ထြန္းေခ် ( ေက်ာက္ျဖဴ)
ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏုိ၀င္ဘာလ (၃) ရက္ေန႔က က်င္းပခဲ့တဲ့ ရေသ့ေတာင္ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဖမ္းဆီးခံထားရတဲ ့ ေဒါက္တာေအးေမာင္ရဲ႕သားတစ္သီးပုဂၢလကိုယ္စားလွယ္ ဦးတင္ေမာင္၀င္းဟာ ၿပိဳင္ဘက္ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို မဲအျပတ္အသတ္နဲ ့ အႏိုင္ရရွိခဲ့တာေၾကာင့္ ရခုိင္ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးစိတ္၀င္စားသူေတြကို အ့ံၾသ သင့္ေစခဲ့ပါတယ္။
ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္မွာ လစ္လပ္ေနတဲ့ မဲဆႏၵနယ္ (၂) အတြက္ ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီက ဦးေမာင္လွျမင့္၊ ရခုိင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ ့ခ်ဳပ္က ဦးသိန္းေမာင္၊ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရဒီအဖြဲ ့ခ်ဳပ္က ဦးခင္သန္းေမာင္နဲ ့ ေဒါက္တာ ေအးေမာင္ရဲ့သား ဦးတင္ေမာင္၀င္းတို ့ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။
ရေသ့ေတာင္ၾကားျဖတ္မွာ ဆႏၵမဲေပးပိုင္ခြင့္ ရွိသူ ၅၂၃၀၀ ဦး ရွိတဲ့အနက္ မဲေပးသူ ၃၀၄၇၈ ဦးရွိကာ ဦးတင္ေမာင္၀င္း က ၂၄၄၁၇ မဲ နဲ ့အျပတ္အသတ္ အႏိုင္ရရွိခဲ့ၿပီး ရခုိင္အမ်ိဳးသားပါတီက ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေမာင္လွျမင့္ ၃၇၉၄ မဲ၊ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ ့ခ်ဳပ္က ဦးခင္သန္းေမာင္ ၉၄၆ မဲ ၊ ရခုိင္ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ ့ခ်ဳပ္က ဦးသိန္းေမာင္ ၅၇၂ မဲ အသီသီး ရရွိခဲ့ၾကပါတယ္။
အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ ့ခ်ဳပ္ ( NLD) အပါအ၀င္ ရခုိင္ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ ျဖစ္ၾကတဲ ့ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီ ( ANP ) နဲ ့ ရခုိင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ ့ခ်ဳပ္ ( ALD) တို ့အေနနဲ ့ ေဒါက္တာေအးေမာင္ရဲ႕သား တစ္သီးပုဂၢလ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးတင္ေမာင္၀င္းကို မဲအျပတ္အသတ္နဲ ့ ဘာေၾကာင့္ ရႈံးနိမ့္ခဲ့ရသလဲ၊ ေဒါက္တာေအးေမာင္ ရဲ႕သား ဦးတင္ေမာင္၀င္း ဘာေၾကာင့္အႏိုင္ရရွိခဲ့သလဲဆိုတာ စိတ္၀င္စားစရာပါ။
ၿပီးခဲ့တဲ ့ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတုန္းက ရေသ့ေတာင္ လစ္လပ္မဲဆႏၵနယ္မွာ ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီက ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဖိုးမင္းက ၁၇၈၅၆ မဲ နဲ ့ အႏိုင္ရရွိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏုိ၀င္ဘာလ ၃ ရက္ကေန႔က က်င္းပတဲ့ ရေသ့ေတာင္ၾကားျဖတ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာလည္း ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီ ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြက ဖိဖိစီးစီးနဲ ့ အင္နဲ ့အားနဲ ့ မဲဆြယ္စည္းရုံးေရး ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကလို ့ လုံး၀ အႏိုင္ရရွိလိမ့္မယ္လို႔ ယုံၾကည္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ရေသ့ေတာင္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲရလာဒ္ဟာ သူတို႔ခန္႔မွန္းထားသလို ျဖစ္မလာခဲ့ပါဘူး။
တကယ္ေတာ့ ေဒါက္တာေအးေမာင္ရဲ့သား ဦးတင္ေမာင္၀င္းရဲ့ အႏုိင္ရရွိတဲ ့ မဲရလာဒ္ဟာ ၿပီးခဲ့တဲ ့ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္က ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီမွ ကိုယ္စားလွယ္ အႏိုင္ရရွိခဲ့တဲ့ မဲရလာဒ္ထက္ မ်ားစြာ ကြာျခားေနတာကို ေတြ႔ရ ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီထက္ ေဒါက္တာေအးေမာင္ရဲ႕နိုင္ငံေရးအရွိန္အ၀ါေတြ ရွိေနေသးတယ္ ဆိုတာကို ျပသလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ဖက္မွာလည္း ရေသ့ေတာင္ ေရြးေကာက္ပြဲရလာဒ္ဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္ မွာ အင္အားအႀကီးဆုံးျဖစ္တဲ့ ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီအတြက္ က်ရႈံးခန္း ေရာက္ေတာ့မလားဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္ စရာျဖစ္လာၾကပါတယ္။
အလားတူ ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီမွ ပါတီထိပ္ေပါင္းေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ မဲဆြယ္စည္းရုံးေရးကာလမွာ ေဒါက္တာေအးေမာင္အေပၚ လူမႈကြန္ယက္စာမ်က္ႏွာမွာ မဆင္မျခင္ ေ၀ဖန္ပုတ္ခတ္ ေျပာဆိုခဲ့တာကို ေတြ႔ရ ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ေတြက အဲဒီလို ပုတ္ခတ္ေျပာဆိုမႈဟာ ေရြးေကာက္ပြဲရလာဒ္အေပၚ သက္ေရာက္မႈ ရွိလာႏိုင္တယ္ဆိုတာကို သတိမူခဲ့ပုံမေပၚဘူး။
ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီ ( ANP) ကို ရခိုင္ျပည္သူေတြ အားကိုးယုံၾကည္မႈနဲ႔ ၿပီးခဲ့တဲ ့ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေပး ခဲ့ၾကတာ လူတိုင္းအသိျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီ ( ANP) အေပၚ ရခုိ္င္လူထု ယုံၾကည္မႈ က်ဆင္းလာရတဲ့ အခ်က္ေတြထဲမွာ ပါတီအတြင္းအကြဲအၿပဲေတြ၊ အုပ္စုဖြဲ ့မႈေတြ၊ အမတ္တခ်ဳိ႕ ေဆာက္လုပ္ေရး ကန္ထရုိက္လုပ္ငန္းနဲ ့ပတ္သက္ေနၾကၿပီး၊ အဲဒီ လုပ္ရပ္ေတြကို ပါတီေခါင္းေဆာင္ေတြက ဖုံးဖိကာ ေရွ႕ဆက္ တိုးဖို ့ မ၀ံ့မရဲ ျဖစ္ေနပုံရပါတယ္။
တကယ္ေတာ့ ရေသ့ေတာင္ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲရလာဒ္ဟာ ေဒါက္တာေအးေမာင္ ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီ ( ANP) မွ ႏုတ္ထြက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီ ( ANP) ကို ရခုိင္လူထုေထာက္ခံမႈ လုံး၀ သိသိသာသာ က်ဆင္းသြားတာကို ထင္ဟပ္ေစခဲ့ပါတယ္။ ဘယ္လိုဘဲျဖစ္ျဖစ္ ရေသ့ေတာင္ၾကားျဖတ္ ေရြးေကာက္ပြဲရလာဒ္ ဟာ ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီအတြက္ သင္ခန္းစာယူစရာျဖစ္သလို၊ ပါတီတြင္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ လုပ္ကာ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ဖို ့ သတိေပး ေခါင္းေလာင္းထိုးလိုက္တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
ဖမ္းဆီးခံထားရတဲ ့ ANP ပါတီ ဥကၠဌေဟာင္း ေဒါက္တာေအးေမာင္ဟာ ႏိုင္ငံေရးေလာကနဲ ့ မ်က္ႏွာစိမ္းျဖစ္တဲ ့ သူရဲ႕သား ဦးတင္ေမာင္၀င္းကို ရေသ့ေတာင္ၾကားျဖတ္aရြးေကာက္ပြဲမွာ ယွဥ္ၿပိဳင္ဖို႔ ဆြဲေခၚလာခဲ့ပါတယ္။ ဦးတင္ေမာင္၀င္းဟာ ANP ပါတီအတြက္ အဓိက ၿပိဳင္ဖက္ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။
ဦးတင္ေမာင္၀င္းဟာ သူ႔ဖခင္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးအရွိန္အ၀ါနဲ ့ ရခုိင္လူထုၾကား ထင္ေပၚေက်ာ္ေဇာမႈကို အသုံးခ်ကာ အႏိုင္ရရွိတာလို ့ ေျပာရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲက စလို ့ ႏိုင္ငံေရးထဲကို ၀င္ေရာက္လာတဲ့ ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီ ဥကၠဌေဟာင္း ေဒါက္တာေအးေမာင္ဟာ ရခုိင္အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒီတစ္ဦး ျဖစ္ျပီး ဘဂၤါလီျပသနာကို ေရွ႕တန္းတင္ကာ လူထု စည္းရုံးမႈေတြ အျမဲ ျပဳလုပ္ေလ့ရွိပါတယ္။ ေဒါက္တာေအးေမာင္ဟာ ၾကံ့ခိုင္ေရးပါတီ၊ စစ္တပ္နဲ ့ အလြမ္းသင့္သူ တစ္ဦး ျဖစ္တာေၾကာင္ ့ ေဒါက္တာေအးေမာင္အေပၚ ရခုိင္ႏိုင္ငံေရးအသိုင္းအ၀န္းရဲ႕ ေထာက္ခံမႈ မရွိေလာက္ နည္းပါးပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ေဒါက္တာေအးေမာင္ရဲ႕ လူထုစည္းရုံးေရး ေျပာင္ေျမာက္မႈေတြ၊ ေရွ႕ေနာက္ မၾကည့္ပဲ ရခုိင္ျပည္သူေတြဖက္က ရဲ့ရဲ့၀ံ့၀ံ့ ေျပာဆိုမွဳေတြေၾကာင့္ ရခုိင္လူထုအမ်ားစုက ေဒါက္တာေအးေမာင္ဟာ ရခုိင္လူထုေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္တယ္။သူတို ့ရဲ့ အနာဂတ္အတြက္ ေမ်ာ္လင့္ခ်က္ေပးႏိုင္သူတစ္ဦး ျဖစ္တယ္လို ့ ယုံၾကည္ေနၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လို ့ေဒါက္တာေအးေမာင္ရဲ့သား ဦးတင္ေမာင္၀င္းကို ရခုိုင္ျပည္သူေတြက ပုံေအာ မဲေပးခဲ့ၾကတာ လို ့ေျပာလို ့ရပါတယ္။
တကယ္ေတာ ့ ရေသ့ေတာင္ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ANP ပါတီ နဲ ့ ALD ပါတီတို ့ဟာ ဦးတင္ေမာင္၀င္းနဲ ့ ယွဥ္ျပိဳင္တယ္ဆိုတာထက္ ေဒါက္တာေအးေမာင္နဲ႔ ယွဥ္ျပိဳင္ပြဲလို ့ ေျပာလို ့ရပါတယ္။
ျပီးခဲ့တဲ ့ ရက္ပိုင္းက ေဒါက္တာေအးေမာင္ကို ရုံးထုတ္လာစဥ္ ရေသ့ေတာင္ၾကား ျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ရေသ့ေတာင္ျပည္သူေတြက သူ ့ရဲ႕ သား ဦးတင္ေမာင္၀င္းကို မဲမေပးဘူးဆိုရင္ ႏိုင္ငံေရးေလာကမွာ မေနတာ့ဘူး လို ့ လည္း ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ေဒါက္တာေအးေမာင္ရဲ့စကားဟာ ဦးတင္ေမာင္၀င္း မဲဆြယ္စည္းရုံးေရးအတြက္ တြန္းအားျဖစ္ခဲ့သလို၊ ေရြးေကာက္ပြဲရလာဒ္အေပၚ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေစခဲ့တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။
ရခုိင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ( ALD) အတြက္ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးေနာက္ ပထမဆုံးအႀကိမ္ ရေသ့ေတာင္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ရခုိင္ျပည္သူလူထုနဲ႔ ထိေတြ႔ခြင့္ ရရွိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ရခုိင္ အမ်ဳိးသားပါတီ (ANP) အတြင္း အကြဲအၿပဲေၾကာင့္ ပါတီမွ ထုတ္ပယ္ခံခဲ့ရလို ့ ရခုိင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ပါတီ နာမည္နဲ႔ ျပန္လည္မွတ္ပုံတင္ခဲ့ပါတယ္။
ရခုိင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ( ALD) အေနနဲ ့ မဲဆြယ္စည္းရုံးေရးကို အင္တိုက္အားတိုက္ လုပ္ခဲ့ၾကေပမယ့္၊ ေရြးေကာက္ပြဲရလာဒ္ကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ရခုိင္လူထုရဲ ့ ေထာက္ခံမႈဟာ အနည္းဆုံး ပါတီျဖစ္ေနပါတယ္။
အထူးသျဖင့္ ရခုိင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ( ALD) ပါတီထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္အမ်ားစုဟာ ရန္ကုန္မွာ ေနထိုင္ ေနသူေတြျဖစ္ကာ ပါတီစည္းရုံးေရးလုပ္မွသာ ရခုိင္ျပည္နယ္ကို လာေရာက္ၾကသူေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရခုိင္လူထုေတြက ALD ပါတီထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြကို ရခုိင္ျပည္နယ္က ဒုကၡေတြကို ေအးအတူ၊ ပူအမွ် အတူခံစားေနၾကတယ္လို႔ မျမင္ၾကပါဘူး။ ေရေပၚဆီ ပါတီႏိုင္ငံေရးသမားေတြလို႔သာ ျမင္ၾကပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ရခုိင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ( ALD) ပါတီဟာ NLD ပါတီရဲ႕ ေျပာသမွ်ကို နားေထာင္တယ္၊ NLD ပါတီ ေနာက္လိုက္ပါတီလို႔ ရခုိင္လူထုရဲ႕ထင္ျမင္ခ်က္ေတြကို ALD ပါတီထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြက သတိျပဳမိ ဖို ့လိုပါတယ္။ ဒီအခ်က္ေတြေၾကာင့္ ရေသ့ေတာင္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ရခုိင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ( ALD) အတြက္ ရခုိင္လူထုေထာက္ခံမႈ အားနည္းေနတာ ျပသလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။
အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ ့ခ်ဳပ္ ( NLD) ပါတီအေနနဲ ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေတာင္ပိုင္းနဲ ့ ေျမာက္ပိုင္းၾကားမွာ မတူညီမႈေတြ ရွိတာေၾကာင့္ ရေသ့ေတာင္ၾကားျဖတ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ႐ႈံးနိမ့္မယ္လို ့ ယူဆၿပီးသားျဖစ္ပါ လိမ့္မယ္။ ရခုိင္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔ကို ဦးေဆာင္ဖြဲ ့စည္းထားတဲ့ NLD ပါတီအတြက္ေတာ့ ရေသ့ေတာင္ ၾကားျဖတ္မွာ ရႈံးနိမ့္ခဲ့ေပမယ့္ အေရးမပါလွပါဘူး။
ရခုိင္လူထုက NLD ဦးေဆာင္တဲ ့ ရခုိင္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ ့ဟာ ဘဂၤါလီေတြကို ဦးစားေပးေနကာ ရခုိင္ျပည္ သူေတြကို လ်စ္လ်ဴရွဳထားတယ္၊ သူတို႔ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ ေဒါက္တာေအးေမာင္နဲ႔ ရခုိင္လူငယ္ေတြကို ဖမ္းဆီး ထားမႈေတြေၾကာင့္ NLD ပါတီအေပၚ အယုံအၾကည္မရွိပါဘူး။ ဒါေတြေၾကာင့္ ရေသ့ေတာင္ၾကားျဖတ္ ေရြးေကာက္ပြဲက ရခုိင္ျပည္သူလူထုရဲ့ သေဘာထားကို ခ်ျပလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ရခုိင္ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြအေနနဲ႔ လက္ရွိ ရခုိင္ႏိုင္ငံေရးပကတိအေျခအေနကို မွန္မွန္ကန္ကန္ ျပည္လည္သုံးသပ္ ကာ ပါတီတြင္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ လုပ္ဖို႔လိုအပ္သလို၊ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ႀကိဳတင္ ျပင္ဆင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ အဲဒီလိုမွ မဟုတ္ရင္ေတာ့ ေနာက္ထပ္ က်ရွဳံးမႈနဲ႔ ႀကဳံေတြ ့ရဦးမွာပါ။
တကယ္လို႔ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီနဲ ့ ရခုိင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ပါတီတို႔ မဟာမိတ္ ဖြဲ႔စည္းမယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ ဗမာျပည္မပါတီေတြနဲ ့ ယွဥ္ၿပိဳင္ရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေဒါက္တာေအးေမာင္ ဦးေဆာင္ေနတဲ့ ရခုိင္ဦးေဆာင္ပါတီနဲ ့ အႀကိတ္အနယ္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ထြန္းေခ်(ေက်ာက္ျဖဴ)
