ေက်ာ္၀င္း ( ေက်ာက္ျဖဴ )ေရးသားသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ဇူလိုင္လကုန္ပိုင္းက ေက်ာက္ျဖဴ သံဇစ္ျမစ္မွာ ေရနံပါ၀င္မွဳလို႔ ယူဆရတဲ့ ေရထုအမဲ ေရာင္ ေျပာင္းလဲမႈ ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီးေနာက္ ေဒသခံေတြၾကားမွာ စိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ျဖစ္ လာခဲ့ပါတယ္။ ၎ေရနမူနာကိုယူကာ စိမ္းလန္းအမိေျမဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအသင္းရဲ႕ ဓါတ္ခြဲခန္းတြင္ စမ္းသပ္ခဲ့ရာမွာ ေရညစ္ညမ္းမႈ အလြန္ျမင့္မားေနၿပီး လူႏွင့္ေရသတၱဝါမ်ား အႏၱရာယ္ရွိႏုိင္တဲ့ စံႏႈန္း သတ္မွတ္ခ်က္ထက္ ေက်ာ္ေနတာကို ေတြ႕ရွိေၾကာင္း ဓါတ္ခြဲခန္းရလဒ္ကို ၾသဂုတ္လ (၁၇)ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။
အစိုးရဘက္နဲ႔ တရုတ္ကုမၸဏီဘက္က ဆီေငြ႔သန္းျခင္း၊ အနံ႔ရျခင္းမရွိေသာေၾကာင့္ ေရနံမျဖစ္နိုင္ ေၾကာင္း ပင္လယ္ေအာက္ေျခတြင္ တစ္ခုခုျဖစ္ေနနိုင္ျခင္းေၾကာင့္ ေရနံပါ၀င္မႈမရွိပါဘူး၊ ျပည္နယ္ ဓာတ္ခြဲခန္းသို႔ ပို႔ၿပီး စစ္ေဆးမယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေပမယ့္ တရုတ္စီမံကိန္းနဲ႔ ပတ္သက္မႈရွိနိုင္တယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ယူဆေနၾကပါတယ္။
ဒီအျဖစ္အပ်က္ဟာ သံဇစ္ျမစ္မွ အခ်က္ေပး ေခါင္းေလာင္းေခါက္လိုက္သလို ေဒသခံေရလုပ္သား မ်ား၏ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းနဲ႔ လုပ္ကိုင္စားေသာက္မႈကို ၿခိမ္းေျခာက္လိုက္တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
ကုလားနဲ႔ ငါးကို ေနာင္အခါ အရုပ္ဆြဲျပရမယ္လို႔ ရခိုင္ စကားပံုတစ္ခုရွိပါတယ္။ လူသားေတြ ေလာဘ ေၾကာင့္ ငါးေတြကို စည္းကမ္းမဲ့ ဖမ္းဆီး ေရာင္း၀ယ္မႈျဖစ္လာရင္ ငါးမ်ိဳးစိတ္ေတြ ေပ်ာက္ကြယ္သြား ႏိုင္တယ္။ ေနာင္တစ္ခ်ိန္မွာ ငါးမျမင္ဖူးသူေတြကို ငါးဆိုတာ ဘယ္လို ပံုသ႑ာန္မ်ိဳးျဖစ္တယ္ဆိုတာ အရုပ္ဆြဲျပရမယ္လို႔ ေရွးပညာရွိေတြက ဆင္ျခင္ႏိုင္ေအာင္ သတိေပးထားၿပီး စကားပံုတစ္ခု ထားရစ္ခဲ့ တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ကုလားနဲ႔ငါး စကားပံု ဆိုေပမယ့္ ဒီေနရာမွာ ကုလားနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အဓိက ထား ေဖာ္ျပလိုျခင္းမဟုတ္၍ ခ်န္လွပ္ထားခဲ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ယင္းစကားပံုနဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီး ရခိုင္ေဒသခံေတြၾကားမွာလည္း မၾကာေသးမီႏွစ္မ်ားအတြင္းက လူအမ်ား စု ခန္႔မွန္းခဲ့ၾကတာ တစ္ခုရွိပါတယ္။ ေရနံတင္ဆိပ္ကမ္းမွ အညစ္အေၾကးမ်ား၊ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ား ျဖစ္ ေပၚလာရင္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ငါးရွားပါးလာလိမ့္မယ္လို႔ လူေျပာမ်ားခဲ့ပါတယ္။ ေရနံသေဘၤာ တစ္ႀကိမ္ ၀င္လွ်င္ ေရနံဆီႏွစ္စက္ခန္႔မွ်သာ ေရထဲကိုက်လာမည္ဆိုရင္ေတာင္ (၅)ႏွစ္ေလာက္ၾကာရင္ ပင္လယ္ ျပင္ ညစ္ညမ္းႏိုင္ၿပီး ငါးမ်ိဳးစိတ္မ်ား ရွားပါးလာႏိုင္တယ္လို႔ ေဒသခံမ်ားၾကားမွာ ခန္႔မွန္းၾကပါတယ္။
၂၀၁၇ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ(၉)ရက္ေန႔က ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕နယ္၊ မဒဲကြ်န္း တရုတ္ေရနံတင္ဆိပ္ကမ္းတြင္ တူရကီႏိုင္ငံ CEYHAN ဆိပ္ကမ္းမွ MT UNITED DYNAMIC အမည္ရွိ တရုတ္ေရနံတင္သေဘၤာ ေရနံစိမ္း တန္ခ်ိန္ (၁၅၀၀၀၀)ကို တင္ေဆာင္လာၿပီး ပထမဆံုးအၾကိမ္ စတင္ဆိုက္ကပ္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၈ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လအထိ ေရနံတင္သေဘၤာ (၄၆)စီးအထိ ရွိၿပီးျဖစ္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ အစပိုင္း တြင္ ေရနံစိမ္းတန္ခ်ိန္ (၁၅၀၀၀၀) ဝန္းက်င္ခန္႔ တင္ေဆာင္ေသာ သေဘၤာမ်ားသာ ၀င္ေရာက္ခဲ့ေပ မယ့္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေရနံစိမ္းတန္(၂၇၀၀၀၀)ခန္႔ရွိ သေဘၤာမ်ား ၀င္ေရာက္ေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ေရနံတင္သေဘၤာ၀င္ေရာက္ၿပီး တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာလာတဲ့အခါမွာေတာ့ ရခိုင့္စကားပံုနဲ႔ ေဒသခံမ်ား၏ ေရနံတင္ဆိပ္ကမ္းေၾကာင့္ ျမစ္ေခ်ာင္း၊ ပင္လယ္ျပင္ ေရထုညစ္ညမ္းၿပီး သားငါးရွားပါလာမည့္ ခန္႔မွန္း ေျပာဆိုခ်က္မွာ တကယ္ပဲ မွန္ကန္လာေနၿပီလို႔ ဆိုရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕နယ္၊ မဒဲကြ်န္း ေရနက္ဆိပ္ကမ္းအထက္ပိုင္း ေရနံဆီအေရာင္ျဖစ္ေပၚေနေသာ ျမစ္ေခ်ာင္းေရမ်ားမွာ ေရနံတင္သေဘၤာ ေရနံကန္မ်ားကို ေဆးေၾကာျပီး မသန္႔ရွင္းတဲ့ေရမ်ားကို ျမစ္ထဲသို႔ စြန္႔ပစ္တာေၾကာင့္ အမဲေရာင္ ေရအေရာင္ျဖစ္ေနတာလို႔ ေဒသခံေတြၾကားမွာ ယူဆေနၾကပါတယ္။
ေရအေရာင္ေျပာင္းမွဳျဖစ္ေပၚေနေသာ ေနရာသို႔ ေက်ာက္ျဖဴေဒသခံအခ်ိဳ႕ ဇူလိုင္(၂၇)ရက္ေန႔က သြား ေရာက္ ၾကည့္ရႈခဲ့ၾကသည္။ ထိုေနရာမွ ေရနမူနာကို ေရသန္႔ပုလင္းျဖင့္ ခပ္ယူလာၿပီး ခဏအၾကာတြင္ ေရအနည္ထိုင္သြားၿပီး တစ္ညအၾကာတြင္ ေရမွာအပုပ္နံ႔ထြက္ေၾကာင္း သိရသည္။
ထိုသတင္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းၿပီး ဇူလိုင္(၂၈)ရက္ေန႔တြင္ ေက်ာက္ျဖဴခရိုင္အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး၊ ၿမိဳ႕ နယ္အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး၊ ၿမိဳ႕နယ္ဆိပ္ကမ္းအာဏာပိုင္မွ တာ၀န္ရွိသူမ်ား၊ အမွတ္(၂) ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္၊ သစ္ေတာအရာရွိ၊ ျမန္မာ့ေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔လုပ္ငန္းမွ ကိုယ္စား လွယ္၊ SEAOP ကုမၸဏီမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ား သြားေရာက္ၾကည့္ရႈ စစ္ေဆးခဲ့သည္။ မဒဲကၽြန္းဆိပ္ကမ္း၏ ေရဆန္ဘက္ (၅) မိုင္ခြဲခန္႔အကြာ ပန္းေတာင္းေကြးျမစ္ျပင္သို႔ေရာက္ခ်ိန္ ေရအေရာင္သည္ အျခားေန ရာမ်ားႏွင့္မတူဘဲ ကြဲျပားလ်က္ရွိေသာေၾကာင့္ ၾကည့္ရွဳစစ္ေဆးရာ ဆီေငြ႔သန္းျခင္း၊ အနံ႔ရျခင္းမရွိ ေသာေၾကာင့္ ေရနံမျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ပင္လယ္ေအာက္ေျခတြင္ တစ္ခုခုျဖစ္ေနနိုင္ျခင္းေၾကာင့္ ေရနမူနာ အား ျပည္နယ္ဓာတ္ခြဲခန္းသို႔ ပို႔၍ စစ္ေဆးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း စြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာန ေဖ့စ္ဘုတ္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ျပည္နယ္ဓာတ္ခြဲခန္းမွ ရရွိတဲ့ အေျဖရလဒ္ကိုေတာ့ တစ္လနီးပါး ၾကာလာေပမယ့္ မသိရေသးပါ။
ၿပီးခဲ့တဲ့လတုန္းက စစ္ေတြတကၠသိုလ္ကလည္း ေက်ာက္ျဖဴ သံဇစ္ျမစ္က ေရနမူနာကိုယူၿပီး ဓာတ္ခြဲ စမ္းသပ္ေနတယ္လို႔ သတင္းၾကားခဲ့ေပမယ့္ ရလဒ္ထြက္လာတာကိုေတာ့ မၾကားရေသးပါ။
ေနျပည္ေတာ္ လွ်ပ္စစ္ႏွင့္ စြမ္းအင္ဝန္ႀကီးဌာန(႐ံုးခ်ဳပ္)တြင္ ၾသဂုတ္လ ၁၂ ရက္ေန႔က ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ သတင္းစာ႐ွင္းလင္းပြဲတြင္ မဒဲကြ်န္းျမစ္ ညစ္ညမ္းေရတြင္ ဆီေငြ႕သန္းျခင္း၊ ဆီအနံမ်ားမ႐ွိသည့္အ တြက္ ေရနံပါဝင္မႈမ႐ွိေၾကာင္း ထိုေရမ်ား ညစ္ညမ္းေနမႈမွာ ေရစီးအ႐ွိန္ျပင္းထန္မႈေၾကာင့္ ေရေအာက္ ၾကမ္းျပင္ႏွင့္ ေက်ာက္ေဆာင္မ်ားၾကားတြင္ တြယ္ကပ္ေနသည့္ ေရေမွာ္မ်ားႏွင့္ ႏုန္းအမႈိက္မ်ား ေရျပင္ ေပၚသို႔ ေပၚလာျခင္းျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း လွ်ပ္စစ္ႏွင့္စြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာနမွ ဒုတိယအၿမဲတမ္းအတြင္းဝန္ ဦးေဌးေအာင္မွ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
ေက်ာက္ျဖဴ သံဇစ္ျမစ္မွ ျဖစ္ရိုးျဖစ္စဥ္မဟုတ္ေသာ ျမစ္ျပင္အေရာင္ ေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္သူ ေတြၾကားမွာ စိုးရိမ္တစ္ႀကီးျဖစ္လာၾကပါတယ္။ ကုမၸဏီ၏ တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈကို ပကတိအေျခ အေနက ေဖာ္ျပလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈ အားနည္းသည့္ ပံုစံနဲ႔ ေရွ႕ဆက္သြား မယ္ဆိုရင္ အားနည္းခ်က္ လိုအပ္ခ်က္ အမ်ားအျပားရွိေနတဲ့ ေက်ာက္ျဖဴအထူးစီးပြားေရးဇုန္ အပါအ ၀င္ စီမံကိန္းႀကီးမ်ားအေပၚ ေဒသခံမ်ား၏ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမွာ ေလ်ာ့မသြားသည့္အျပင္ ပိုတိုးလာေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေက်ာက္ျဖဴ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ၾသဂုတ္လ( ၃ )ရက္တြင္ ထပ္မံ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးခဲ့ၿပီး ရရွိလာ ေသာ ေရနမူနာကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ စိမ္းလန္းအမိေျမဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအသင္း၏ ဓါတ္ခြဲခန္းတြင္ စမ္းသပ္ စစ္ေဆးရန္ ေပးပို႔ခဲ့ပါတယ္။ 
ၾသဂုတ္လ(၁၇)ရက္ေန႔တြင္ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕နယ္၊ မေဒးကၽြန္းအေနာက္ေျမာက္ဘက္၊ သံဇစ္ျမစ္ေရ ကို စမ္းသပ္စစ္ေဆးခဲ့ရာ ေရညစ္ညမ္းမႈ အလြန္ျမင့္မားေနျပီး လူႏွင့္ေရ သတၱဝါမ်ား အႏၱရာယ္ရွိႏုိင္ေသာ စံႏႈန္းသတ္မွတ္ခ်က္ထက္ ေက်ာ္ေနသည္ကိုေတြ႕ရွိေၾကာင္း ဓါတ္ခြဲခန္း ရလဒ္ကို ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။
စြမ္းအင္၀န္ၾကီးဌာနရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္နဲဲ႔ စိမ္းလန္းအမိေျမဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအသင္းရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ မွာ သိသိသာသာ ကြဲလြဲေနတာကို ေတြ႔ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေက်ာက္ျဖဴ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ ေပးပို႔လာေသာ ေရနမူနာ၏ ရူပ၊ ဓာတုဂုဏ္ သတိၱ ၁၆မ်ိဳးကို စမ္း သပ္ စစ္ေဆးခဲ့ရာ သတ္မွတ္စံႏႈန္းထက္ ခဲဓါတ္မွာ ၁၀ ဆ၊ ဖီေနာဓါတ္မွာ ၂၆ ဆ မ်ားေနသည့္ကိုေတြ႔ ရွိရသည္။ အဆိုပါေဒသ၌ ၂ မိုင္အက်ယ္ခန္႔ရွိ မဲညစ္ေနေသာေရျပင္ကို ေတြ႔ရွိရသည့္အတြက္ ေဒသခံ မ်ားစိုးရိမ္မႈ ျမင့္မားလာၿပီးေနာက္ ၾသဂုတ္လ ၃ရက္တြင္ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးရာမွ ရရွိလာ ေသာေရနမူ နာကို ရန္ကုန္ျမိဳ႕ စိမ္းလန္းအမိေျမဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အသင္း၏ ဓါတ္ခြဲခန္းတြင္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးခဲ့ တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ခဲဓါတ္ (Lead) ကို သဘာ၀ေက်ာက္ေဆာင္ ေက်ာက္သားမ်ားကြဲအက္ျခင္း၊ သဘာ၀တြင္းထြက္မ်ား ေလာင္ကၽြမ္းျခင္းတို႕မွေတြ႕ရွိႏုိင္သည္။ ထို႔အျပင္ ေရနံ ႏွင့္ သဘာ၀ဓါတ္ေငြ႕ ထုတ္လုပ္ျခင္း၊ ဓါတ္ဆီ၊ ဒီဇယ္ထုတ္လုပ္ ရာ တြင္ Leaded Gasolineထုတ္လုပ္ၾကျခင္း၊ သတၱဳတူးေဖာ္ျခင္း၊ သေဘၤာေဆးစက္ ရံုႏွင့္ အျခားစက္မႈလက္မႈလုပ္ငန္း အမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔ေၾကာင့္လည္း ခဲဓါတ္ညစ္ညမ္းမႈျဖစ္ေပၚေစႏုိင္သည္။ ဖီေနာဓါတ္သည္ ေက်ာက္မီးေသြး၊ ကတၱရာႏွင့္ ေရနံတို႕မွထြက္ရွိေသာ ဓါတ္ေပါင္းျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ ၎တို႔ႏွင့္ ဆုိင္ေသာလုပ္ငန္းမ်ားမွာလည္း ဖီေနာဓါတ္ၾကြင္းမ်ား ထြက္ရွိႏုိင္သည္။ ထို႔အျပင္ ပိုးသတ္ ေဆးစက္ရံုမ်ား၊ ပလတ္စတစ္စက္ရံုမ်ား၊ ဆပ္ျပာစက္ရံုမ်ား၊ ေဆးဝါးစက္ရံုမ်ားတြင္ ဖိေနာ ဓါတ္ပစၥည္း ကို အသံုးျပဳၾကသည္။ သို႔ျဖစ္၍ လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနေသာ ေရ ညစ္ညမ္းမႈမွာ အဆိုပါလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္မႈရွိ၊မရွိ ဆက္လက္စံုစမ္း ျပဳလုပ္သင့္ေၾကာင္း စိမ္းလန္းအမိေျမဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအသင္းမွ အၾကံျပဳထားပါတယ္။
ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕နယ္ရွိ သံဇစ္ ျမစ္ေရမ်ား ညစ္ညမ္းမႈႏွင့္ အေရာင္ေျပာင္းလဲမႈမွာ ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ အမ္း ၿမိဳ႕နယ္အထိ ပ်ံႏွံ႔ခဲ့ၿပီး ရခိုင္လူထုအၾကားတြင္ စိုးရိမ္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚေနပါတယ္။ သံဇစ္ျမစ္နဲ႔ ပတ္၀န္း က်င္ ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားမွာ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ေရလုပ္သားမ်ားမွာလည္း စိုးရိမ္မႈေတြ တိုးပြားလာေနပါတယ္။ ယင္းျဖစ္ရပ္ေၾကာင့္ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕နယ္ သာမက ရခိုင္ျပည္နယ္တစ္ခုလံုးအေပၚ သက္ေရာက္မႈ ရွိလာ ႏိုင္ပါတယ္။
ေရလုပ္ငန္းနဲ႔ စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ အဓိကစီးပြားေရးျဖစ္သလို အသက္ေသြးေၾကာ လည္းျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၆ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ(၃)ရက္ေန႔ကတည္းက ေရနံသေဘၤာႀကီးေတြ၀င္ေရာက္ ႏိုင္ဖို႔အတြက္ လမ္းေၾကာင္းရွင္းသည့္အေနျဖင့္ သံဇစ္ျမစ္တစ္ေလွ်ာက္ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕ေအာက္ဘက္ ကေန မဒဲကြ်န္းထိ အနံ မီတာ ၃၀၀ အတြင္း ငါးမဖမ္းရန္ တားျမစ္ခဲ့ပါတယ္။ ၎ေနရာတြင္ ငါးဖမ္းဆီး ခြင့္ ပိတ္ပင္ထားျခင္းမွာ ေရနံစိမ္းတင္သေဘၤာမ်ား ၀င္ထြက္သြားလာရန္ႏွင့္ ငါးဖမ္းသမားမ်ားအေပၚ အႏၱရာယ္ တစ္စံုတစ္ခုမျဖစ္ေစရန္လို႔ တာ၀န္ရွိသူ တစ္ဦးကေျပာပါတယ္။ ယင္းတားျမစ္ခ်က္ေၾကာင့္ ငါးဖမ္းသမား အမ်ားအျပားမွာလည္း လုပ္ကြက္ေပ်ာက္ဆံုးၿပီး မ်ားစြာ ထိခိုက္နစ္နာခဲ့ရပါတယ္။
ကုမၸဏီဘက္ကလည္း ဆံုးရံႈးနစ္နာသည့္ ေရလုပ္သားမ်ားကို တာ၀န္ယူေျဖရွင္းမႈ တစ္ခုမွ မလုပ္ခဲ့တာ ကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ယခုတစ္ၾကိမ္ သံဇစ္ ျမစ္ေရမ်ား ညစ္ညမ္းမႈႏွင့္ ေရထုအေရာင္ေျပာင္းလဲမႈ ထပ္မံၾကံဳေတြ႔လာရတာကေတာ့ ေရလုပ္သားမ်ားအေပၚ တစ္ပူေပၚ ႏွစ္ပူဆင့္ တာလို႔ ေျပာရမွာျဖစ္ပါတယ္။
သံဇစ္ျမစ္မွာ ေရအေရာင္ေျပာင္းလဲမွဳ ျဖစ္ေပၚလာေနာက္ မဒဲကြ်န္းတ၀ိုက္နဲ႔ ပန္းေတာင္းေကြးျမစ္တ၀ိုက္ ငါးဖမ္းသမားမ်ားကို သြားေရာက္ ေလ့လာေမးျမန္းခဲ့ရာ မၾကံဳစဖူး ပုဇြန္အမ်ားအျပား ရရွိၾကတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ ငါးရရွိမွဳမွာ ပံုမွန္လို႔ဆိုရေပမယ့္ ဂဏန္းေထာင္သူအမ်ားစုမွာ ဂဏန္းရရွိမွဳ လံုး၀ က်ဆင္းသြားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ငါးဖမ္းပိုက္ေတြမွာလည္း ေရနံေခ်းရည္လို အေရာင္စြန္းထင္းမွဳ ျဖစ္ေပၚခဲ့တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။
‘‘အဲဒီအေရာင္ေတြ ငါးဖမ္းပိုက္ေတြကို စြန္းထင္းသြားေတာ့ တစ္ႀကိမ္ ႏွစ္ႀကိမ္ေဆးေၾကာလို႔ေတာင္ ေပ်ာက္မသြားဘူး။ အဲဒီအေရာင္ စြန္းထင္းသြားတဲ့အတြက္ ငါးဖမ္းပိုက္က အနံ႔ေတာ္ေတာ္ထြက္တယ္။ ရက္ေပါင္း (၂၀)ေလာက္ရွိၿပီ ပိုက္မွာ ခုေတာင္ အေရာင္မေပ်ာက္ေသးဘူး။ ဒီလမွာေတာ့ ပုဇြန္ေတြအမ်ားအျပားရတယ္ဆိုေပမယ့္ ေနာက္လေတြမွာ ဘယ္လိုျဖစ္လာမလဲ မသိေသးဘူး’’ဟု ပန္းေတာင္းေကြးျမစ္တြင္ ေနထိုင္ျပီး ငါးဖမ္းေနသူ တစ္ဦးကေျပာသည္။
သံဇစ္ျမစ္မွာ ေရထုညစ္ညမ္းမွဳျဖစ္ေပၚခဲ့ျပီးေနာက္ ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ ပုဇြန္ေတြရရွိမွဳ မ်ားျပားခဲ့ျခင္းမွာ အဆိပ္သင့္၍ ထြက္ေျပးေနၾကတာေၾကာင့္ ျဖစ္နိုင္ေျခရွိျပီး ေနာက္လေတြမွာ ငါးပုဇြန္ရရွိမွဳ က်ဆင္းလာေနတယ္လို႔ ယူဆေနၾကပါတယ္။ ေရထုညစ္ညမ္းမွဳျဖစ္ေပၚလာျပီးေနာက္ သံဇစ္ျမစ္ ပတ္၀န္းက်င္မွာ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ေရလုပ္သားမ်ားနဲ႔ စားသံုးသူ လူထုအေပၚ ဘယ္လို သက္ေရာက္မွဳေတြ ဆက္ျဖစ္လာမလဲဆိုတာကလည္း စိုးရိမ္စရာျဖစ္ေနပါတယ္။
ေက်ာက္ျဖဴ သံဇစ္ျမစ္သည္ ေဒသခံမ်ား၏ အသက္ေသြးေၾကာျဖစ္သလို အနာဂါတ္လည္းျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရအေနျဖင့္ သံဇစ္ျမစ္ ေရထုညစ္ညမ္းမွဳကို ပြင့္လင္းျမင္သာစြာျဖင့္ ထိထိေရာက္ေရာက္ ေျဖရွင္းရန္လိုအပ္ျပီး ယခုကဲ့သို႔ျဖစ္ရပ္မ်ိဳး ထပ္မံေပၚေပါက္မလာေအာင္ ျပင္ဆင္ ၾကပ္မတ္ ရန္လိုအပ္ပါတယ္။ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္နွင့္ မသန္႔ရွင္းေသာ ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ား၏ ေဂဟစနစ္ပ်က္စီးျခင္းေၾကာင့္ ေရထုေရညစ္ညမ္းမွဳမွ ရရွိေသာ အေျခအေနဆိုးက်ိဳးကို မေရာက္ရွိရန္ ျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္သင့္ပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ပါသည္။
