ာင္းေက်းရြာတြင္ ေခ်ာင္းကမ္းစပ္မွ ရရွိလာေသာ မေပါက္ကြဲေသးသည့္ လက္နက္ကို ကေလးငယ္တစ္စုမွ အုပ္ခဲျဖင့္ထုၾကရာ အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ကေလးငယ္တစ္ဦး ေသဆံုးၿပီး က်န္ကေလး ၂ ဦး ဒဏ္ရာရရွိသည္။ ေမလ ၁၂ ရက္ေန႔ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္ မီးရြတ္ျပင္ေက်းရြာ၌ သက္ ၁၂ အရြယ္ကေလးတစ္ဦးမွာ မေပါက္ေသးသည့္ လက္နက္ကို အိမ္သို႔ယူလာၿပီး ေဆာ့ကစားရာမွ ေပါက္ကြဲကာ ေသဆံုးခဲ့ရသည္။ ယင္းမတိုင္မီကလည္း ပုဏၰားကြ်န္းၿမိဳ႕နယ္တြင္ မေပါက္ေသးသည့္လက္နက္မ်ားကို အိမ္သို႔သယ္ေဆာင္လာရာ လမ္း၌ေပါက္ကြဲၿပီး လင္မယားႏွစ္ဦးေသ ဆံုးခဲ့သည္။
“တကယ္လို႔ တိုက္ပြဲေတြၿပီးသြားၿပီဆိုရင္ေတာင္မွ ဒီလူေတြရဲ႕ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းမွာ ေတာ္ေတာ္သတိ ထားရမယ့္အေျခအေနျဖစ္တယ္၊ အထူးသျဖင့္ေတာ့ စစ္ပြဲျဖစ္တဲ့ဧရိယေတြမွာေပါ့ ”ဟု ဝံလက္ေဖာင္းေဒးရွင္း၏ ဒါ႐ိုက္တာ ခိုင္ေကာင္းစံက ဆိုသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မိုင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိမႈ စုစုေပါင္းကိန္းဂဏန္းကို မသိႏိုင္ေသာ္လည္း ၁၉၉၉ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ကုန္အထိ ထိုခိုက္ဒဏ္ရာရာရမႈ စုစုေပါင္း ၃၇၄၅ ဦးရွိၿပီး၊ ေသဆံုးသူ ၃၉၆ ဦး၊ ဒဏ္ရာရရွိသူ ၃၁၄၅ ဦးျဖစ္ၿပီး က်န္ ၂၀၄ ဦးကို မသိရွိရေၾကာင္း ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအဖြဲ႔ Monitor အစီရင္ခံစာ၌ အစီရင္ခံခဲ့ၿပီး၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ မသန္စြမ္းသူမ်ားအသင္း MPHA ၏ အဆိုအရ စစ္မႈထမ္းမ်ား၊ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ဝင္မ်ား၊ အရပ္သားျပည္သူမ်ားသည္ ေျမျမဳပ္မိုင္းအပါဝင္ ၊ လက္နက္ကိုင္တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ မသန္စြမ္းသူမ်ား ျဖစ္ေနရသည္ဟု အစီရင္ခံခဲ့သည္။ ယင္းအျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေျခတုတပ္သူခန္႔မွန္းေျခ ၁၂၀၀၀ ခန္႔ရွိၿပီး သံုးပံုတစ္ပံုမွာ ေျမျမဳပ္မိုင္းထိသူမ်ားျဖစ္သည္ဟု ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေျမျမဳပ္မိုင္းေစာင့္ၾကည့္ေလ့ လာေရး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အစီရင္ခံစာတြင္ေဖၚျပထားသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္လည္း မိုင္းေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ မၾကာခဏေသဆံုးဒဏ္ရာရရွိမႈမ်ား၊ မေပါက္ကြဲေသး သည့္လက္နက္ မ်ားေပါက္ကြဲမႈ ေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈမ်ား တိုးပြားလာေနျခင္းျဖစ္သည္။ တစ္ဖက္မွာလည္း တိုက္ပြဲ၏ အရွိန္ေလ်ာ့နည္းမသြားေသးသည့္အတြက္ မိုင္းႏွင့္မေပါက္ကြဲေသးေသာ လက္နက္မ်ားအႏၱရာယ္ႏွင့္ ေဒသခံမ်ားရင္ဆုိင္ေနရမည္ဟု သံုးသပ္မႈမ်ားလည္းရွိသည္။
“ကြ်န္ေတာ္တို႔ သတိထားမိသေလာက္ ခုႏွစ္ေယာက္ ရွစ္ေယာက္မနည္းကို သတိထားမိတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းမွာ ခတ္စိပ္စိပ္ ျဖစ္လာတဲ့ပံုစံမ်ိဳး ေတြ႕လာရတယ္။ လူေတြက ဒီမိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဗဟုသုတ လံုးဝမရွိ။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာ စစ္ေရးကလည္းတစ္ေန႔ထက္တစ္ေန႔တင္းမာလာေတာ့ ဒီျဖစ္စဥ္ေတြက ေနာက္ပိုင္းမွာလည္း ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျဖစ္လာႏိုင္ေျခရွိတယ္လို႔ ခန္းမွန္းလို႔ရေနတယ္။ ဒီအေျခေနမွာ မိုင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဗဟုသုတရွိတဲ့သူေတြ၊ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြ အစိုးရပါ ဒီဟာကို မသိပညာေပးလုပ္ငန္းေတြ ဒီအခ်ိန္မွာ အေရးတႀကီးလိုအပ္တယ္လို႔ျမင္တယ္”ဟု ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္ စားလွယ္ ဦးဦးထြန္းဝင္းကေျပာသည္။
ယင္းအျပင္ ရခိုင္ျပည္သူမ်ားမွာ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာပစၥည္းမ်ားျဖင့္ နီးစပ္မႈမရွိသည့္အတြက္ ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ သတိထားၾကရန္လိုအပ္ၿပီး စပ္သပ္ၿပီး မလုပ္မိဖို႔မွာလည္း အလြန္အေရးႀကီးသည္ဟုေျပာဆိုသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ မိုင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အသိပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ၿပီးခဲ့သည့္ ရက္သတၱပတ္ေက်ာ္က ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ UNICEF မွ မိုင္းအသိပညာေပးတစ္ခုကို ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း က်န္သည့္ အဖြဲ႔မ်ားအေနျဖင့္ မရွိသေလာက္ အလြန္းနည္းပါးေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ေျမျမဳပ္မိုင္းအသံုးျပဳမႈ ပိတ္ပင္တားဆီးျခင္းသေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးထားသည့္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္မဟုတ္ေသးသလို ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ေျမျမဳပ္မိုင္းအသံုးျပဳ ပိတ္ပင္တားဆီးျခင္း သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို လက္ခံသေဘာတူေၾကာင္း ေဖာ္ျပေျပာဆိုထားေသာ္လည္း လက္ခံက်င့္သံုးရန္အတြက္ တစ္စံုတစ္ရာ ေဆာင္ရြက္ျခင္းမရွိေသးေပ။
ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း တိုက္ပြဲအတြင္း မိုင္းေထာင္သည့္ကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍လည္း တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင္တပ္ေတာ္တို႔ဖက္မွ အျပန္အလွန္ျငင္းဆိုမႈမ်ားလည္းရွိေနသည္။
“မိုင္းကေတာ့ ႏွစ္ဖက္စလံုးသံုးတယ္ဗ်၊ မိုင္းက ႏွစ္ဖက္စလံုးသံုးတဲ့အခါ တစ္ခါတေလက်ေတာ့ ထိခိုက္မႈက ဘယ္သူ႔မိုင္းလဲဆိုတာ ေျပာလို႔ေတာ့မရဘူး။ အဓိကကေတာ့ လူထုကို စစ္ပြဲျဖစ္ေနတဲ့ေနရာ မိုင္းေထာင္ထားတဲ့ေနရာေတြကို မသြားဖို႔အတြက္ မိုင္းပညာေပးလုပ္ဖို႔ပဲလိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆို ေတာ့ စစ္ပြဲမရပ္သေရြ႕ေတာ့ ဒီမိုင္းကိစၥက ရွင္းလို႔ရမွာမဟုတ္ဘူး။”ဟု တိုင္းရင္းသားအေရး ေလ့လာသံုးသပ္သူ ဦးေမာင္ေမာင္စိုးက ေျပာဆိုသည္။
တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔မ်ားျဖစ္သည့္ KIO KNLA DKBA ကရင္နီတပ္မေတာ္ႏွင့္ ဝ အမ်ိဳးသားေသြးစည္းညြတ္ေရးတပ္မေတာ္တို႔သည္ နင္းမိုင္းႏွင့္ ထပ္ဆင့္ေပါက္ကြဲမိုင္းမ်ား ထုတ္ေနၿပီး၊ တခ်ိဳ႕အဖြဲ႔မ်ားက ေရွ႕ထြက္မိုင္း၊ ေထာင္မိုင္းႏွင့္ ေထာင္ေခ်ာက္မိုင္းမ်ားထုတ္သည္။ ယင္းအျပင္ KNLA သည္ ႏိုင္ငံျခားပညာရွင္ တစ္ဦးႏွင့္ ေလ့က်င့္သင္ၾကားၿပီးေနာက္ နင္းမိုင္းမ်ားကို ကိုယ္တိုင္ထုတ္၍ အသံုးျပဳႏုိင္သည္။ ယင္းအျပင္ အစိုးရတပ္မွေထာင္ခဲ့ေသာ မိုင္းမ်ားကို ျပန္လည္တူးေဖာ္ျခင္းမွေသာ္လည္းေကာင္း၊ လက္နက္တိုက္မ်ားကို သိမ္းယူျခင္းျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေမွာင္ခိုလက္နက္ေစ်းကြက္မ်ားမွ ဝယ္ယူျခင္းျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း မိုင္းမ်ားရရွိတတ္သည္ဟု ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေျမျမဳပ္မိုင္းႏွင့္ ထပ္ဆင့္ေပါက္ကြဲေစေသာ စစ္လက္နက္ပစၥည္းမ်ား ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး ျမန္မာႏုုိင္ငံဆိုုင္ရာ အစီရင္ခံစာ ၌ ေဖာ္ျပထားသည္။
ယင္းအစီရင္ခံစာ၏ ေဖၚျပခ်က္တြင္ ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ားအေနျဖင့္ မိုင္းရွာစက္ကိရိယာျဖင့္ ရွာေဖြ၍မရေသာ အစိတ္အပိုင္းမ်ားအပါအ၀င္ ျဖန္႔ထြက္လူသတ္မိုင္းႏွင့္ နင္းမိုင္းမ်ား ထုတ္လုပ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအာဏာပိုင္မ်ားသည္ ၎တို႔သိုေလွာင္သိမ္းဆည္းထားေသာ လူသတ္မိုင္းအေရအတြက္၊ အမ်ိဳးအစားႏွင့္ပတ္သက္ေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ထုတ္ျပန္ျခင္းမရိွေသာ္လည္း ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလတြင္ အကန္႔အသတ္ျဖင့္ ဆက္လက္ထုတ္လုပ္ေနေၾကာင္း အတည္ျပဳေျပာၾကား သည္ဟုေဖာ္ျပထားသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ မိုင္းမ်ားကို ႏိုင္ငံျခားသို႔ တင္ပို႔ေရာင္းခ်သည့္ ႏိုင္ငံတစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ခံထားရျခင္းမရွိေသးေၾကာင္းလည္း ထုတ္ျပန္ထားသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ တိုက္ပြဲမ်ားအတြင္း မိုင္းေပါက္ကြဲျခင္း၊ မေပါက္ကြဲဘဲက်န္ခဲ့သည့္ လက္နက္ႀကီးက်ည္မ်ား ေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ ေသဆံုး၊ဒဏ္ရာရရွိသူမ်ား တစ္ေန႔တစ္ျခားတိုးလာၿပီး တိုက္ပြဲမ်ားအတြင္း လက္နက္ထိမွန္ ၿပီးေသဆံုးခဲ့ရသည့္ အရပ္သားျပည္သူမ်ားလည္း ရွိေနသည္။ ယင္းသို႔ အရပ္သားမ်ားေသဆံုးေနရမႈမွာ စစ္ပြဲ၏ ေနာက္ဆက္တဲြျပႆနာမ်ားသာျဖစ္ၿပီး စစ္ပြဲကိုရပ္ဖို႔ လိုအပ္သည္ဟု ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဦးလွေစာက သံုးသပ္ေျပာဆိုသည္။
“အမွန္မွာေတာ့ စစ္ပြဲရဲ႕ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာေတြပဲ။ အဲဒီေတာ့ အေကာင္းဆံုးက ဒီစစ္ကို ရပ္လိုက္ဖို႔ပဲေနာ္။ စစ္ကိုရပ္ပါ။ စစ္ပြဲဆိုတာ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာကို မေျဖရွင္းႏိုင္ေသးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာကို မေျဖရွင္းတဲ့အတြက္ ျဖစ္လာတဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာပဲ။ အဲဒီေတာ့ႏိုင္ငံေရးနည္းနဲ႔ အကုန္လံုးေပါ့ေလ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းေတြေရာ၊တပ္မေတာ္ေရာ၊အစိုးရေရာ တစ္ျခားႏုိင္ငံေရးပါတီေတြလည္း ေျပာေနတဲ့ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြး အေျဖရွာနည္းလမ္းေပါ့ေလ၊ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပါ ၊အေျဖရွာပါ ဒီမိုကေရစီယဥ္ေက်းမႈအရ ဒီျပႆနာကိုေျဖရွင္းမယ္။ ဒါပဲရွိတာပဲ။ အဲဒီေတာ့ မေျဖရွင္းႏုိင္ရင္ေတာ့ ဘယ္သူမွမႏိုင္တဲ့စစ္ပြဲမွာ ျပည္သူေတြပဲ နစ္နာရမွာပဲ။”ဟု သံုးသပ္ေျပာဆိုသည္။
လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း တိုက္ပြဲမ်ားအဓိကျဖစ္ပြားေနသည့္ ဘူးသီးေတာင္၊ ရေသ့ေတာင္၊ ပုဏၰားကြ်န္း၊ ေက်ာက္ေတာ္၊ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ နယ္မ်ားရွိ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမ်ား၌ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တိုက္ပြဲျဖစ္ ပြားခဲ့သည့္ အနီးအနားရွိေက်းရြာကို မိုင္းႏွင့္မေပါက္ကြဲေသးသည့္ လက္နက္မ်ားအႏၱရာယ္မွ ကာကြယ္ႏုိင္ရန္ အသိပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ား လိုအပ္ေနျခင္းျဖစ္သည္။
(ယခုေဖာ္ျပပါ ေဆာင္းပါးကို ေမလ ၁၅ ရက္ေန႔ထုတ္ Development News Journal အမွတ္ ၁၀၈ တြင္လည္း ဖတ္႐ႈႏိုင္ပါသည္။)
