ႏိုဝင္ဘာ ၁၃ ရက္၊ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ / DMG
ျပည္နယ္အစိုးရအဖဲြ႔ဟာ ေဒသတြင္းလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လုပ္ပိုင္ခြင့္မရတာေၾကာင့္ လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ ေဆာင္႐ြက္တာေတြမွာ ေႏွာင့္ေႏွးမႈေတြ႐ွိတယ္လို႔ ရခိုင္၀န္ႀကီးေတြ မၾကာခဏ ေျပာဆိုၾကပါတယ္။
“ ပညာေရး၀န္ႀကီးဌာနမွာ သန္႔႐ွင္းေရးလုပ္သား၊ ညေစာင့္ေတာင္မွ ျပည္နယ္က ခန္႔ထားပိုင္ခြင့္ မ႐ွိပါဘူး ” လို႔ လူမႈေရး၀န္ႀကီး ေဒါက္တာခ်မ္းသာက ဆိုပါတယ္။
ျပည္ေထာင္စု အစိုးရဟာ အထက္တန္းျပ၊ အလယ္တန္းျပ၊ မူလတန္းဆရာ၊ ဆရာမေတြကို ခန္႔အပ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္နယ္အစိုးရအေနနဲ႔ ပညာေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လုပ္ပိုင္ခြင့္ မ႐ွိဘူးဆိုတာကို ေအာက္တိုဘာလ ၁၂ ရက္ေန႔မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို ေရာက္႐ွိေနတဲ့ ဒုတိယသမၼတ ဦးဟင္နရီဗန္ထီးယူကို ေဒါက္တာခ်မ္းသာက တင္ျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
၂၀၀၈ ဖဲြ႕စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒပုဒ္မ ၂၆၂ (ဌ) (၁)မွာ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္သည္ ႏိုင္ငံေတာ္အား တာ၀န္ခံရမည္။ (၂)တြင္လည္း တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္၀န္ႀကီးမ်ားသည္ သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အား လည္းေကာင္း၊ သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္မွတဆင့္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတအားလည္းေကာင္း တာ၀န္ခံရမည္လို႔ ေဖာ္ျပထား ပါတယ္။
ဒီလို အတိအလင္း ျပဌာန္းထားခ်က္အရ ျပည္နယ္အစိုးရအဖဲြ႔ဟာ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရကို တင္ျပေနရတာေၾကာင့္ အခက္အခဲေတြ ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ ဒီလို အခက္အခဲေတြ ေပၚေပါက္ေနတာေတြကို ေျဖ႐ွင္းဖို႔အတြက္ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို ေရာက္႐ွိလာတဲ့ ဒုတိယသမၼတ ဦးဟင္နရီဗန္ထီးယူကို ျပည္နယ္အစိုးရ အဖဲြ႕၀င္ေတြက တင္ျပလိုက္ၾကပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ကို ေရာက္႐ွိေနတဲ့ ဒုတိယသမၼတ ဦးဟင္နရီဗန္ထီးယူဟာ ေအာက္တိုဘာလ ၁၂ ရက္ေန႔မွာ ျပည္နယ္အစိုး႐ုံးမွာ အစိုးရအဖဲြ႕၀င္ေတြ၊ ဌာနဆိုင္ရာေတြနဲ႔ေတြ႔ဆံုစဥ္ ျပည္နယ္ ၀န္ႀကီးေတြဆီက လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုတာေတြကို ခံလိုက္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ပညာေရးအတြက္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရဖို႔ ျပည္နယ္အစိုးရလိုလား
ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ ပညာေရးဟာ တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ေတြထဲမွာ အနိမ့္ဆံုးအဆင့္ကို က်ေရာက္ေနပါတယ္။ ဒီလို ပညာေရးနိမ့္ဆင္းေနမႈကို ေက်ာ္လႊားဖို႔ အတြက္ အစိုးရအဖဲြ႕၊ ပညာေရးဌာနေတြ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္မႈေၾကာင့္ ေအာင္ခ်က္ျမင့္မားလာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ပညာေရး တိုးတက္ျမင့္မားေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျပည္နယ္အစိုးရအဖဲြ႕ကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖဲြ႕က လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးဖို႔ ျပည္နယ္လူမႈေရး၀န္ႀကီး ေဒါက္တာ ခ်မ္းသာက ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။
ျပည္ေထာင္စုအစိုးရဟာ အထက္တန္းျပ၊ အလယ္တန္းျပ၊ မူလတန္းျပ ဆရာ၊ ဆရာမေတြကို ခန္႔အပ္တာ ျဖစ္ ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အလယ္တန္းျပ၊ မူလတန္းျပ ဆရာ၊ ဆရာမေတြကို ခန္႔အပ္ဖို႔အတြက္ ျပည္နယ္အစိုးရကို တိုက္႐ိုက္ခြင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ေဒါက္တာခ်မ္းသာက ေထာက္ျပပါတယ္။
၀န္ထမ္းေတြမွာ ေပါင္းစည္းေရးမူ႐ွိၿပီး အမ်ိဳးသားေရာ၊ အမ်ိဳးသမီးပါ ႏွစ္ေယာက္စလံုး ၀န္ထမ္းေတြျဖစ္ေန တဲ့အခါ သူတို႔ႏွစ္ေယာက္ကို တစ္ေန ရာတည္းမွာ ေနႏိုင္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ေပးရမွာျဖစ္တယ္လို႔ ေဒါက္တာခ်မ္းသာက ဆိုပါတယ္။ သူဟာ ဒု-သမၼတကို ဥပမာတစ္ခုနဲ႔ ၀န္ထမ္းကိစၥကို တင္ျပခဲ့ပါတယ္။
စစ္ေတြေဆး႐ုံႀကီးက ေဆး႐ုံအုပ္ႀကီးနဲ႔ ေက်ာက္ျဖဴခ႐ိုင္က ခ႐ိုင္ရဲမွဴးႀကီးတို႔မွာ သူတို႔ရဲ႕ ဇနီးေတြဟာ အလယ္တန္းျပေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ဟာ တိုင္းေျပာင္းအေနနဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္ကို ေရာက္လာတဲ့သူေတြျဖစ္ၿပီး သူတို႔ကို သူ႔အမ်ိဳးသားေတြ ႐ွိတဲ့ေနရာမွာ ခန္႔ထားေျပာင္းေ႐ႊ႕လို႔ မရဘူးဘူးလို႔ ေဒါက္တာခ်မ္းသာ က ဆိုပါတယ္။
“ မရတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔ဟာ ကတ္ဘိနတ္ကတစ္ဆင့္ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးဌာနကို တင္ျပတဲ့အခါ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးဌာနက ျပန္ၾကားလာပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းအတုိင္းသာ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္မယ္ ျဖစ္ပါတယ္ဆိုၿပီး အေၾကာင္း ျပန္ၾကားလာပါတယ္ ” လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။
အထက္တန္းျပဆရာေတြကို ျပည္ေထာင္စုေဆာင္႐ြက္တာ မွန္ေပမယ့္ အလယ္တန္း၊ မူလတန္းျပတို႔ကို ျပည္ေထာင္စုက တစ္ႏွစ္မွာ တစ္ႀကိမ္ေလာက္ပဲ ေဆာင္႐ြက္တာဟာ ျပည္နယ္အတြက္ အလြန္ အခက္အခဲ႐ွိတယ္လို႔ ေဒါက္တာ ခ်မ္းသာက ဆိုပါတယ္။
“ ဒါကို က်ေနာ့္အေနနဲ႔ တင္ျပ ေတာင္းဆိုခ်င္တာက အလယ္တန္း၊ မူလတန္းလို ေျပာင္းေ႐ႊ႕ခြင့္ေတြကို ျပည္နယ္ကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ ေပးသင့္ပါ တယ္ ” လို႔ ဒု-သမၼတကို ေဒါက္တာ ခ်မ္းသာ က တင္ျပပါတယ္။
ကြၽဲ၊ ႏြား တင္ပို႔ခြင့္ကို ရခိုင္အစိုးရကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးဖို႔ေတာင္းဆို
ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္အတြင္းက ေမာင္ေတာေဒသကို ARSA အၾကမ္းဖက္အဖဲြ႔က ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့လို႔ နယ္ေျမမၿငိမ္သက္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္ႏိုင္ငံကို ကြၽဲ၊ႏြား တင္ပို႔ႏိုင္ျခင္း မ႐ွိခဲ့ပါဘူးလို႔ ျပည္နယ္ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ကုသေရးဦးစီးဌာနက ေျပာပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ဒီႏွစ္မွာေတာ့ ျပည္နယ္အတြင္းက ကြၽဲ၊ႏြားေတြကို ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္ႏိုင္ငံကို တရား၀င္ တင္ပို႔ေနပါၿပီ။ ဇြန္လမွစၿပီး ေအာက္တိုဘာလအတြင္း မာန္ေအာင္ၿမိဳ႕မွ ကုမၼဏီႏွစ္ခုက တရား၀င္အျဖစ္ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္ ႏိုင္ငံသို႔ ကြၽဲ၊ႏြားေကာင္ေရ ၂၅၅ ေကာင္တင္ပို႔ ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ တစ္ဖက္ႏိုင္ငံသို႔ တရား၀င္တင္ပို႔ႏိုင္ေပမယ့္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရက တိုက္႐ိုက္ကိုင္တြယ္ေနတာ ေၾကာင့္ အခက္အခဲေတြ႐ွိတယ္လို႔ ျပည္နယ္ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရး၊ သစ္ေတာႏွင့္ သတၱဳတြင္း၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္လြင္ က ေျပာပါတယ္။
ျပည္နယ္အတြင္းက ကြၽဲ၊ ႏြား မ်ားတင္ပို႔ျခင္းကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရက ခြင့္ျပဳမွပဲ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ကညင္ေခ်ာင္း စီးပြားေရးဇုန္ကတဆင့္ ဘဂၤလာေဒ့႐ွ္ႏိုင္ငံသို႔ တရား၀င္ပို႔ေနရပါတယ္။ အဲဒီလို ေဆာင္႐ြက္ေနရတာေၾကာင့္ တပိုင္တႏိုင္လုပ္ငန္း႐ွင္ေတြမွာ အက်ိဳးအျမတ္ အခက္ခဲမ်ား ႐ွိေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီလုပ္ငန္းေတြကို ျပည္နယ္အစိုးရကို လႊဲေျပာင္းေပးဖို႔ ဒု-သမၼတ ကို ဦးေက်ာ္လြင္က တင္ျပခဲ့ျခင္းျဖစ္ပတယ္။
“ ပို႔တဲ့အခါ ေနျပည္ေတာ္ကို သြားရေတာ့ အနည္းဆံုး တစ္လေလာက္ ၾကာပါတယ္။ အဲဒီ ႏြားတင္ပို႔ခြင့္ အေကာင္ ၁၀၀ ေလာက္ကို ခြင့္ျပဳခ်က္ေတာင္းတာ၊ သြားတာလာတာနဲ႔၊ စရိတ္ေတြက သူ႔ရဲ႕အက်ိဳးအျမတ္နဲ႔ ရင္းႏွီးရတာေတြနဲ႔ဆုိရင္ အခက္ခဲ႐ွိပါတယ္။ အဲဒါေတြကို ျပည္နယ္အစိုးရထံ ေျဖေလ်ာ့ေပးမယ္ဆိုရင္ ေဒသခံ စီးပြားေရးသမားေတြအတြက္ အခြင့္လမ္းေကာင္းေတြ ျဖစ္လာမွာပါ ” လို႔ ဦးေက်ာ္လြင္က ဆိုပါတယ္။
ျပည္နယ္အစိုးရ အခက္အခဲကို လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ နားလည္
ရခိုင္အေရးကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ လုပ္ကိုင္ေဆာင္႐ြက္ေနျခင္းထက္ ျပည္နယ္အစိုးရကိုလည္း လုပ္ပိုင္ခြင့္ပိုေပးဖို႔ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက စက္တင္ဘာလ ၂၁ ရက္ေန႔မွာ လူမႈ၀န္ထမ္း ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၀န္ႀကီး ေဒါက္တာ ၀င္းျမတ္ေအးကို တင္ျပ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။
ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ တင္သြင္းလိုက္တဲ့ အဆိုေတြဟာ ေအာင္ျမင္မႈ ရၾကပါတယ္။ ေမးခြန္းေတြ ေမးျမန္းတဲ့အခါမွာေတာ့ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရကို တင္ျပရမယ္ဆိုၿပီး ႐ွိေနတယ္လို႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ေျပာၾကပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ဟာ NLD အမတ္ေတြ ႀကီးစိုးထားတဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္လို မဟုတ္ပါဘူး။ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီက တင္လိုက္တဲ့အဆိုဟာ ကန္႔ကြက္သူမ႐ွိ၊ ေအာင္ျမင္မႈရပါတယ္။ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ေတြကလည္း ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ နယ္မွာ လံုၿခံဳေရးအင္အား တိုးျမႇင့္ေပးဖို႔ စတာေတြကို တင္သြင္းခဲ့ပါတယ္။
အဆိုတိုင္းကို အတည္ျပဳၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ပိုင္းမွာ အားနည္းမႈေတြ ႐ွိပါတယ္။ ဒါဟာ ျပည္နယ္အစိုးရမွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ႐ွိတာေၾကာင့္လို႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ေျပာၾကပါတယ္။
“ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရရဲ႕ ၫႊန္ၾကားခ်က္ေအာက္မွာပဲ လုပ္ေနတာေၾကာင့္ တစ္ခ်ိဳ႕က အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခ်င္ေပမယ့္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရက ၫႊန္ၾကားခ်က္မေပးရင္ သူတို႔(အစိုးရ) အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ ေနရာမွာ ေႏွာင့္ေႏွးၾကန္႔ၾကာေနတယ္လို႔ ထင္မိပါတယ္ ” ဟု ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးထြန္းသာစိန္က ဆိုပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရနဲ႔ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ခ်ိတ္ဆက္မႈမွာ ျပည္နယ္အစိုးရဟာ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကို တာ၀န္မခံေၾကာင္း၊ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရကိုသာ တာ၀န္ခံရေၾကာင္း၊ ျပည္နယ္လႊတ္္ေတာ္ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအား လည္းေကာင္း၊ ျပည္နယ္အစိုးရအား လည္းေကာင္း သက္ေရာက္ျခင္းမ႐ွိလို႔ တိုင္းရင္းသားအေရး ေလ့လာသံုးသပ္ ဦးေမာင္ေမာင္စိုးက ေျမာက္ဦးစစ္တမ္းစာအုပ္မွာ ေရးသားထားပါတယ္။
“ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္တို႔သည္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအား ထိန္းေက်ာင္းႏိုင္ခြင့္ တစ္စံုတစ္ရာ ႐ွိသည္။ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအား ေ႐ြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ႏိုင္ခြင့္႐ွိသည္ဟု ဆိုႏိုင္ေသာ္လည္း ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္သည္ ျပည္နယ္အစိုးရကို တင္ေျမႇာက္ႏိုင္ျခင္း မ႐ွိ႐ုံသာမက ျပည္နယ္အစိုးရအား ထိန္းေက်ာင္းႏိုင္ခြင့္ လြန္စြာအားနည္းသည္ ” လို႔ တိုင္းရင္းသားအေရး ေလ့လာ သံုးသပ္သူ ဦးေမာင္ေမာင္စိုးက ဆိုထားပါတယ္။
ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈမ်ားၿပီး ျပည္နယ္အစုိုးရကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြ ေပးသင့္တယ္လို႔ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးေအာင္ေက်ာ္ထြီးက ေထာက္ျပပါတယ္။
“ ဥပမာ သယံဇာတဆိုရင္ လည္းေကာင္း၊ ၀န္ထမ္းခန္႔အပ္တာ လည္းေကာင္း ျပည္နယ္မွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ မ႐ွိဘူးလို႔ ဥပေဒထဲမွာ တိတိက်က် ျပဌာန္းထားတာလည္း မရွိိ၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ႐ွိတယ္လို႔လည္း ျပဌာန္းထားတာ မ႐ွိပါဘူး ” လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။
နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးကိစၥမ်ား၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး ကိစၥရပ္မ်ားကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရက ျပည္နယ္အစိုးရကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးလုိက္ရင္ အခက္အခဲေတြ ေျပလည္သြားလိမ့္မယ္လို႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက သံုးသပ္ၾကပါတယ္။
“ က်ေနာ္တို႔ ေဒသမွာက ေ႐ႊဂက္(စ္)ထြက္ပါတယ္။ အဲဒီဟာေတြကို ျပည္နယ္ကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ ေပးမထားတဲ့အခါ က်ေနာ္တို႔ျပည္နယ္မွာ ဘယ္ေလာက္ပဲ သယံဇာတ ေပါၾကြယ္၀၀၊ ထြက္လာတဲ့ သယံဇာတ ဘယ္ေလာက္ပဲ အက်ိဳးအျမတ္႐ွိ႐ွိ (မခံစားရဘူး)။ ဌာေနတိုင္းရင္းသား ေဒသေတြကထြက္တဲ့ သယံဇာတ တစ္ခ်ိဳ႕တစ္၀က္ကို တိုင္းရင္းသားေတြကို ခံစားပိုင္ခြင့္၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္၊ စီမံပိုင္ခြင့္ေတြ ေပးသင့္ပါတယ္ ” ဟု ဦးထြန္းသာစိန္က ဆိုပါတယ္။
ျပည္နယ္အစိုးရအဖဲြ႔ကေတာ့ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရဆီက လုပ္ပိုင္ခြင့္ရဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ႐ွိေနၿပီး ျပည္ေထာင္စုကေတာ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ေပးမလား ဆိုတာ စိတ္၀င္စားစရာတစ္ခု ျဖစ္ေနပါတယ္။
(ဤေဆာင္းပါးကို ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႔ထုတ္ Development News Journal , Issue 96 တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။)
