By ေအာင္ထိန္ | DMG
ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပရန္ တစ္ပတ္ေက်ာ္မွ်သာ လိုေတာ႔သည္။
လႊတ္ေတာ္အသီးသီးအတြက္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို လူထု၏ မဲဆႏၵျဖင့္ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ျခင္း ျဖစ္ၿပီး၊ တစ္နည္းဆိုရေသာ္ ၂၀၂၀ အလြန္ အစိုးရသစ္ကို ေ႐ြးခ်ယ္ျခင္းလည္းျဖစ္သည္။
ေ႐ြးေကာက္ပြဲစနစ္အရ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အမ်ားဆံုး အႏုိင္ရသည့္ပါတီမွ ႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စသည့္ ႏုိင္ငံတည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ဆက္လက္ေဆာင္႐ြက္မည့္ အစိုးရတစ္ရပ္ကို ဖြဲ႔စည္းခြင္႔ရမည္ ျဖစ္သည္။
သို႔ေသာ္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္(AA)တို႔၏ စစ္ေရးပဋိပကၡမ်ားမွာ ေလ်ာ့နည္းလာျခင္းမရွိဘဲ ေန႔စဥ္ရက္ဆက္ဆိုသလို တိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားလ်က္ရွိၿပီး ႏွစ္ဖက္စစ္ေရးအေျခအေနကလည္း တင္းမာေနဆဲျဖစ္သည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း တည္ၿငိမ္မႈ႐ွိေသာ ၿမိဳ႕နယ္အခ်ိဳ႕အပါအဝင္ အျခား တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေနေသာ ၿမိဳ႕နယ္ကိုးခုတြင္ ေရြးေကာက္ပြဲ မက်င္းပႏုိင္ေၾကာင္း ေအာက္တိုဘာလ ၁၆ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္သည့္ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္၏ ေၾကညာခ်က္က စစ္ေရးပဋိပကၡမ်ား၏ အတိမ္အနက္ကို မီးေမာင္းထုိးျပလ်က္ ရွိသည္။
တိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားမႈေၾကာင့္ ေနရပ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနၾကသည့္ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ဦးေရမွာလည္း တိုးလာေနၿပီး လူေသဆံုးမႈကလည္း ေန႔စဥ္ ျမင့္တက္လ်က္ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။
စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားအေရးကို အျမဲေစာင့္ၾကည့္လ်က္ရွိေသာ ေဒသတြင္းအရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္သည့္ ရခိုင္တိုင္းရင္းသား မ်ိဳးႏြယ္မ်ားအစည္းအရံုး(REC)၏ ေအာက္တိုဘာလ (၁) ရက္ေန႔အထိ စာရင္းအရ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ဦးေရ ႏွစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္အထိ ရွိလာေနၿပီ ျဖစ္သည္။
ယင္းသို႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္လာသူမ်ားမွာ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွာ ေလးေပပတ္လည္မွ်သာရွီသည့္ အခန္းက်ဥ္းမ်ားထဲတြင္ ေနထိုင္လ်က္ရွိၿပီး စားဝတ္ေနေရး၊ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရးစသည့္ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ႀကံဳေတြ႔ေနၾကရဆဲ ျဖစ္သည္။
စစ္ေတြၿမိဳ႕ရွိ ဥႆလင္းဘုန္းႀကီးေက်ာင္း စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွာ လာေရာက္စစ္ေဘးေရွာင္ေနသည့္ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္၊ စိမ္းညွင္းဝေက်းရြာမွ ဦးေရႊေက်ာ္ဝင္းက “အလွဴရွင္ေတြက ေထာက္ပံ့ေပးတာေတြေတာ့ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔အတြက္ မလံုေလာက္ဘူး။ က်ေနာ္တို႔မွာ အလုပ္အကိုင္လည္းမရွိ။ အျပင္က ဟင္းတစ္နပ္ စားခ်င္ေပမယ့္ ပိုက္ဆံမရွိဘူး” ဟု ဆိုသည္။
ဒုကၡသည္မ်ားအေနျဖင့္ မိမိေနရပ္ကိုျပန္ရန္ ဆႏၵရွိေသာ္လည္း နယ္ေျမေဒသ မေအးခ်မ္းေသးေသာေၾကာင့္ ၄င္းတို႔၏ ေနရပ္ျပန္ခရီးအိပ္မက္မွာ အလွမ္းေဝးေနဆဲပင္ျဖစ္သည္။
တိုက္ပြဲမ်ားရပ္တန္႔မွ ဒုကၡသည္မ်ား ေနရပ္ျပန္ႏိုင္မည္ျဖစ္သျဖင့္ တိုက္ပဲြမ်ားျဖစ္ပြားေနၾကသည့္ တပ္ေတာ္ႏွင့္ ေအေအ ႏွစ္ဖက္လက္နက္ကိုင္မ်ားအေနျဖင့္ အပစ္ခတ္ရပ္စဲကာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းေၾကာင္း ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ေရးကို စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားက လိုလားေနၾကသည္။
ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ေလးဖြဲ႕ႏွင့္ အစိုးရတို႔ ပဏာမအပစ္ရပ္ Bilateral လက္မွတ္ေရးထိုးနိုင္ရန္ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးမႈ ေလးႀကိမ္တိုင္တိုင္ ျပဳလုပ္ထားခဲ့ၿပီး ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၁၇ ရက္ေန႔တြင္ က်ဳိင္းတံု၌ စတုတၳအႀကိမ္ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ အစိုးရ၊ တပ္ေတာ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕တို႔၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈမွာ ရလဒ္ေကာင္းမေပၚထြက္ခဲ့သလို တင္းမာမႈမ်ားကလည္း ေျဖေလ်ာ့မသြားခဲ့ေပ။
ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ေလးဖြဲ႕ႏွင့္ အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္တို႔ ပဏာမ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ Bilateral လက္မွတ္ေရးထိုးနိုင္ရန္ တစ္ဆို႔ေနသည့္ အဓိကအခက္အခဲမွာ တပ္ေနရာခ်ထားေရးကိစၥရပ္ျဖစ္သည္။ အဆိုပါေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးမႈမ်ားေနာက္ပိုင္း ႏွစ္ဖက္ ဆက္လက္ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးရန္ အခ်ိန္ႏွင့္ ေနရာညႇိႏွိုင္းရာတြင္ ေျပလည္မႈမရွိခဲ့သည္က တစ္ေၾကာင္း၊ COVID- 19 ကပ္ေရာဂါ ျဖစ္လာသည့္အတြက္ သြားေရးလာေရး အခက္အခဲတို႔ေၾကာင့္ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးမႈမ်ားမွာ ရပ္တန႔္ခဲ့ရသည္။
တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ အစိုးရေဆြးေႏြးမႈမ်ား ၾကန္႔ၾကာလာသြားခဲ့ခ်ိန္တြင္ ရခိုင္ျပည္အတြင္းမွာ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္(AA)တို႔ တိုက္ပြဲမ်ား မိုပိုျပင္းထန္လာခဲ့သည္။
အစိုးရက ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္(AA)ႏွင့္ ရကၡိဳင္အမ်ိဳးသားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္(ULA)တို႔ကို အၾကမ္းဖက္အုပ္စုႏွင့္ မတရားအ သင္းအျဖစ္ ယခုႏွစ္ မတ္လ ၂၃ ရက္ေန႔တြင္ ေၾကျငာခဲ့သျဖင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္ မိုပိုအလွမ္းေဝးခဲ့ရသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ၾသဂုတ္လ ၁၆ ရက္ေန႔မွစ၍ COVID-19 ကူးစက္ေရာဂါ တေက်ာ့ျပန္ ျဖစ္ပြားလာၿပီး မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ ကူးစက္မႈျမင့္တက္သြားကာ တစ္ျပည္နယ္လံုး စိုးရိမ္မႈျမင့္တက္ခဲ့ၾကသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ကိုဗစ္ႏိုင္တင္းေရာဂါ ကာကြယ္၊ ထိန္းခ်ဳပ္၊ ကုသေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ပိုမိုထိေရာက္စြာ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ တပ္မေတာ္က ယခု ေအာက္တိုဘာလ ၁ ရက္ေန႔မွ ၃၁ ရက္ေန႔ ေနာက္ဆံုးအႀကိမ္အထိ (၃) ႀကိမ္ တိုင္တိုင္ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈကို တိုးျမႇင့္ရပ္စဲေၾကာင္း ေၾကျငာခဲ႔သည္။
သို႔ေသာ္ Covid-19 ေရာဂါ ျပန္႔ပြားမွုကို အဓိက ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ အပါအဝင္ ခ်င္းျပည္နယ္၊ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္တို႔ကမူ အဆိုပါ ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲတြင္ အၾကံဳးမဝင္ခဲ႔ေပ။ အေၾကာင္းမွာ တပ္မေတာ္၏ အပစ္ရပ္ေၾကျငာခ်က္ (၃)ႀကိမ္စလံုးတြင္ AA ရွိသည့္ ေနရာမ်ားကို ခ်န္လွပ္ထားခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။
တပ္မေတာ္က တျခားျပည္နယ္မ်ားတြင္ ပစ္ခတ္တိုက္မႈကိုရပ္စဲၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာ ထိုးစစ္ဆင္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္လာျခင္းကို တိုးျမင္႔လာေသာ စစ္ေဘးေရွာင္အေရအတြက္က သက္ေသခံလ်က္ရွိသည္။
တပ္မေတာ္ႏွင့္ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္(AA)တို႔ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလအေစာပိုင္းမွစၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈေနသည္မွာ လက္ရွိတြင္ (၂)ႏွစ္နီးပါးၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။ စစ္ေရးပဋိပကၡ ေနာက္ဆက္တြဲအျဖစ္ အရပ္သားေသဆုံးသူ ၃ဝဝ ရာခန႔္ႏွင့္ ဒဏ္ရာရရွိသူ ၆၀၀ ေက်ာ္အထိရွိခဲ့သည္။
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရး တပ္မေတာ္ႏွင့္ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္(AA)တို႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ပဏာမအပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ Bilateral လက္မွတ္ေရးထိုးရန္လိုအပ္ၿပီး Bilateral လက္မွတ္တိုးရန္အတြက္ AA တည္ရွိမႈကို တပ္မေတာ္က အသိမွတ္ျပဳ/မျပဳက အေရးႀကီးေၾကာင္း ႏိုင္ငံေရးေလ့လားသံုးသပ္သူ ဦးေမာင္ေမာင္စိုးက ေျပာသည္။
“အပစ္အခတ္ရပ္စဲမယ္ဆိုရင္လည္း တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ ေအေအကို ရခိုင္မွာေရာ ကခ်င္မွာလည္း တည္ရွိခြင့္မေပးဘဲ လက္နက္ခ်ရမယ့္ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ဳိးဆိုရင္ ေအေအကလည္း လက္ခံမွာ မဟုတ္တဲ့အခါမွာ ေအေအကလည္း တုန္႔ျပန္မွာ။ ဒီဟာဆိုရင္စစ္ပြဲက အဆံုးသတ္မွာ မဟုတ္ဘူး” ဟု ၄င္းက ေျပာသည္။
တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ AA ႏွင့္ပတ္သက္၍ တစ္စံုတစ္ရာ အသိအမွတ္ျပဳ၍ ေဆြးေႏြးမည္ဆိုလ်ွင္ ေျဖရွင္းရန္ နည္းလမ္းရွာႏိုင္မည္ျဖစ္ၿပီး အသိအမွတ္မျပဳႏိုင္ပါက တိုက္ပြဲမ်ား ဆက္လက္ျပင္းထန္ေနမည္ဟု ဦးေမာင္ေမာင္စိုးက ဆက္ေျပာသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ ပဋိပကၡမ်ားေလ်ာ့ပါးေစရန္ ႏွစ္ဖက္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ား အေနျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးနည္းလမ္းျဖင့္ ေဆြးေႏြးအေျဖ႐ွာၾကရန္ တစ္ႏိုင္ငံလုံးပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA) လက္မွတ္ေရးထိုးထားသည့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ၁၀ ဖြဲ႕က ေအာက္တိုဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔တြင္ က်ေရာက္ေသာ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးျခင္း ငါးႏွစ္ျပည့္အထိမ္းအမွတ္ ထုတ္ျပန္ေၾကျငာခ်က္တြင္ တိုက္တြန္းထားသည္။
မည္သုိ႔ပင္ဆိုေစ လက္ရွိအစိုးရသက္တမ္း ကုန္ဆံုးကာနီးအခ်ိန္သို႔ ေရာက္ရွိေနေသာ္လည္း ရလဒ္မထြက္ေသးသည့္ အစိုးရ၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအေပၚ ေမးခြန္းထုတ္မွုမ်ား ရွိဆဲျဖစ္သည္။
လာမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း မဲဆႏၵအမ်ားစုရွိ ျပည္သူမ်ား မဲေပးခြင္႔မရေသာ္လည္း အသစ္တက္လာမည္႔ အစိုးရက ရခိုင္ျပည္နယ္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ အခင္းအက်င္းသစ္ကို မလြဲမေသ ေဆာင္ရြက္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံေရးေလ႔လာသူမ်ားက သံုးသပ္ေျပာဆိုေနၾကသည္။
၂၀၂၀ အလြန္တက္လာမည့္ အစိုးရသစ္အေနျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္၏ အေျခအေနအပါအဝင္ တိုင္းရင္းသားေဒသမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ စစ္ေရးျပႆနာကို ေျဖရွင္းရန္အတြက္ ျပတ္သားသည့္မူဝါဒမ်ား ခ်ထားသင္႔ေၾကာင္းဆိုလာသူက ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦးေဖသန္းျဖစ္သည္။
“အာဏာရရွိရင္ ဘာမွမလုပ္ေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ မိမိတို႔အာဏာရတဲ့အခါ ႏိုင္ငံအတြက္ တကယ့္ကိုအေရးႀကီးတဲ့ ဒီကိစၥေတြကို သူတို႔ဘက္က မူဝါဒေတြခ်မွတ္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ဖို႔လိုအပ္တယ္” ဟု ၎ကဆိုသည္။
ျပည္သူမ်ားက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိုလုပ္ေဆာင္ရန္ ေဆာင္းဆိုေနၾကေသာ္လည္း ယင္းကိစၥကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္မွာမူ အစိုးႏွင့္တပ္မေတာ္မွာ တာဝန္ရွိၿပီး တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္မ်ားကို တန္းတူဆက္ဆံကာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကားဝိုင္းသုိ႔ ဖိတ္ေခၚမည္ဆိုလ်ွင္ အပစ္အခက္ရပ္စဲေရးလမ္းေၾကာင္း ပြင္႔လာႏုိင္ေၾကာင္း လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ေထာက္ျပေျပာဆိုသည္။
စစ္ေဘးဒုကၡသည္မ်ားကမူ တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ အိုးအိမ္စြန္႔ခြာထြက္ေျပးေနရသည္ကို မလိုလားေသာေၾကာင့္ ၂၀၂၀ အလြန္ အစိုးရသစ္လက္ထပ္တြင္ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းေနထိုင္မႈရရွိရန္ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကသည္။
စစ္ေတြၿမိဳ႕၊ အလိုေတာ္ ျပည့္စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွာ ခိုလံႈေနသည့္ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေရမ်က္ေက်းရြာမွ ေဒၚမဆန္းရီက “ေအးခ်မ္းဖို႔လုပ္ေပးမယ့္ အစိုးရကိုလိုခ်င္တယ္။ ဆူဆူညံညံနဲ႔ ဒီလိုေျပးေနရမယ့္ လူမ်ိဳးကိုေတာ့ မလိုခ်င္ဘူး” ဟု ေျပာသည္။
