ရကၡ ေရးသားသည္
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွ လူငယ္အမ်ားစုသည္ အခ်ိန္ကိုမည္သို႔အသံုးျပဳၾကသနည္း (သို႔မဟုတ္) မည္သည့္ေနရာတြင္ အသံုးျပဳၾကသနည္းဆိုေသာ ေမးခြန္းမွာ စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းေသာ ေမးခြန္းပင္ျဖစ္၏။ ရခိုင္ျပည္နယ္ (၁၇) ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းတြင္ အပန္းေျဖအနားယူရန္ ပန္းၿခံမ်ားမရွိ။ လည္ပတ္ရန္ တိရစၦာန္႐ံုကဲ့သို႔ ေနရာမ်ားမရွိ။ က်န္းမာေရးအတြက္ အားကစား႐ံုမ်ားမရွိ။ ေလ့လာရန္ ျပတိုက္မ်ားမရွိ။ ဖတ္႐ႈမွတ္သားရန္ စာၾကည့္တိုက္မ်ား လံုေလာက္စြာမရွိ။ သို႔ေသာ္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းမွၿမိဳ႕နယ္တိုင္းတြင္ လမ္းေဘးအရက္ပုန္းဆိုင္မ်ား၊ တရား၀င္ လိုင္စင္မရွိေသာ္လည္း လိုင္းေၾကးေပးကာဖြင့္လွစ္ထားၾကေသာ ဘီယာဆိုင္ႀကီးမ်ား၊ KTV မ်ား၊ အႏွိပ္ခန္းမ်ား၊ ေလာင္းကစားရံုမ်ားႏွင့္ ေပ်ာ္ေတာ္ဆက္႐ံုမ်ားက အလြန္ေပါမ်ားသည္။ အဆိုးဆံုးမွာ လမ္းေဘးကြမ္းယာဆိုင္၌ပင္ မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ား ၀ယ္ယူရရွိႏိုင္ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုသုိ႔အေျခအေနမ်ိဳးတြင္ ရခိုင္လူငယ္အမ်ားစုသည္ သူတို႔၏အခ်ိန္မ်ားကို မည္သည့္ေနရာတြင္ မည္သည့္ပံုစံမ်ိဳးျဖင့္အသံုးခ် ပစ္ႏိုင္သည္ကိုေတြးၾကည့္ႏိုင္သည္။
(တစ္)
ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲမွ အေတာ္အတန္ဖြံ႕ၿဖိဳးေနေသာ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားထဲတြင္ ညအခ်ိန္အျပင္ထြက္မည္ဆိုပါက လမ္းေဘးအုတ္ခံုမ်ား၊ ေခ်ာင္က်ေသာ လမ္းဆံုလမ္းခြမ်ားႏွင့္ ေမွာင္ရိပ္သန္းေသာေနရာမ်ားတြင္ လူငယ္မ်ားကို အုပ္စုဖြဲ႕၍ေတြ႕ရတတ္သည္။ ထိုလူ ငယ္မ်ား၏မ်က္ႏွာကို ေသေသခ်ာခ်ာစိုက္ၾကည့္ခြင့္ရမည္ဆိုပါက သာမန္လူတစ္ေယာက္ကဲ့သို႔ မဟုတ္ဘဲ မ်က္လံုးမ်ားရီေ၀ေနမည္ျဖစ္သည္။ တားျမစ္ေဆး (သို႔မဟုတ္) မူးယစ္ေစတတ္ေသာ အရာတစ္ခုခုကို သံုးေဆာင္ထားေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရမည္ျဖစ္၏။ ထိုကဲ့သို႔ လူငယ္အုပ္စုမ်ားသည္ နံေဘးမွ ျဖတ္သန္းသြားလာသူမ်ားကို အုပ္စုဖြဲ႕ရန္မူျခင္း၊ လုယက္ျခင္းအပါအ၀င္ ပတ္၀န္းက်င္ကို စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစေသာ အျပဳအမူမ်ိဳးစံုကိုျပဳလုပ္ေလ့ရွိၾက၏။
တခ်ိန္တုန္းအခါက ညအခ်ိန္မေတာ္ အျပင္ထြက္လွ်င္ ေသာက္စားမူးယစ္ ရမ္းကားေနၾကေသာ လူႀကီးမ်ားႏွင့္ေတြ႕မည္စိုးေသာေၾကာင့္ သားသမီးမ်ားကို မိဘမ်ားမွ တားျမစ္ၾကရသည္။ လူငယ္မ်ားကုိ လူႀကီးမ်ားကတားျမစ္ၾကရသည္။ ထိုစဥ္အခ်ိန္က လမ္းေဘးအုတ္ခုံမ်ား၊ လမ္းႀကိဳလမ္းၾကားမ်ားတြင္ ညအခ်ိန္မေတာ္ရွိေနတတ္ၾကသူမ်ားမွာ လူႀကီးပိုင္းအရြယ္မ်ားသာျဖစ္၏။ ယေန႔ အခ်ိန္တြင္ ညအခ်ိန္မေတာ္အျပင္ ထြက္မည့္လူႀကီးမ်ားသည္ လမ္းေပၚတြင္ရွိေနၾကမည့္ လူငယ္မ်ားကို အျပန္ေၾကာက္ေနၾကရသည္။ မည္သည့္ေနရာတြင္ မည္သည့္ပံု႑ာန္ျဖင့္ လူငယ္မ်ားရွိေနၾကမည္နည္းဆိုေသာ အေတြးမွာ ယေန႔ေခတ္ကာလလူႀကီးမ်ားတြင္ ကိန္းေအာင္းေနရေသာ အေတြးပင္ျဖစ္သည္။
(ႏွစ္)
ရခိုင္ျပည္နယ္၏ ပညာေရးက႑ႏွင့္ လူေနမႈအဆင့္အတန္းနိမ့္က်ျခင္းသည္ အနာဂတ္ရခိုင့္မ်ိဳးဆက္သစ္ လူငယ္ေလးမ်ား တြက္ ရတက္မေအးဖြယ္အေၾကာင္း ကိစၥတစ္ခုျဖစ္သည္။ စူးစမ္းလိုေသာစိတ္ျပင္းထန္ ေသာအရြယ္ (သို႔မဟုတ္) အတုျမင္အတတ္ သင္တတ္ေသာအရြယ္ ရခိုင္လူငယ္မ်ားတြင္ ေရြးခ်ယ္စရာ သိပ္မရွိ။ က်င္လည္ရာပတ္၀န္းက်င္၏ ႐ိုက္ခတ္ျခင္းဒဏ္ကို ေရွာင္လႊဲမရေအာင္ ခံစားေနၾကရသည္။ စ႐ိုက္ဆိုးအက်င့္ဆိုးမ်ားကို ျငင္းဆန္ ေရွာင္ရွားသြားရန္အခြင့္အေရးမ်ိဳး ရခိုင္လူငယ္မ်ားတြင္ သိပ္မရွိၾကေခ်။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ၿမိဳ႕ႀကီးျပႀကီး မ်ားတြင္ လူငယ္လူရြယ္မ်ားသည္ ကစားကြင္းမ်ား၊ အားကစား႐ံုမ်ား၊ တိရိစာၦန္႐ံု၊ ျပတိုက္၊ ပန္းၿခံႏွင့္ စာၾကည့္တိုက္စေသာ ေနရာမ်ားသို႔ ေရာက္ရွိေနၾကခ်ိန္တြင္ ရခိုင္လူငယ္မ်ားက အခ်ိန္ကိုမည္သို့အသံုးခ်မည္ဆိုေသာ ကိစၥအားစဥ္းစားေနၾကရသည္။
ေက်းလက္ေဒသေန လူငယ္အမ်ားစုသည္ ေတာင္တက္ထင္းေခြ၊ ပင္လယ္ဆင္း ငါးရွာေနၾကရသည္။ ၿမိဳ႕ျပေနေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူလူငယ္အမ်ားစုသည္ ေက်ာင္းစာသင္ခန္းထဲတြင္ ရွိေနရမည့္အခ်ိန္၌ အရက္ဆိုင္၊ ေလာင္းကစား႐ံု၊ ဂိမ္းဆိုင္၊ KTV ႏွင့္ အ ႏွိပ္ခန္းမ်ားသုိ႔ ေရာက္ရွိေနၾကသည္။ စာဖတ္၊ စာၾကည့္ေနၾကရမည့္အခ်ိန္တြင္ အရက္၊ ဘီယာႏွင့္ မူးယစ္ေစတတ္ေသာ ေဆး၀ါးတမ်ိဳးမ်ိဳးသံုးစြဲေနၾကသည္။ စာသင္ေက်ာင္း၊ ဆရာဆရာမမ်ားႏွင့္ မိဘအုပ္ထိန္းသူတို႔၏အရိပ္ေအာက္၌ ေႏြးေႏြးေထြးေထြးရွိေနၾကရမည့္အခ်ိန္တြင္ ျပင္ပေလာ ကထဲ၌ မူးေမ့သာယာေနၾကသည္။ မႏူးမနပ္ေသးေသာအရြယ္ ရခိုင္လူငယ္မ်ားသည္ စီးပြားေရးမုဆိုးတို႔၏ အရက္၊ ဘီယာ၊ မူးယစ္ေဆးႏွင့္ အေပ်ာ္အပ်က္သတ္ကြင္းမ်ားထဲသို႔ ေရာက္မွန္းမသိ ေရာက္ရွိေနၾကရသည္။ ရခိုင္လူငယ္မ်ားကို ကယ္တင္ႏိုင္မည့္နည္းလမ္း (သို႔မဟုတ္) မူ၀ါဒတစ္ခုမွ် ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲတြင္ရွိ မေနေသးသည္မွာ စိုးရိမ္စရာပင္ျဖစ္သည္။
(သံုး)
၂၀၁၄ ခုႏွစ္သန္းေခါင္စာရင္းအရ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲတြင္ လူဦးေရစုစုေပါင္း (၂၀၉ ၈၈၀၇ - ဦး) ရွိေၾကာင္းေဖာ္ျပထား၏။ သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူႏိုင္ျခင္းမရွိေသာ အေရအတြက္မွာ ခန္႔ မွန္းေျခ (၁၀ ၉၀၀ ၀၀ - ဦး) ရွိသည္။ ၿမိဳ႕ျပႏွင့္ ေက်းလက္လူေနမႈအစိပ္အႀကဲအရ ေက်းလက္ ေဒသတြင္ လူေနထူထပ္ၿပီး ၿမိဳ႕ျပလူေနထိုင္မႈမွာ (၁၇.၀ ရာခိုင္ႏံႈး) သာရွိသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲတြင္ အသက္ ၁၅ ႏွစ္မွ အသက္ ၃၄ ႏွစ္အထိ လူငယ္အေရအတြက္မွာ ၆၆၅ ၂၉၇ ဦးရွိကာ ၿမိဳ႕ျပမ်ားတြင္ ၁၂၁ ၆၁၇ ဦးႏွင့္ ေက်းလက္ေဒသတြင္ ၅၄၃ ၆၈၀ ဦး ေနထိုင္ၾကသည္။ ထိုေဖာ္ျပခ်က္အရ လူငယ္အေရအတြက္သည္ ျပည္နယ္လူဦးေရစုစုေပါင္း၏ မနည္းလွေသာ အေရအတြက္ဟုဆိုႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုမွ်ေလာက္ေသာ ရခိုင္လူငယ္မ်ားထဲတြင္ ျပည္နယ္၊ လူမ်ိဳးႏွင့္ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံေတာ္အတြက္ သားေကာင္းရတနာမ်ားပါ၀င္ျခင္းရွိ၊မရွိဆိုသည္က ေတာ့ စဥ္းစားစရာပင္ျဖစ္၏။
လက္ေတြ႕ေျမျပင္အေနအထားတြင္ ရခိုင္လူငယ္အမ်ားစုသည္ လူမႈပတ္၀န္းက်င္၏ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္က႑အသီးသီး၌ ပါ၀င္ပတ္သက္ျခင္းမရွိေသာလူငယ္မ်ားသာျဖစ္၏။ အရြယ္ေရာက္လာေသာ ရခိုင္လူငယ္အမ်ားစုသည္ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းရွားပါးျခင္းႏွင့္ စတင္ႀကံဳေတြ႕ရသည္။ အလုပ္အကိုင္ရွားပါးျခင္း သည္ ထူးခြၽန္တိုးတက္လိုေသာ ရခိုင္လူငယ္မ်ားကို ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲမွ ထြက္ခြာသြားေစေသာ အေၾကာင္းအရင္းျဖစ္သကဲ့သို႔ အမ်ား စုကိုမူ ေလလြင့္ျခင္းသို႔ေရာက္ရွိသြားေစေသာအေၾကာင္းအရာ လည္းျဖစ္၏။
(ေလး)
လတ္တေလာတြင္ အစိုးရမွထုတ္ျပန္လိုက္ေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားအရ ရခိုင္ျပည္နယ္၏ မူးယစ္ေဆး၀ါးက႑သည္ ေၾကာက္မက္ဖြယ္အဆင့္တြင္ရွိေန၏။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလအထိ တန္ဖိုးေငြက်ပ္သိန္းေပါင္း - ၁၈၃ ၆၉၂၅. ၉၃၄ ရွိေသာ မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ိဳးစံု ကို ဖမ္းဆီးရမိခဲ့ေၾကာင္းေဖာ္ျပ၏။ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွင့္ပတ္သက္ေသာ အမႈေပါင္း (၆၃၁) ႏွင့္ တရား ခံေပါင္း (၁၀၁၁ ဦး ) ရွိေၾကာင္းေဖာ္ျပသည္။ ထိုထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲတြင္ ပိုင္ရွင္မဲ့ဖမ္းဆီးရမိေသာ မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားအက်ံဳး၀င္၊ မ၀င္ကိုမူမသိရေခ်။ သို႔ေသာ္ ထိုမွ်ေလာက္အေရအတြက္သည္ပင္ အလြန္စိုးရိမ္စရာေကာင္းေသာ အေရအတြက္ဟုဆိုႏိုင္၏။ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲတြင္ ၀ိသမေလာဘသားတို့၏ မူးယစ္ေဆး၀ါးေရာင္း၀ယ္ ေဖာက္ကားမႈ က်ယ္ျပန္႔ လာသည္ႏွင့္အမွ် မူးယစ္ေဆး၀ါး၏ သားေကာင္မ်ားျဖစ္ေနၾကရေသာ ရခိုင္လူငယ္မ်ားအတြက္ ရင္နာစရာ ပင္ေကာင္းလွ၏။
၁၉၇၄ ခုႏွစ္မွ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္အထိ (၇) ႏွစ္တာကာလအတြင္းတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္၌ မူးယစ္ထံုထိုင္း ေဘးျဖစ္အမႈေပါင္း (၃၇၆) မႈ ရွိခဲ့ေၾကာင္း မွတ္တမ္းမ်ားမွေဖာ္ျပ၏။ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ အစိုးရမွထုတ္ျပန္ထားေသာ စာရင္းဇယားမ်ားအရ မူးယစ္ေဆးအမႈေပါင္း ႏွစ္ဆခန္႔မွ်တိုးပြားလာေၾကာင္းေတြ႕ရွိႏိုင္သည္။ ထိုသို႔ မေကာင္းမႈ ဒုစ႐ိုက္ဘက္တြင္အေရအတြက္ ကိန္းဂဏန္းတိုးပြားလာျခင္းမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးတို႔အတြက္ ရတက္မေအးစရာသာ ျဖစ္၏။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလတြင္ ရခိုင္လူငယ္မ်ိဳးဆက္ သစ္ (RYNG) မွ ေကာက္ယူခဲ့ေသာ စာရင္းဇယားမ်ားအရ စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚရွိလူေပါင္း (၁၆၆၉) ဦးထဲတြင္ အသက္ ၁၅ ႏွစ္မွ ၁၈ ႏွစ္ အတြင္း အရက္ေသာက္သံုးသူ၂၇ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၁၉ ႏွစ္မွ ၃၅ ႏွစ္အထိအတြင္းတြင္ ၄၃ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိေၾကာင္းေဖာ္ျပထား၏။ ေဆးလိပ္ေသာက္သံုးသူရာခိုင္ႏႈန္းမွာ အသက္ ၁၅ ႏွစ္မွ ၁၈ ႏွစ္အတြင္းတြင္ ၃၅ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ ၁၉ မွ ၃၅ ႏွစ္အတြင္းတြင္ ၄၄ ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္၏။ တားျမစ္ေဆးသံုးစြဲမႈကိုေဖာ္ျပရာတြင္ ၁၅ ႏွစ္မွ ၁၈ ႏွစ္အထိတြင္ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔မွ်ႏွင့္ ၁၉ မွ ၃၅ ႏွစ္အထိတြင္ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔မွ်သာ ေဖာ္ျပထားသည္။
(ငါး)
ကမၻာ့ကုလသမဂၢ မူးယစ္ေဆး၀ါးတားဆီးႏိုမ္ႏွင္းေရးအ ဖြဲ႕ (UNODC) ၏ မွတ္တမ္းမ်ားထဲတြင္ အာဖဂန္နစၥတန္ၿပီးလွ်င္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ကမၻာ့ဘိန္းအစိုက္ပ်ိဳးဆံုးႏိုင္ငံ ဟုေဖာ္ျပသည္။ ထူး ဆန္းေနသည္မွာ ဘိန္းအပါအ၀င္ တျခားေသာမူးယစ္ေဆးမ်ား စိုက္ ပ်ိဳးထုတ္လုပ္ျခင္းမရွိေသာ္လည္း မူးယစ္ေဆး၀ါးအမႈေပါင္းမ်ားစြာ ျဖစ္ပြားေနရေသာ ရခိုင္ျပည္နယ္ပင္ျဖစ္၏။ မည္သည့္ေနမွရရွိကာ မည္သို႔မည္ပံုသံုးစြဲေနၾကမွန္း မသိရေသာ္လည္း တားျမစ္မူးယစ္ေဆးမ်ိဳးစံုသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္၏ ေနရာအႏွံ႔တြင္ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသည္မွာ ေသခ်ာ၏။ ေခါင္းရြက္ဗ်တ္ထိုးသည္မ်ားကဲ့သို႔ ေစ်းဗန္းကို ေခါင္းတင္မေရာင္း႐ံုတမယ္မွ် ေပါေပါမ်ားမ်ား ရရွိေနသည္မွာလည္း ေသခ်ာသည္။ ထိုသို႔ အလြယ္တကူေပါမ်ားစြာရရွိေနေသာ မူးယစ္ ေဆး၀ါးမ်ားက လက္ေတြ႕စမ္းလိုေသာ အပ်ံသင္စလူငယ္မ်ားအတြက္ အဆိုး၀ါးဆံုး အဆိပ္အေတာက္ပင္ျဖစ္၏။
ျပည္ေထာင္စုထဲမွ လူငယ္မ်ားအားလံုးသည္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္၏ အနာဂတ္သားေကာင္း ရတာနာမ်ားပင္ျဖစ္၏။ လူငယ္မ်ားကို လူငယ္မ်ား၏စ႐ိုက္လကၡဏာ မ်ားသည္ အနာဂတ္ႏိုင္ငံေတာ္အေပၚတြင္ ထင္ဟပ္ေနသည္ဟုဆိုႏိုင္၏။ မိသားစုတစ္ စုတြင္လည္းေကာင္း၊ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းတစ္ခုတြင္လည္းေကာင္း၊ ျပည္နယ္တစ္ခု ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံတြင္လည္းေကာင္း လူငယ္မ်ား၏အခန္းက႑သည္ အေရးပါေသာေနရာ တြင္ရွိသည္။ လူငယ္မ်ားေကာင္းမြန္လွ်င္ မနက္ျဖန္သည္လည္း ေကာင္းမြန္မည္ပင္ျဖစ္၏။ သို႔ေသာ္ လက္ရွိရခိုင္ျပည္နယ္ထဲတြင္ေတာ့ ရခိုင္လူငယ္မ်ား၏ အခန္းက႑သည္ ျပဳျပင္မြန္းမံရန္ လိုအပ္ေနေသာအျခအေနပင္ျဖစ္၏။ ဒုစ႐ိုက္မႈႏွင့္ မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားသည္ ရခိုင္လူငယ္မ်ား၏အနာဂတ္ကို အခ်ိန္တိုင္းစိန္ေခၚလွ်က္ရွိေနသည္ဟုဆိုပါလွ်င္။ ။
