DMG / ေမာင္ကံ ေရးသားသည္။
အမိုးႏွင့္အကာ တာေပၚလင္ စအစိမ္းေရာင္၊ အခင္းပ်ဥ္ႏွင့္ သံၿဖိန္မ်ားျဖင့္ တည္ေဆာက္ထားေသာ မိသားစု ႏွစ္ဆယ္ခန္႔ဆန္႔မည့္ တန္လ်ားအထဲတြင္ အသက္ေလးဆယ္ေက်ာ္ခန္႔ ရွိၿပီျဖစ္သည့္ ဦးကရီရွားနားသည္ အနီး ရွိဆူညံေနေသာ ကေလးငယ္တစ္ခ်ိဳ႕ကို ေအာ္ေငါက္ၿပီး ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းေနဖို႔ ေျပာသည္။
“ အေပၚကပူ၊ ေဘးကပူနဲ႔ နားပူတာက အပူေပၚအပူဆင့္ေနတယ္ ” ဟု ၀မ္းနည္းသံ၊ ေဒါသသံမ်ားျဖင့္ ေအာ္ေျပာလိုက္သည္။ ဦးကရီးရွားနားသည္ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္တစ္ဦးျဖစ္ၿပီး လက္ရွိတြင္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕၊ ၿမိဳ႕မကညင္တန္းရွိ ဟိႏၵဴဒုကၡသည္မ်ား ေနထိုင္ေသာတန္းလ်ားတြင္ ေနထိုင္လွ်က္ရွိေသာ မိသားစု၀င္ထဲမွ တစ္ဦးျဖစ္သည္။
ဦးကရီရွားနားတြင္ ဇနီးသည္ႏွင့္ သားသမီးေလးဦးရွိၿပီး ေမာင္ေတာအၾကမ္းဖက္မႈ မျဖစ္ပြားမီက ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕မအေရွ႕ရပ္ကြက္တြင္ ေနထိုင္ခဲ့သူျဖစ္ၿပီး အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ ေနအိမ္မ်ားကို အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားက မီး႐ိႈ႕ဖ်က္ဆီးခဲ့သျဖင့္ စစ္ေတြၿမိဳ႕သို႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ခဲ့ရသူ ျဖစ္သည္။
သူတို႔မိသားစုသည္ စစ္ေတြ ၿမိဳ႕ ဓည၀တီအားကစားကြင္းရွိ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းတြင္ သံုးလခန္႔ေနထိုင္ခဲ့ၾကၿပီး စစ္ေတြၿမိဳ႕ရိွ ကယ္ဆယ္ေရးစ ခန္းမ်ားပိတ္သိမ္း၍ ေနရပ္စြန္႔ခြာဒုကၡ သည္မ်ားကို ေမာင္ေတာၿမိဳ႕သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့သျဖင့္ လက္ရွိေနထိုင္ရာ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕မကညင္တန္းရွိ တန္းလ်ားထဲသို႔ ေရာက္ရွိလာျခင္းျဖစ္သည္။
ေမာင္ေတာၿမိဳ႕၊ ၿမိဳ႕မကညင္တန္းရွိ တန္လ်ားတြင္ ဦးကရီရွားနားအ ပါအ၀င္ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ လူဦးေရငါးရာေက်ာ္ ေနထိုင္လ်က္ရွိၿပီး ယခုဆိုလွ်င္ ျပင္းထန္လွသည့္အပူဒဏ္ကို ေန႔ ေရာညပါခံစားရင္း ေနထိုင္လ်က္ရွိသည္မွာ သံုးလခန္႔ပင္ရွိၿပီဟု ဦးကရီရွားနား က ေျပာသည္။
စစ္ေတြၿမိဳ႕ရွိ ဒုကၡသည္စခန္း မွ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ရွိ တန္းလ်ားသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ေရးေဆာင္ရြက္စဥ္က စား၀တ္ေနေရး၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ ပညာေရး စသည္တို႔ကို အားလံုးအဆင္ေျပေအာင္ စီစဥ္ေပးမည္ဟု သက္ဆိုင္ရာတာ၀န္ ရွိသူမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့ေသာ္လည္း လက္ရွိမွာ တလြဲစီျဖစ္ေနသည္ဟု ၄င္းကဆိုသည္။
“ ေမာင္ေတာမွာ မင္းတို႔ဘာမွ အခက္အခဲမရွိဘူး။ ေနရာလည္းအဆင္ ေျပေအာင္ေပးမယ္။ က်န္းမာေရးေရာ၊ လံုၿခံဳေရးေရာ၊ ေက်ာင္းေရာ၊ ေနာက္ က်န္းမာေရးေရာ အကုန္လံုးအဆင္ေျပေအာင္ လုပ္ေပးမယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကို ေျပာခဲ့တယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဘာမွမရဘူး ” ဟု ေျပာသည္။
ေမာင္ေတာၿမိဳ႕၊ ၿမိဳ႕မကညင္ တန္းရွိ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္မ်ားသည္ စားေသာက္ေရးအျပင္ ေသာက္သံုးေရႏွင့္ အိမ္သာအခက္အခဲမ်ားကို ႀကံဳေတြ႕ေနရၿပီး ထမင္းခ်က္ရန္ ထင္းကိုပင္ မိမိကိုယ္တိုင္ ရွာေဖြေနရသည္ဟု ဟိႏၵဴမိသားစု၀င္မ်ားက ေျပာသည္။
ေမာင္ေတာေဒသတြင္ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္မ်ားအျပင္ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားအမ်ားစုႏွင့္ ဘဂၤါလီမ်ားသည္လည္း ဒုကၡသည္ဘ၀ကို ေရာက္ရွိခဲ့ၾကသည္။ အိမ္ေျခအားလံုး မီး႐ိႈ႕ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရသည့္ တိုင္းရင္းသားေက်းရြာမ်ားကို အစိုးရက ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေပးလ်က္ရွိေသာ္လည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သို႔ ထြက္ေျပးတိမ္း ေရွာင္သြားသည့္ ဘဂၤါလီမ်ား ျပန္လည္လက္ခံေရးႏွင့္ ေနရာခ်ထားေရးကိုသာ ဦးစားေပးေဆာင္ရြက္ေပးေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။
သို႔ေသာ္ ဒုကၡေရာက္ေနသူမ်ားအတြက္ အခက္အခဲမ်ားက မ်ားစြာရွိေနဆဲျဖစ္သည္။ ယင္းသို႔ ဒုကၡေရာက္ေနသူမ်ားထဲတြင္ ဘဂၤါလီမ်ားကိုမူ ေမာင္ေတာသို႔လာသမွ် ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းက အေလးထားဂ႐ုစိုက္ေန ၿပီး တိုင္းရင္းသားႏွင့္ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္မ်ားမွာ ႏုိင္ငံတကာ၏ လ်စ္လ်ဴ႐ႈမႈကို ခံေနရသည္ဟု တိုင္းရင္းသားဒုကၡသည္မ်ားႏွင့္ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ဒုကၡသည္မ်ားက ေျပာသည္။
“ ေမာင္ေတာမွာ အၾကမ္းဖက္ခံရတာက တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ေတြပါ။ အခုေတာ့ ေျပာင္း ျပန္ျဖစ္ေနတယ္။ အၾကမ္းဖက္ခံရသူေတြကို လူေတြကဂ႐ုမစိုက္ဘဲ အၾကမ္းဖက္ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းမႈအမ်ားဆံုးျဖစ္ခဲ့တဲ့ ဘဂၤါလီေတြကိုပဲ အေရးစိုက္ေနတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ျဖည့္ဆည္းေပးဖို႔ ေျပာေနတယ္။ ေမာင္ေတာကိုေရာက္လာတဲ့ ႏုိင္ငံတကာအသိုင္း၀ိုင္းအားလံုးေရာ၊ ကမၻာကေရာ အၾကမ္းဖက္အားေပးသလို ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါ ကြၽန္ေတာ္တို႔ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရတာျဖစ္တယ္ ” ဟု ၿမိဳ႕မကညင္တန္းရွိ တန္းလ်ားမွ ဦးေဘာ္ေလာ္ရာမ္ က ေျပာသည္။
ဦးေဘာ္ေလာ္ရာမ္ တို႔ေနထုိင္သည့္ ၿမိဳ႕မကညင္တန္း တန္းလ်ားအေပၚမွ ရဟတ္ယာဥ္ပ်ံသန္းသံမ်ား ေန႔တိုင္းၾကားေနရၿပီး ၄င္းတို႔အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္တစ္စံုတစ္ရာ ျဖစ္လာမည္လားဟု ေမွ်ာ္ေနခဲ့ေသာ္လည္း ယင္းတို႔၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားက ရဟတ္ယာဥ္ပ်ံသန္းသံ ေပ်ာက္ကြယ္ျခင္းႏွင့္အတူ အၿမဲတမ္း ေပ်ာက္ကြယ္ေနရေၾကာင္း ဆိုသည္။
“ ေမာင္ေတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘဂၤါလီေတြရဲ႕ အသံေတြပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံေရာ ကမၻာကိုပါ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနတယ္။ ကြၽန္ ေတာ္တို႔အသံေတြက ေပ်ာက္ေနတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေျပာခ်င္ေပမယ့္ ေျပာခြင့္မရဘူး။ ႏုိင္ငံတကာေရာ၊ မီဒီယာသမားအမ်ားစုေရာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီကို မလာဘူး။ သတင္းမေမးဘူး ” ဟု ဦးေဘာ္ေလာ္ရာမ္က ေျပာသည္။
တိုင္းရင္းသားဒုကၡသည္မ်ားႏွင့္ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္မ်ားေျပာသကဲ့သို႔ ေမာင္ေတာေဒသသို႔ ေရာက္ရွိေလ့လာ ေနၾကသည့္ ႏုိင္ငံေပါင္းစံုမွ သံတမန္မ်ား၊ သံအရာရွိမ်ား၊ စစ္သံမွဴးမ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာမီဒီယာမ်ားသည္ ဘဂၤါလီ ျပန္လည္လက္ခံေရး လုပ္ငန္းမ်ားတည္ရွိရာ ေတာင္ၿပိဳလက္၀ဲၿမိဳ႕၊ ငါးခူရႏွင့္ ၾကားစခန္းအျဖစ္ထားရွိမည့္ လွဖိုးေခါင္ေက်းရြာမ်ားသို႔သာ သြားေရာက္ေလ့လာေနၾကသည္။
တိုင္းရင္းသားေက်းရြာတစ္ခ်ိဳ႕ကို အျဖစ္သေဘာ ၀င္ေရာက္ေတြ႕ဆံုမႈ တခ်ိဳ႕ေတာ့ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ ႏုိင္ငံတကာမီဒီယာမ်ားတြင္ တက္လာသည့္ သတင္း၊ ေဆာင္းပါး၊ အေၾကာင္းရာမ်ားပါ၀င္သည့္ အသံအမ်ားစုသည္ ဘဂၤါလီမ်ား၏အသံ ျဖစ္ေနသည္။
အမွန္ဆိုလွ်င္ ဘဂၤါလီအသံ၊ တိုင္းရင္းသားအသံႏွင့္ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္မ်ား၏ အသံမ်ားကိုလည္း ဘက္မွ်ေအာင္ တင္ျပေပးသင့္သည္ဟု ဟိႏၵဴလူမႈကူညီေရး အဖဲြ႕ေခါင္းေဆာင္ ဦးနီေမာလ္က ေျပာသည္။
“ အင္းဒင္မွာ အၾကမ္းဖက္ဘဂၤါလီဆယ္ေယာက္ အသတ္ခံရတဲ့ ကိစၥက ဟိုးဟိုးေက်ာ္သြားတယ္။ ခေမာင္းဆိပ္ၿမိဳ႕က ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ဟိႏၵဴေတြ အသတ္ခံရတဲ့အသံက ေပ်ာက္ေနတယ္။ ဘဂၤါလီေတြရဲ႕အသံကိုပဲေဖာ္ျပၿပီး ကြၽန္ေတာ္တို႔႔ရဲ႕အသံကို မေဖာ္ျပတဲ့အတြက္ ျဖစ္တယ္။ ဒါလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရတာပဲ ” ဟု ဦးနီေမာလ္ က ဆိုသည္။
(ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားမ်ား သတ္ျဖတ္ျမဳပ္ႏွံထားခဲ့ေသာ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ရုပ္အေလာင္းမ်ားအား ေတြ႕ရစဥ္။ ဓာတ္ပံု - DMG)
ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ နယ္ေျမ ၂၊ ရဲေဘာ္က်ေက်းရြာမွ ဟိႏၵိဴဘာသာ ၀င္ ၉၃ ဦးအား ARSA အစြန္းေရာက္ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားမွ သတ္ျဖတ္ခဲ့မႈျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ လုံၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားသည္ ဟိႏၵဴဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ ဦးနီေမာလ္ႏွင့္အတူ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ ၅ ဦးတို႔က စက္တင္ဘာ ၂၄ ရက္က သြားေရာက္ရွာေဖြခဲ့ရာ ရဲေဘာ္က်ေက်းရြာ၏ အေနာက္ေျမာက္ဖက္ မီတာ ၁၅၀၀ ခန္႔အကြာတြင္ ေျမက်င္း ၂ က်င္း၌ ျမႇဳပ္ႏွံထားသည့္ ႐ုပ္အေလာင္း ၂၈ ေလာင္းကုိ တူးေဖာ္ေတြ႕႐ွိခဲ့သည္။
ယင္းေနာက္ စက္တင္ဘာ ၂၅ ရက္ေန႔တြင္ က်န္႐ွိေနသည့္ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္႐ုပ္အေလာင္းမ်ားကုိ ဆက္ လက္႐ွာေဖြရာ ပထမေန႔က ေတြ႕႐ွိခဲ့သည့္ေနရာ၏ အေ႐ွ႕ဖက္ မီတာ၂၀၀ အကြာတြင္ ေျမက်င္း ၂ က်င္း၌ ျမႇဳပ္ႏွံထားသည့္ ႐ုပ္အေလာင္း ၁၇ ေလာင္း ကုိ ထပ္မံတူးေဖာ္ေတြ႕႐ွိခဲ့သည္။
ယင္းသို႔ တူးေဖာ္ေတြ႔ရွိခဲ့သည့္ ႐ုပ္အေလာင္းမ်ားကို မိသားစု၀င္မ်ားက အတည္ျပဳေပးႏုိင္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းျဖစ္စဥ္မွာ လူအမ်ားၾကား၌ တျဖည္းျဖည္းေပ်ာက္ကြယ္လာခဲ့သည္။
ယင္းအျပင္ ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းမ်ားသည္ ေမာင္ေတာေဒသတြင္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းစြာ ေနထိုင္လွ်က္ရွိေသာ ဘဂၤါလီမ်ားကိုလည္း လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားၿပီး ၄င္းဘဂၤါလီမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းျခင္း၊ ယင္းတို႔၏အသံမ်ားကို ႏိုင္ငံတကာက သိရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းမ်ား မရွိ ျဖစ္ေနသည္။
၄င္းလုပ္ရပ္မ်ားသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးထက္ အမုန္းတရားျပန္႔ပြားကာ ျပႆနာဆက္ လက္ႀကီးထြားေစရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ေဆာင္ရြက္ေနျခင္းျဖစ္သည္ဟု သတင္းရင္းျမစ္မ်ားက တစ္ညီတစ္ၫြတ္တည္း ေျပာသည္။
ရြာလံုးကြၽတ္နီးပါး အသတ္ခံခဲ့ရသည့္ ရဲေဘာ္က်ေက်းရြာအနီး ခေမာင္းဆိပ္ၿမိဳ႕မွ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္မ်ားသည္ ၿမိဳ႕မကညင္တန္းရွိ တန္းလ်ားတြင္ တျခားမိသားစု၀င္မ်ားႏွင့္ အတူေနထိုင္ေနရေသာ္လည္း စားေသာက္ေရးသည္ ၿမိဳ႕ေပၚရပ္ကြက္တြင္ ေနထိုင္ခဲ့သူမ်ားေလာက္ အဆင္မေျပဟု ဆိုသည္။
“ ၿမိဳ႕ေပၚရပ္ကြက္လူေတြက စားေရးေသာက္ေရး အခက္အခဲျဖစ္ရင္ အျပင္ထြက္ၿပီးေတာ့ အလုပ္လုပ္လို႔ အ ဆင္ေျပၾကတယ္။ ကြၽန္မတို႔က်ေတာ့ နယ္ေ၀းကျဖစ္တာေၾကာင့္ ၿမိဳ႕မွာ အျပငထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္ဖို႔လည္း မလြယ္ဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ ကြၽန္မတို႔ဘ၀က ကူရာမဲ့ ျဖစ္ေနပါတယ္ ” ဟု ဟိႏၵဴအမ်ိဳးသမီးငယ္တစ္ဦးက ေျပာသည္။
မ်ားမၾကာမီအခ်ိန္တြင္ မိုးတြင္းကာလသို႔ ေရာက္ရွိေတာ့မည္ျဖစ္သျဖင့္ ပြင့္လင္းရာသီေလာက္ အလုပ္အကိုင္ အဆင္မေျပသည့္ မိုးတြင္းကာလတြင္ မည္သို႔ စားေသာက္ေနထိုင္ရမည္ကို မေတြးရဲေတာ့ဟု ဦးကရီရွားနားက စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ ေျပာသည္။
(၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၁ ရက္ေန႔တြင္ထြက္ရွိေသာ Development News Journal ၏ အမွတ္ (၈၄) တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ ေဆာင္းပါးျဖစ္သည္။)
