DMG ၊ ေမ ၃၁
(ေဆာင္းပါး)

သံဆူးႀကိဳးေတြနဲ႔ျပဳလုပ္ထားတဲ့ အတားအဆီးေတြကို စစ္ေဆးေရးဂိတ္ရဲ႕ ေရွ႕တည့္တည့္နဲ႔ မလွမ္းမကမ္းေနရာေတြမွာခ်ထားၿပီး အေရွ႕ကျဖတ္သြားတဲ့ ကား၊ ဆိုင္ကယ္ေတြကို ရပ္တန႔္စစ္ေဆးေနပါတယ္။

ဒီစစ္ေဆးေရးဂိတ္ဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္ ေက်ာက္တန္းေက်း႐ြာအနီးမွာတည္ရွိၿပီးေတာ့ ေက်ာက္တန္းစစ္ေဆးေရးဂိတ္လို႔ လူသိမ်ားၾကတယ္။ စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္က အျခားၿမိဳ႕နယ္ေတြကိုသြားရင္ (ဒါမွမဟုတ္) အျခားၿမိဳ႕နယ္ေတြကေန စစ္ေတြၿမိဳ႕ကိုလာရင္ ဒီဂိတ္ကိုျဖတ္ၾကရပါတယ္။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ မတ္လအတြင္းက ပုဏၰားကြၽန္းၿမိဳ႕နယ္၊ အိုင္ဒင္ေက်း႐ြာကေန စစ္ေတြၿမိဳ႕ကို ႏွစ္ဘီးဆိုင္ကယ္နဲ႔လာတဲ့ လူငယ္ႏွစ္ဦး ေက်ာက္တန္းစစ္ေဆးေရးဂိတ္မွာ ဖမ္းဆီးခံလိုက္ရပါတယ္။

ဖမ္းဆီးခံရတဲ့ အသက္(၂၅)ႏွစ္အ႐ြယ္ ကိုေနလင္းေဌးနဲ႔ အသက္(၃၂)ႏွစ္အ႐ြယ္ ဦးေမာင္ေစာေအး‌ (ခ) ဦးမ်ိဳးမင္းထြန္းတို႔ဟာ ပုဏၰားကြၽန္းၿမိဳ႕နယ္၊ အိုင္ဒင္ေက်း႐ြာကျဖစ္ၿပီး သူတို႔ႏွစ္ဦးဟာ ေဆြမ်ိဳးလည္းေတာ္စပ္ၾကပါတယ္။

ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္(AA)တို႔အၾကား တိုက္ပြဲျပင္းထန္ေနတဲ့ကာလမွာ ေက်ာက္တန္းစစ္ေဆးဂိတ္ကိုျဖတ္လာတဲ့ သူတို႔ႏွစ္ဦးကို AA နဲ႔ဆက္စပ္တယ္ဆိုတဲ့ သံသယနဲ႔ဖမ္းဆီးလိုက္တာပါ။

ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္(AA)ကို ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္(KIA)ဌာနခ်ဳပ္ရွိရာ လိုင္ဇာမွာ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၁၀ ရက္ေန႔က ရခိုင္လူငယ္ ၂၆ ဦးနဲ႔ စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့တာပါ။

တစ္ျဖည္းျဖည္းနဲ႔ လက္နက္အင္အား၊ လူအင္အားေတာင့္တင္းလာတဲ့ AA ဟာ ကိုယ့္ကံၾကမၼာကိုဖန္တီးခြင့္ရရွိေရးအတြက္ ရခိုင္ျပည္ထဲကို ထိုးေဖာက္ဝင္ေရာက္လာခဲ့ၿပီး ၂၀၁၈ ေႏွာင္းပိုင္းကေန ၂၀၂၀ ေႏွာင္ပိုင္းထိ ရခိုင္ျပည္အတြင္းမွာ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ တိုက္ပြဲေတြ အျပင္းအထန္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

တိုက္ပြဲျပင္းထန္ေနတဲ့ကာလအတြင္း AA နဲ႔ဆက္စပ္တယ္ဆိုတဲ့ သံသယနဲ႔ ရခိုင္ျပည္အတြင္းက ဖမ္းဆီးခံရသူေတြထဲမွာ အိုင္ဒင္ေက်း႐ြာသားႏွစ္ဦးလည္းပါဝင္ခဲ့ၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္ထိ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ခံထားရဆဲျဖစ္ပါတယ္။

အိုင္ဒင္႐ြာသားႏွစ္ဦးကို စစ္ေတြၿမိဳ႕၊ အမွတ္(၉၀၈) စစ္ေျမျပင္အင္ဂ်င္နီယာတပ္ရင္းမွ ဗိုလ္ႀကီး ေအာင္ၿဖိဳးျမင့္က တရားလိုျပဳလုပ္ၿပီး အၾကမ္းဖက္မႈတိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒပုဒ္မ- ၅၀(ည)၊ ၅၂(က)တိုနဲ႔ တရားစြဲဆိုထားတာပါ။

ပုဒ္မ-၅၀(ည)ဟာ အၾကမ္းဖက္မႈကို ေငြေၾကးေထာက္ပံ့မႈဆိုင္ရာျပစ္မႈျဖစ္ၿပီး ျပစ္ဒဏ္ကေတာ့ အနည္းဆုံးေထာင္ဒဏ္ဆယ္ႏွစ္ကေန အမ်ားဆုံးေထာင္ဒဏ္တစ္သက္အထိ ခ်မွတ္ခံရႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ပုဒ္မ-၅၂(က)ဟာလည္ အနည္းဆုံးေထာင္ဒဏ္ သုံးႏွစ္ကေန အမ်ားဆုံးေထာင္ဒဏ္ ခုႏွစ္ႏွစ္အထိ ခ်မွတ္ခံရႏိုင္ပါတယ္။

အိုင္ဒင္႐ြာသားႏွစ္ဦးရဲ႕အမႈမွာ သက္ေသေတြအားလုံးကို စစ္ေဆးၿပီးျဖစ္ပါတာေၾကာင့္ အမႈကိုအမိန႔္ခ်မွတ္ဖို႔ စစ္ေတြခ႐ိုင္တရား႐ုံးက ၂၀၂၁ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၂၉ ရက္ေန႔မွာ ခ်ိန္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အမိန႔္ခ်မယ့္႐ုံးခ်ိန္းေတြ အႀကိမ္ႀကိမ္ေ႐ႊ႕ဆိုင္းလာတာဟာ အခုဆိုရင္တစ္ႏွစ္ေက်ာ္အထိ ၾကာျမင့္လာၿပီျဖစ္ပါတယ္။

အိုင္ဒင္႐ြာသားႏွစ္ဦးရဲ႕အမႈကို အမိန႔္ခ်မွတ္မယ့္ ႐ုံးခ်ိန္းေတြေ႐ႊ႕ဆိုင္းလိုက္တာဟာ ၂၀၂၂ ေမလအထိဆိုရင္ ႐ုံးခ်ိန္းေပါင္း ၃၁ ႀကိမ္ထိ ေ႐ႊ႕ဆိုင္းခံခဲ့ရတာပါ။ ထပ္ၿပီးေတာ့ ၂၀၂၂ ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ ၂ ရက္ေန႔ကို အမိန႔္ခ်ဖို႔ ထပ္မံခ်ိန္းဆိုထားပါေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တရားစြဲခံရသူေတြရဲ႕မိသားစုေတြက စိတ္ပ်က္ေနၾကပါတယ္။

“တစ္ခါလာရင္လည္း ႐ုံးခ်ိန္းတယ္။ တစ္ခါလာရင္ ႐ုံးခ်ိန္းျဖစ္ေနတယ္။ အမႈကလည္း ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာေနၿပီ။ က်မတို႔က အမိန႔္ခ်ဖို႔ကိုပဲလိုခ်င္တယ္"လို႔ အသက္ ၄၉ ႏွစ္အ႐ြယ္ ေဒၚေအာင္သန္းႏုက ေျပာသည္။

ေဒၚေအာင္သန္းႏုဟာ အိုင္ဒင္ေက်း႐ြာကဖမ္းဆီးခံထားရတဲ့ ကိုေနလင္းေဌးရဲ႕ မိခင္ပါ။ သားသမီး ၄ ေယာက္ရွိတဲ့အနက္ ကိုေနလင္းေဌးက ဒုတိယေျမာက္သားလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတဲ့ သူတို႔မိသားစုဟာ ဟင္းရွာငါးရွာ၊ ႀကဳံရာက်ပန္းအလုပ္ေတြကိုလုပ္ရင္း ဘဝကိုျဖတ္သန္းေနၾကတာပါ။

“သားကိုလြမ္းတယ္။ သတိရတယ္။ အဲဒီလိုေနၿပီးခံစားေနရတာ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ေနၿပီ”လို႔ ေဒၚေအာင္သန္းႏုက အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွသားကို လြမ္းမိတယ္လို႔ေျပာပါတယ္။

တစ္ဖက္မွာ အိုင္ဒင္ေက်း႐ြာကေန တရား႐ုံးကို အေခါက္ေခါက္အလီလီသြားေနရတဲ့ ေဒၚေအာင္သန္းႏုတို႔မိသားစုအဖို႔ ေငြေၾကးကုန္က်မႈေတြကလည္း မ်ားလာေနပါတယ္။ ႐ုံးခ်ိန္းတစ္ႀကိမ္သြားရင္ ခရီးစရိတ္ဟာ အနည္းဆုံးငါးေသာင္းက်ပ္အထိ ကုန္က်တာေၾကာင့္ တစ္ခါတစ္ရန္ေဆြးမ်ိဳးေတြဆီက ေခ်းငွားသြားလာရတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။

"တရားစြဲခံရတုန္းကဆိုရင္ တစ္လမွာ ေလးႀကိမ္ေလာက္သြားရတယ္။ အခုက် တစ္လမွာႏွစ္ႀကိမ္ေလာက္သြားရတယ္။ သြားလာစရိတ္ေငြအကုန္အက်ေတာ့ သတ္မွတ္လို႔ေတာင္မရေတာ့ဘူး"လို႔ ေဒၚေအာင္သန္းႏုကဆိုတယ္။

"က်မတို႔မွာက ေငြလိုတယ္ဆိုရင္ရွာတယ္၊ေခ်းတယ္။ သြားတယ္။ က်မမွန္းခ်က္နဲ႔ဆိုရင္ ေငြက်ပ္သိန္းတစ္ဆယ္ေက်ာ္ ႏွစ္ဆယ္နီးပါးေလာက္ကုန္သြားၿပီ"ဟု တရား႐ုံးသို႔သြားေနရသည့္ အခက္အခဲကို သူကေျပာျပတယ္။

တရား႐ုံးရဲ႕ အမႈတြဲေန႔စဥ္မွတ္တမ္းမွာ အိုင္ဒင္ေက်း႐ြာသားႏွစ္ဦးအမႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ “အထက္မွ ေစာင့္ဆိုင္းရန္မွာၾကားထားရွိသည္”ဟု ေရးသားထားတာကိုေတြ႕ရွိရတယ္လို႔ အမႈကိုလိုက္ပါေဆာင္႐ြက္ေနတဲ့ တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးေက်ာ္ၫြန႔္ေမာင္က ေျပာျပပါတယ္။

တရား႐ုံးရဲ႕ၫႊန္ၾကားခ်က္မွာေတာ့ အမႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေပးၿပီးရင္ အျမန္ဆုံးအမိန႔္ခ်ရမယ္လို႔ပါရွိေပမယ့္လည္း အခုအမႈမွာ အမိန႔္မခ်မွတ္ဘဲအခ်ိန္ဆြဲေနတာဟာ တရား႐ုံးၫႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔ကိုက္ညီမႈမရွိျဖစ္ေနတယ္လို႔ ေရွ႕ေနကဆိုျပန္ပါတယ္။

“က်ေနာ့္ေရွ႕ေနလုပ္သက္ ၂၀ ေက်ာ္အထဲမွာ အမိန႔္ခ်ဖို႔အတြက္ ဒီလိုတစ္ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာ ဆိုင္းငံ့ထားတဲ့အမႈမ်ိဳး မၾကားဖူးဘူး”ဟု တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးေက်ာ္ၫြန႔္ေမာင္ကဆိုပါတယ္။

အခုလို အမိန႔္ခ်မွတ္ဖို႔ၾကန႔္ၾကာေနတာေၾကာင့္ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ခံထားရသူေတြအတြက္ နစ္နာမႈရွိေနတာျဖစ္ပါတယ္။

စစ္ေတြၿမိဳ႕က လူမႈေရးလုပ္ငန္းေတြလုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ေဒၚေက်ာ့စိန္ကေတာ့ ဒီကိစၥဟာ တရားေရးမ႑ိဳင္တည့္မတ္မႈမရွိေတာ့တဲ့ ပေနအထားကိုထင္ဟပ္ေစတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

“တရား႐ုံးကလည္း အထက္ကဖိအားေတြကိုပဲေၾကာက္ေနရၿပီးေတာ့ ျပည္သူလူထုကိုလည္း မၾကည့္ဘူး။ တရားေရးမ႑ိဳင္ဆိုတာကလည္း တည့္မတ္မႈမရွိေတာ့ဘူး။ အထက္ကဖိအားနဲ႔ အမိန႔္မခ်နဲ႔ဆိုရင္ မခ်ေတာ့ဘူး”လို႔ သူကဆိုတယ္။

၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ မဲမသမာမႈရွိတယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္ ေဖေဖၚဝါရီလ ၁ ရက္ေန႔မွာ အရပ္သားအစိုးရကိုျဖဳတ္ခ်ၿပီး စစ္တပ္က ႏိုင္ငံေတာ္အာဏာကိုသိမ္းယူခဲ့ပါတယ္။

၂၀၂၁ ခု မတ္လ ၁၁ ရက္ေန႔မွာေတာ့ ရကၡိဳင့္အမ်ိဳးသားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္/ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္(ULA/AA)ကို အၾကမ္းဖက္အုပ္စုအျဖစ္ကေန ပယ္ဖ်က္ေၾကာင္း စစ္ေကာင္စီကေၾကညာခဲ့ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္အတြင္းက AA နဲ႔ဆက္စပ္ၿပီး အၾကမ္းဖက္မႈဥပေဒနဲ႔ တရားစြဲဆိုထားတဲ့အမႈအခ်ိဳ႕ကို စစ္ေကာင္စီက ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းၿပီး ဖမ္းဆီးထားသူအခ်ိဳ႕ကိုလည္း ျပန္လႊတ္ေပးတာေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။

သို႔ေပမယ့္ အိုင္ဒင္ေက်း႐ြာသားႏွစ္ဦးရဲ႕အမႈကို အခုအခ်ိန္ထိအမိန႔္မခ်မွတ္ေသးတာဟာ အာဏာရွင္ေတြရဲ႕လုပ္ရပ္ျဖစ္တယ္လို႔ ရခိုင့္လူ႔အခြင့္အေရးကာကြယ္ျမႇင့္တင္သူမ်ားအဖြဲ႕ ဒါ႐ိုက္တာ ဦးျမတ္ထြန္းက သုံးသပ္ေျပာဆိုပါတယ္။

“ဖမ္းဆီးခံထားရတဲ့သူေတြက ဥပေဒပါအခြင့္အေရးကို မရရွိၾကဘူး။ ဖမ္းဆီးတရားစြဲဆိုခံရသူေတြဟာ ဥပေဒအကာအကြယ္ကို မရရွိတဲ့အတြက္ နစ္နာမႈရွိတယ္။ ဒါဟာ အာဏာရွင္ေတြရဲ႕လုပ္ရပ္ျဖစ္တယ္”လို႔သူကဆိုတယ္။

ဒီလိုေဝဖန္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျပည္နယ္စစ္ေကာင္စီ ေျပာခြင့္ရသူ ျပည္နယ္ဥပေဒခ်ဳပ္ ဦးလွသိန္းရဲ႕တုန႔္ျပန္ခ်က္ကိုရရွိႏိုင္ဖို႔ ဆက္သြယ္ခဲ့ေပမယ့္ ဖုန္းလက္ခံေျဖၾကားတာမရွိခဲ့ပါဘူး။

ရခိုင္မွာ တိုက္ပြဲကာလအတြင္းက AA နဲ႔ဆက္စပ္တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ ဖမ္းဆီးတရားစြဲဆိုခံရသူ ၂၀၀ ဦးခန႔္အထိရွိခဲ့တယ္လို႔ ဖမ္းဆီးခံရသူေတြရဲ႕စာရင္းကိုေကာက္ယူေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြဆီက သိရပါတယ္။

လက္ရွိမွာေတာ့ AA နဲ႔ဆက္စပ္တယ္ဆိုတဲ့ သံသယနဲ႔ဖမ္းဆီးခံထားရသူ ၇၀ ဦးခန႔္ဟာ မလြတ္ေျမာက္ေသးဘဲ အက်ဥ္းေထာင္အသီးသီးမွာ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ခံေနရဆဲျဖစ္ပါတယ္။
အိုင္ဒင္ေက်း႐ြာက ေဒၚေအာင္သန္းႏုကေတာ့ သားျဖစ္သူလြတ္ေျမာက္လာမွ ရင္ထဲကအပူမီးေတြ ၿငိမ္းႏိုင္ေတာ့မယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

“အျမန္ဆုံး အမိန႔္ခ်ေစခ်င္တယ္။ သားကိုလည္း အျမန္ဆုံးလႊတ္ေစခ်င္တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွ စိတ္ေအးႏိုင္မွာျဖစ္တယ္”လို႔ ေဒၚေအာင္သန္းႏုတစ္ေယာက္ သားျဖစ္သူကို သံတိုင္ေတြၾကားကေန အျမန္ဆုံးလြတ္ေျမာက္ေစခ်င္ေနပါတယ္။

မင္းထြန္း - ေရးသည္။

Author: DMG