ေအာင္ထိန္ ေရးသားသည္။

သံေသတၱာမ်ား၊ အိုးခြက္ပန္းကန္မ်ား ျပန႔္ၾကဲေနသည့္ေနရာတစ္ဝိုက္တြင္ မီးခိုးနံ့မ်ားက လႊမ္းျခဳံလ်က္ရွိ ေနသည္။ အဆိုပါေနရာမွ အသုံးျပဳ၍ရနိုင္မည္ဟုယူဆေသာပစၥည္းမ်ားကို လူတစ္ခ်ိဳ႕က ရွာေဖြေရြးထုတ္လ်က္ ရွိၾကသည္။ လူတစ္ခ်ိဳ႕ဆိုသည္မွာ အျခားသူမ်ားေတာ့မဟုတ္ေပ၊ စစ္ေဘးေရွာင္ဟုေခၚၾကေသာ ဒုကၡသည္ မ်ားပင္ျဖစ္သည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္၏ ေရွးေဟာင္းေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ေတာ္ႏွင့္ ၁၀ မိုင္ခန႔္သာကြာေဝးၿပီး အေဝးေျပးလမ္းမႀကီးေဘးတြင္ အစိမ္းေရာင္တာလပတ္မ်ားျဖင့္မိုးကာထားသည့္ တိမ္ညိဳစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းကို ယင္းေနရာမွျဖတ္သြားျဖတ္လာ ခရီးသြားသူတိုင္း ေတြ႕ျမင္မိၾကမည္ျဖစ္သည္။

လူဦးေရသုံးေထာင္ေက်ာ္ခိုလႈံလ်က္ရွိေသာ ယင္းစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွာ မတ္လ ၁၇ ရက္ေန႔ ညအခ်ိန္တြင္ ျပာပုံအျဖစ္ကို ေန႔ခ်င္းညခ်င္းေရာက္သြားခဲ့ရသည္။ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားခိုလႈံေနသည့္ ယာယီတဲေဆာင္ တစ္ခုတြင္ ဖေယာင္းတိုင္မီးအသုံးျပဳရာမွ စတင္မီးေလာင္ကၽြမ္းကာ စခန္းတစ္ခုလုံးကို ျပာအျဖစ္သို႔ ေျပာင္းလဲ ပစ္ျခင္းလည္းျဖစ္သည္။ မီးေလာင္မႈေၾကာင့္ စခန္းရွိယာယီတဲေပါင္း ၈၇၅ လုံးတြင္ ၆၆၃ လုံး ပ်က္စီးသြားခဲ့ကာ စစ္ေဘးေရွာင္ဦးေရ ၂၅၆၀ ေက်ာ္ မီးေဘးသင့္သူမ်ားအျဖစ္သို႔ ေရာက္သြားခဲ့ရသည္။

ႏွစ္ခါျပန္ ဒုကၡသည္မ်ား

ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္(AA)တို႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈေၾကာင့္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းက လကၠာ၊ ေပါက္ပင္ကြင္း၊ ေအာက္သကန္၊ ဘူးရြက္မညိဳးအပါအဝင္ ေက်းရြာေပါင္း (၁၀)ရြာမွ ေဒသခံ မ်ားမွာ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွစၿပီး တိမ္ညိဳစစ္ေဘးေရွာင္စခန္း၌ ဒုကၡသည္အျဖစ္ႏွင့္ လာေရာက္ခိုလႈံ ေနၾကသည္။

အသက္ ၃၀ ေက်ာ္အရြယ္ မခိုင္စိုးဝင္းမွာ မိသားစုႏွင့္အတူ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဧၿပီလတြင္ လကၠာေက်းရြာမွ စစ္ေဘး တိမ္းေရွာင္လာခဲ့သူျဖစ္သည္။ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ ေမလ ၁၆ ရက္ေန႔က လကၠာေက်းရြာ မီးရွို႔ခံရစဥ္ ေနအိမ္အလုံး ၂၀၀ ခန႔္ မီးေလာင္ဆုံးရႈံးသြားရာတြင္ မခိုင္စိုးဝင္းတို႔ေနအိမ္လည္း ပါဝင္သြားခဲ့သည္။ ယခုအခါတြင္လည္း တိမ္ညိဳစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမီးေလာင္ရာ၌ မခိုင္စိုးဝင္းတို႔မိသားစုေနထိုင္သည့္ ယာယီတဲ မီးထဲပါသြားခဲ့ ျပန္သည္။

ေခၽြးႏွဲစာႏွင့္စုေဆာင္းထားသည့္ ေငြက်ပ္ရွစ္သိန္းမွာ ယာယီတဲႏွင့္အတူမီးေလာင္ကၽြမ္းသြားသည္ကို စခန္း အနီးရွိ ကန္ေပါင္ရိုးမွ ထိုင္ၾကည့္ေနခဲ့ရေၾကာင္း မခိုင္စိုးဝင္းက ထိုေန႔ကၾကဳံေတြ႕ခဲ့ရသည့္ အဖ်က္အပ်က္ဆိုးကို ေျပာျပသည္။

“တဲထဲကေနထြက္ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ကိုယ့္တဲအိမ္ေရွ႕မွာ အကုန္လုံးမီးေတြျဖစ္ေနၿပီ။ ဘာမွယူခ်ိန္မရေတာ့ဘဲ သမီးေလးကို လက္ဆြဲၿပီးေျပးခဲ့ရတယ္”

တိုက္ပြဲေၾကာင့္ မရႉသာမရွိုက္သာျဖစ္ေနသည့္ စစ္ေဘးေရွာင္ဘဝႏွင့္႐ုန္းကန္ေနရခ်ိန္တြင္ မီးေဘးဒဏ္က တစ္ခါ မခိုင္စိုးဝင္းတို႔အေပၚ အၿငိဳးအေတးႀကီးစြာ ရက္စက္သြားခဲ့သည္။

ေပါက္ပင္ကြင္းေက်းရြာမွ အသက္ ၆၀ ေက်ာ္အရြယ္ ေဒၚသာႏုစိန္တြင္မူ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းအတြင္း ယိုင္နဲနဲ ျဖစ္ေနသည့္တဲအိမ္အားျပဳျပင္ရန္ စုေဆာင္းထားသည့္ ေငြက်ပ္ေလးသိန္းကို မီးကဝါးမ်ိဳသြားခဲ့သည္။

ေဒၚသာႏုစိန္က “ကၽြန္မတို႔မွာ ပစၥည္းဥစၥာဆိုလို႔ အဲဒါေလးတစ္ခုပဲရွိေတာ့တာ” ဟု ညိဳးညိဳးငယ္ငယ္ မ်က္ႏွာျဖင့္ ေျပာျပသည္။

“စစ္ပြဲဒဏ္ကတစ္မ်ိဳး၊ အခုထပ္ၿပီးဒုကၡျဖစ္ရေတာ့ ကၽြန္မတို႔အကုသိုလ္ကံလိုက္ေနတာပဲ။ ကၽြန္မတို႔ဘဝေတြက ေသတာထက္ မထူးပါလားလို႔ေတြးမိတယ္”ဟု ေဒၚသာႏုစိန္တစ္ေယာက္တစ္ေယာက္ ညည္းတြားေလသည္။

လတ္တေလာေနစရာမဲ့ေနသည့္ တိမ္ညိဳစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားမွာ တိမ္ညိဳဘုန္းေတာ္ႀကီး ေက်ာင္းတြင္ ယာယီခိုလႈံလ်က္ရွိၾကသည္။

တိမ္ညိဳစခန္းမွ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား ေနရပ္ျပန္နိုင္မလား

လူေပါင္းႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္မီးေဘးသင့္ခဲ့သည့္ တိမ္ညိဳစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းသို႔ မတ္လ ၁၈ ရက္ေန႔တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေကာင္စီမွ ဥကၠ႒ႏွင့္ အဖြဲ႕ဝင္မ်ားအပါအဝင္ အေနာက္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္မွ တိုင္းမႉးတို႔ သြားေရာက္ခဲ့ၾကသည္။

“လက္ရွိမီးေလာင္သြားတဲ့ေနရာမွာ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေပးမွာ မဟုတ္ဘူး။ စစ္ေဘးေရွာင္ေတြအေနနဲ႔ မိမိေနရပ္သို႔ျပန္ေစခ်င္တယ္။ ေနရပ္ျပန္မယ္ဆိုရင္ ရိကၡာတစ္လစာေထာက္ပံ့ေပးမယ္” ဆိုသည့္ စကားသံ မ်ားက စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား၏ရင္ထဲကို မေအးခ်မ္းေစခဲ့ေပ။

စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား ေနရပ္ျပန္မည္ဆိုပါက ယာယီေနအိမ္မ်ားေဆာက္လုပ္ေပးမည္ျဖစ္ကာ ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကိုလည္း ေဆာင္ရြက္ေပးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္နယ္ေကာင္စီမွ ေျပာေသာ္လည္း မိုင္းႏွင့္စစ္က်န္လက္နက္မ်ား၏အႏၲရာယ္က စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားေနရပ္ျပန္ေရးအတြက္ အတားအဆီးတစ္ခု ျဖစ္ေနေလသည္။ ထို႔ျပင္ ေက်းရြာအနီးတစ္ဝိုက္တြင္ ေနရာယူထားၾကသည့္ တပ္မေတာ္ယာယီတပ္စခန္းမ်ား ရွိေနျခင္းကလည္း စိုးရိမ္မႈကိုျဖစ္ေစေၾကာင္း စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားကေျပာဆိုၾကသည္။

အေနာက္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ တိုင္းမႉး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထင္လင္းဦးက ယင္းသို႔ တပ္မေတာ္မွ တပ္စြဲထားသည္မ်ားကို စိုးရိမ္စရာမလိုေၾကာင္း စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားႏွင့္ေတြ႕ဆုံစဥ္ ေျပာဆိုခဲ့ေပသည္။

“တပ္ကရွိေနေတာ့ ဘာျပႆနာရွိလဲ။ အဲဒီတပ္ကလာၿပီးေတာ့ ႏွိပ္စက္လား၊ ရြာထဲလာလို႔အနိုင္က်င့္လား ကၽြန္ေတာ္အေရးယူေပးမယ္။ အဲဒီတပ္ကို အေရးယူေပးမယ္” ဟု ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထင္လင္ဦးက စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား၏ အေရွ႕တြင္ ေျပာဆိုခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ေနရပ္ျပန္မည့္သူမ်ားအေနျဖင့္ ေက်းရြာႏွင့္အလွမ္းေဝးသည့္ ေတာေတာင္မ်ားသို႔မသြားၾကရန္ႏွင့္ အဆိုပါ ေတာေတာင္မ်ားတြင္ မိုင္းမရွင္းလင္းရေသးေၾကာင္းလည္း တိုင္းမႉးက အသိေပးေျပာၾကားခဲ့သည္။

စစ္ေဘးတိမ္းေရွာင္ေနသည့္ ေက်းလက္ေနျပည္သူအမ်ားစုမွာ လယ္ယာလုပ္ငန္း၊ ဥယာဥ္ၿခံေျမလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ေတာေတာင္မ်ားကိုမွီခိုကာ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ေနၾကသူမ်ားသာျဖစ္ၾကသျဖင့္ မိမိေနရပ္သို႔ျပန္ၿပီး ေတာေတာင္မ်ားသို႔မသြားေရာက္ရပါက ဘယ္အလုပ္အကိုင္ကို လုပ္ကိုင္စားေသာက္ရမလဲဆိုသည္ကို စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားမွာ မိမိကိုယ္မိမိပင္ အေျဖမေပးနိုင္ၾကေသးေပ။

“ရြာကိုျပန္သြားမယ္ဆိုရင္ လုံျခဳံမရွိဘူးလို႔ခံစားရတယ္။ စားစရာလည္းမရွိဘူး၊ ေနစရာလည္းမရွိဘူး။ လုပ္ကိုင္ စရာလည္း ဘာမွမရွိေတာဘူး။ ကၽြန္မတို႔့မွာ ဘဝျပန္လည္ထူေထာင္ဖို႔ ဗလာနတၳိပဲ” ဟု ေအာက္သားကန္ ေက်းရြာမွ အသက္ ၅၀ ေက်ာ္အရြယ္ ေဒၚစိန္စိန္ေဌးကေျပာသည္။

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ ေပါက္ပင္ကြင္းေက်းရြာမွ စစ္ေဘးတိမ္းေရွာင္လာခဲ့သည့္ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္ကမူ လတ္တေလာ အေျခအေနတြင္ ေနရပ္ျပန္ရန္မျဖစ္နိုင္ေသးေၾကာင္း ယတိျပတ္ေျပာဆိုသည္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ့ဘဝဟာ လယ္ယာ၊ ဥယ်ာဥ္ေတြလုပ္ကိုင္စားေသာက္ၿပီးႀကီးျပင္းလာတာ။ အခု စစ္ေဘးသင့္၊ မီးေဘးသင့္ျဖစ္ရတယ္။ အသက္တစ္ေခ်ာင္း လြတ္ေျမာက္တာတစ္ခုပဲရွိတယ္၊ က်န္တာဘာမွမရွိေတာ့ဘူး။ ဒီလိုအခ်ိန္မွာ ရြာျပန္ၿပီးလယ္ယာ၊ ဥယ်ာဥ္ေတြကို ျပန္လုပ္ကိုင္မယ္ဆိုတာမျဖစ္နိုင္ေသးဘူး” ဟု ဆိုသည္။

လက္ရွိမွာ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား၏ သေဘာဆႏၵအတိုင္းမီးေလာင္သြားသည့္ တိမ္ညိဳစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းကို အလႉရွင္မ်ား၏ အကူအညီျဖင့္ မူလေနရာတြင္ျပန္လည္ေဆာက္လုပ္ေပးသြားမည္ဟု စခန္းတာဝန္ရွိသူမ်ားက ဆုံးျဖတ္ထားၾကသည္။

“စစ္ေဘးေရွာင္ေတြအေနနဲ႔ ေနရပ္ျပန္မယ္ဆိုရင္ျပန္လို႔ရတယ္ေပါ့။ တကယ္လို႔မျပန္ဘူးဆိုရင္ ျပန္လည္ေနရာ ခ်ေပးဖို႔စီစဥ္မယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေျပာေတာ့ သူတို႔ကေနရပ္မျပန္ဘူး။ မီးေလာင္သြားတဲ့ေနရာမွာဘဲ ေနမယ္လို႔ ေတာင္းဆိုၾကတယ္” ဟု စခန္းတာဝန္ခံဦးစိုးနိုင္က ေျပာျပသည္။

မၾကာမီ မိုးရြာသြန္းလာေတာ့မည္ျဖစ္သျဖင့္ေနအိမ္မ်ားေဆာက္လုပ္၍ မၿပီးစီးနိုင္ပါက ေနထိုင္ေရးအတြက္ အခက္အခဲျဖစ္လာမည္ကို စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားက စိုးရိမ္ေနၾကသည္။

ရခိုင္တြင္ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ၂ ႏွစ္တာကာလအတြင္း ေဒသခံျပည္သူ ၂ သိန္းေက်ာ္မွာ ေနရပ္မ်ားကို စြန႔္ခြာကာ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမ်ားႏွင့္ အျခားေဘးလြတ္ရာေနရာမ်ားသို႔ ထြက္ေျပးခိုလႈံခဲ့ၾကရသည္။

တပ္မေတာ္ႏွင့္ ေအေအတို႔၏ တိုက္ပြဲမ်ားမွာ နိုဝင္ဘာလအတြင္းမွ လက္ရွိအခ်ိန္တိ ရပ္တန႔္ေနခဲ့သည္မွာ ၅ လခန႔္ၾကာျမင့္လာၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း ႏွစ္ဖက္သေဘာတူလက္မွတ္ေရးထိုးၿပီး အပစ္ရပ္ထားျခင္းမ်ိဳးမဟုတ္သျဖင့္ ေသနတ္သံမ်ားမွာ အာမခံခ်က္မရွိေသးေပ။

စစ္ေဘးတိမ္းေရွာင္ေနသူမ်ားထဲမွအခ်ိဳ႕မွာ တိုက္ပြဲရပ္တန႔္ေနသည့္ လတ္တေလာအေျခအေနတြင္ မိမိ ေနရပ္သို႔ျပန္ၾကသည္မ်ားရွိေသာ္လည္း တိမ္ညိဳစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွ မခိုင္စိုးဝင္းအပါအဝင္ အျခားေသာ စစ္ေဘးေရွာင္အမ်ားစုမွာ မိမိတို႔ခ်က္ေႂကြရာအရပ္သို႔ မျပန္နိုင္ဘဲရွိေနေသးသည္။

“ကၽြန္မတို႔ဘဝကို ဘယ္ကေနစရမယ္မွန္းမသိေတာ့ဘူး။ လက္ထဲမွာ ပိုက္ဆံတစ္ျပားမွမရွိေတာ့ သမီးေလးက မုန႔္စားမယ္လို႔ေတာင္းလာရင္ေတာင္ မဝယ္ေပးနိုင္ေတာ့ဘူး” ဟု မခိုင္စိုးဝင္းက ၆ ႏွစ္အရြယ္သမီးေလးအတြက္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္စြာ ေျပာေလသည္။

ပုံစာ - ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ရွိ စစ္ေဘးေရွာင္ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားမွ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ားအား ေတြ႕ရစဥ္။ (ဓါတ္ပုံ - KMM၊ ေအာင္ထိန္)

ေအာင္ထိန္ ေရးသားသည္

Author: Admin