ေအေအစစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ထြန္းျမတ္နိုင္ (ယာ) အား ဒု-စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ညိဳထြန္းေအာင္ (ဝဲ) ႏွင့္အတူ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၁၆ ရက္ေန႔က ‘ဝ’ ျပည္ ပန္းဆန္းတြင္ ေတြ႕ရစဥ္။ (ဓာတ္ပုံ - Ye Aung Thu/AFP)

DMG ၊ ေမ ၄
(ဘာသာျပန္ေဆာင္းပါး)

ကြဲျပားျခားနားသည့္ လူအုပ္စုအမ်ိဳးမ်ိဳး ျပန႔္ၾကဲတည္ရွိေနသည့္ ျမန္မာနိုင္ငံ၌ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ အတြက္ ေတာင္းဆိုလာၾကသည့္ ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ ၾကာ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡက ေမြးထုတ္ေပးလိုက္သည္မွာ မ်ားျပားလွသည့္ မဟာမိတ္အဖြဲ႕မ်ား၊ သစၥာေဖာက္မႈမ်ားႏွင့္ စိတ္မခ်ရသည့္ ကတိကဝတ္မ်ား ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁ ရက္ေန႔ အာဏာသိမ္းမႈေနာက္ပိုင္း ကာလတြင္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အုပ္စုမ်ား အၾကားရွိ ပါဝါအခင္းအက်င္းတြင္ အေျပာင္းအလဲႀကီးအျဖစ္ စည္းလုံးညီညြတ္ေရးအတြက္ ေတာင္းဆိုခ်က္တစ္ရပ္ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ထြက္ေပၚလာသည္။

 “ဗမာအမ်ားစုက ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ရ၀ ၾကာေအာင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို လူဆိုးေတြဆိုၿပီး အျပစ္ဖို႔ခဲ့ၾကတယ္။ ခုေတာ့ ဗမာလူထု အမ်ားစုၾကားမွာ အေျပာင္းအလဲႀကီး ျဖစ္သြားၿပီ” ဟုေကအန္ယူ နိုင္ငံျခားေရးဌာန အႀကီးအကဲ ဖဒိုေတာ္နီးက Southeast Asia Globe သတင္းဌာနသို႔ ေျဖၾကားသည္။

ျဖဳတ္ခ်ခံခဲ့ရသည့္ ေရြးေကာက္ခံ အစိုးရအဖြဲ႕ဝင္မ်ားသည္ ၾကားကာလ အမ်ိဳးသားညီညြတ္ေရး အစိုးရ (NUG) တစ္ရပ္ ဖြဲ႕စည္းလိုက္ေၾကာင္း ဧၿပီလတြင္ ေၾကညာခဲ့သည္။

ထိုေၾကညာခ်က္က နိုင္ငံတစ္ဝန္း တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ နိုင္ငံေရးအုပ္စုမ်ားအၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအတြက္ ေျပာဆိုညႇိႏွိုင္းမႈမ်ား ေပၚထြက္လာေစခဲ့သည္။ NUG ၏ အထင္ကရ ေျပာၾကားမႈမ်ားအနက္ တစ္ခုမွာ ဗမာစစ္တပ္ကို ခုခံေတာ္လွန္ရန္ ဖက္ဒရယ္အာမီ ဖြဲ႕စည္းေရး ျဖစ္သည္။ သေဘာတရားအားျဖင့္ ေျပာရလၽွင္ ဖက္ဒရယ္အာမီသည္ အမ်ိဳးသားေရး အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ ကာလရွည္ၾကာ လႈပ္ရွားလာၾကေသာ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ တိုက္ခိုက္ေရး အဖြဲ႕မ်ားအား စုစည္းေပး ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ ေရစီးေၾကာင္း အေျပာင္းအလဲ ရွိလာေသာ္လည္း ျမန္မာနိုင္ငံေရး နယ္ပယ္အတြင္း ကာလရွည္ၾကာ ရွိခဲ့သည့္ ဗမာႀကီးစိုးမႈကေတာ့ ေဆြးေႏြးခ်က္မ်ားအေပၚ အရိပ္ထိုးေနဆဲ ျဖစ္သည္။ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ျမန္မာ့နိုင္ငံေရးတြင္ ကာလရွည္ၾကာ ေဘးထြက္ေနခဲ့ရသူမ်ား ျဖစ္သည္။ ေဘးဖယ္ခံရသည့္ စနစ္တစ္ခုမွ အျခားစနစ္တစ္ခုသို႔ အမ်ိဳးသားေရးအတြက္ စုစည္းရန္ဆိုၿပီး ကူးေျပာင္းျခင္းျဖင့္ ျဖစ္လာနိုင္သည့္ အေျခအေနမ်ားသည္ တိုင္းရင္းသားမ်ားကို ခ်ီတုံခ်တုံျဖင့္ ဝန္ေလးေစလ်က္ရွိသည္။

 “ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ့ တန္းတူညီမၽွေရး၊ ကိုယ့္ကံၾကမၼာ ကိုယ္ဖန္တီးေရးေတြကို သူတို႔ ဘက္က အာမခံေပးဖို႔အတြက္ ေဆြးေႏြးရဦးမယ္” ဟု ေစာေတာ္နီးက ေျပာသည္။

“ဖက္ဒရယ္ ဒီမိုကေရစီနိုင္ငံ ထူေထာင္တဲ့အခ်ိန္မွာ ပထမဆုံး လိုအပ္တဲ့ေျခလွမ္းကေတာ့ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို ေလၽွာ့ခ်ေရးပါပဲ” ဟု သူကဆိုသည္။

ဗမာႀကီးစိုးမႈကို ခုခံတြန္းလွန္ေနသည္မွာ ေကအန္ယူ တစ္ဖြဲ႕တည္းေတာ့ မဟုတ္ေပ။ ေအေအ အဖြဲ႕လည္း ပါသည္။ ေအေအ ထူေထာင္သူ ျဖစ္သလို အဖြဲ႕၏ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္လည္းျဖစ္ေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ထြန္းျမတ္နိုင္သည္ အာဏာသိမ္းမႈ ေနာက္ပိုင္းတြင္ သိသိသာသာ ႏႈတ္ဆိတ္ေနခဲ့သူ ျဖစ္သည္။ လူထု၏ စစ္တပ္ဆန႔္က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားတြင္ လူလုံးမျပဘဲ ၿငိမ္ေနျခင္းသည္ ျဖဳတ္ခ်ခံရသည့္ NLD အစိုးရအား မယုံၾကည္မႈအေပၚ အရင္းခံသည္ဟု သူကဆိုသည္။

“၁၉၈၈ ေနာက္ပိုင္းမွာ NLD ဟာ ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို ထူေထာင္မယ္လို႔ တိုင္းရင္းသားေတြကို ကတိေပးခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ အာဏာရလာေတာ့ ကတိမတည္ေတာ့ဘူး” ဟု ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထြန္းျမတ္နိုင္က ေျပာသည္။

“ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သင္ခန္းစာရသြားၿပီ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အယုံမလြယ္ေတာ့ဘူး” ဟု သူကဆိုသည္။

NUG သည္ ကိုယ္ပိုင္ ဖက္ဒရယ္အာမီ ထူေထာင္နိုင္လၽွင္ အစိုးရတစ္ရပ္အျဖစ္ တရားဝင္ ရပ္တည္နိုင္မည္ ျဖစ္သလို အနာဂတ္တြင္ ျမန္မာစစ္တပ္ကို လက္နက္အင္အားျဖင့္ ခုခံတြန္းလွန္ရန္ ျပင္ဆင္ၿပီးသားလည္း ျဖစ္မည္။

ျမန္မာနိုင္ငံ၌ အင္အားအေကာင္းဆုံး တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားတြင္ ေအေအ၊ ေကအိုင္ေအႏွင့္ ေကအန္ယူ၏ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္း KNLA တို႔လည္း ပါဝင္သည္။ ဤအခ်က္ေၾကာင့္ ညီညြတ္ေသာအစိုးရ တစ္ရပ္ တည္ေဆာက္ေရးတြင္ အဆိုပါအဖြဲ႕မ်ားသည္ အေရးပါေသာ အင္အားစုမ်ားအျဖစ္ ရွိေနၾကသည္။ အထူးသျဖင့္ ယခုမွ စဖြဲ႕ၿပီး ကိုယ္ပိုင္စစ္တပ္ႏွင့္ စစ္သားမ်ား မရွိေသးသည့္ အစိုးရ၏ ဖက္ဒရယ္အာမီ ထူေထာင္ေရးကိစၥတြင္ ျဖစ္သည္။

ဖက္ဒရယ္အာမီ ဖြဲ႕စည္းေရး အယူအဆသည္ တပ္မေတာ္၏ အင္အားကို ခ်ိန္ခြင္လၽွာညႇိေရးအတြက္ ႏွစ္သက္စရာ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ကာလရွည္ၾကာ ျပည္တြင္းစစ္ ရွိခဲ့သည့္ ျမန္မာနိုင္ငံ၌ ဤကဲ့သို႔ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ိဳး ဖြဲ႕စည္းေရးမွာ လက္ေတြ႕က်က် စဥ္းစားလၽွင္ အလြန္အမင္း ခက္ခဲရႈပ္ေထြးသည္။

 “တိုင္းရင္းသားေတြမွာ ကိုယ္ပိုင္ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းေတြ ရွိၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီအဖြဲ႕ေတြ အတူေပါင္းလုပ္ဖို႔ ဆိုတာ အရမ္းခက္ခဲတယ္” ဟု ဖဒိုေတာ္နီးက ေျပာသည္။

“ေတာင္ပိုင္းကေတ ေျမာက္ပိုင္းအထိ တိုင္းရင္းသားေတြ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ဆိုတာ အရမ္းအရမ္းကို ခက္ခဲပါတယ္။ အယူအဆေတြ စဥ္းစားပုံေတြ မတူဘူး။ သေဘာသဘာဝနဲ႔ သမိုင္းေၾကာင္း၊ ပထဝီအေနအထား ေတြကအစ မတူၾကဘူး” ဟု သူကဆိုသည္။

အလုံးစုံ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး ရႈေထာင့္ဘက္က ၾကည့္လၽွင္ အလွမ္းေဝးေနေသးေသာ္လည္း မူအားျဖင့္ ၾကည့္လၽွင္ေတာ့ ညီညြတ္ေသာအင္အားစု တစ္ရပ္ ဖြဲ႕စည္းေရးသည္ အေကာင္းဆုံးရလဒ္ ျဖစ္နိုင္ေၾကာင္း ေစာေတာ္နီးက အသိအမွတ္ျပဳသည္။
 “ပထမဆုံးေျခလွမ္းေတြကေန တစ္ဆင့္ခ်င္းစီ တက္သြားဖို႔ အထူး လိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာ ဖက္ဒရယ္အာမီတစ္ရပ္ ရွိသင့္တယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ ေလးေလးနက္နက္ သေဘာတူပါတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။

ေအေအဗိုလ္ခ်ဳပ္ ထြန္းျမတ္နိုင္လည္း အလားတူမွတ္ခ်က္မ်ိဳး ေျပာၾကားသည္။ ေအေအအေနျဖင့္ ဖက္ဒရယ္အာမီအျဖစ္ ပူးေပါင္းဖြဲ႕စည္းမည့္ အလားအလာ မျမင္မိေသာ္လည္း တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္တပ္မ်ားအၾကား စစ္ေရးမဟာမိတ္အျဖစ္ ဖြဲ႕စည္းရန္ သို႔မဟုတ္ ယာယီပူးေပါင္းရန္ ပိုစိတ္ဝင္စားသည္ဟု ဆိုသည္။ လက္ရွိ ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ ေျမာက္ပိုင္း မဟာမိတ္ေလးဖြဲ႕ ပုံစံမ်ိဳး ျဖစ္သည္။

“တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တာနဲ႔ ဒီအဖြဲ႕ေတြကို ေပါင္းၿပီး ဖက္ဒရယ္တပ္မေတာ္ ထူေထာင္တာ မတူဘူး။ စစ္တပ္ကို တစ္ခုတည္း ဖြဲ႕စည္းတယ္ဆိုတာ ဘာမွမဆိုင္ေတာ့တဲ့ ေနာက္အစီအစဥ္တစ္ခု ျဖစ္သြားၿပီ။ စစ္တပ္ေတြအားလုံးကို အမိန႔္တစ္ခုတည္း ေအာက္မွာ ထားရမွာ” ဟု ထြန္းျမတ္နိုင္က ဆိုသည္။

“စိတ္ကူးက ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီစိတ္ကူးကို လက္ေတြ႕ ျဖစ္ေအာင္လုပ္ဖို႔ကေတာ့ ထင္သေလာက္ မလြယ္သလို လက္ေတြ႕လည္း မက်ဘူးလို႔ ေျပာရမွာေပါ့ဗ်ာ” ဟု သူက ဆိုသည္။

တိုင္းရင္းသား အဖြဲ႕အစည္းအခ်ိဳ႕က သံသယရွိေနေသာ္လည္း NUG ၏ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးဝန္ႀကီး ေဒါက္တာဆာဆာကေတာ့ ထိုကဲ့သို႔ စိတ္ပူစရာမ်ား ရွိနိုင္သည္ဟု မယူဆေပ။ ေဒါက္တာဆာဆာသည္ ေရွ႕တြင္လည္း ဖက္ဒရယ္အာမီ တည္ေဆာက္ေရး ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ယုံၾကည္ခ်က္ရွိေၾကာင္း SAG ကို ေျပာဖူးသည္။ မိတ္ဖက္အျဖစ္ ပူးေပါင္းျခင္းထက္ တစ္ဖြဲ႕တည္းအျဖစ္ ဖြဲ႕စည္းျခင္းသည္သာ တစ္ခုတည္းေသာ အေျဖျဖစ္ေၾကာင္း သူက ယူဆထားသည္။

“မူအရ တစ္ဖြဲ႕တည္းပဲ ျဖစ္ရပါမယ္။ တစ္ေယာက္တည္းလုပ္လို႔ မေအာင္ျမင္ဘူးဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္တို႔အားလုံး နားလည္ၿပီးသားပါ။ ေအေအလည္း တစ္ေယာက္တည္း ဘယ္ေတာ့မွ မနိုင္ဘူး၊ ကရင္ေတြလည္း တစ္ေယာက္တည္း ဘယ္ေတာ့မွ နိုင္မွာမဟုတ္ဘူး။ သူတို႔လည္းသိတယ္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း သိတယ္။ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွသာ ကၽြန္ေတာ္တို႔အားလုံး အနိုင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ေဒါက္တာဆာဆာက ဆိုသည္။

“ရွိထားၿပီးသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြကို ေပါင္းစပ္လိုက္ဖို႔ဆိုတာ အရမ္းလြယ္ကူပါတယ္။ ေကအိုင္ေအ ဆိုရင္ ကခ်င္ျပည္နယ္အတြက္ ဖက္ဒရယ္အာမီ ျဖစ္လာမယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ရဲ့ တပ္ခ်ဳပ္ကို ေနျပည္ေတာ္ကို ပို႔ရမယ္၊ အဲဒီမွာ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ့ အမိန႔္ေအာက္ကေန ေဆာင္ရြက္ရမွာေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႀကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ မႀကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ ဒီအတိုင္းပဲ ျဖစ္လာရမွာပါ။ အကုန္လုံး ေရွ႕ဆက္ဖို႔ ဆိုရင္ ဒါက တစ္ခုတည္းေသာ နည္းလမ္းပါပဲ” ဟု သူက ဆိုသည္။

ဖက္ဒရယ္အာမီသည္ တပ္မေတာ္သားမ်ား တပ္မွစြန႔္ခြာေအာင္ ဆြဲေဆာင္ျခင္းျဖင့္ လက္ရွိ စစ္တပ္ဦးေဆာင္သည့္ အစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ရန္လည္း ရည္ရြယ္သည္။ မၾကာေသးမီကဆိုလၽွင္ တပ္မေတာ္ဘက္မွ ဗိုလ္မႉးဟိန္းေသာ္ဦးသည္ မႏၲေလးတြင္ တာဝန္က်ေနရာမွ တိမ္းေရွာင္ၿပီး ရွမ္းျပည္ရွိ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းခဲ့သည္။ တပ္မေတာ္ဘက္မွ တိမ္းေရွာင္ထြက္ေျပးလာေသာ ရာထူးျမင့္စစ္သည္မ်ားအနက္ တစ္ဦးျဖစ္သည္။ ဖက္ဒရယ္အာမီကို ေအာင္ျမင္စြာ ထူေထာင္နိုင္ပါက တပ္မေတာ္သားမ်ား အေနျဖင့္ ဒဏ္ခတ္မႈ ရင္ဆိုင္ရမည္ကို ေၾကာက္ရႊံ့ေနျခင္းအား ဖယ္ရွားနိုင္မည္ျဖစ္သလို တပ္မေတာ္သားမ်ားသည္ အုပ္စုလိုက္ ပူးေပါင္းလာနိုင္သည္ဟု ယူဆမႈလည္း ရွိေနသည္။

ယခုအထိေတာ့ ေကအန္ယူအပါအဝင္ တိုင္းရင္းသားစစ္တပ္မ်ားသည္ တိမ္းေရွာင္လာၾကသူမ်ားအား ခိုလႈံခြင့္ ေပးေနၿပီျဖစ္သည္။ ေရာက္ရွိလာေသာ လူသစ္မ်ားအား စစ္သင္တန္းမ်ား ေပးေနသည္ဟူေသာ ေျပာဆိုခ်က္မ်ားကိုေတာ့ ေကအန္ယူမွ ဖဒိုေစာေတာ္နီးက အတည္မျပဳေပ။

“လာတဲ့သူတိုင္းကို လက္ခံဖို႔ ညႊန္ၾကားထားတာေတာ့ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ေတြ (ဆႏၵျပသူေတြ) အခက္အခဲ ၾကဳံလာတဲ့အခ်ိန္မွာ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ကာကြယ္ပိုင္ခြင့္ ရွိတယ္လို႔ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေျပာျပထားပါတယ္” ဟု သူကဆိုသည္။

“တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္မွာ ဖက္ဒရယ္အာမီ ေပၚထြက္လာမလား ဆိုတာေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မသိဘူးေပါ့ဗ်ာ။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔မွာ ဆႏၵရွိတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔နဲ႔ လာေရာက္ပူးေပါင္းလို႔ ရပါတယ္” ဟုလည္း ဖဒိုေစာတာနီးက ထပ္ေလာင္းေျပာၾကားသည္။

CRPH က ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ NUG သည္ ျမန္မာစစ္တပ္အား တြန္းလွန္ရာတြင္ နိုင္ငံေရး အားထုတ္မႈ အစိတ္အပိုင္းတစ္ရပ္ အျဖစ္ ဧၿပီလ ၁၆ ရက္ေန႔တြင္ အစိုးရအဖြဲ႕ဝင္ ရာထူးေနရာ အျပည့္အစုံကို ခန႔္အပ္လိုက္သည္။ တစ္ပတ္ခန႔္အၾကာ ဧၿပီ ၂၂ ရက္ တြင္ စစ္တပ္ပိုင္ ႐ုပ္သံက NUG ဝန္ႀကီးမ်ားအားလုံးကို နိုင္ငံေတာ္သစၥာေဖာက္ဖ်က္ ပုန္ကန္မႈျဖင့္ တရားစြဲလိုက္ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့သည္။

NUG အစိုးရအဖြဲ႕ထဲတြင္ NLD ၏ ရာထူးႀကီးေခါင္းေဆာင္မ်ား ျဖစ္ၾကၿပီး လက္ရွိတြင္ ထိန္းသိမ္းခံထားရသည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ဦးဝင္းျမင့္တို႔အား နဂိုရာထူးမ်ား ျပန္လည္ခန႔္အပ္ထားသည္။ သို႔ေသာ္ ကရင္၊ ခ်င္းႏွင့္ ကခ်င္ တိုင္းရင္းသားကိုယ္စားလွယ္မ်ားကိုလည္း ရာထူးႀကီးေနရာမ်ား ခန႔္အပ္ ထည့္သြင္းထားသျဖင့္ ယခင္အစိုးရႏွင့္ မတူဘဲ ကြဲျပားမႈေတာ့ ရွိေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ NUG ၏ ထိပ္တန္းရာထူး ႏွစ္ေနရာ၌ ကခ်င္တိုင္းရင္းသား ဒူဝါလာရွီလကို ဒုသမၼတ၊ ကရင္တိုင္းရင္းသား မန္းဝင္းခိုင္သန္းကို ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေနရာ ခန႔္အပ္ထားသည္။

သို႔ေသာ္လည္း ေစာေတာ္နီးကေတာ့ တိုင္းရင္းသား ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္မႈႏွင့္ နိုင္ငံေရးအရ ကိုယ္စားျပဳမႈတို႔ မတူေၾကာင္း ေစာဒကတက္သည္။ NUG အစိုးရအဖြဲ႕သစ္တြင္ ဝန္ႀကီး သို႔မဟုတ္ ဒုဝန္ႀကီး ေနရာမ်ား၌ ကရင္တိုင္းရင္းသား သုံးဦးထက္မနည္း ပါဝင္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕မွာ ေကအန္ယူႏွင့္ တစ္နည္းတစ္ဖုံ ဆက္စပ္ေနေစကာမူ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အပါအဝင္ အမ်ားစုမွာ NLD ႏွင့္ နီးစပ္သူမ်ားသာ ျဖစ္သလို သူတို႔သည္ ကရင္ျပည္နယ္ ျပင္ပရွိ မဲဆႏၵနယ္မ်ားကို ကိုယ္စားျပဳၾကသူမ်ားသာ ျဖစ္သည္ဟု ေစာေတာ္နီးက ေျပာသည္။

၂၀၁၉ ခုႏွစ္အတြင္းက ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္တြင္ က်င္းပသည့္ ႏွစ္ (၇၀) ျပည့္ ကရင္ေတာ္လွန္ေရးေန႔ အခမ္းအနား၌ KNLA တပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားအား ေတြ႕ျမင္ရစဥ္။ (ဓာတ္ပုံ - KNU/AFP)

 “NUG မွာ တိုင္းရင္းသားေတြလည္း ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေမၽွာ္လင့္ခဲ့တဲ့ ရလဒ္မ်ိဳးေတာ့ မည္မည္ရရ မျမင္မိဘူး” ဟု ေစာေတာ္နီးက ေျပာသည္။
“ရိုးရိုးသားသားပဲ ေျပာရရင္ေတာ့ တိုင္းရင္းသားေပါင္းစုံ ပါဝင္ၿပီး စစ္မွန္တဲ့ အစိုးရတစ္ရပ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မျမင္မိဘူး” ဟု သူကဆိုသည္။
ေကအိုင္ေအ၏ နိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္း ေကအန္အိုမွ နိုင္ငံျခားေရးတာဝန္ခံ Hkahpa Tu Sadan ကလည္း အမ်ိဳးသားညီညြတ္ေရး အစိုးရသစ္အေပၚ အလားတူ မွတ္ခ်က္မ်ိဳး ေပးသည္။

“NUG ကို CRPH က ဖြဲ႕စည္းေပးလိုက္တာ။ CRPH ဆိုတာလည္း NLD က အဓိကလႊမ္းမိုးထားတဲ့ အဖြဲ႕ပဲ” ဟု Hkahpa Tu Sadan က Southeast Asia Globe သို႔ ေျဖၾကားသည္။
“အမ်ားစု ေထာက္ခံမႈနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ အာဏာရွင္ပုံစံမ်ိဳး ျဖစ္သြားမွာကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ စိုးရိမ္တယ္။ (ဗမာ) လူမ်ားစု ႀကီးစိုးမႈကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ မလိုခ်င္ဘူး။ NUG အစိုးရဖြဲ႕စည္းရာမွာ ဒီအခ်က္က အဓိကက်ပါတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။

အမ်ိဳးသားညီညြတ္ေရး အစိုးရအဖြဲ႕ တြင္း၌ပင္လၽွင္ ပိုမိုက်ယ္ျပန႔္သည့္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ိဳး လိုအပ္သည္ဟု လက္ခံထားသူမ်ား ရွိသည္။ NUG က အမ်ိဳးသမီး၊ လူငယ္ႏွင့္ ကေလးသူငယ္ေရးရာ ဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးအျဖစ္ ခန႔္အပ္လိုက္သည့္ ကရင္တိုင္းရင္းသား ကိုယ္စားလွယ္ ေနာ္စူစဲန္နာလွလွစိုး ဆိုလၽွင္ ဧၿပီလ ၂၂ ရက္ေန႔၌ လူသိရွင္ၾကား ေတာင္းပန္ခ်က္တစ္ရပ္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ယခင္ NLD အစိုးရလက္ထက္တြင္ သူမအေနျဖင့္ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ အသံကို ကာကြယ္ျမႇင့္တင္ေပးရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့ေၾကာင္း ေတာင္းပန္ေျပာၾကား ထားသည္။

တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္မ်ားသည္ NUG ကို မေထာက္ခံမီ သူတို႔၏ အခြင့္အေရးအတြက္ အျပည့္အဝ အာမခံမႈတစ္ရပ္ ရရွိလိုၾကသည္။ ျမန္မာ့နိုင္ငံေရးတြင္ ဗမာႏွင့္ NLD ပါတီတို႔၏ ႀကီးစိုးမႈေၾကာင့္ လက္နက္ကိုင္မ်ားသည္ စိတ္မခ်ဘဲ စိုးရိမ္မႈမ်ား ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။

NLD ပါတီသည္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အစီအစဥ္မ်ားႏွင့္အတူ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အျပတ္အသတ္ အနိုင္ရရွိခဲ့သည္။ တိုင္းရင္းသားမ်ား ကလည္း NLD အစိုးရလက္ထက္တြင္ နိုင္ငံေရးအရ ပိုမိုက်ယ္ျပန႔္စုံလင္စြာ လႈပ္ရွားခြင့္ရမည္ဟု ေမၽွာ္လင့္ခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္လည္း NLD အစိုးရ အာဏာရခ်ိန္တည္းက ေတာက္ေလၽွာက္ရွိခဲ့သည့္ လူနည္းစုမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသား အုပ္စုမ်ား၏ ယုံၾကည္စိတ္ခ်မႈမွာ ေမွးမွိန္သြားၿပီျဖစ္သည္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ့ ရန္သူ၊ တစ္ခ်ိန္တုန္းက ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို တညီတညြတ္တည္း ႏွိမ္နင္းခဲ့သူေတြဟာ အခု ၿပိဳကြဲသြားၿပီး အခ်င္းခ်င္း ျပန္တိုက္ေနၾကတယ္။ ၿပီးေတာ့ ႏွစ္ဘက္လုံးက ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို သူတို႔ဘက္မွာ ပါေစခ်င္ေနၾကတယ္” ဟု ေအေအစစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ထြန္းျမတ္နိုင္က ေျပာသည္။ NLD အစိုးရႏွင့္ ျမန္မာစစ္တပ္တို႔ကို ရည္ညႊန္းျခင္း ျဖစ္သည္။ အရပ္သားအစိုးရ လက္ထက္တြင္ ရခိုင္ႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္တို႔သည္ နိုင္ငံအတြင္း စစ္ေဘးဒဏ္ကို အျပင္းထန္ဆုံး ခံစားခဲ့ရသည္။ ျမန္မာစစ္တပ္သည္ ထိုေဒသမ်ား၌ တိုင္းရင္းသားလူထုအား ေျမလွန္ႏွိမ္နင္းသည့္ စစ္ဆင္ေရးမ်ား ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။

အေၾကာက္တရားမ်ားကို ေျဖေလၽွာ့ၿပီး အသစ္ျပန္စနိုင္ေရးအတြက္ ရည္ရြယ္ကာ CRPH သည္ ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီ ပဋိညာဥ္ တစ္ရပ္ကို မတ္လ ၃၁ ရက္ေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ အမ်ိဳးသားညီညြတ္ေရး အစိုးရ ဖြဲ႕စည္းျခင္းအျပင္ ျမန္မာစစ္တပ္ ေရးဆြဲထားသည့္ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒကို ဖ်က္သိမ္းၿပီး ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီ နိုင္ငံေတာ္သစ္ ထူေထာင္ရန္၊ တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုမ်ားအတြက္ တန္းတူညီမၽွေရးႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ ရရွိေရးကို အာမခံထားသည့္ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒသစ္ ေရးဆြဲရန္ ထိုပဋိညာဥ္က ကတိကဝတ္ျပဳသည္။

ပဋိညာဥ္၌ အမ်ိဳးသားညီညြတ္ေရး အတိုင္ပင္ခံေကာင္စီ (NUCC) ကို ဖြဲ႕စည္းရန္လည္း အစီအစဥ္မ်ား ခ်မွတ္ထားသည္။ NUCC သည္ ၾကားကာလ အမ်ိဳးသားညီညြတ္ေရး အစိုးရအဖြဲ႕၏ လုပ္ငန္းတာဝန္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္မည့္ အဖြဲ႕ျဖစ္ကာ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ အဖြဲ႕ဝင္မ်ား၊ CDM လႈပ္ရွားမႈႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အုပ္စုမ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းမည္ ျဖစ္သည္။ ဤအဖြဲ႕အစည္းသည္ စင္ၿပိဳင္အစိုးရအတြက္ တရားဝင္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခံရေအာင္ ႀကိဳးပမ္းရာတြင္ အဓိကက်သည္ဟု ေစာေတာ္နီးက ေျပာသည္။

“NLD ဟာ အင္အားႀကီးပါတီ အာဏာရပါတီ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္မယ္၊ ဒါေပမဲ့ သူ႔ကို မေထာက္ခံသူေတြလည္း အမ်ားအျပား ရွိတယ္” ဟု သူကေျပာသည္။

“အတိုင္ပင္ခံေကာင္စီမွာ ဒီအသံေတြကိုလည္း ေနရာေပးဖို႔လိုတယ္” ဟု ေစာေတာ္နီးက ဆိုသည္။

NUG အေပၚ မျပတ္သားမႈ ဆက္ရွိေနေသာ္လည္း တပ္မေတာ္အတြင္းမွ ဘုံရန္သူကေတာ့ အားလုံးအတြက္ ေသခ်ာေနသည့္အခ်က္ ျဖစ္သည္။ ဤအခ်က္သည္ ေနာက္ဆုံးတြင္ တန္းတူညီမၽွသည့္ နိုင္ငံတစ္ခု တည္ေဆာက္ရန္ လိုအပ္သည့္ ေမာင္းႏွင္အားလည္း ျဖစ္လာနိုင္သည္။

“အာဏာသိမ္းမႈအေပၚ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္း လုံးလုံးႀကီး ဆန႔္က်င္တဲ့သေဘာေတာ့ မဟုတ္ခဲ့ဘူး။ ဒါေပမဲ့ အခုေတာ့ ျဖစ္ပ်က္ေနတာေတြကို ျမင္လာရၿပီ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔အားလုံး ျမန္မာလူထုနဲ႔အတူ တစ္စုတစ္စည္းတည္း ရပ္တည္သြားမွာပါ” ဟု ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထြန္းျမတ္နိုင္က ေျပာသည္။ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁ ရက္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျမန္မာစစ္တပ္က အရပ္သားမ်ားအေပၚ အလြန္အကၽြံ အင္အားသုံးႏွိမ္နင္းမႈမ်ားကို သူက ရည္ညႊန္းေျပာၾကားျခင္း ျဖစ္သည္။

 “ဒါကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ အဆုံးသတ္ဖို႔လိုတယ္။ ျမန္မာလူထုနဲ႔ တိုင္းရင္းသားေတြအားလုံး မိတ္ေကာင္းေဆြေကာင္းေတြ ျဖစ္ဖို႔လိုတယ္” ဟု သူကဆိုသည္။

မူရင္း - ‘We are not naive anymore’: Myanmar EAOs skeptical about federal army by Allegra Mendelson and Alastair McCready, SOUTHEAST ASIA GLOBE

Author: DMG