ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ သဘာ၀ကို အေျခခံေသာခရီးသြားလုပ္ငန္းစခန္း (၂၁) ခုကို သတ္မွတ္ထားေသာ္လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲတြင္ တစ္ေနရာခန္႔မွ် ပါ၀င္ေနျခင္းမရွိသည္မွာ စိတ္မေကာင္းစရာပင္ျဖစ္သကဲ့သို႔ ရခိုင့္သဘာ၀တရားမ်ားကို ထိန္းသိမ္းရန္အတြက္လည္း အလွမ္းေ၀းသြားသကဲ့သို႔ရွိ၏။ ပုပၸါးေတာင္၊  ဇြဲကပင္ေတာင္၊ က်ိဳက္ထီး႐ိုး၊ အင္းေလးကန္ စေသာ သဘာ၀အေျခခံ ခရီးသြားလုပ္ငန္းေနရာမ်ားကဲ့သို႔ပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္လည္း ရွိေနသည္မွာ မျငင္းႏိုင္ေသာ အခ်က္ျဖစ္၏။ စိုင္းတင္ေရတံခြန္၊ မရဇိုင္ေတာင္တန္း၊ မအီေျခေတာ္ရာ၊ ေနပူေတာင္ စေသာ အထင္ကရေနရာ မ်ားစြာရွိေန၏။ ခရီးသြားလုပ္ငန္းမ်ား၏ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္မ်ားျဖစ္ေသာ (S) သံုးလံုးႏွင့္ (N) သံုးလံုးစလံုးသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲတြင္ ရွိေနပါသည္။

ထိုင္ခံု၊ ေသတၱာခြံ၊ ဗီဒိုႏွင့္ သစ္လံုး၊ ၀ါးလံုးမ်ား ေရာေထြးစြာျဖင့္ ျပန္႔ႀကဲေနေသာ အမႈိက္ပံုက လူအမ်ား စြန္႔ပစ္ထားသည့္ အမိႈက္ပံုကဲ့သို႔ မဟုတ္ဘဲ ၿဖိဳဖ်က္ခံထားရသည့္ပံုစံျဖင့္ တည္ရွိေနသည္။ ယင္းသို႔ ပစၥည္းမ်ိဳးစံု ျပန္႔ႀကဲေနေသာေနရာ အေနာက္ဘက္တြင္ အမိုးအကာ မျပည့္စံုဘဲ တဲသာသာရွိေသာ ေနအိမ္တစ္လံုးရွိေနၿပီး ၄င္းေနအိမ္တြင္ အသက္ေလးဆယ္နီးပါးရွိၿပီ ျဖစ္သည့္ ကိုေမာင္ေမာင္ေအးတို႔ မိသားစု ေနထိုင္လ်က္ရွိသည္။

“ ရခုိင္ျပည္နယ္တစ္ခုလံုးကို ျပန္လည္သံုးသပ္လို႔ရွိရင္၊ လူသတ္မႈေတြျဖစ္လာတယ္၊ ဘဂၤါလီကိစၥေတြ ျဖစ္လာတယ္။ စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚမွာ ဗံုးေပါက္ကြဲမႈအထိ ျဖစ္လာတယ္ဆိုတာ တစ္နည္းနည္းနဲ႔ ရခိုင္ျပည္ကို ဆူပူေအာင္လုပ္ေနတယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ သံုးသပ္တယ္။ ရခုိင္ျပည္နယ္ကို ဆူပူေအာင္လုပ္ေနတယ္။ ပဋိပကၡေတြျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေနတယ္။ အဲဒါဟာ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိႀကံစည္ေနသလားလို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔စိတ္မွာ ေတြးမိတာရွိပါတယ္ ”

ကမန္လူမ်ိဳးေတြဟာလည္း တိုင္းရင္းသား မ်ိဳးႏြယ္စု၀င္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘယ္လိုေနရာမွာမဆို လြတ္လပ္စြာ အေျခစိုက္ေနႏိုင္ပါ တယ္။ အစၥလာမ္ဘာသာကို ကိုးကြယ္တဲ့အခ်က္ကိုၾကည့္ၿပီးေတာ့ သူတို႔လည္း ဘဂၤါလီေတြပဲလို႔ မွတ္ယူေနရင္ တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း ခဲြျခားရာေရာက္ပါလိမ့္မယ္။ ကမန္လူမ်ိဳးေတြဟာ တိုင္းရင္းသား (၁၃၅) မ်ိဳးမွာ တစ္မ်ိဳးအပါအ၀င္ျဖစ္တဲ့အတြက္ သူတို႔ဟာ ဘယ္ေန ရာ၊ ဘယ္အရပ္မဆို လြတ္လပ္စြာသြား လာခြင့္ရွိသလို ဘယ္ေနရာမွာမဆို အေျခစိုက္ေနထိုင္ခြင့္လည္း ရွိပါတယ္။

သို႔အတြက္ လက္႐ွိအခ်ိန္သည္ “ ရခိုင္ျပည္ေအးခ်မ္းဖို႔ ပစၦိမေဒသမွာ ေနထုိင္စို႔ ” ေဆာင္ပုဒ္ကို အလ်င္အျမန္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္ရမည့္ အခ်ိန္ေကာင္းပင္ျဖစ္သည္ဟု ယူဆပါသည္။ ေနာင္လာေနာင္သား ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားအတြက္ ေအးခ်မ္းသာယာ၀ၿဖိဳးသည့္ နယ္ေျမအျဖစ္ တင္က်န္ရစ္ရန္ႏွင့္ တည္ေဆာက္ႏိုင္ေရးမွာ လက္ရွိရခုိင္လူမ်ိဳးမ်ား၏ အမ်ိဳးသားေရးတာ၀န္ဟု မွတ္ယူပါသည္။