ဝင္းထိန္
ႏိုဝင္ဘာလ ၃ ရက္ေန႔မွာ ျပဳလုပ္မည့္ ၾကားျဖတ္ေ႐ြးေကာက္္ပြဲအတြက္ ပါတီသံုးခုနဲ႔ တစ္သီးပုဂၢလ ကိုယ္စား လွယ္တစ္ဦး မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရးေတြ အင္တိုက္အားတိုက္လုပ္ေဆာင္ေနၾကပါတယ္။ ႏုိဝင္ဘာလ ၃ ရက္ေန႔ ဆိုရင္ေတာ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမွာျဖစ္သလို ဘယ္သူ၊ ဘယ္ဝါ ဘယ္ပါတီကိုယ္စားျပဳအႏိုင္ရမွာလဲလို႔ ရေသ့ေတာင္ေဒသခံေတြ အဆံုးျဖတ္ေပးရေတာ့မွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ မဲေပးႏုိင္္တဲ့လူဦးေရ အေရအတြက္ ကေတာ့ ၅၂၀၀၀ ပတ္ဝန္းက်င္ရွိၿပီးေတာ့ ၿမိဳ႕ေပၚရပ္ကြက္(၂)ခုနဲ႔ ေက်းရြာအုပ္စုေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္ဟာ မဲဆႏၵနယ္မွာ ပါဝင္ေနပါတယ္။
ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမယ့္ ပါတီ ၃ ခုက ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၃ ဦးနဲ႔ တစ္သီးပုဂၢလတစ္ဦး စုစုေပါင္းေလးဦးၿပိဳင္ၾကမဲ့ပြဲမွာ မဲဆႏၵရွင္ေတြ မဲေပးႏုိင္တဲ့ အုပ္စု အနည္းဆံုး ၃ ခု ကြဲသြားမွာပါ။ မဲအုပ္စု ၃ စု ဘာေၾကာင့္ကြဲသြားႏုိင္သလဲဆိုရင္။ အားၿပိဳင္မႈျပင္းထန္ၾကမည့္ပြဲမွာ ရခုိင္အမ်ိဳးသားပါတီ၊ ရခိုင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ ခ်ဳပ္ပါတီနဲ႔ တစ္သီးပုဂၢလတို႔ ဒီကိုယ္စားလွယ္ေတြဟာ ထိပ္တုိက္ေတြ႕လာႏုိင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ လက္ရွိေျမျပင္အေျခအေနမွာ တစ္သီးပုဂၢလကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာေအးေမာင္ရဲ႕သား ဦးတင္ေမာင္ဝင္းဟာ လူထုေထာက္ခံမႈနဲ႔ အားသာခ်က္ေတြ အမ်ားဆံုးရထားသလို၊ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ ကလည္း သူတို႔ရဲ႕အမာခံနယ္ေျမျဖစ္တဲ့အတြက္ အားသာခ်က္ရွိေနပါတယ္။ တစ္ဖက္မွာ ရခိုင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ ခ်ဳပ္ပါတီဟာလည္းပဲ တစ္ခ်ိန္တုန္းက သမိုင္းေကာင္းခဲ့သလို ေျမျပင္အေျခအေနမွာလည္း ေအာင္ႏုိင္ေရး အတြက္ ေတာ္ေတာ္ေလး ႀကိဳးစားေနတာကိုေတြ႕ရတယ္။ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကေတာ့ သိပ္ၿပီးေတာ့ မေသခ်ာပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ ေျမာက္ဦးျဖစ္စဥ္ေတြ၊ ေဒါက္တာေအးေမာင္နဲ႔ ေဝဟင္ေအာင္တို႔ဖမ္းဆီးခံထားရ တာေတြ စတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြေၾကာင့္ လူထုဟာ လက္ရွိ NLD အစိုးရကို ယံုၾကည္မႈအားနည္းတာကို ေတြ႕ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီပြဲမွာ ထိပ္တိုက္ေတြ႕ဆံုလာႏုိင္တာကေတာ့ ပါတီ ၂ ခုနဲ႔ တစ္သီးတစ္ဦးတို႔ပဲ ျဖစ္လာ မွာပါ။
ဒီ ၃ ဦးတို႔ကို အခ်ိဳးက်ခြဲျခားၾကည့္ရင္ မဲဆႏၵရွင္ေတြဆီက တစ္ဦးခ်င္းစီရႏုိင္မဲ့ မဲအေရအတြက္ဟာ ၁၇၃၃၃ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီထဲမွာ ပယ္မဲနဲ႔၊ ပ်က္ကြက္တဲ့မဲေတြအပါဝင္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ရမယ့္ မဲေတြလည္းပါဝင္ မွာျဖစ္တယ္။ လက္ရွိ မဲဆြယ္စည္းရံုးေရး အေျခအေနေတြအရ သံုးသပ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဦးတင္ေမာင္ဝင္းဟာ ေျမျပင္အေျခအေနမွာ အသာစီးရေနတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သူဟာႏုိင္္ငံေရးအေတြ႕အၾကံဳမရွိဘူး ဆိုေပမယ့္ တစ္ဖက္မွာ သူ႔အေဖေဒါက္တာေအးေမာင္ရဲ႕ လူထုအေပၚလႊမ္းမိုးမႈက ေတာ္ေတာ္ေလးသူ႔အတြက္ အင္အားျဖစ္ ေစပါတယ္။ တစ္ခါ သူ႔ေနာက္မွာဝိုင္းရံေပးတဲ့ လူတစ္ခ်ိဳ႕ဟာလည္း အရင္ ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီဝင္ ေတြျဖစ္ေနၿပီးေတာ့ ေဒါက္တာေအးေမာင္ကို ေထာက္ခံသူေတြပါ။။ ေနာက္တစ္္ခုကေတာ့ ေဒါက္တာေအးေမာင္ ကိုယ္တုိင္က ရေသ့ေတာင္ဇာတိျဖစ္တဲ့အတြက္လည္း ပိုမိုအားေကာင္းးပါတယ္။ ဦးတင္ေမာင္ဝင္း အႏိုင္ရႏုိင္ ေျခ အရွိဆံုးကေတာ့ သူ႔အေဖ ေဒါက္တာေအးေမာင္အေပၚ လူထုက ထားရွိတဲ့ ေထာက္ခံမႈေတြပါ။
ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီအေနနဲ႔ကလည္း လက္ရွိမဲဆႏၵနယ္ (၂)ဟာ အရင္ ပါတီရဲ႕ ဒုတိယဥကၠ႒ျဖစ္ခဲ့ဖူးသူ ဦးဖိုး မင္း အႏုိင္ရခဲ့တဲ့ေနရာျဖစ္သလို ၂၀၁၅ ခုေရြးေကာက္ပြဲတုန္းကအျမင္နဲ႔ ၾကည့္ရင္ သူတို႔ရဲ႕ အမာခံနယ္ေျမပါ။ ဒါ့အျပင္ ျပည္နယ္အတြင္းက အင္အားႀကီပါတီတစ္ခုျဖစ္ၿပီးေတာ့ လက္ရွိ လူထုကအားေပးလက္ခံထား ၾကတဲ့ ရေသ့ေတာင္ဇာတိ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား ေဒၚခင္ေစာေဝတို႔ရဲ႕ အရွိန္အဝါေတြ၊ ပါတီအခ်ိန္ဝါေတြကို ၾကည့္ရင္ အားေကာင္းေနတာကို ေတြ႕ရမွာပါ။
တစ္ဖက္က ရခုိင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကလည္း သမိုင္းရွိတဲ့ပါတီတစ္ခုျဖစ္သလုိ လက္ရွိမွာလည္း သူတို႔ရဲ႕ အင္ တုိက္အားတုိက္ စည္းရံုးမႈေတြကို ၾကည့္ရင္ ေတာ္ေတာ္ေလးအားသာခ်က္ေတြကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ပါတီသစ္ တစ္ခုလို႔ သတ္မွတ္ေပမယ့္ အထင္ေသးလို႔မရတဲ့ အပိုင္းေတြရွိေနပါတယ္။ ဒီပါတီ ၂ ခုနဲ႔ တစ္သီးတစ္ဦးတို႔ ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကတဲ့အခါ ပထမ ဦးတင္ေမာင္ဝင္း၊ ဒုတိယ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ၊ တတိယ ရခိုင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ပါတီလို႔ အၾကမ္းအားျဖင့္ ထင္ေၾကးေတြ ေပးေနၾကပါတယ္။ သို႔ေသာ္ မဲေပးတဲ့ဆႏၵရွင္ကေတာ့ မည္သူ၊ မည္ဝါ ဆိုတာထက္ သူတို႔အားကိုးတဲ့ သူေတြကိုသာမဲေပးၾကမွာျဖစ္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ စည္းရံုးေရးခရီးစဥ္ေတြမွာ လူေတြအမ်ားႀကီးတက္ေရာက္လာတာကို ေအာင္ျမင္တယ္လို႔ေတာ့ မဆိုႏုိင္ေသးပါဘူး။
မဲဆႏၵရွင္ေတြဟာ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ကလို မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ သူတို႔အေပၚ တကယ္အားကိုးထုိက္တဲ့သူ၊ သူတို႔ရဲ႕ အသံေတြကို တကယ္နားေထာင္မဲ့သူက ဘယ္သူျဖစ္တယ္ဆိုတာကို အသိဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေျမျပင္အေျခအေနနဲ႔ တုိင္းတာၿပီးေတာ့လည္း အဆံုးျဖတ္ေပးလို႔မရေသးတဲ့ အေျခအေနပါ။
အကယ္ေတာ့ ဒီၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ေသးေသးေလးဆိုေပမယ့္ ရခိုင္္ျပည္နယ္မွာရွိတဲ့ ႏုိင္ငံေရးပါ တီေတြ အတြက္ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲကို အဆံုးအျဖတ္ေပးမယ့္ပြဲျဖစ္ေနပါတယ္။ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီက ဒီပြဲမွာ အႏိုင္ရခဲ့ရင္ သိပ္ေထြေထြထူးထူး ေျပာစရာမရွိေပမယ့္။ ဦးတင္ေမာင္ဝင္းသာအႏုိင္္ရခဲ့ရင္ ၂၀၂၀ မွာ ရခိုင္အမ်ိဳးသား ပါတီရဲ႕ ပါဝါႏုိိင္ငံေရးဟာ လံုးဝက်ဆံုးသြားႏုိင္ပါတယ္။ ဦးတင္ေမာင္ဝင္းအႏုိင္ရခဲ့ရင္ ရခိုင္ဦး ေဆာင္ပါတီဟာ တစ္ဟုန္းထိုး လူထုေထာက္ခံမႈ ရလာႏုိင္မယ့္ အခြင့္အေရးေတြ မ်ားစြာရွိေနပါတယ္။
အထူးသျဖင့္ ေဒါက္တာေအးေမာင္ကို ေထာက္ခံသူေတြဟာ အမ်ားဆံုးမဲေပးသူေတြျဖစ္လာမွာ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ေဒါက္တာေအးေမာင္ကိုယ္တုိင္ကလည္း ရခိုင့္ဦးေဆာင္ပါတီရဲ႕ ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေနရာကို ရယူလာမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒီေနရာမွာ တစ္ခုရွိတာက ေဒါက္တာေအးေမာင္ဟာ ျပစ္မႈကေနလြတ္ခဲ့ သည္ျဖစ္ေစ၊ ျပစ္ဒဏ္ က်ခံရသည္ျဖစ္ေစ ယခုၾကားျဖတ္မွာ ဦးတင္ေမာင္ဝင္းသာႏုိင္ခဲ့ရင္ ရခိုင့္ဦးေဆာင္ပါတီ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ ပြဲမွာ ထိပ္ပိုင္းကိုေရာက္လာႏုိင္တယ္လို႔ ယူဆရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ရခုိင္အမ်ိဳးသားပါတီဖက္က အမာခံ တခ်ိဳ႕ေတာင္ ရခိုင့္ဦးေဆာင္ပါတီကို ေျပာင္းသြားႏိုင္တဲ့ အေနအထားပါ။
ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီအေနနဲ႔ကေတာ့ ပါတီရဲ႕ဂုဏ္သိကၡာအေရေရာ၊ ေရရွည္တည္တံ့ေရးအပိုင္းအရေရာ ယခုၾကားျဖတ္ဟာ ဘယ္လိုမွ အရံႈးခံလို႔မရတဲ့ပြဲပါ။ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီက ထုတ္ပယ္ခံလိုက္ရသူ ျပန္လည္ ထူ ေထာင္တဲ့ ရခိုင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ပါတီဟာဆိုရင္လည္း အရင္ကရွိခဲ့တဲ့ ရခိုင္မ်ိဳးခ်စ္ပါတီနဲ႔ ေပါင္းဖို႔စီစဥ္ေနၾက ၿပီျဖစ္တယ္။ ရခိုင္မ်ိဳဳးခ်စ္ပါတီဟာ ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို ျဖတ္သန္းခဲ့ေပမယ့္ အႏုိင္ရတဲ့သူေတာ့မရွိိခဲ့ပါဘူး။ သို႔ေပမဲ့ ရခိုင္မ်ိဳးခ်စ္ပါတီနဲ႔၊ ရခိုင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္တို႔ ေပါင္းစည္းခဲ့ရင္ အဲဒီပါတီႏွစ္ခုရဲ႕ အင္အားဟာ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အင္္အားတင့္တင္းလာမွာ ေသရွာပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ရခိုင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ပါတီဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းက သမိုင္းရွိခဲ့တဲ့ပါတီျဖစ္သလို ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာအမ်ားဆံုး ႏုိင္ခဲ့သလို ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တတိယအမ်ားဆံုးအႏုိင္္ရခဲ့တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ သူတို႔ရဲ႕အမာခံတစ္ခ်ိဳ႕ဟာလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းရွိေနတာအမွန္ပါ။
ေရြးေကာက္ပြဲႀကီး ႏွစ္ႀကိမ္၊ ၾကားျဖတ္ေတြကိုျဖတ္သန္းဖူးတဲ့ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီဟာဆိုရင္ ရခိုင္တိုင္းရင္းသား မ်ားတိုးတက္ေရးပါတီတုန္းကလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္မွာလူထုေထာက္ခံမႈ အမ်ားဆံုးရခဲ့တယ္။ ရခိုင္အမ်ိဳးသား ပါတီအျဖစ္ ေျပာင္းလဲတဲ့အခ်ိန္မွာလည္း အမ်ားဆံုးအႏုိင္ရခဲ့တယ္။ ဒါေမပယ့္ ပါတီဟာ မိမိတို႔ရဲ႕ အားနည္းခ်က္ ေတြ၊ ျပဳျပင္ရမဲ့အခ်က္ေတြကို သတိမမူခဲ့ပါဘူး။ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီအေနနဲ႔ ေရွ႕ဆက္မယ့္လုပ္ ငန္းစဥ္ေတြ အတြက္ ပါတီညီလာခံတစ္ရပ္ကို ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလမွာ ျပဳလုပ္မယ္လို႔ ေျပာဆိုမႈေတြရွိခဲ့ေပမယ့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ ညီလာခံကိုမက်င္းပႏိုင္ေသးဘူးလို႔ ပါတီဖက္ကေျပာဆိုတာေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။
ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီအေနနဲ႔ကေတာ့ အခုၾကားျဖတ္မွာ တကယ္႐ံႈးနိမ့္ခဲ့ရင္ ၂၀၂၀ အတြက္ ပါတီတြင္း အႀကီးစား ျပင္ဆင္မႈေတြ၊ မူဝါဒေတြကို မျဖစ္မေနျပင္ဆင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလို မျပင္ဆင္ခဲ့ဘူးဆိုရင္ လက္ရွိ ဒီမိုကေရစီေခတ္မွာ နာမည္ေကာင္းနဲ႔ ရွင္သန္ခဲ့သမွ်ဟာ က်ဆံုးေတာ့မယ္လို႔ သံုးသပ္မိပါတယ္။
၂၀၂၀ ဆိုတာ သိပ္္မေဝးေတာ့ပါဘူး။ ဒီေနရာမွာ ေဒါက္တာေအးေမာင္ပါဝင္တဲ့ ရခိုင့္ဦးေဆာင္ပါတီအေနနဲ႔ ကေတာ့ ဦးတင္ေမာင္ဝင္းႏုိင္ခဲ့ရင္ ပိုမိုအရွိန္ရလာၿပီးေတာ့ ေဒါက္တာေအးေမာင္သာ သူရင္ဆိုင္ေနရတဲ့အမႈက လြတ္လာခဲ့ရင္္ ပါတီဟာပိုမိုက်စ္လစ္လာႏုိင္သလို၊ ပိုမိုၿပီးေတာ့လည္း လူထုေထာက္ခံမႈကို ရလာႏုိင္ပါတယ္။ ရခိုင္ဒီ မိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ပါတီဟာလည္းပဲ ရခိုင္မ်ိဳးခ်စ္ပါတီနဲ႔ မေပါင္းလို႔မရေတာ့တဲ့ အေျခအေနျဖစ္လာမွာပါ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ သူတို႔ဟာ ေဒါက္တာေအးေမာင္ပါဝင္တဲ့ ရခိုင့္ဦးေဆာင္ပါတီ(သို႔မဟုတ္) ေဒါက္တာေအး ေမာင္ရဲ႕ အရွိန္အဝါေတြကို ေက်ာ္ျဖတ္ဖို႔ ေတာ္ေတာ္ေလးခက္ခဲလာမယ္ဆိုတာကို သတိထားမိၿပီးသားပါ။
ဆိုေတာ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ရေသ့ေတာင္ၾကားျဖတ္ဟာ ရခိုင္ျပည္တြင္းပါတီေတြျဖစ္တဲ့ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ၊ ရခိုင္ ဒီမိုကေရစီအခ်ဳပ္ပါတီ၊ ရခိုင့္ဦးေဆာင္ပါတီစတဲ့ ျပည္တြင္းပါတီေတြ အားၿပိဳင္မႈအတြက္ အဓိကက်တဲ့ပြဲပါ ထိမိရွမိ မခံႏုိင္ေအာင္ကို ပါတီေအာင္ႏုိင္ေရးအတြက္ အစြမ္းကုန္ႀကိဳးစားရမွာျဖစ္သလို မိမိတို႔ရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာကို ဆယ္ယူရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္သူပဲအႏုိင္ရရ ဒီပြဲကထြက္လာတဲ့အေျဖဟာ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲကို တိုက္ရိုက္ ႀကီး သက္ေရာက္မႈ ရွိလာမွာျဖစ္ၿပီးေတာ့၊ ပါတီသံုးခုရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ေတြအေနနဲ႔ကလည္း အင္တိုက္အား တိုက္အေျခေနနဲ႔ ရင္္ဆိုင္ေနရတာဆိုေတာ့ မဲအေရအတြက္ အျပတ္အသတ္နဲ႔ေတာ့အႏုိင္ရလာမွာ မဟုတ္ပဲ မဲအေရတြက္ ကပ္ၿပီးေတာ့သာအႏုိင္ရလာမွာျဖစ္ပါတယ္။
ရေသ့ေတာင္ၾကားျဖတ္ဟာ အေကာင္ေသးေသးေလးေတြ ယွဥ္ၿပိဳင္တဲ့ပြဲဆိုေပမယ့္ ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ပါတီေတြကို အဆံုးျဖတ္ေပးမယ့္ပြဲျဖစ္သလို ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာရွိိတဲ့ ရခိုင္ပါတီေတြရဲ႕ ကံၾကမၼာကို အဆံုးအျဖတ္ေပးမယ့္ ပြဲျဖစ္လာမွာ ေတာ့ေသရွာပါတယ္။
