ခင္သရဖီဦး ေရးသားသည္။
ကမၻာေပၚတြင္ ၃ စကၠန္႔တုိင္းမွာ ၁၈ ႏွစ္ေအာက္ မိန္းကေလးတစ္ေယာက္စီဟာ အိမ္ေထာင္ျပဳေနၾကရပါတယ္။ ဒီအေျခအေနအတိုင္း ဆက္သြားမယ္ဆိုရင္ သကၠရာဇ္ ၂၀၃၀ ခုႏွစ္ကို ေရာက္တဲ့အခါ ကေလးအရြယ္မွာတင္ အိမ္ေထာင္ခ်ေပးခံရတဲ့ မိန္းကေလးငယ္ အေရအတြက္ဟာ တစ္ႏွစ္အတြင္း ၁၀ သန္းနီးပါး ရွိလာမွာျဖစ္တယ္လို႔ Save The Children ရဲ႕ မိန္းကေလးငယ္မ်ားေန႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကေလးသူငယ္မ်ား အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္နဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ (ကေလးသူငယ္မ်ား အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ) စာခ်ဳပ္ကို ၁၉၉၁ ခုႏွစ္မွာ စၿပီးအတည္ျပဳ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီစာခ်ဳပ္အရ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ မျပည့္ေသးသူေတြကို ကေလးေတြလို႔ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ ကေလးအရြယ္မွာ အိမ္ေထာင္ျပဳတာဟာ ပညာေရးမွာ အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေပၚေစသလို အသက္မျပည့္မီ ကေလးမီးဖြားျခင္းေၾကာင့္လည္း ေသဆံုးသည္အထိ အႏၲရာယ္ရွိေစႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။
အသက္ ၁၈ ႏွစ္ေအာက္ မိန္းကေလးတစ္ေယာက္ဟာ အိမ္ေထာင္ျပဳၿပီး ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႔ ကိုယ္၀န္ရွိလာတဲ့အခါ ပထမဆံုး ကေလးပ်က္က်ႏိုင္ေျခမ်ားၿပီး ၀မ္းဗိုက္ထဲမွာ လြယ္ထားရတဲ့ သေႏၶသားကို ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ကို မသိနားမလည္တဲ့အခါ ကေလးရဲ႕ အဟာရျပည့္၀ေရးအတြက္ ေကာင္းမြန္စြာ စားေသာက္မႈေတြ မရွိတာေၾကာင့္ မိခင္ေသႏႈန္း၊ ကေလးေသႏႈန္းေတြ ျမင့္တက္လာတာျဖစ္တယ္လို႔ က်န္းမာေရးဆရာ၀န္ေတြက ဆိုၾကပါတယ္။
အသက္အ႐ြယ္အားျဖင့္ ၁၈ ႏွစ္ မျပည့္ေသးတဲ့ မိန္းကေလးတစ္ေယာက္ဟာ အိမ္ေထာင္ျပဳၿပီး ကိုယ္၀န္႐ွိလာမယ္ဆိုရင္ မိခင္အတြက္ အႏၲရာယ္မ်ားသလို ေမြးလာမယ့္ ကေလးအတြက္လည္း ဆိုးက်ိဳးေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၾကက္ေျခနီအသင္းစီမံခ်က္မွ ေဒါက္တာ ေက်ာ့သာစိန္က ဆိုပါတယ္။
“မိခင္ကိုယ္တိုင္က အသက္ မျပည့္ေသးတဲ့အတြက္ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲအ႐ြယ္ေလးမွာပဲ ကိုယ္၀န္ လြယ္ထားတဲ့အခါက်ေတာ့ ေမြးလာမယ့္ကေလးေတြ လူစဥ္မမီွေမြးတာမ်ားမယ္။ ေပါင္ (အေလးခ်ိန္) မျပည့္တဲ့ ကေလးေတြ ေမြးလာမယ္။ က်ပ္(ဦးေႏွာက္မဖြံ႕ၿဖိဳး)မျပည့္တဲ့ ကေလးေတြ ေမြးလာမယ္။ ေနာက္ၿပီး အာေခါင္ကြဲ၊ ႏႈတ္ခမ္းကြဲ၊ ကိုယ္လက္အဂၤါ မျပည့္စံုတဲ့ ကေလးေတြ ေမြးလာမယ္” လို႔ ေဒါက္တာ ေက်ာ့သာစိန္က ေျပာပါတယ္။
မိခင္ေတြဆိုရင္ ငယ္လြန္းတဲ့အတြက္ ကိုယ္၀န္ႀကီးရင့္လာရင္ ဗိုက္က တျဖည္းျဖည္း ႀကီးလာမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခါ သူတို႔ရဲ႕ သားအိမ္တို႔၊ တင္ပါးဆံုအ႐ိုးတို႔၊ တင္႐ိုးကြင္းေတြဟာ ပံုမွန္အတိုင္း ႀကီးထြားလာတဲ့ အခ်ိန္ကို မေရာက္ႏိုင္ေသးတဲ့အတြက္ ဗိုက္ထဲမွာ ကေလးရဲ႕ႀကီးထြားမႈဟာ အခက္အခဲ႐ွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကေလးေတြ အမ်ားအားျဖင့္ ေသၾကတယ္လို႔လည္း သူမက ဆက္ေျပာပါတယ္။
မိန္းကေလးေတြ အပ်ိဳေဖာ္၀င္စအခ်ိန္ဟာ တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး မတူၾကဘဲ အခ်ိဳ႕က အသက္ ၁၀ ႏွစ္၊ ၁၁ ႏွစ္မွာ အပ်ိဳေဖာ္၀င္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီမိန္းကေလးဟာ အ႐ြယ္ေရာက္ၿပီ၊ အိမ္ေထာင္ျပဳလို႔ရၿပီ ဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။
မိန္းကေလးေတြရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးလာတဲ့အခ်ိန္ဟာ အသက္ ၁၃ ႏွစ္၊ ၁၄ ႏွစ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ခႏၶာကိုယ္ဟာ တစ္ခါတည္း ႀကီးထြားလာတာ မဟုတ္တဲ့အတြက္ အဲဒီ မိန္းကေလးေတြကို တကယ္အ႐ြယ္ေရာက္တဲ့ သူေတြလို႔ သတ္မွတ္လို႔မရႏိုင္ပါဘူး။ မိန္းကေလးတစ္ဦးရဲ႕ ႀကီးထြားႏႈန္း(ေဟာ္မႈန္း)ဟာ တျဖည္းျဖည္း ႀကီးထြားလာေနဆဲပဲဆိုတာ ေတြ႕ရမွာပါ။
အသက္မျပည့္ဘဲ အိမ္ေထာင္ျပဳျခင္း
မိန္းကေလးေတြမွာ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ မျပည့္ခင္အခ်ိန္ဟာ အကုန္လံုး ဖြံ႕ၿဖိဳးေနဆဲအခ်ိန္ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ေယာက်္ားယူၿပီး ကိုယ္၀န္ေဆာင္လိုက္လို႔႐ွိရင္ က်န္းမာေရးထိခိုက္ႏိုင္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အသက္ ၁၈ ႏွစ္မျပည့္ေသးတဲ့ ကိုယ္၀န္သည္ေတြကို ျပင္ပမွာ ေမြးဖြားခြင့္မေပးဘဲ ေဆး႐ံုမွာပဲ ေမြးခြင့္ေပးတာ၊ ခြဲၿပီးေမြးေပးတာေတြ ႐ွိပါတယ္။
အခုလိုမ်ိဳး အသက္ငယ္လြန္းရင္ မိန္းကေလးရဲ႕ခႏၶာကိုယ္ဟာ အ႐ြယ္အျမန္ က်ဆင္းလာတာေတြ ျဖစ္တတ္တယ္လို႔ ေပါက္ေတာၿမိဳ႕နယ္က သားဖြားဆရာမ ေဒၚခင္ခ်ိဳ၀င္းက ေျပာပါတယ္။
“အခ်ိန္မတိုင္မီ ကိုယ္၀န္ေဆာင္တဲ့အခါမွာ က်န္းမာေရးအတြက္ အမ်ားႀကီး အႏၲရာယ္႐ွိတယ္။ အရင္ကထက္ ပိုၿပီး ပိန္လာတာတို႔၊ အသက္အ႐ြယ္အားျဖင့္ ငယ္ေသးတဲ့အတြက္ အ႐ြယ္မတိုင္ဘဲ ႐ုပ္ရင့္တာတို႔ျဖစ္တာေပါ့။ မိန္းကေလးတစ္ေယာက္က ပံုမွန္အားျဖင့္ဆိုလို႔႐ွိရင္ ၂၂ ႏွစ္၊ ၂၃ ႏွစ္ ေလာက္မွ ကေလးေမြးသင့္တယ္” လို႔ သူမက ဆိုပါတယ္။
ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာ
ကိုယ္၀န္ေဆာင္ မိခင္တစ္ေယာက္မွာ အႏၲရာယ္႐ွိတဲ့ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ျခင္း ဆိုတာေတြ ႐ွိပါတယ္။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္က အသက္ငယ္လြန္းတာ၊ အသက္ႀကီးလြန္းတာ၊ အျမြာပူး ကေလးေမြးဖြားတာ၊ ငါးဦးထက္ပုိၿပီး ေမြးဖြားတာ၊ အရပ္ပုတဲ့ မိန္းကေလးေတြ ကိုယ္၀န္ေဆာင္တာ၊ အေနအထား မမွန္တာေတြဟာ အႏၲရာယ္႐ွိတဲ့ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ျခင္းေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ က်န္းမာေရးပညာ႐ွင္ေတြက ဆိုၾကပါတယ္။
“အခုေခတ္မွာ လူငယ္ေတြက ေစာဒကတက္ၿပီး ၁၈ ႏွစ္မျပည့္ဘဲ အိမ္ေထာင္ျပဳမယ္၊ ၿပီးေတာ့ သေႏၶတားေဆးထိုးမယ္ေပါ့။ ဒါက အခုအ႐ြယ္မွာ ဘာမွမျဖစ္ေပမဲ့ အသက္ႀကီးလာလို႔႐ွိရင္ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာေတြ အမ်ားႀကီး ႐ွိလာႏိုင္ပါတယ္” လို႔ ေဒါက္တာ ေက်ာ့သာစိန္က ေျပာပါတယ္။
အခ်ိဳ႕ေသာ မိန္းကေလးေတြဟာ အိမ္ေထာင္ျပဳၿပီး ကေလး မလိုခ်င္ၾကတဲ့အတြက္ ကိုယ္၀န္ရလာခဲ့ရင္လည္း အဲဒီကိုယ္၀န္ကို ဖ်က္ခ်မယ္ဆိုတာေတြ ႐ွိလာပါတယ္။ ဒါေတြဟာ အသက္အ႐ြယ္ ငယ္လြန္းတဲ့အတြက္ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာေတြကို စဥ္းစားဆင္ျခင္ႏိုင္မႈ မ႐ွိေသးတာေတြေၾကာင့္လို႔ သူမက ေထာက္ျပပါတယ္။
ေနာက္ၿပီး အေနာက္ႏိုင္ငံေတြကို အတုယူၿပီးေတာ့ လက္မထပ္မီ အတူတကြေနထိုင္ျခင္း (Living Together) ေတြ ေခတ္စားလာတဲ့အခါက်ေတာ့ မိဘမဲ့ကေလးေတြ မ်ားလာၿပီး ကေလးေဂဟာေတြမွာ ကေလးေတြတိုးမ်ားလာတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါဟာ ဘယ္႐ႈေထာင့္ကပဲ ၾကည့္ၾကည့္ ေကာင္းတဲ့ အလားအလာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေဒါက္တာ ေက်ာ့သာစိန္က ဆိုပါတယ္။
အသက္ ၁၈ ႏွစ္နဲ႔ ဥပေဒ
၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ႏို၀င္ဘာလ ၂၈ ရက္မွာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကာကြယ္ေရးဥပေဒကို ျပင္ဆင္တဲ့ ဥပေဒၾကမ္းမွာ လက္ထပ္ထိမ္းျမားျခင္းဆုိင္ရာ အသက္အရြယ္ကုိ ၁၈ ႏွစ္ မျပည့္ရင္လည္း ခြင့္ျပဳသင့္ေၾကာင္းနဲ႔ ဓေလ့ထုံးစံအတုိင္း လက္ထပ္ႏိုင္တယ္လို႔ အတည္ျပဳလိုက္ပါတယ္။
အဲဒီလို ခြင့္ျပဳတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျပည္သူေတြၾကား ေ၀ဖန္မႈေတြ၊ စိုးရိမ္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါတယ္။ ျပည္သူေတြရဲ႕ အဓိကစိုးရိမ္မႈကေတာ့ အသက္မျပည့္ဘဲ အိမ္ေထာင္ျပဳရင္ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး ထိခိုက္မယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ သက္ဆိုင္ရာ ဓေလ့ထံုးတမ္းေတြကိုလည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ေ၀ဖန္မႈေတြ ထြက္ေပၚခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
အသက္ (၁၈) မျပည့္ဘဲ အိမ္ေထာင္ျပဳတာဟာ က်န္းမာေရးတစ္ခုတည္း ထိခိုက္နစ္နာတာမဟုတ္ဘဲ ပညာေရး၊ လူမႈေရးဘက္မွာလည္း ထိခိုက္နစ္နာမႈေတြ ရွိေနတယ္ဆိုၿပီး ေ၀ဖန္ ေထာက္ျပမႈေတြ ရွိေနတာေၾကာင့္ အဲဒီ ဥပေဒကို ျပန္စဥ္းစားဖို႔လိုတယ္လို႔ ေထာက္ျပမႈေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။
“အသက္ ၁၈ ႏွစ္ေအာက္ ဆိုတာ ကေလးသာသာပဲ ႐ွိေသးတယ္” ဟု ေဒါက္တာ ေက်ာ့သာစိန္က ေျပာဆိုလိုက္ပါေသးတယ္။
(ယခုေဆာင္းပါးကို ၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁ ရက္ေန႔ထုတ္ Development News Journal အမွတ္(၁၀၂) တြင္လည္း ဖတ္႐ႈႏိုင္သည္။)
