ႏွမ္းတစ္ပြင့္နဲ႕ ဆီႀကိတ္ရတဲ့ ဆီဆံု
သဲတစ္ပြင့္နဲ႕ တည္ေဆာက္ရတဲ့ ၿမိဳ႕ျပ
ေခၽြးစက္ေတြနဲ႕ ေရးျခစ္ထားတဲ့ သမိုင္း
ေျခဗလာခရီးႏွင္ရတဲ့ ကႏၱာရ။
(တစ္)
လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ခန္႔က ေျမစိုက္ စာၾကည့္တန္းလ်ားေလးႏွစ္ခုကို ကၽြန္ေတာ္ တည္ေထာင္ျဖစ္ခဲ့ သည္။ လူသြားလမ္းနံေဘး ေျမကြက္လပ္ေပၚတြင္ တည္ေဆာက္ထားေသာ ေျမစိုက္စာၾကည့္တိုက္ငယ္ကေလး ကို “႐ိုးမရင္လႈိင္း” ဟု ကၽြန္ေတာ္ကင္ပြန္းတပ္ခဲ့သည္။ အလ်ား ေပ ၂၀ ေက်ာ္၊ အနံ ၈ ေပခန္႔႐ွိေသာ ထိုစာၾကည့္တိုက္ငယ္ကေလးကို ေလးဖက္ေလးတန္မွ ဟင္းလင္းဖြင့္ထားသည္ အမိုးကို ကန္စ( တာေပၚလင္) မိုးေပးထားသည္။ စာၾကည့္တိုက္ကေလးသည္ ၿမိဳ႕ႀကီးျပႀကီးမ်ားမွ ဘတ္စ္ကားမွတ္တိုင္တစ္ခုႏွင့္ ဆင္တူေန၏။ စာၾကည့္တိုက္အတြင္းပိုင္းတြင္ စာၾကည့္စားပြဲ ခံု႐ွည္တစ္လံုးရွိသည္။ စာၾကည့္သူမ်ား သက္ေတာင့္ သက္သာ ထိုင္ဖတ္ႏိုင္ေစရန္ ေနာက္မွီပါေသာ ေျမစိုက္ထိုင္ခံုတန္းလ်ားရွည္မ်ား ထားေပးသည္။
ညေနပိုင္းစာဖတ္လိုသူမ်ားအတြက္ ေလးေပမီးေခ်ာင္းႏွစ္ေခ်ာင္းကို ညလံုးေပါက္ ထြန္းေပးထားသည္။ ကၽြန္ေတာ့္ကိုယ္ပိုင္ စာအုပ္မ်ားႏွင့္အတူ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္က လွဴဒါန္းထားေသာစာအုပ္မ်ား စာၾကည့္တိုက္ ထဲတြင္ရွိ၏။ တိုင္းရင္းသားစာေပမ်ား၊ သုတ ရသစာအုပ္မ်ား၊ ကေလးဖတ္႐ုပ္ျပ၊ ကာတြန္း၊ အပတ္စဥ္ထုတ္ လ စဥ္ထုတ္ဂ်ာနယ္ႏွင့္ မဂၢဇင္းမ်ား စသျဖင့္ စာေပအမ်ိဳးအစားစံုလင္သည္။ စာေပ၀ါသနာအိုးမ်ားအတြက္ ၂၄ နာရီ အျပည့္ ဖြင့္လွစ္ေပးထားေသာ စာၾကည့္တိုက္အေသးစားေလး ျဖစ္၏။ စာေရးျခင္းျဖင့္သာ ဘ၀ကိုရပ္တည္ေန ေသာကၽြန္ေတာ့္အတြက္ စာၾကည့္တိုက္တန္းလ်ားႏွစ္ခုထူေထာင္ျခင္းမွာ ႀကီးမားေသာစြန္႕စားခန္းပင္ျဖစ္သည္။
(ႏွစ္)
ရခိုင္ျပည္နယ္သည္ လူဦးေရစုစုေပါင္း ၃၀၈၈၈၀၇ ဦး ေနထုိင္ေသာျပည္နယ္ ျဖစ္၏။ ၿမိဳ႕ျပလူေနထိုင္မႈ မွာ ၁၇ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔မွ်သာ ရွိသည္။ တစ္ျပည္နယ္လံုးတြင္ အသက္-၁၄ ႏွစ္ထိအရြယ္ ၃၁.၁ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိ၍ ၁၅ႏွစ္ မွ အ သက္ ၃၄ ႏွစ္အထိ လူငယ္အေရ အတြက္မွာ ၆၆၅ ၂၉၇ ဦးရွိေၾကာင္း သန္းေခါင္စာရင္းမွ ေဖာ္ျပသည္။ ၿမိဳ႕ ျပ မ်ားတြင္ ၁၂၁ ၆၁၇ ဦး ႏွင့္ ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ ၅၄၃ ၆၈၀ ဦး ေနထိုင္ၾကသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ေတာင္ဘက္ပိုင္းမွ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕နယ္ကေလးသည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္၏ သန္းေခါင္စာရင္း အခ်က္အလက္မ်ားအရ စုစု ေပါင္းလူဦးေရ ၁၁၄၄၃၇ ဦးေနထိုင္လ်က္ရွိေနသာ ၿမိဳ႕ကလး ျဖစ္၏။ ၿမိဳ႕ျပတြင္ ေနထိုင္သူ ၂၈၆၅၂ ဦးရွိ၍ ေက်းလက္ေဒသတြင္ ၈၅၇၈၅ ဦးေနထိုင္သည္။ ၿမိဳ႕ျပလူေနမႈရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ်သာ ရွိသည္။
ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕နယ္၏ အက်ယ္အ၀န္းသည္ ဧရိယာစတုရန္းမိုင္ေပါင္း (၁၉၀၆.၆၂) မိုင္ခန္႕က်ယ္၀န္း သည္။ စုစုေပါင္း စာတတ္ေျမာက္မႈရာခိုင္ႏႈန္းမွာ (၉၁.၇) ရာခိုင္ႏႈန္းရွိေၾကာင္း ဆို၏။ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕ထဲတြင္ လက္ရွိလည္ပတ္ေနေသာ စာၾကည့္တိုက္ (၃) ခုရွိသည္။ လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္ ႏွစ္ခုေက်ာ္ခန္႔က ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕သည္ အစိုးရ ျပန္ၾကားေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔ဆက္ဆံေရး စာၾကည့္တိုက္ တစ္ခုသာရွိခဲ့ေသာ ၿမိဳ႕ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုစဥ္အခ်ိန္က ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕ကေလးထဲတြင္ စာအုပ္အငွားဆိုင္မ်ားရွိေနၾကသျဖင့္ စာဖတ္၀ါသနာပါသူမ်ားအတြက္ အဆင္ေျပ ေနေသးေသာကာလဟု ဆိုႏိုင္၏။ ထိုစဥ္က လူငယ္အမ်ားစုသည္လည္း စာဖတ္စာၾကည့္ျခင္းကို ခံုမင္ေမြ႕ေပ်ာ္ၾကသူမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။
(သံုး)
ကၽြန္ေတာ္သည္ ႐ိုးမရင္လႈိင္း စာၾကည့္တုိက္ေကေလးကို ကၽြန္ေတာ့္အိမ္ေ႐ွ႕လမ္းေဘးေျမကြက္လပ္ ကေလးတြင္ စတင္တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။ ကၽြန္ေတာ္ေနထိုင္ေသာေနရာမွာ ၿမိဳ႕ေပၚရပ္ကြက္တစ္ခု၏ အစြန္အ ဖ်ားတြင္ရွိသည္။ ပညာတတ္လူတန္းစားႏွင့္ သူေဌးသူၾကြယ္လူတန္းစားမရွိေသာ ေနရာဟု ဆိုႏိုင္သည္။ ဆိုက္ ကားသမား၊ ကုန္ထမ္းသမား၊ တံငါသည္ႏွင့္ လယ္သမားမ်ားကိုသာ ေတြ႕ႏိုင္သည္။ ညအခ်ိန္မ်ားတြင္ ေသာက္စားမူးယစ္သူမ်ားျဖင့္ ဆူညံေနတတ္သည္။ ေအာ္ဟစ္ရန္ျဖစ္သံမ်ားကိုလည္း မ႐ိုးႏိုင္စတမ္းၾကားၾကရသည္။
ဆင္းရဲသားရပ္ကြက္တို႔၏ ထံုးစံအတိုင္း သည္ေနရာတြင္ ကေလးသူငယ္ေပါမ်ားသည္။ ၁၁ႏွစ္ေအာက္ ကေလးသူငယ္ ၃၀ နီးပါး ရွိသည္။ အရြယ္ေရာက္ၿပီးလူငယ္လူရြယ္ ၃၀ ေက်ာ္ခန္႕ ရွိသည္။ထို႕အျပင္ အိမ္တိုင္း အိမ္တိုင္း၌ ေက်ာင္းမေနရေသးေသာ ကေလးအရြယ္ ၂ ေယာက္ခန္႕ ရွိၾကေသးသည္။ ေက်ာင္းေနအရြယ္သို႕ ေရာက္ရွိေနၿပီးျဖစ္ေသာ္လည္း ပညာေရးကိုအေလးမထားေသာမိဘမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာင္းမေနႏိုင္ေသာ ကေလး ငယ္မ်ားလည္း ရွိေနသည္။ အရြယ္ေရာက္ၿပီးလူငယ္လူရြယ္အမ်ားစုသည္ ေသာက္စားမူးယစ္ရမ္းကားေသာ အ က်င့္ေလးမ်ား ကိုယ္စီရွိေနၾကသည္။ သည္ရပ္ကြက္ထဲက ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ လူငယ္လူရြယ္မ်ားကို အနာဂါတ္ အတြက္ ေကာင္းမြန္တဲ့လူငယ္ေလးေတြအျဖစ္ ရႈျမင္ေစခ်င္ေသာ္လည္း ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာအသားက်ေနခဲ့ေသာ အမူအက်င့္မ်ားကို ျပဳျပင္ရန္မွာ မလြယ္ကူေသာကိစၥသာ ျဖစ္သည္။ ေနာက္ဆံုးတြင္ “ ႐ိုးမရင္လႈိင္း- စာၾကည့္တိုက္ ” ကို ကၽြန္ေတာ္တည္ေထာင္ျဖစ္ခဲ့သည္။
(ေလး)
႐ိုးမရင္လႈိင္း စာၾကည့္တိုက္ကေလးကို စတင္တည္ေထာင္စဥ္က စာေပတန္ဖိုးကိုနားမလည္ေသာ ပတ္၀န္းက်င္၏ ထိုးႏွက္ျခင္းမ်ားစြာကိုႀကံဳေတြ႔ ခံစားခဲ့ရေသးသည္။ စ႐ိုက္ဆန္ဆန္မိုက္ေၾကးခြဲျခင္းမ်ား၊ မဲ့ရြဲ႕ ျပစ္တင္ျခင္းမ်ားကို ျဖတ္သန္းခဲ့ရသည္။ သို႔ေသာ္ စိတ္တူကိုယ္တူလူငယ္တခ်ိဳ႕ႏွင့္အတူ ႐ိုးမရင္လႈိင္း စာၾကည့္ တိုက္ကေလးကို အခက္အခဲေပါင္းစံုၾကားထဲက စတင္ေမြးဖြားႏိုင္ခဲ့သည္။ စာၾကည့္တိုက္ျဖစ္ေျမာက္လာခဲ့ၿပီး ေနာက္ ကဗ်ာရြတ္ပြဲမ်ား၊ ကေလးပန္းခ်ီျပိဳင္ပြဲ၊ စာေပေဟာေျပာပြဲမ်ားကို ဦးစီးေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့သည္။
လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ သက္တန္းႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္မွ်ရွိလာေသာ ႐ိုးမရင္လႈိင္း စာၾကည့္တိုက္ကေလးသည္ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူကေလးမ်ား၏ အားကိုးရာတစ္ခုသဖြယ္ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ေက်ာင္းပိတ္ရက္မ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းအားလပ္ခ်ိန္မ်ားတြင္ စာဖတ္ေသာ ကေလးငယ္မ်ားျဖင့္ ျပည့္ႏွက္ေနတတ္သည္။ ႐ိုးမရင္လႈိင္းသည္ ကေလးမ်ားႏွင့္ လူငယ္လူရြယ္မ်ားအတြက္ စာဖတ္က်င့္ရရွိေစရန္ ရည္ရြယ္ထူေထာင္ထားျခင္းျဖစ္သျဖင့္ လူ ငယ္စာေပအမ်ားစုရွိေနေသာ စာၾကည့္တိုက္ျဖစ္၏။ သို႔ေသာ္ စာၾကည့္တိုက္သည္ လူငယ္မ်ား၏ စာဖတ္လို အားႏွင့္ စာၾကည့္တိုက္မွ ၀န္ေဆာင္မႈေပးႏိုင္အားက မမွ်မတ ျဖစ္ေနရ၏။ မိုးမ်ားရာကိုသာ ေရသြန္တတ္ၾက ေသာလူအမ်ားစုၾကားထဲတြင္ ဆင္းရဲႏံုခ်ာေသာ ႐ိုးမရင္လႈိင္းစာၾကည့္တိုက္ကေတာ့ သနားစရာပင္ ျဖစ္၏။
(ငါး)
လူသားတစ္ဦးခ်င္းစီကိုျဖစ္ေစ၊ လူ႕ပတ္၀န္းက်င္တစ္ခုလံုးကိုျဖစ္ေစ ေျပာင္းလဲပစ္ဖို႕အတြက္ စာေပအႏု ပညာက အေရးပါေသာ အခန္းက႑မွ ပါ၀င္ေနသည္။ ျမန္မာ့ရာဇ၀င္ထဲမွ ဦးက်ည္ေပြ႕သည္ အသက္အရြယ္ ႀကီးရင့္ခ်ိန္အထိ စာေပက်မ္းဂန္မတတ္တတ္ေျမာက္ျခင္းမရွိခဲ့သူတစ္ဦး ျဖစ္၏။ သို႔ေသာ္ စာေပက်မ္းဂန္ကိုေလ့ လာသင္ယူၿပီးေနာက္တြင္ စစ္ဘုရင္ ကူဗလိုင္ခန္ ကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသံတမန္ တရားေဟာရသူတစ္ဦးအျဖစ္ ထင္ရွား ေက်ာ္ၾကားခဲ့သည္။
အေမရိကန္သမၼတ အီဗရာဟမ္လင္ကြန္းသည္ မီးလင္းဖိုကေလးနံေဘးတြင္ ထိုင္ကာ စာအုပ္စာေပမ်ား ဖတ္ရႈမွတ္သားခဲ့သျဖင့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၏ သမၼတ ျဖစ္လာရန္ အရည္အခ်င္း ျပည့္၀သြားခဲ့သည္။ ကမၻာေက်ာ္ လူပုဂၢိဳလ္အမ်ားစုကို စာၾကည့္တိုက္မ်ားမွ ေမြးဖြားေပးလိုက္သည္ဟု ဆိုႏိုင္၏။ စာၾကည့္တိုက္တစ္ခု ဖြင့္လွစ္ျခင္းသည္ ေထာင္တံခါးမ်ားစြာကို ဆြဲပိတ္လိုက္ျခင္းႏွင့္တူသကဲ့သို႕ အနာဂတ္ကို လွေပရန္ ထုဆစ္ တည္ေဆာက္ျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။
ကၽြန္ေတာ္ တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ႐ိုးမရင္လႈိင္းသည္လည္း အနာဂတ္လူငယ္ မ်ားကို စာေပဗဟုသုတမ်ားႏွင့္ျပည့္စံုေစရန္၊ ယဥ္ေက်းလိမၼာလာေစရန္ႏွင့္ အမွားအမွန္ကို ကိုယ္တိုင္ ခ်င့္ခ်ိန္ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ေစရန္အတြက္ ရွင္သန္လ်က္ရွိေနပါသည္။ သို႔ေသာ္ ႐ိုးမရင္လႈိင္းသည္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားစြာျဖင့္ ယိုင္နဲ႕နဲ႕ ရပ္တည္ေနရဆဲပင္ ျဖစ္ပါသည္။
ရိုးမရင္လႈိင္း…
မိုးေမွ်ာ္တိုက္ေတြၾကာထဲက ယာတဲငယ္ကေလး
အိုးအပဲ့နဲ႕ စေလာင္အပဲ့တို႕ရဲ့ သဟဇာတက်မႈ
ကိုယ့္အိုးနဲ႕ ကိုယ့္ဆန္ထဲက ႏွစ္သိမ့္ျခင္းကဗ်ာ။ ။
အႏုပညာနဲ႕ ထိုးရတဲ့ စီးခ်င္း
ဇာတ္နာဖို႕သ႐ုပ္ေဆာင္ရတဲ့ ဗီလိန္
ပရိတ္သတ္မပါပဲ ေျဖေဖ်ာ္ရတဲ့ ဗလာျပဇာတ္
ဇီ၀ဇိုးငွက္ေတြရဲ့ ႏွလံုးေသြးကဗ်ာ
ေနာက္ေက်ာေတြကိုၾကည့္ၿပီးေရးရတဲ့ ပံုတူပန္းခ်ီ
ေႏြေခါင္ေခါင္ထဲ မိုးေမွ်ာ္မိတဲ့ ဖားသူငယ္……..။
ရကၡ
