မင္းျပားမင္းသိန္းဇံ | DMG

ဘုရင္မင္းထီးသည္ ရခိုင္သမိုင္းတြင္သာမက ျမန္မာသမိုင္း၌ ထင္ရွားေသာ မင္းတစ္ပါးျဖစ္သည္။ မင္းထီး၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္သည္ ေကာင္းမြန္သျဖင့္ စံျပဳေလာက္ေပသည္။ အုပ္ခ်ဳပ္သူဘုရင္က ျပဌာန္းေပးထားေသာ ဥပေဒကို ဘုရင္ကိုယ္တိုင္ လိုက္နာသည္။ ဥပေဒကို ေဖာက္ဖ်က္ေသာ မွဴးမတ္စစ္သူႀကီးမ်ားႏွင့္ ျပည္သူမ်ားကို ထိေရာက္စြာ ျပစ္ဒဏ္ေပးသည္။ မင္းထီးဘုရင္၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေကာင္းမြန္မႈေၾကာင့္ တိုင္းျပည္ႏိုင္ငံမွာ သာယာဖြံ႕ၿဖိဳးခဲ့သည္။

ဘုရင္မင္းထီး ထီးနန္းမစံမီ ခမည္းေတာ္ႏွင့္ ဘိုးေတာ္တို႔လက္ထက္က တိုင္းျပည္ႏိုင္ငံ ဆိုးရြားခဲ့သည္။ မိဘမ်ားအုပ္ခ်ဳပ္မႈ မမွန္ေသာေၾကာင့္ ျပည္သူမ်ား ဆင္းရဲၾကရသည္သာမက လူဆိုး၊ သူခိုးမ်ား ထၾကြခဲ့ၾကသည္။

မင္းထီးသည္ အသက္ကိုးႏွစ္အရြယ္တြင္ ဘုရင္ျဖစ္လာသည္။ ေရွးက တိုင္းျပည္ဆိုး၀ါးရျခင္းကို ေလ့လာဆန္းစစ္သည္။ တရားဥပေဒ မစိုးမိုးေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ကို ေတြ႕ရွိသြားသည္။ မင္းကိုယ္တိုင္ကပင္လွ်င္ ဥပေဒကို လိုက္နာျခင္း မရွိေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ မင္းထီး နန္းတက္ေသာအခါ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အမိန္႔အာဏာ (၅) ရပ္ကို ထုတ္ျပန္သည္။ တရားစီရင္ေရး၌ မ်က္ႏွာႀကီးငယ္မေထာက္ စီရင္ဆံုးျဖတ္၍ ဥပေဒ ျပဌာန္းသည္။ ျပည္သူတို႔ထံမွ အခြန္ေငြကိုလည္း တရားမွ်တစြာ ေကာက္ခံသည္။ တေန႔တျခား တိုင္းျပည္ႏိုင္ငံ ဖြ႔ံၿဖိဳးသာယာလာခဲ့သည္။

အထူးသျဖင့္ ဘုရင္မင္းထီး နန္းစံခ်ိန္ကာလ ျပည္ပမွ ၀င္ေရာက္က်ဴးေက်ာ္လာေသာ စစ္ေဘးႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔ရသည့္ သွ်မ္းတို႔သည္လည္းေကာင္း၊ ျမန္မာ(ဗမာ)တို႔သည္လည္းေကာင္း၊ မြန္တို႔သည္လည္းေကာ င္း၊ သက္တို႔သည္လည္းေကာင္း၊ အဖရကၡိဳင္ျပည္ကို မတရားက်ဴးေက်ာ္ စစ္မက္ျပဳလာၾကသည္။

မင္းထီးသည္ သက်သာကီ၀င္ မင္းအမ်ိဳးမွ ဆင္းသက္လာသူျဖစ္သည္။ အသက္ (၉) ႏွစ္အရြယ္တြင္ ထီးနန္းစံခဲ့သည္။ စစ္ပညာကို ဆည္းပူးေလ့လာခဲ့ရသူ မဟုတ္ေပ။ အဘယ္ေၾကာင့္ စစ္ပြဲမ်ားကို ေအာင္ျမင္ခဲ့ရပါသနည္း။ ေတြးေတာစရာ၊ ေလ့လာစရာမ်ားက ရခိုင္သမိုင္းထဲ၌ က်န္ရွိေနသည္။

ခရစ္ (၁၂၉၈) ခုတြင္ အေရွ႕ေျမာက္အရပ္ေဒသ မိုးညႇင္း၊ ကေလးမွ သွ်မ္းစစ္သည္တို႔ စစ္ခ်ီလာၿပီး အဥၨနနဒီ ေလးၿမိဳ႕ေခ်ာင္းကို ဖ်က္ဆီးလာၾကသည္။ ခရစ္ (၁၃၁၃) တြင္ ျမန္မာတို႔သည္ အမ္း၊ ဒလက္ တို႔ကို က်ဴးေက်ာ္၀င္ေရာက္ ဖ်က္ဆီးလာၾကသည္။ ထိုသို႔ေသာ ရန္သူအေပါင္းတို႔ကို မင္းထီးဘုရင္ တိုက္ဖ်က္ရန္ အထူးလိုအပ္လာသည္။ ဘုရင္မင္းထီးသည္ စစ္သူႀကီးတစ္ဦး မဟုတ္ေသာ္လည္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၌ ကြ်မ္းက်င္လိမၼာသည္။ မင္းထီးဘုရင္၌ စစ္သူႀကီးဥစၥာနာႀကီး ၊ စစ္သူႀကီးအလကာၤသူ၊ စစ္သူႀကီး ရာဇာသႀကႍ၊ စစ္သူႀကီး ဓမၼေဇယ်၊ ကိုယ္ရံႀကီး ျပသတတို႔ ရွိၾကသည္။ ဘုရင္မင္းထီး စစ္္အုပ္ခ်ဳပ္မႈ၊ လမ္းညႊန္မႈေအာက္၌ စစ္သူႀကီးမ်ားက သူရဲေကာင္းပီသစြာ ရပ္တည္ၾကသည္။ က်ဴးေက်ာ္လာေသာ သွ်မ္းစစ္ကို ဦးစြာႏိုင္ခဲ့သည္။ ျမန္မာျပည္သို႔ စစ္တိုက္သြားၿပီး စစ္တိုက္၍ေအာင္ျမင္ခဲ့ရာ လက္ေဆာင္ပဏၰာေတာ္မ်ား ရရွိခဲ့သည္။ စစ္သူႀကီး ဥစၥာနာႀကီးက ဘုရင္မင္းထံဆက္သရာ ဘုရင္မင္းျမတ္က စစ္သူႀကီးႏွင့္တကြ ရဲမက္တို႔အား ဆုလာဘ္မ်ားစြာ ခ်ီးျမင့္ေပးအပ္ခဲ့သည္။

မြန္ကိုစစ္တိုက္စဥ္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးအလကၤာသူ ဦးေဆာင္လွ်က္ စစ္တိုက္ရာ (၇)ရက္အတြင္း စစ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ မြန္မင္းက မ်ားစြာေသာ ေရႊ၊ ေငြ၊ ဆင္၊ ျမင္း အျပင္ သမီးေတာ္ ေစာဘုန္းေခါင္ႏွင့္တကြ ပိဋိကတ္က်မ္းဂန္ကို ဆက္သခဲ့သည္။ မင္းထီးလည္း စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႏွင့္တကြ ရဲမက္မ်ားစြာကို ဆုလာဘ္မ်ားစြာ ခ်ီးျမင့္ေလသည္။

ထိုနည္းတူစြာ ရခိုင္ျပည္အေနာက္ဘက္ ေမာက္သူဇာ၊ ဘဂၤါ(၁၂) ၿမိဳ႕ေန ကုလားႏွင့္သက္တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး ဒီလီပဆာမင္းထံ ၀င္လွ်က္ ေသာင္းက်န္းၾကရာ ဘုရင္မင္းထီးက ထူးခြ်န္ေသာ စစ္သူႀကီး ဓမၼေဇယ်ႏွင့္ ကို္ယ္ရံႀကီးျပသတ တ႔ိုႏွစ္ဦးကို ရဲမက္တစ္သိန္းငါးေသာင္းျဖင့္ စစ္ခ်ီေစသည္။ စစ္တေကာင္းၿမိဳ႕ကို ဒါးမက်ိဳးလွံမနာဘဲ လြယ္ကူစြာရရွိခဲ့သည္။ ကုလားတပ္ ၾကည္း၊ေရပ်က္၍ စစ္တေကာင္းၿမိဳ႕ကိုရလွ်င္ သက္မင္းလည္း အလြန္ေၾကာက္လန္႔၍ လက္ေဆာင္ႏွင့္တကြ  ၀င္ခံသည္။

ခရစ္ (၁၃၃၃) တြင္ အေရွ႕သက္တို႔သည္ ရခိုင္ျပည္သို႔ ၀င္ေရာက္လာၿပီး ေတာင္စဥ္ခုႏွစ္ခ႐ိုင္ကို ဖ်က္ဆီးၾကသည္။ ထိုစစ္ပြဲ၌ ဘုရင္မင္းထီးသည္ အမတ္ကိုယ္ရံႀကီး ရာဇာသူ၊ ရာဇာသႀကႍတို႔ကို ရဲမက္(၁)သိန္း ကိုယ္ရံ (၂) ေသာင္းျဖင့္ စစ္ခ်ီေစသည္။ ဤစစ္ပြဲ၌ မင္းတုန္းလမ္းက ေတာင္ခြင္စားရဲေက်ာ္ ဦးေဆာင္လွ်က္ ရဲမက္တစ္ေသာင္း၊ ေတာင္ကုတ္စားရန္မသူက သူရဲတစ္ေသာင္း၊ ပန္းေတာင္စား သတိုးေဆာင္က သူရဲတစ္ေသာင္း၊ ဒါးလက္စားေက်ာ္ပံုက သူရဲတစ္ေသာင္း စသည့္ စစ္သူႀကီးမ်ားျဖင့္ စစ္ခ်ီတိုက္ခိုက္ရာ မစၦာဂီဂို သရက္ၿမိဳ႕ကို ဒါးမက်ိဳးလွံမနာ ေအာင္ပြဲခံခဲ့သည္။

ဤစစ္ပြဲမွ ဆင္ေပါက္ (၅၀)၊ ဆင္ေျပာင္ (၂၀)၊ ေရႊ၊ ေငြ၊ အထည္အလိပ္မ်ားစြာ ရရွိခဲ့သည္။ သက္အိမ္ေထာင္စံု တစ္ေသာင္းကို သိမ္းယူလာခဲ့ၿပီး ၄င္းတို႔ကို အမ္းေခ်ာင္း၊ ႐ူးေခ်ာင္း၌ ေနရာခ်ေပးၿပီး (ဒိုင္းနက္ ေငြခြန္အစို) ဖြဲ႔ေတာ္မူသည္။

ရခိုင္ဘုရင္မင္းထီး နန္းစံစဥ္တစ္ေလွ်က္၌ အေရွ႕အေနာက္ရန္သူမ်ားက ၀ိုင္းရံေနခ့ဲၾကသည္။ ထိုသို႔ေသာ ရန္သူမ်ားကို စစ္မတိုက္၍လည္းမရေပ။ ထိုစဥ္က စစ္မတိုက္၊ မႏိုင္ခဲ့ပါက ရခိုင္ျပည္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာသည္ က်ဆံုးခဲ့ရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ထိုစစ္ပြဲမ်ားကို ခုခံေခ်ဖ်က္ တိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့သျဖင့္ ေလးၿမိဳ႕ေခတ္က ဘုရင္မင္းထီး၏ ရခိုင္ႏိုင္ငံေတာ္သည္ ဆက္လက္၍ ရွိေနခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေပသည္။

ရခိုင္ဘုရင္မင္းထီးသည္ ပတ္ပတ္လည္ ၀ိုင္းရံလွ်က္ရွိေနေသာ ရန္သူမ်ားကို ေခ်မႈန္းတိုက္ခိုက္ႏိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း  ထိုမင္းကိုယ္တိုင္က စစ္သူႀကီးတစ္ဦး မဟုတ္မွာ ေသခ်ာသည္။ ဘုရင္မင္းထီးသည္ စစ္ပြဲတိုင္း၌ ေအာင္ျမင္ေစရန္ စစ္သူႀကီးအသီးသီးကို တာ၀န္ေပးအပ္ၿပီးေနာက္ မဟာမုနိ႐ုပ္ရွင္ေတာ္သို႔ ၾကြေတာ္မူသည္။ လက္စြဲေတာ္ စိတ္ပုတီးကို ကိုင္စြဲလွ်က္ ဤသို႔ အဓိဌာန္ျပဳေတာ္မူသည္။

“ ျမတ္စြာဘုရား ႐ုပ္တုေတာ္အရွင္ျမတ္ကိုေစာင့္ေသာ နတ္အေပါင္းတို႔သည္လည္းေကာင္း၊ သာသာနာငါးေတာင္ကိုေစာင့္ေသာ  နတ္အေပါင္းတို႔သည္လည္းေကာင္း သိေတာ္မူသည္ ျဖစ္ေစရာသည္။ ငါေသာ္တမူကား….ဤဘ၀ပတ္လံုး ခႏၶာတည္သေရြ႕၌ ဒါန၊ သီလႏွင့္ ေမြ႔ေလွ်ာ္ေတာ္မူလွ်က္ ေန႔ရက္ကို ကုန္ေစအံ့ဟ ုမွတ္သည္။ ယခုရန္သူတို႔သည္ ငါ၏တိုင္းကားႏိုင္ငံကို ပ်က္စီးေအာင္ ျပဳလာသည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဘုန္းလက္႐ံုးတန္ဖိုးကို ျပၿပီးမွသာလွ်င္…တိုင္းႏိုင္ငံအားလံုး လံုၿခံဳပါေစသည္။”  

ဘုရင္မင္းထီသည္ သူေတာ္ေကာင္း မင္းတစ္ပါးျဖစ္သည္။ ၅ ပါးေသာသီလ၊ ၁၀ ပါးေသာသီလႏွင့္လည္း ျပည့္စံုသည္။ မင္းက်င့္တရားဆယ္ပါး သဂၤဟတရားေလးပါးကို က်င့္ႀကံလိုက္နာသည္။ ျဗမၼာစိုရ္တရားေလးပါးကိုလည္း ႏွလံုးသြင္းသည္။ ဘုရင္မင္းထီးသည္ တရားေစာင့္ေသာ မင္းတစ္ပါးအျဖစ္ အသိမွတ္ခံရသည္။

ဘုရင္မင္းထီးမွာ စစ္သူႀကီးတစ္ဦး မဟုတ္ပါ။ အဘယ္ေၾကာင့္ စစ္ပြဲတိုင္းမွာ ေအာင္ျမင္ရသနည္း။ သမိုင္းအေျဖကို ဆန္းစစ္ရွာေဖြၾကည့္ေသာအခါ၌……..

၁။ ဘုရင္မင္းထီးသည္ ဒါန၊ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ မင္းတစ္ပါးျဖစ္ျခင္း။

၂။ ညဏ္ပညာၾကြယ္၀၍ လံု႔လ၀ီရီယရွိျခင္း။

၃။ မင္းထီးဘုရင္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး မွန္ကန္မႈေၾကာင့္ မွဴးမတ္ႏွင့္ ျပည္သူအားလံုး ညီညြတ္ၾကျခင္း။

၄။ ဘုရင္မင္းထီးက စစ္သူႀကီးမ်ားကို လိမၼာပါးနပ္၍ အကြက္က်က် စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္ျခင္း။

၅။ စစ္သူႀကီးမ်ားကလည္း တရားေစာင့္ေသာ မင္းထီးအား ေလးစားျခင္း၊ အမိန္႔ကိုနာခံျခင္း။

စသည့္အခ်က္မ်ား၌ တည္မွီလွ်က္ရွိေနေၾကာင္းကို သမိုင္းအျမင္တစ္ရပ္အျဖစ္ ထုတ္ေဖာ္တင္ျပအပ္ေပ သည္။

(ယခု ေဖာ္ျပပါ ေဆာင္းပါးကို ၂၀၁၉ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ ၁၅ ရက္ေန႔ထုတ္ Development News Journal အမွတ္ ၁၁၀ တြင္လည္း ေဖာ္ၿပပါရွိခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။)

Author: Admin