DMG ၊ ဇန္နဝါရီ ၁၃

(ေဆာင္းပါး)

လက္နက္ကိုင္ႏိုင္ငံေရးမွာ ဆုံးရႈံးမႈမ်ားသည္ဟုစဥ္းစားခ်က္ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးနည္းကို ေဆြးေႏြးပြဲျဖင့္ အေျဖရွာႏိုင္ေရးအတြက္ အစိုးရႏွင့္ EAOs တို႔အၾကား တရားဝင္လမ္းေၾကာင္းသစ္တစ္ခုျဖင့္ ခ်ဥ္းကပ္မႈကေန တႏိုင္ငံလုံးအပစ္အခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရးသေဘာတူစာခ်ဳပ္(Nationwide Ceasefire Agreement-NCA) ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းစဥ္ျဖစ္လာသည္။

NCA ၏ အႏွစ္သာရ

NCA မွာ ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္အား ျပည္ေထာင္စုမၿပိဳကြဲေရး၊ တိုင္းရင္းသားစည္းလုံးညီၫြတ္မႈ အၿပိဳကြဲေရး၊ အခ်ဳပ္အျခားအာဏာ တည္တံ့ခိုင္ၿမဲေရးတို႔ကိုေရွးရႈ၍ လြတ္လပ္မႈ၊ တန္းတူညီမွ်မႈႏွင့္ တရားမွ်တမႈတို႔ကိုအေျခခံၿပီး ပင္လုံစိတ္ဓာတ္ႏွင့္အညီ ဒီမိုကေရစီအေရး၊ အမ်ိဳးသားတန္းတူေရးႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ အခြင့္အေရးမ်ား၊ အာမခံခ်က္မ်ားအျပည့္အဝရွိေသာ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ဖက္ဒရယ္စနစ္တို႔ကို အေျခခံသည့္ ျပည္ေထာင္စုကို ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲရလာဒ္မ်ားႏွင့္အညီ တည္ေဆာက္သြားရန္ ရည္မွန္းထားျခင္းျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ NCA သည္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡသမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္တြင္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကို အာမခံ ထားသည့္အတြက္ တံခါးေပါက္တစ္ခုျဖစ္သလို ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ အေရးပါေၾကာင္း အားလုံးကမွတ္ယူခဲ့ၾကသည္။

ယင္းအျပင္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တို႔ဘက္ကလည္း NCA ေရးထိုးရျခင္း၏ အဓိကရည္႐ြယ္ခ်က္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ျခင္း၊ ျဖည့္စြက္ျခင္းမွတဆင့္ ပယ္ဖ်က္ႏိုင္ေရးဆိုသည့္ ႏိုင္ငံေရးေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ျဖင့္ သေဘာတူခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္လည္း ဂုဏ္သိကၡာအရွိဆုံးဟုသတ္မွတ္ထားသည့္ NCA လမ္းေၾကာင္းမွာ လက္ရွိျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး အရႈပ္အေထြးၾကားတြင္ ေရွ႕ဆက္ရန္မလြယ္ကူေတာ့ပဲ ရပ္တန႔္ေနသည္။ ယင္းေၾကာင့္ NCA လမ္းစဥ္ ဘာေၾကာင့္ရပ္တန႔္သြားရသလဲဆိုသည္မွာ စိတ္ဝင္စားစရာရွိလာသည္။

KNU ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန တာဝန္ခံ ဖဒိုေစာတာနီးက “ႏိုင္ငံေရးျပႆနာကို ႏိုင္ငံေရးယဥ္ေက်းမႈအျဖစ္နဲ႔ ေျဖရွင္းမယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔အားလုံးသေဘာတူၿပီးေတာ့ စစ္ေကာင္စီ ဥကၠ႒ကိုယ္တိုင္ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့တာ။ အခုက်ေတာ့ NCA ကို စစ္ေကာင္စီကခ်ိဳးေဖာက္ၿပီးသားျဖစ္တယ္”ဟု DMG ကိုေျပာသည္။

ေ႐ြးေကာက္ပြဲကိုအေၾကာင္းျပကာ စစ္တပ္ကအာဏာသိမ္းလိုက္မႈေၾကာင့္ NCA လမ္းေၾကာင္းမွ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာတို႔ကိုေျဖရွင္းရန္ မျဖစ္ေတာ့ေၾကာင္း NCA ေရးထိုးထားသည့္ တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္တို႔က ေျပာဆိုေနၾကျခင္းလည္းျဖစ္သည္။

စာခ်ဳပ္ခ်ိဳးေဖာက္မႈ ျပႆနာ

ထို႔အတူ စစ္ေကာင္စီကလည္း NCA လက္မွတ္ထိုးထားသည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအေနျဖင့္ စာခ်ဳပ္ပါစည္းကမ္းမ်ားကို က်ဴးလြန္ခ်ိဳးေဖာက္ပါက လိုအပ္သည့္လုံၿခဳံေရးဆိုင္ရာကိစၥမ်ားကို ေဆာင္႐ြက္သြားမည္ဟု ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၃၀ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ယင္းသတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး NCA ေရးထိုးထားသည့္ (EAOs)ဘက္ကလည္း တင္းမာသည့္ တုန႔္ျပန္မႈမ်ိဳးရွိလာသလို စာခ်ဳပ္ကိုမည္သူခ်ိဳးေဖာက္ေနသနည္းဟု ေမးခြန္းကလည္းရွိလာေနျပန္သည္။ NCA ထိုးထားသည့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္(၁၀)ဖြဲ႕၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ဦးေဆာင္အဖြဲ႕(PPST) ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ရဲေဘာ္မ်ိဳးဝင္းက “လိုက္နာဖို႔တြက္ေတာ့ ႏွစ္ဖက္လုံးမွာတာဝန္ရွိတယ္။ တစ္ဖက္ကိုပဲ လိုက္နာရမယ္ဆိုၿပီး အတင္းဖိအားေပးေနလို႔မရဘူး။ အဲ့လိုမ်ိဳးဆိုလက္ခံလို႔မရဘူး။ အဲလိုနဲ႔ တိုက္မယ္သေဘာျဖစ္ေနတယ္။ ၿခိမ္းေျခာက္တိုင္းသာရမယ္ဆို ႏိုင္ငံေရးျပႆနာကို ဘယ္လိုေျဖရွင္းၾကမလဲ”ဟု DMG ကိုေျပာသည္။

ထို႔အျပင္စစ္ေကာင္စီက NCA အဖြဲ႕မ်ားကိုစာခ်ဳပ္ေဖာက္ဖ်က္ပါက တိုက္ခိုက္သြားမည္ဆိုသည့္ကိစၥမွာလည္း စာခ်ဳပ္မွာ သက္ဆိုင္ရာႏွစ္ဘက္ပိုင္ဆိုင္သည့္စာခ်ဳပ္ျဖစ္သျဖင့္ တစ္ဖက္ႏွင့္တစ္ဖက္ အက်ပ္ကိုင္ၿခိမ္းေျခာက္၍ မရေၾကာင္း NCA ေရးထိုးထားသည့္ေခါင္းေဆာင္တို႔က တုန႔္ျပန္ၾကသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ဒီဇင္လာလက KNU ထိန္းခ်ဳပ္ရာ ေလးေက့ေကာ္ၿမိဳ႕သစ္တြင္ လာေရာက္ခိုလႈံေနၾကသည့္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကိုဆန႔္က်င္သူတို႔ကို လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာရႈေထာင့္ႏွင့္ ဒုကၡေရာက္ေနသူမ်ားကို KNU မွလက္ခံထားမႈအေပၚ စစ္ေကာင္စီတပ္သားမ်ား ဝင္ေရာက္ဖမ္းဆီးရာမွ ႏွစ္ဘက္တိုက္ပြဲမ်ား ျပင္းထန္စြာျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ပိုင္းတြင္ ထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္။

ဖဒိုေစာတာနီးက “ေလးေက့ေကာ္ကို ဝင္လာစစ္ေဆးတာ ၇ ႀကိမ္ ၈ ႀကိမ္ရွိသြားၿပီေပါ့။ ေနာက္ဆုံးမွာ လူအလုံးအရင္းနဲ႔ဝင္ခ်လာၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကာကြယ္ေပးထားတဲ့သူေတြကို လိုက္ဖမ္းလိုက္ရွာ။ ေနာက္ေနအိမ္ေတြကိုလိုက္ဖ်က္ေတာ့ ဘယ္လိုမွသည္းခံႏိုင္ျခင္းမရွိေတာ့တဲ့အခ်ိန္မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ျပန္တိုက္တာဗ်”ဟု ၎ကတုန႔္ျပန္ထားသည္။

စစ္ေကာင္စီတပ္သားမ်ားမွာ KNU ထိန္းခ်ဳပ္ရာ ေလးေက့ေကာ္ၿမိဳ႕သစ္ကို ဝင္ေရာက္စစ္ေဆးမႈတို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေရွ႕ရႈသည့္အေနျဖင့္ KNU ဘက္ကေစာင့္ၾကည့္ေနခဲ့ၿပီး ေနာက္ဆုံးတြင္ လူအင္အား၊လက္နက္အင္အားျဖင့္ ဝင္ေရာက္ဖမ္းဆီးကာ၊ ေနအိမ္တို႔ကိုဖ်က္ဆီးမႈတို႔ ရွိေနသည့္အတြက္ တိုက္ပြဲျဖစ္ရျခင္းဟုဆိုသည္။

NCA စာခ်ဳပ္အခန္း(၃)၌ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရးဆိုင္ရာကိစၥရပ္မ်ားတြင္ အဓိကအေရးႀကီးဆုံးမွာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးလက္မွတ္ေရးထိုးထားသည့္ အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ တိုက္ပြဲမျဖစ္ပြားေရးအတြက္ အေလးအနက္ထားကာ စာခ်ဳပ္ပါအခ်က္အလက္မ်ားကိုလည္း လိုက္နာက်င့္သုံးရမည္ျဖစ္သည္ဟု ပါရွိသည္။

ထို႔အျပင္ NCA စာခ်ဳပ္အခန္း(၃)၊ နံပါတ္(၇) ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္မႈကိုေရွာင္ရွားႏိုင္ရန္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ား ေနရာခ်ထားျခင္း(က)တြင္ ႏွစ္ဖက္တိုက္႐ိုက္ထိေတြ႕ရင္ဆိုင္မႈရွိေသာေနရာတို႔တြင္ ထိေတြ႕ပစ္ခတ္မႈ မရွိေစေရးအတြက္ စက္ဆက္သြယ္မႈ၊ ေျမျပင္ဆက္သြယ္မႈႏွင့္ အျခားဆက္သြယ္မႈနည္းလမ္းမ်ားရယူလ်က္ ခ်က္ခ်င္းေဆာင္႐ြက္ရန္ဟု ဆိုထားသည္။

ယခင္ကလည္း KNU နယ္ေျမတပ္မဟာ(၃)ႏွင့္ တပ္မဟာ(၅) နယ္ေျမထဲကို စစ္တပ္က ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရး လမ္းလုပ္မည္ဟုအေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ ဝင္ေရာက္မႈမ်ားရွိခဲ့သည္။ ယင္းေၾကာင့္ KNU ႏွင့္ ထိေတြ႕တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ယင္းေၾကာင့္ စာခ်ဳပ္ခ်ိဳးေဖာက္ရသည့္အဓိကအေၾကာင္းရင္းမွာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲမႈ ခိုင္မာေရး မလုပ္ႏိုင္ျခင္း၊ စာခ်ဳပ္ပါ တပ္ေနရာခ်ထားေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ား မလုပ္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္ကို ေတြ႕ရသည္။

ရဲေဘာ္မ်ိဳးဝင္းက “NCA အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈမွာေတာ့ သေဘာတူထားတဲ့အတိုင္း တပ္ေနရာခ်ထားေရးေတြကို ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္းဖို႔ကိစၥက ဘာတစ္ခုမွမေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ခဲ့ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ တပ္ေနရာခ်ထားေရး ကိစၥကိုမေျဖရွင္းႏိုင္ခဲ့လို႔ အျငင္းပြားမႈေတြ၊ ထိေတြ႕မႈေတြအမ်ားႀကီးရွိခဲ့တာေပါ့”ဟု ရွင္းျပသည္။

စာခ်ဳပ္ပါ အခန္း ၃၊(က)တြင္ အပစ္ရပ္နယ္ေျမအတြင္း တဖက္ႏွင့္တဖက္အၾကား နယ္ေျမစိုးမိုးမႈ၊ တပ္လႈပ္ရွားျခင္း၊ ကင္းေထာက္ျခင္း၊ အင္အားတိုးခ်ဲ႕ျခင္း၊ လက္နက္ကိုင္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား၊ မိုင္းေထာင္ျခင္းမ်ား၊ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား၊ ႐ုပ္ဝတၳဳပစၥည္းမ်ားဖ်က္စီးျခင္းႏွင့္ ထိုးစစ္ဆင္ျခင္းမ်ားရပ္ဆိုင္းရန္ဟု ပါရွိသည္။

ယင္းအျပင္ စာခ်ဳပ္နံပါတ္(၈) တပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားလြတ္လပ္စြာသြားလာခြင့္ (ခ)တြင္လည္း တဖက္အဖြဲ႕အစည္းက ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာနယ္ေျမအတြင္း လက္နက္ျဖင့္သြားလာရန္လိုအပ္ပါက ႏွစ္ဖက္ညႇိႏႈိင္း သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္သြားလာရန္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

NCA ထိုးထားၾကာသည့္ EAOs ဘက္ကေတာ့ ခ်ိဳးေဖာက္သူမွာ အာဏာသိမ္းစစ္ေကာင္စီသာျဖစ္ေၾကာင္း စြပ္စြဲခ်က္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး စစ္ေကာင္စီေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းကို DMG က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းဖို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ႀကိဳးစားခဲ့ေသာ္လည္း ဖုန္းလက္ခံေျဖၾကားျခင္းမရွိေသးေပ။

စစ္ေကာင္စီက ႏိုင္ငံအာဏာကိုသိမ္းယူလိုက္ၿပီးေနာက္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေရးကို ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္(၅)ရပ္ ခ်မွတ္ကာလုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္း ေျပာဆိုထားသည္။ ယင္းအထဲမွ နံပါတ္(၄)အခ်က္မွာ “တႏိုင္ငံလုံး ထာဝရၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိေရးအတြက္ NCA ပါသေဘာတူညီခ်က္အတိုင္း ျဖစ္ႏိုင္သမွ် အေလးထားေဆာင္႐ြက္သြားမည္”ဟု ေျပာဆိုထားသည္။

NCA အစႏွင့္ ရလဒ္မ်ား

NCA ကို သမၼတဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ ၂၀၁၅ ေအာက္တိုဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔တြင္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ (၈)ဖြဲ႕ျဖစ္ၾကေသာ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ(RCSS)၊ ကရင္အမ်ိဳးသား အစည္းအ႐ုံး(KNU)၊ ဒီမိုကေရစီအက်ိဳးျပဳကရင္တပ္မေတာ္(DKBA)၊ ကရင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီ(KNU/KNLA-PC)၊ ပအို႔အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္(PNLO)၊ ျမန္မာႏိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားဒီမိုကရက္တစ္တပ္ဦး(ABSDF)၊ ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ(ALP)ႏွင့္ ခ်င္းအမ်ိဳးသားတပ္ဦး (CNF)တို႔အျပင္၊ NLD အစိုးရ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၃ ရက္ေန႔တြင္ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ(NMSP)ႏွင့္ လားဟူးဒီမိုကရက္တစ္အစည္းအ႐ုံး(LDU)တို႔က လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၾကသျဖင့္ လက္ရွိတြင္ NCA လက္မွတ္ေရး ထိုးထားသည့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ (၁၀)ဖြဲ႕ရွိေနသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ NCA စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့သည္မွာ (၆)ေက်ာ္လာၿပီျဖစ္သည္။ ထိုကာလအတြင္း NCA စာခ်ဳပ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားမွ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲဆိုင္ရာ အာမခံခ်က္ႏွင့္အညီ ေဆာင္႐ြက္လာခဲ့ရာ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ (သို႔မဟုတ္) ၂၁ ရာစုပင္လုံ (၄)ႀကိမ္က်င္းပႏိုင္ခဲ့ၿပီး ျပည္ေထာင္စုသေဘာတူစာခ်ဳပ္အစိတ္အပိုင္း(၃)ကို ခ်ဳပ္ဆိုထားသည္။

ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ(ALP)ေခါင္းေဆာင္ ေစာျမရာဇာလင္းက “(၆)လ တစ္ႀကိမ္က်င္းပမယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ သတ္မွတ္ထားတာ။ အဲဒီမွာ ပထမဦးသိန္းစိန္အစိုးရတုန္းကေတာ့ လုပ္ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဆိုေတာ့ အစိုးရဘက္ကအဆင္မေျပသလို၊ က်မတို႔ EAO ေတြကဘက္လည္း အဆင္မေျပတာလည္းရွိတယ္။ ကိုဗစ္ေၾကာင့္၊ တခါ အခုစစ္အာဏာသိမ္းမႈေၾကာင့္ ရပ္တန႔္သြားတယ္”ဟု ဆိုသည္။

လက္ရွိတြင္ NCA အေျခခံမူမ်ားထဲမွ တိုင္းျပည္အတြက္အေရးႀကီးသည့္ အာဏာခြဲေဝမႈ၊ တပ္ေနရာခ်ထားေရး စသည့္အစိတ္အပိုင္းက႑မ်ားမွာ ဘာမွမေဆြးေႏြးရေသးသလို ျပည္နယ္ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ေရးကိုပင္ မစတင္ႏိုင္ေသးေပ။

ထိုသို႔အေခ်အတင္ျပႆနာတို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္၏ အဆင့္ျမင့္ဆုံးဟုသတ္မွတ္ထားသည့္ NCA လမ္းေၾကာင္းမွာ လက္နက္ကိုင္အင္အားစုမ်ားႏွင့္ ျပည္သူတို႔အၾကား ယုံၾကည္မႈနည္းပါးသည္ကို ေတြ႕လာေနသည္။ ထိုယုံၾကည္မႈနည္းရျခင္းမွာလည္း စာခ်ဳပ္ပါအခ်က္အလက္မ်ားကို အေကာင္အထည္ မေဖာ္ေဆာင္ခဲ့သည့္အတြက္ အလိုအေလွ်ာက္ပ်က္စီးျခင္းကိုေရာက္သြားျခင္းဟု ေျပာဆိုၾကသည္။

NCA အက်ပ္အတည္း

NCA လမ္းေၾကာင္းမွာ လက္ရွိတြင္ စစ္တပ္အာဏာသိမ္းမႈေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးရႈပ္ေထြးမႈမ်ားႏွင့္အတူ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုထားသည့္ EAO မ်ားထဲမွ အႀကီးဆုံးအဖြဲ႕ျဖစ္ေသာ KNU အပါဝင္ CNF တို႔ႏွင့္ တပ္မေတာ္တို႔ၾကား တိုက္ပြဲႀကီးမ်ား၊ စစ္ေရးတင္းမာမႈမ်ားျဖစ္ေပၚသည္ကို ေတြ႕ေနရသည္။

ေနာက္ၿပီး NCA လမ္းစဥ္ပါ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားတြင္ အစိုးရ၊ လႊတ္ေတာ္၊ တပ္မေတာ္၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား EAOs မ်ားပါဝင္ရမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း လက္ရွိတြင္လႊတ္ေတာ္မရွိေတာ့သည့္အတြက္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကိုအတည္ျပဳရန္ ေနရာမရွိေတာ့ေပ။ ယင္းေၾကာင့္ NCA ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းေၾကာင္းမွာ ရွိေသးလားဟုပင္ ေမးခြန္းထုတ္စရာျဖစ္လာေနသည္။

ဖဒိုေစာေတာနီက “ ဒီအခ်ိန္မွာ က်ေနာ္သတင္းဌာနေတြကို ေတာက္ေလွ်ာက္ေျပာတာက NCA ဟာ ေလျဖတ္ထားတဲ့ လူနာတစ္ေယာက္နဲ႔တူတယ္။  လုံးဝလႈပ္လို႔မရေတာ့ဘူး။ ေသေတာ့မေသဘူး။ ဘာမွေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ မရွိေတာ့ဘူး” ဟု မွတ္ခ်ျပဳသည္။

တျခားနည္းလမ္းရွာမည္လား

ယင္းေၾကာင့္ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာ စစ္ေကာင္စီ၏ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္မူအတိုင္း အနာဂတ္ကာလ NCA မူေဘာင္အတိုင္းသြားရန္ လုံးဝခက္ခဲ့သြားၿပီျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းမွာ လက္ရွိစစ္ေကာင္စီအေနျဖင့္ NUG၊ PDF တို႔ႏွင့္ ျပင္းထန္စြာတိုက္ခိုက္ေနရသည္။

အျခားတစ္ဘက္၌လည္း ယင္းတို႔ကိုေလွ်ာ့ခ်ရန္ႏွင့္ EAOs တို႔ႏွင့္ စစ္ေရးကိုေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ေရးအတြက္ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္အဖြဲ႕ဝင္ (EAOs)တို႔ကို ခ်ဥ္းကပ္မႈကိုျမင္ေနရသည္။ ၂၀၂၁ ဒီဇင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔က NDAA မိုင္းလားၿမိဳ႕တြင္ NCA မထိုးရေသးသည့္ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္လက္နက္ကိုင္အင္အားစုမ်ားႏွင့္ စစ္ေကာင္စီ၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္မႈညႇိႏႈိင္းေရးေကာ္မတီ(NSPNC)တို႔က အလြတ္သေဘာ ေဆြးေႏြးမႈတစ္ခုရွိခဲ့သည္။

ေဆြးေႏြးပြဲကို စစ္ေကာင္စီဘက္က NCA လမ္းေၾကာင္းအတိုင္း Bilateral Agreement (ပဏာမအပစ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္)ထိုးႏိုင္ေရးအတြက္ ထိုအဖြဲ႕တို႔၏သေဘာထားမ်ားကို သိရွိရန္အတြက္ ခ်ဥ္းကပ္ျခင္းျဖစ္ေသာ္လည္း ေျမာက္ပိုင္း EAO တခ်ိဳ႕က NCA အလုပ္မျဖစ္ေၾကာင္းေျပာထားသည္။ ယင္းေၾကာင့္ အနာဂတ္ကာလ စစ္ေကာင္စီ၏ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္မႈမွာ NCA ၏ မူေဘာင္အတိုင္း ေရွ႕ဆက္အေကာင္အထည္ရန္ မလြယ္ေတာ့ေပ။

ယင္းေၾကာင့္ လက္နက္ကိုင္အင္အားစုအားလုံးက ဖက္ဒရယ္ျဖစ္ျဖစ္၊ တျခားၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းေၾကာင္း တစ္ခုျဖစ္ျဖစ္၊ ေမာ္ဒယ္ဖြဲ႕စည္းပုံအသစ္တစ္ခုေရးဆြဲၿပီးေဆြးေႏြးႏိုင္မွ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး လက္ေတြ႕က်မည္ဟု ႏိုင္ငံေရးသမားတို႔က စဥ္းစားေနၾကသည္။

ရခိုင္ဝါရင့္ႏိုင္ငံေရးသမား ဦးေဖသန္းက “အရင္တုန္းက ပင္လုံနဲ႔မေျပလည္မႈတို႔ႀကဳံခဲ့ၿပီ။ အခု NCA ကလည္း ပင္လုံကိုမေက်ာ္ႏိုင္ဆိုေတာ့ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုေတြအားလုံးက ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေမာ္ဒန္ဖြဲ႕စည္းပုံတစ္ခုကို ေရးဆြဲထားဖို႔လိုတယ္”ဟု ဆိုသည္။

Author: DMG