ကၽြန္းသားငမန္း
ရခုိင္တုိင္းရင္းသားမ်ဳိးႏြယ္စု ထဲမွာ ရခုိင္၊ ၿမဳိ၊ ခမီး၊ သက္၊ ဒုိင္းနက္၊ မာရမာႀကီး၊ ကမန္ဆုိၿပီး သတ္မွတ္ ထား႐ွိပါတယ္။ ကမန္ဆုိတာက ရခုိင္တုုိင္းရင္းသား မ်ဳိးႏြယ္စုမွာပါ၀င္ေပမဲ့ အစၥလာမ္ဘာသာကုိ ကုိးကြယ္သူ မ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ကမန္လူမ်ဳိးေတြဟာ ဘဂၤါလီေတြနဲ႔ အစၥလာမ္ဘာသာကုိ ကုိးကြယ္သူခ်င္းတူေပမဲ့ တျခားစီပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကမန္လူမ်ဳိးေတြ ေနထုိင္တဲ့ ေက်း႐ြာတစ္႐ြာကုိ ေရာက္သြားလုိ႔႐ွိရင္ မသိသူ အမ်ားစုကေတာ့ ရခုိင္ေက်းရြာလုိ႔ ထင္မိၾကမွာျဖစ္ပါတယ္။ ကမန္ေတြမွာ သီးျခား ဘာသာစကားမ႐ွိပါဘူး။ ရခုိင္ဘာသာစကားေတြကုိပဲ ေျပာတတ္ၾကပါတယ္။ ႐ုပ္ရည္သြင္ျပင္၊ ကုိးကြယ္မႈဘာသာဟာ ဘဂၤါလီေတြနဲ႔ တူသေယာင္႐ွိေပမဲ့ ကမန္ လူမ်ဳိးေတြရဲ႕ လူေနမႈဟာ ရခုိင္တုိင္းရင္း သားေတြနဲ႔ နီးစပ္တာကုိေတြ႔ရပါတယ္။ ကမန္လူမ်ဳိးေတြဟာ ရမ္းၿဗဲသားစကားကုိသာ ေျပာဆုိၾကပါတယ္။ သူတုိ႔ဟာ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ရခုိင္လူမ်ဳိး ေတြက ကုလားလုိ႔ေခၚတဲ့ ဘဂၤါလီဘာသာစကားကုိ မေျပာၾကပါဘူး။ အမ်ဳိး သမီးမ်ားဟာလည္း ဘူခါ ဆုိတဲ့ ၀တ္႐ံုကုိ ၿခံဳျခင္းမ႐ွိပါဘူး။ သူတုိ႔ရဲ႕ေခါင္းမွာ ပု၀ါလႊမ္းတင္ထား႐ံုပဲ ႐ွိပါတယ္။ သူတုိ႔ဟာ ရထားဆဲြပဲြကုိ က်င္းပၾကသလုိ၊ ရခုိင္သႀကၤန္ကုိလည္း ရခုိင္လုိပဲ ဆင္ႏႊဲေလ့ ႐ွိၾကပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဘာသာေရးအယူအဆ ျပင္းထန္တဲ့သူမ်ား မဟုတ္ၾကပါဘူး။ ဒီအျပင္ကေတာ့ အစၥလာမ္ဘာသာမွာ မိန္းမေလးေယာက္ေတာင္ ယူခြင့္ျပဳထားေပမဲ့ ကမန္ေတြကေတာ့ တစ္လင္တစ္မယားစနစ္ကုိပဲ လုိက္နာက်င့္သံုးသူမ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။
ကမန္ဆုိတာ
သမုိင္းေၾကာင္းအရ ကမန္ေတြဟာ မဂုိအဆက္အႏြယ္ေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ မဂုိဧကရာဇ္ရွာဂ်ီဟန္ (Shah Jhan)ဟာ ေအဒီ-၁၆၅၇မွာ ကြယ္လြန္ခဲ့ပါတယ္။ က်န္ရစ္တဲ့ သားေတာ္အႀကီး ၾသရင္းဇစ္(Aurungzab) နဲ႔ သားေတာ္အငယ္ သွ်ားရွဴးဂ်ာ(Shah Shuja)တုိ႔ နန္းလုၾကတဲ့အခါ သားေတာ္အငယ္ သွ်ားရွဴးဂ်ာ ရႈံးနိမ့္တဲ့ အတြက္ မိသားစု၊ ကုိယ္ရံ ေတာ္ေတြနဲ႔အတူ သကၠရာဇ္ ၁၆၆၀ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၆ ရက္ေန႔မွာ ရခုိင္ ဘုရင္ထံ ခုိလႈံေရာက္႐ွိခဲ့ပါတယ္။ ရခုိင္ဘုရင္ စႏၵသုမနရာဇာဟာ သွ်ား႐ွဴးဂ်ာနဲ႔မိသားစု၊ ကုိရံေတာ္ေတြကုိ ေျမာက္ဦး ၿမဳိ႕ ဗားဗူေတာင္ေျခမွာ အိမ္ေတာ္ေဆာက္လုပ္ၿပီး ေနထုိင္ခြင့္ ေပးခဲ့ပါတယ္။ သွ်ား႐ွဴးဂ်ာနဲ႔မိသားစု ေျမာက္ဦးေနျပည္ေတာ္ မွာခုိလႈံေနစဥ္အတြင္း ရခုိင္ဘုရင္ စႏၵသုမနရာဇာဟာ သွ်ား႐ွဴးဂ်ာရဲ႕ သမီးေတာ္ႀကီးကုိ မိမိနဲ႔စံုဖက္ေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိရာက ဆက္ဆံေရး တင္းမာခဲ့ပါတယ္။ ၁၆၆၀ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလမွာ သွ်ားရွဴးဂ်ာဟာ ရခုိင္ဘုရင္ကုိ ပုန္ကန္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ ပုန္ကန္သူေတြကုိ ႏွိမ္နင္းသတ္ျဖတ္ခဲ့ၿပီး ၾကြင္းက်န္တဲ့ သူရဲေကာင္းေတြကုိ သစၥာေရတုိက္ကာ ကမန္ကုိ ေလးျမားကုိင္ေစၿပီး မင္းထံ အလွည့္က် ခစားေစခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီကစၿပီး သွ်ား႐ွဴးဂ်ာရဲ႕ ေနာက္လုိက္ေတြကုိ ကမန္လုိ႔ ေခၚၿပီး ဒီကေန႔ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ကမန္အမည္နဲ႔ လူမ်ဳိးစုအျဖစ္ ေရာက္႐ွိလာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ သမုိင္းေၾကာင္းကုိ ေထာက္ထားေျပာရမယ္ဆုိရင္ ကမန္ေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀၀ ေက်ာ္ကပင္ ၀င္ေရာက္ေနထုိင္ခဲ့သူမ်ားျဖစ္တဲ့အတြက္ သူတုိ႔ဟာ တည္ဆဲဥပေဒအရ ပင္ရင္းႏုိင္ငံသားမ်ားျဖစ္ၿပီး၊ ႏုိင္ငံသားလက္မွတ္ ကုိင္ေဆာင္ခြင့္ ရသူမ်ားလည္း ျဖစ္ၾကပါ တယ္။ သူတုိ႔ဟာ ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရးကုိ အျပည့္အ၀ ခံစားရသူေတြျဖစ္ၾကပါတယ္။ ကမန္ေတြဟာ ႏုိင္ငံသားအျဖစ္သာမက ရခုိင္တုိင္းရင္းသား မ်ဳိးႏြယ္စုအျဖစ္ သတ္မွတ္ခံရၿပီး တုိင္းရင္းသားအခြင့္အ ေရးေတြကုိပါ ရ႐ွိေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။
ဘဂၤါလီေတြရဲ႕အခြင့္ေကာင္း
ကမန္ေတြရဲ႕ ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈ၊ တုိင္းရင္းသားအခြင့္အေရး ရ႐ွိမႈေတြကုိ အကာအကြယ္ယူၿပီး အစၥလာမ္ ဘာသာ လႊမ္းမုိးႏုိင္ေစဖုိ႔အတြက္ ဘဂၤါလီေတြဟာ ေရ႐ွည္ စီမံခ်က္ေတြခ်ၿပီး ေဆာင္႐ြက္ လာေနတာကုိ ေတြ႕ျမင္ ေနရပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ကမန္လူမ်ဳိးအျဖစ္ ခံယူၿပီး ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရးကုိ ရယူႏုိင္ဖုိ႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေန႔အခ်ိန္ဟာ ခုိး၀င္ ဘဂၤါလီေတြကုိ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံသား ဥပေဒနဲ႔ စီစစ္ၿပီး ႏုိင္ငံသားျဖစ္သင့္သူ ကုိ ႏုိင္ငံသားေပးႏုိင္ေရး ေဆာင္ရြက္ေနသလုိ၊ တစ္ဖက္မွာလည္း ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈဥပေဒကုိ လက္ခံျခင္းမျပဳ၊ အစစ္ေဆးခံႏုိင္ျခင္းမ႐ွိဘဲ တစ္ဖက္ႏုိင္ငံ သုိ႔ ထြက္သြားၾကတဲ့ (မွတ္ခ်က္။ ကြၽန္ ေတာ္ဟာ တဖက္ႏုိင္ငံသုိ႔ ထြက္ခြာ သြားသူေတြကုိ ထြက္ေျပးသြားသူေတြလုိ႔ မသတ္မွတ္ပါ။ သူတုိ႔ဟာ ထမင္းစား၊ ေရေသာက္မပ်က္ ေအးေအးေဆးေဆးနဲ႔ သူတုိရဲ႕ မိခင္ႏုိင္ငံျဖစ္တဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုုိင္ငံကုိ ထြက္သြားသူေတြ ျဖစ္တယ္လုိ႔ပဲ သတ္မွတ္ပါတယ္။ သူတုိ႔ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကုိ ေျခစုန္ပစ္ကန္ၿပီး ထြက္သြားၾကသူ ေတြပါ) ဘဂၤါလီေတြကုိ ျပန္လည္လက္ ခံေရး ေဆာင္႐ြက္ေနခ်ိန္ ျဖစ္ပါတယ္။
သူတုိ႔ကုိ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ ဖိအား မ်ဳိးစံုေၾကာင့္ ဂုဏ္သိကၡာ႐ွိ႐ွိ ျပန္လည္ လက္ခံရပါေတာ့မယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔ကုိ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံသား ဥပေဒနဲ႔အညီေတာ့ စိစစ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ ရဦးမွာျဖစ္ပါတယ္။ ျပန္လည္၀င္ေရာက္ လာတုိင္း ႏုိင္ငံသားျဖစ္ၿပီလုိ႔ သတ္မွတ္ျခင္းမျပဳႏုိင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ရခုိင္ေဒသမွာ က်န္႐ွိေနခဲ့တဲ့ ဘဂၤါလီတခ်ဳိ႕ ဟာ ဘဂၤါလီ အမည္ေဖ်ာက္ၿပီး ကမန္ အေရၿခံဳဖုိ႔ ႀကဳိးစားလာၾကတာကုိ ေတြ႕ေနရပါတယ္။
အထူးသျဖင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံကုိ ထြက္သြားဖုိ႔ အခြင့္မသာတဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းပုိင္းက ဘဂၤါလီ ေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဘဂၤါလီေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေနၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ့ေက်းဇူး သစၥာကုိ မေစာင့္ထိန္းတဲ့သူေတြ ျဖစ္ပါ တယ္။ တဆိတ္႐ွိ သူတုိ႔လူမ်ဳိးခ်င္းတူရာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံကုိပဲ အားကုိး အကူ အညီေတာင္းခံတာကုိ ေတြ႕ရပါတယ္။သူတုိ႔အားကုိးတဲ့ ႏုိင္ငံကုိ ထြက္သြားခြင့္ မသာတဲ့ ဘဂၤါလီအခ်ဳိ႕ထဲက ကမန္ေတြ နဲ႔နီးစပ္စြာ ေနထုိင္တဲ့ ဘဂၤါလီေတြဟာ ဘဂၤါလီဇာတ္႐ုပ္္ေဖ်ာက္ၿပီး ကမန္ဇာတ္ ေရာက္ဖုိ႔ ႀကဳိးစားလာၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
ရခုိင္လႊတ္ေတာ္မွာအဆုိတင္
ေလာေလာဆယ္ ပူပူေႏြးေႏြး ျဖစ္ရပ္တစ္ခုကေတာ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ အ တြင္းမွာ ရမ္းၿဗဲၿမဳိ႕နယ္အတြင္း ႏုိင္ငံသား မွတ္ပံုတင္ရ႐ွိေရး ေဆာင္႐ြက္ခဲ့မႈပဲ ျဖစ္ ပါတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလအတြင္း က်င္းပ ၿပီးစီးခဲ့တဲ့ ဒုတိယအႀကိမ္ ရခုိင္ျပည္ နယ္လႊတ္ေတာ္ အ႒မအစည္းအေ၀းမွာ ရမ္းၿဗဲၿမဳိ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္(၂)က ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦးသန္းေမာင္ဦးက “ရမ္းၿဗဲၿမဳိ႕နယ္ ေက်ာက္နီေမာ္ေက်း႐ြာမွာ ဘဂၤါလီမ်ား အား ထုတ္ေပးသည့္ ႏုိင္ငံသားစီစစ္ေရး ကတ္ျပားမ်ားအေပၚတြင္ လူမ်ဳိးေနရာ၌ ကမန္လူမ်ဳိးဟု ေရးသားထုတ္ေပးေန ျခင္းကုိျပန္လည္စီစစ္ေပးပါရန္ႏွင့္ ကမန္မဟုတ္သူမ်ားကုိ ကမန္လူမ်ဳိး အမည္ျဖင့္ မွားယြင္းစြာ ၁၁/ရဗန(ႏုိင္) ကဒ္မ်ား ထုတ္ေပးထားျခင္းအား ျပန္လည္ ႐ုပ္သိမ္းေပး ပါရန္ ရခုိင္ျပည္နယ္အစုိး ရမွတစ္ဆင့္ ျပည္ေထာင္စုအစုိးရသုိ႔ တုိက္တြန္းေၾကာင္း” အဆုိကုိ တင္သြင္း ခဲ့ပါတယ္။
အဆုိ႐ွင္ ဦးသန္းေမာင္ဦးက အဆုိနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႐ွင္းလင္းတင္ျပရာမွာ “ရမ္းၿဗဲၿမဳိ႕နယ္၊ ေက်ာက္နီေမာ္ေက်း႐ြာ အုပ္စုမွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ရခုိင္အိမ္ေထာင္စု ၄၆၀ ခန္႔နဲ႔ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ဘဂၤါလီ လူမ်ဳိးအိမ္ေထာင္စု ၈၀၀ခန္႔ အတူေန ထုိင္လ်က္ ႐ွိၾကေၾကာင္း၊ အစၥလာမ္ဘာ သာ၀င္ ၇၀၀၀ ခန္႔ ႐ွိမယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းရ ေၾကာင္း၊ ထုိအစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ ၇၀၀၀ အထဲမွာ ကမန္မ်ဳိးႏြယ္စု၀င္ ၂၀၀ ၀န္းက်င္သာ ႐ွိမည္ျဖစ္ေၾကာင္း”ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ “ဘဂၤါလီလူမ်ဳိးေတြဟာ ေက်ာက္နီေမာ္မွာ႐ွိတဲ့ ရခုိင္ေဒသခံမ်ားထံမွာ သူရင္းငွားလုပ္ကုိင္ရင္း အတူ ေနထုိင္ခဲ့သူေတြျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ဒါေၾကာင့္ ေက်ာက္နီေမာ္ေဒသခံေတြဟာ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ ကုိးကြယ္သူမ်ားထဲက ဘယ္သူဟာ ဘဂၤါလီ၊ ဘယ္သူဟာကမန္၊ ဘယ္သူကမ်ဳိးစပ္ ဆုိတာကုိ သိေနၾကသူမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း” ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
၂၀၁၈ ခုဇန္န၀ါရီလမွာ ေန ျပည္ေတာ္က လက္ေထာက္ၫႊန္ၾကား ေရးမွဴးတစ္ဦးေခါင္းေဆာင္တဲ့ လူ၀င္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရးနဲ႔ အမ်ဳိးသားမွတ္ပံုတင္ေရး ဦးစီးဌာနမွ အထူးအဖဲြ႕ တစ္ဖဲြ႕ဟာ ေက်ာက္နီေမာ္သုိ႔ ေရာက္႐ွိလာၿပီး ဘဂၤါလီ မ်ားကုိ ႏုိင္ငံသားမွတ္ပံုတင္မ်ား ထုတ္ ေပးခဲ့ေၾကာင္း သိရပါတယ္။ ဒီလုိထုတ္ ေပးရာမွာ ရခုိင္တုိင္းရင္းသား ကုိယ္စား လွယ္ေတြ ပါ၀င္ျခင္းမ႐ွိဘဲ ကမန္လူမ်ဳိး ျဖစ္ေၾကာင္း ေဒသခံကမန္ (ဆုိသူ) လူ ႀကီးႏွစ္ဦးက ေထာက္ခံခ်က္နဲ႔ ထုတ္ေပး ခဲ့တာျဖစ္ေၾကာင္းလည္း သိရပါတယ္။
ေဒသခံမ်ားကေတာ့ ေထာက္ခံခ်က္ေပးတယ္ဆုိတဲ့ ကမန္(ဆုိသူ)ႏွစ္ဦးပင္လွ်င္ ကမန္လူမ်ဳိးမဟုတ္ေၾကာင္း၊ ေက်နပ္မႈမ႐ွိလွ်င္ မ်ဳိး႐ုိးဗီဇ (DNA) စစ္ေဆးႏုိင္ေၾကာင္း ေျပာခဲ့တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ရမ္းၿဗဲၿမဳိ႕နယ္ ေက်ာက္နီေမာ္ ေက်း႐ြာမွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလက လူ၀င္မႈႀကီးႀကပ္ေရးနဲ႔ အမ်ဳိးသားမွတ္ပံု တင္ဌာနက စီစစ္ၿပီး ကမန္တုိင္းရင္းသား အျဖစ္ မွတ္ပံုတင္တင္ေပးခဲ့သူေပါင္း ဟာ က်ား ၁၄၅၆ ေယာက္နဲ႔၊ မ ၁၈၅၀ ေယာက္ (ေပါင္း ၃၃၀၀) ေက်ာ္ ႐ွိခဲ့ေၾကာင္းလည္း ဦးသန္းေမာင္ဦးက ႐ွင္းလင္းတင္ျပခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေက်ာက္နီေမာ္ေက်း႐ြာအတြင္း မဲေပးခြင့္ရခဲ့တဲ့ ကမန္တုိင္းရင္းသားဟာ ၂၅၀ ပဲ ႐ွိခဲ့တယ္လုိ႔လည္း ဆုိပါတယ္။ ေက်ာက္နီေမာ္ေက်းရြာက ဘဂၤါလီလူမ်ဳိးေတြကုိ ကမန္လူမ်ဳိးအျဖစ္ ေျပာင္းလဲကာ မွတ္ပံုတင္ေပးျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကမန္အမ်ဳိး သားတုိးတက္ေရးပါတီကလည္း ၂၀၁၈ ခုစကတင္ဘာလ ၄ ရက္ေန႔က ႏုိင္ငံ ေတာ္သမၼတထံသုိ႔ ျပန္လည္စစ္ေဆး ေဆာင္႐ြက္ေပးဖုိ႔ တင္ျပခဲ့ေၾကာင္း သိ ရပါတယ္။ ဘဂၤါလီေတြကုိ ကမန္လူမ်ဳိး အမည္နဲ႔ ႏုိင္ငံသားစီစစ္ေရးကတ္ျပား ေတြ ထုတ္ေပးေနမႈဟာ သူတုိ႔ (ကမန္)လူမ်ဳိးေတြရဲ႕ပံုရိပ္ကုိ ထိခိုက္ေစေၾကာင္း လည္း ကမန္အမ်ဳိးသားတုိးတက္ေရး ပါတီက သတင္းစာ႐ွင္းလင္းပဲြမွာ ေျပာ ၾကားခဲ့ေၾကာင္း သိရပါတယ္။
ဦးသန္းေမာင္ဦးရဲ႕ အဆုိနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ရခုိင္ျပည္နယ္အစုိးရအဖဲြ႕ က ေလာေလာဆယ္ မွတ္ပံုတင္ထုတ္ ေပးျခင္းကုိ ယာယီရပ္ဆုိင္းထားေၾကာင္း၊ ဒါေၾကာင့္ အဆုိကုိ မွတ္တမ္းတင္ေပးဖုိ႔ တင္ျပခဲ့ေပမဲ့ အဆုိ႐ွင္ရဲ႕ဆႏၵအရ အဆုိကုိ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ သေဘာထားကုိ ရယူတဲ့ အခါ NLD ပါတီ၀င္ အမတ္တစ္ဦးမွအပ တပ္မေတာ္သား ကုိယ္စားလွယ္ေတြအ ပါအ၀င္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္အား လံုးက ေထာက္ခံခ့ဲလုိ႔ အဆုိဟာ အတည္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဦးသန္းေမာင္ဦး တင္ သြင္းတဲ့အဆုိဟာ တစ္မ်ဳိးသားလံုးနဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ အဆုိျဖစ္လုိ႔ ရခုိင္လႊတ္ေတာ္ မွာ ကုိယ္စားလွယ္ေတြအားလံုး (တပ္မ ေတာ္သား ကုိယ္စားလွယ္ေတြ အပါ အ၀င္)တညီတၫြတ္တည္း ေထာက္ခံခဲ့ တာလည္း ျဖစ္ၾကပါတယ္။
အမ်ဳိးသားေရးသတိ႐ွိဖုိ႔လုိ
ဘဂၤါလီေတြဟာ ရခုိင္ေဒသမွာ နယ္ေျမတစ္ခုရ႐ွိေရးအတြက္ အျပင္း အထန္ ေဆာင္႐ြက္လႈပ္ရွား ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတုိ႔ဟာ တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးအျဖစ္ ခံယူရ႐ွိၿပီး၊ တုိင္းရင္းသား အခြင့္အေရးကုိလည္း မရ ရတဲ့ နည္းနဲ႔ ႀကံေဆာင္လုပ္ကုိင္ေနၾကပါတယ္။ ဒီလုိေဆာင္ရြက္ရာမွာ ဘာသာေရးကုိ အေၾကာင္းျပၿပီး လႊမ္းမုိးႏုိင္ဖုိ႔ ေဆာင္႐ြက္ လာၾကတာကုိလည္း ေတြ႔ျမင္ရပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္လည္း ဘာသာတူ ေတြအခ်င္းခ်င္း စည္း႐ံုးမိႏုိင္ဖုိ႔ မိမိနဲ႔ ဘာသာတူျဖစ္တဲ့ ကမန္အသြင္ကုိ ေဆာင္ ယူၿပီး၊ ဘာသာေရးလႊမ္းမုိးမႈနဲ႔ ေဆာင္႐ြက္ ေနတာကုိ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဘဂၤါလီလူမ်ဳိး ေတြဟာ ဘာသာေရးကုိ ေၾကာင္းျပၿပီး၊ ဘာသာတူ ကမန္လူမ်ဳိးမ်ားကုိ လႊမ္းမုိး ႏုိင္ဖုိ႔ ကမန္အသြင္ယူႏုိင္ေအာင္ ႀကဳိး စားလာၾကတာကုိ ေတြ႕ျမင္ေနရပါတယ္။ အဓိကအားျဖင့္ေတာ့ ဘာသာေရးလႊမ္းမုိးမႈနဲ႔ တစ္ခ်ိန္မွာ ကမန္ေတြကုိ ကမန္ဇာတ္ပ်က္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေန ၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကုိ ကမန္ လူမ်ဳိးေတြသတိထားဖုိ႔ လုိၾကမွာျဖစ္ပါ တယ္။
ဒီေနရာမွာ တစ္ခုသတိထား ၾကဖုိ႔က ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ ေ႐ြးေကာက္ပဲြ မွာ ရခုိင္ပါတီေတြ အကဲြကဲြအျပားျပား ျဖစ္ၿပီး၊ စစ္ေတြနယ္ေျမမွာ ေ႐ြးေကာက္ပဲြ ၀င္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီေ႐ြးေကာက္ပဲြမွာ ကမန္ပါတီကလည္း ၀င္ေရာက္အေ႐ြးခံ ခဲ့တာကုိ ေတြ႕ရပါတယ္။ ရခုိင္ပါတီေတြ အကဲြကဲြအျပားျပား ျဖစ္ေနတာက တစ္ ေၾကာင္း၊ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရတထားတဲ့ ဘဂၤါလီမ်ားရဲ႕ ေထာက္ခံမဲနဲ႔ တစ္ေၾကာင္း၊ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ျဖစ္တဲ့ ကမန္လူ မ်ဳိးဟာ အမတ္အျဖစ္ ေ႐ြးခ်ယ္ခံခဲ့ရတာ ကုိ ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ အစၥလာဘာသာ ၀င္ခ်င္းျဖစ္လုိ႔ ကမန္လူမ်ဳိးဟာ ဘဂၤါလီ ေတြရဲ႕ ေထာက္ခံမဲနဲ႔ အနုိင္ရခဲ့တာျဖစ္ တာဟာ ေျပာစရာမ႐ွိပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္လာမဲ့ကာလေတြမွာ ဘဂၤါလီေတြ ဟာ ကမန္လူမ်ဳိးအမည္နဲ႔ ေ႐ြးေကာက္ပဲြ ၀င္ခြင့္ရသြားၿပီး၊ လႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္ သြားမွာကုိ စုိးရိမ္စရာျဖစ္ပါတယ္။
ေျမာက္ဦးေခတ္က ၀င္ေရာက္ လာခဲ့တဲ့ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ မဂုိမ်ဳိး ဆက္ဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀၀ေက်ာ္အတြင္း မဂုိမ်ဳိးဆက္လုိ႔ ယူဆရသူေတြ မ႐ွိေတာ့ ဘဲ မ်ဳိးဆက္ျပတ္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ အစၥ လာမ္ဘာသာ၀င္ျဖစ္တဲ့ ေလးသည္ေတာ္ အမႈထမ္း ကမန္လူမ်ားမ်ားဟာ ဘာသာ ကုိးကြယ္မႈကလဲြၿပီး ရခုိင္စကား (ရမ္းၿဗဲ ေလသံစကား)ကုိ ေကာင္းစြာေျပာဆုိေန ၾကၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ေနထုိင္မႈပံုစံဟာလည္း ေဒသခံရခုိင္ေတြနဲ႔ ခဲြျခားမရေအာင္ တူ ညီေနသူမ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ စစ္တေကာင္းက ၀င္လာတဲ့ ဘဂၤါလီလူမ်ဳိးေတြနဲ႔ တသီးတျခားစီ ျဖစ္ ပါတယ္။
စစ္တေကာင္းသား ခုိး၀င္ ဘဂၤါလီမ်ားနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံသား ေပးမႈေတြကုိ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံသား ဥပေဒနဲ႔အညီ စနစ္တက် စိစစ္ေဆာင္ ႐ြက္သြားဖုိ႔ လုိပါတယ္။ ဖဆပလေခတ္ ဦးႏုရဲ႕အမွားမ်ဳိး၊ မသမာသူ၀န္ထမ္းမ်ားရဲ႕ ကုိယ္က်ဳိး႐ွာအမွားမ်ဳိးေတြ မက်ဴးလြန္မိ ဖုိ႔ လုိပါတယ္။ ဘဂၤါလီေတြဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ ႏုိင္ငံသား၊ တုိင္းရင္းသား အခြင့္အလမ္း ေတြရ႐ွိေရးအတြက္ နည္းမ်ဳိးစံုနဲ႔ ေဆာင္ ႐ြက္ေနၾကတာ အသိသာ အျမင္သာဆံုး လည္းျဖစ္ပါတယ္။ သူတုိ႔ရဲ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ေနာက္ဆံုးျဖစ္ရပ္ကေတာ့ “အႀကံအဖန္ လုပ္ကမန္” ဇာတ္လမ္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီလုိ လုပ္ေဆာင္လာတာကုိ ကမန္ တုိင္းရင္းသားေတြလည္း သတိထားၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အစၥလာမ္ဘာ သာကုိးကြယ္သူအခ်င္းခ်င္းဆုိၿပီး ဘဂၤါလီေတြကုိ ကမန္လူမ်ဳိးဇာတ္လမ္းထဲ ဆဲြသြင္းလာရင္ေတာ့ ကမန္အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ တစ္လင္တစ္မယားေအာက္မွာ သာယာ ခ်မ္းေျမ့တဲ့ အိမ္ေထာင္ေရးဘ၀ပ်က္ သြားႏုိင္သလုိ၊ ေနာက္ဆံုးတစ္ေန႔ ကမန္ဇာတ္ေပ်ာက္သြားတဲ့ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ လုပ္ကမန္ေတြ ျဖစ္သြားမွာကုိ အမ်ဳိးသားေရးသတိနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ကမန္လူမ်ဳိးေတြဟာ ႏုိင္ငံ နဲ႔လူမ်ဳိးအေပၚ သစၥာေစာင့္သိသူမ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ကမန္လူမ်ဳိးေတြထဲက အဆင့္ျမင့္ႏုိင္ငံတာ၀န္ကုိ ထမ္းေဆာင္ သြားၾကသူေတြလည္း ႐ွိၾကပါတယ္။ ဒါေတြေၾကာင့္လည္း ကမန္ေတြဟာ မဂုိမ်ဳိးႏြယ္စု၀င္ေတြျဖစ္ေပမဲ့ ရခုိင္တုိင္း ရင္းသားမ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္ခံထားရ သူေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကမန္ လူမ်ဳိးေတြအေနနဲ႔ အႀကံအဖန္လုပ္လာတဲ့ လုပ္ကမန္ဇာတ္လမ္းနဲ႔ အစၥလာမ္ အ႐ႈပ္ထဲမွာ မပါႏုိင္ေအာင္ အားလံုး၀ုိင္း ၀န္း ေဆာင္႐ြက္သြားၾကဖုိ႔ လုိလိမ့္မယ္ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒုတိယႀကိမ္ ရခုိင္ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္မွာ ရမ္းၿဗဲမဲဆႏၵနယ္က ျပည္ နယ္လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦးသန္း ေမာင္ဦးတင္သြင္းၿပီး လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳခဲ့တဲ့ အဆုိကုိ ရခုိင္ျပည္နယ္ အစုိးရသာမက၊ ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရကပါ အေလးအနက္ထား ထည့္သြင္းစဥ္းစား ၿပီး လုပ္ကမန္ကစၥကုိ အေရးတယူေျဖ ႐ွင္းသြားဖုိ႔လည္း လုိအပ္မယ္ ျဖစ္ပါတယ္။
ကၽြန္းသားငမန္း
