ဖဒူ ထြန္းေအာင္
၂၀၁၂ ခုႏွစ္အတြင္း ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡေၾကာင့္ ကမန္လူမ်ိဳးေတြကို ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရွိတဲ့ ႏွစ္ဖက္အသိုင္းအဝိုင္းက ယံုၾကည္မႈပေပ်ာက္ခဲ့ပါတယ္။အဲဒီ ပဋိပကၡျဖစ္ၿပီး ႏွစ္ကာလၾကာရွည္ခဲ့ေပမယ့္ ကမန္လူမ်ိဳးေတြဟာ အခက္အခဲေတြကို ရင္ဆုိင္ ေနရတုန္းျဖစ္ပါတယ္။
ကမန္ေတြဆိုတာ ရခိုင္မ်ိဳးႏြယ္စုဝင္ (၇)မ်ိဳးထဲက တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္စုဝင္ျဖစ္ပါတယ္။ရခိုင္ဘုရင့္တပ္မေတာ္ “ေလးသည္ေတာ္တပ္”ကို အစဲြျပဳရာကေန ေပၚေပါက္လာတဲ့ ဘုရင့္တပ္မေတာ္အမည္ကို အေၾကာင္းျပဳတဲ့ လူမ်ိဳးစု တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။
သူတို႔ေတြဟာ အစၥလာမ္ဘာသာကို ကိုးကြယ္ၾကၿပီး ရခိုင္ဘာသာစကားကို ေျပာဆိုၾကပါတယ္။ သူတို႔ေတြဟာ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြနဲ႔ ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈ၊ဝတ္စားဆင္ယင္ထံုးဖဲြ႔ပံု၊စကားအေျပာအဆို တူညီၾကပါတယ္။ ရခိုင္လူမ်ိဳး ေတြလိုပဲ သႀကၤန္ပဲြေတာ္၊သီတင္းကၽြတ္ပဲြေတာ္ေတြကို ပါဝင္ဆင္ႏဲႊၾကပါတယ္။ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြနဲ႔ အတူ ရခိုင္ေျမမွာ ေအးခ်မ္းစြာ ေနထိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။
“အရင္စစ္အစိုးရမတိုင္ခင္က ကမန္နဲ႔ရခိုင္ဆိုရင္ ညီအစ္လိုပဲ ေနထိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ တစ္ေယာက္ကို တစ္ေယာက္ ယံုၾကည္မႈ ၊ေလးစားမႈ ၊တန္ဖိုးထားမႈ၊ဘာသာမတူေပမယ့္ ညီအစ္ကိုလို ေနထိုင္ခဲ့ၾကတယ္” လို႔ ကမန္အမ်ိဳး သားတိုးတက္ေရးပါတီ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ဦးတင္လိႈင္ဝင္းက ေျပာပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ရဲ႕ ေန႔တစ္ေန႔မွာ ျပႆနာျဖစ္ပြားရာကေန ကမန္တို႔ရဲ႕ ဘဝဟာ မတည္ၿငိမ္ၾကေတာ့ပဲ အဲဒီပဋိပကၡေၾကာင့္ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕နယ္မွာရွိတဲ့ ကမန္လူမ်ိိဳးေတြရဲ႕ ေနအိမ္ေတြ မီးရႈိ႕ဖ်က္ဆီးခံလိုက္ရပါတယ္။
တစ္ဘက္မွာလည္း သူတို႔ေတြဟာ ရခိုင္မ်ိဳးႏြယ္စုဝင္ ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ အခ်ိဳ႕ဘဂၤါလီေတြက ကမန္ေတြဟာ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြျဖစ္တယ္ဆိုၿပီး ရန္သူသဖြယ္ ဆက္ဆံျခင္းကို ခံေနရဆဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ကမန္တိုင္းရင္းသားေတြက ေျပာပါတယ္။
ပဋိပကၡေၾကာင့္ သူတို႔ရဲ႕ အိမ္ေတြမီးရိႈ႕ဖ်က္စီးခံရမႈ၊ႏွစ္ဖက္အသိုင္းအဝိုင္းတို႕ရဲ႕ ယံုၾကည္မႈ ေပ်ာက္ဆံုးခဲ့မႈ ေၾကာင့္ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕နယ္က ဒုကၡသည္စခန္းမွာ (၅) ႏွစ္ေနထိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အႀကံေပး ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္ေၾကာင့္ အဲဒီဒုကၡသည္ စခန္းကို ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ပိတ္သိမ္းလိုက္ပါတယ္။
ဒုကၡသည္ စခန္းပိတ္သိမ္းၿပီးေနာက္မွာ ကမန္လူမ်ိဳး အိမ္ေထာင္စု ၅၅ စုကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ေထာက္ႀကန္႔ၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ေပးခဲ့ပါတယ္။ဒါ့အျပင္ စစ္ေတြ၊ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕နယ္ တို႔တြင္လည္း ေနထိုင္ေနလ်ွက္ရွိေနဆဲပါ။
မတ္လ ၅ ရက္ေန႔က ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးနဲ႔ ဖံြ႕ၿဖိဳးေရးပါတီအမတ္ ဦးေမာင္ျမင့္က “ကမန္လူမ်ိဳးေတြ ရန္ကုန္ေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္ခြင့္ျပဳထားတာနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး ျပန္လည္သံုးသပ္ေပးဖို႔ ”ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကို အဆိုတင္သြင္းခဲ့ပါတယ္။ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္မွာ ဒုကၡသည္ စခန္းမွာေနထိုင္သူေတြကို မိမိတို႔ရဲ႕ မူလေဒသေတြကို ျပန္ပို႔ရမယ္လို႔ ပါရွိေပမယ့္ ရန္ကုန္သို႔ ပို႔ရမယ္လို႔ မပါရွိေၾကာင္းေျပာပါတယ္။ ဒီလို မူလေနရာကို ျပန္ပို႔မယ့္အစား ရန္ကုန္သို႔ ပို႔လိုက္တာဟာ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ လဲြမွားခ်က္ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။
သူရဲ႕အေၾကာင္းျပခ်က္ကေတာ့ ကမန္ဒုကၡသည္ေတြကို ရန္ကုန္ကို ပို႔လိုက္ရင္ က်န္ရွိေနတဲ့ ဒုကၡသည္ စခန္းက ဘဂၤါလီေတြလည္း ဝင္လာလိမ့္မယ္ဆိုတာပါ။
“အစိုးရ စီစဥ္ေပးတဲ့ ဘဂၤလီကလည္းဝင္၊တရားမဝင္ခိုးဝင္တဲ့ ဘဂလီကလည္းေနတာကို လက္ပိုက္ၾကည့္ေန မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ရန္ကုန္တစ္ၿမိဳ႕လံုး မၾကာခင္မွာ ဘဂၤလီေတြခ်ည္းျဖစ္မွာမလဲြပါပဲ”လို႔ ေျပာပါတယ္။
ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီက လႊတ္ေတာ္မွာ တင္ျပခဲ့တာကို ကမန္တိုင္းရင္းသားကေတာ့ သေဘာမတူပါ။ တိုင္းရင္းသား ေတြဟာ ဘယ္ေနရာ ၊ဘယ္အရပ္မွာမဆို လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ရွိတယ္လို႔ ကမန္တိုင္းရင္းသား လူမႈကြန္ ရက္ ဥကၠဌဦးထြန္းေငြက ေျပာပါတယ္။
“ကမန္ေတြ တျခားတိုင္းရင္းသားေတြ အထင္အျမင္လဲြတာ မခံခ်င္ဘူး။သူက အထင္အျမင္လဲြသြားေအာင္ လုပ္လိုက္တာ။ တျခားဘဂၤလီေတြနဲ႔ ေရာေႏွာၿပီးလာမွာလား၊ဘာလားဆိုၿပီး ေျပာလိုက္တဲ့ အေပၚမွာေတာ့ ကန္႔ကြက္ပါတယ္။ ကမန္ကို သူတို႔ (ဘဂၤလီေတြ)နဲ႔ ႏိႈင္းၿပီး မေျပာပါနဲ႔”မတ္လ ဒုတိယပတ္က DMG ရဲ႕ အင္တာဗ်ဴးကိုေျဖဆိုခဲ့ပါတယ္။
ကမန္ေတြဟာ တိုင္းရင္းသားျဖစ္ေပမယ့္ ဒီလိုတိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္းၾကားထဲမွာ ယံုၾကည္မႈ ပေပ်ာက္ေစမယ့္ စကားေတြၾကားေနရတာ စိတ္မခ်မ္းသာၾကပါဘူး။
သူတို႔မွာ ဒီလိုျပႆနာေတြအျပင္ တစ္ဖက္မွာလည္း စိန္ေခၚမႈႀကီးမားတဲ့ ျပႆနာေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနၾကရ ပါတယ္။ဘဂၤါလီေတြကို ကမန္ေတြဆိုၿပီး လဝကက မွတ္ပံုတင္ေတြ ထုတ္ေပးမႈရွိေနပါတယ္။ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕နယ္၊ေက်ာက္နီေမာ္ေက်းရြာက ဘဂၤလီမ်ားကို ကမန္တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ ႏိုင္ငံသားစီစစ္ေရးကဒ္ေတြ ထုတ္ေပးမႈေတြရွိေနတာေၾကာင့္ ကမန္လူမ်ိဳးေတြက ကန္႔ကြက္ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေက်ာက္နီေမာ္ေက်းရြာမွာ ကမန္အမ်ိဳးတိုးတက္ေရးပါတီက ေကာက္ခံျပဳစုထားတဲ့ စာရင္းအရ ကမန္လူမ်ိဳး (၂၅၀) ဦးခန္႔သာရွိတယ္လို႔သိရပါတယ္။ဒါေပမယ့္ လဝကဌာနက ေက်ာက္နီေမာ္ေက်းရြာကိုသြားေရာက္ၿပီး ကမန္လူမ်ိဳးအျဖစ္ မွတ္ပံုတင္ထုတ္ေပးခဲ့တာ စုစုေပါင္း (၃၃၀၆) ဦးရွိခဲ့ၿပီးျဖစ္တယ္လို႔ ကမန္ပါတီက ဆိုပါတယ္။ ဒီေလာက္မ်ားျပားတဲ့ ကမန္အေရအတြက္ဟာ ေက်ာက္နီေမာ္ေက်းရြာမွာမရွိသလို သူတို႔ဟာ ဘဂၤလီေတြသာျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။
ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီးေတာ့ ျပန္လည္စိစစ္ေပးဖို႔ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတဆီကို ကမန္အမ်ိဳးသားတိုးတက္ေရးပါတီ (ဗဟို)က တိုင္ၾကားထားပါတယ္။ဘဂၤလီေတြ ကမန္ဆိုၿပီး မွတ္ပံုတင္ထုတ္ေပးေနတာဟာ အရင္အစိုးရ လက္ထက္ကတည္းကျဖစ္ၿပီး လဝကဝန္ထမ္းေတြ အက်င့္ပ်က္ ျခစားမႈအပါအဝင္ တာဝန္ကို ေပါ့ေလ်ာ့ေဆာင္ ရြက္မႈေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာျဖစ္တယ္လို႔ တိုင္ၾကားခ်က္ထဲမွာဆိုထားပါတယ္။ဒီလိုမွန္ကန္မႈမရွိဘဲ မွတ္ပံုတင္ ထုတ္ေပးခဲ့တဲ့ သက္ေသအေထာက္အထားေတြ ကမန္ေတြမွာရွိၾကပါတယ္။
ကမန္အမ်ိဳးသား တိုးတက္ေရးပါတီက အရင္ လဝကဝန္ႀကီး ဦးခင္ရီနဲ႔ေတြ႕ဆံုၿပီး ကမန္လူမ်ိဳးမဟုတ္သူေတြကို ကမန္လူမ်ိဳးအျဖစ္ ႏိုင္ငံသားစိစစ္ေရးကတ္ ထုတ္ေပးထားမႈအေပၚတင္ျပခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္ လဝကမွ ကမန္လူမ်ိဳးအျဖစ္ ထုတ္ေပးထားတဲ့ ႏိုင္ငံသားစိစစ္ေရးကတ္(၅၇)ေစာင္ကို စိစစ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ ကမန္လူမ်ိဳး (၁၈) ဦးသာမွန္ကန္မႈရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီျဖစ္စဥ္ကို လဝကဝန္ႀကီးကို တင္ျပခဲ့မႈမရွိေပမယ့္ မမွန္မကန္ ထုတ္ေပးထားမႈကို အေရးယူေဆာင္ရြက္တာ လံုးဝမရွိခဲ့ဘူးလို႔ သိရပါတယ္။
ဘဂၤလီေတြကို ကမန္ေတြဆိုၿပီး မွတ္ပံုတင္ထုတ္ေပးတာနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး အစိုးရေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေဇာ္ေဌးနဲ႔ ရမ္းၿဗဲလဝကကို အႀကိမ္ႀကိမ္ ဆက္သြယ္ခဲ့ေပမယ့္ ဆက္သြယ္လို႔ မရရွိခဲ့ပါ။
“ၿပီးခဲ့တဲ့ အစိုးရက ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး အစိုးရရဲ႕ မူဝါဒေတြ ခိုင္မာမႈမရွိခဲ့လို႔ လက္ေတြ႕ခံစားေနရတာ ”ဟု ဦးတင္လိႈင္ဝင္းက ေျပာပါတယ္။
ဒီလိုကိစၥရပ္ေတြေပၚေပါက္ေနတာေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသားေတြၾကားထဲမွာ ကမန္လူမ်ိဳးေတြဟာ ခဲြျခားဆက္ဆက္ဆံခံရၿပီး သံသယစာရင္းသို႔ သြတ္သြင္းျခင္းခံေနရတယ္လို႔ ကမန္လူမ်ိဳးေတြက ေျပာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ခရီးသြားလာမႈအပါအဝင္ က်န္းမာေရး၊စီးပြား၊ပညာေရး၊အစစအရာရာခြ်တ္ၿခံဳက်ကာ ဥပေဒပါအခြင့္ အေရးေတြ ဆံုးရႈံးၿပီး ႏိုင္ငံျခားသားေတြ အသံုးျပဳရတဲ့ ပံုစံ (၄)ကို ရယူေဆာင္ရြက္ခဲ့ရတဲ့ အေနအထားမွာ ရွိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
စစ္အစိုးရလက္ထက္က အစပ်ိဳးခဲ့တဲ့ ဒီျပႆနာကို NLD အစိုးရအေနနဲ႔ ေျဖရွင္းႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ကမန္ေတြက ယူဆၾကပါတယ္။ဒါေပမယ့္ ဘဂၤလီေတြကို ကမန္အျဖစ္ မွတ္ပံုတင္ထုတ္ေပးေနတာဟာ အစိုးရသစ္တက္လာ ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာလည္းရွိေနတာေၾကာင့္ အစိုးရရဲ႕ ေဆာင္ရြက္မႈေတြကို အားမလို၊အားမရျဖစ္ေနၾကပါတယ္။
ဒီကိစၥကို အစိုးရအေနနဲ႔ အမွန္တကယ္ေျဖရွင္းေပးဖို႔ “လိုကို လိုအပ္တယ္”လို႔ ကမန္လူမ်ိဳးေတြကေျပာပါတယ္။
“က်ေနာ္တို႔ကိုပဲ သစၥာေဖာက္လို႔ေျပာေနတာကို က်ေနာ္တို႔မခံႏိုင္ဘူး။ကမန္အစစ္ေတြေပ်ာက္ၿပီး ကမန္အတုေတြ ေပၚလာမွာကို စိုးရိမ္လာတယ္။ဒုကၡသည္ ဘဝေရာက္ေနရတာက တစ္ပိုင္း၊ လူမ်ိဳးပါ ေပ်ာက္လာမယ့္ အလားအလာေရာက္ေနတာက တစ္ပိုင္းေပါ့"ဟု ဦးတင္လိႈင္ဝင္းက ဆိုပါတယ္။
