DMG ၊ ဩဂုတ္ ၁၃
မင္းထီးေရးသားသည္။

ႏိုင္ငံေတာ္အာဏာကို (၂၀၂၁ ၊ ေဖေဖၚဝါရီ ၁ ရက္ေန႔က) သိမ္းယူလိုက္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံစစ္တပ္ဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေကာင္စီ (နစက) နဲ႔ ေျခာက္လေက်ာ္ၾကာ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ၂၀၂၁ ဩဂုတ္လ ၁ ရက္ေန႔မွာ အိမ္ေစာင့္အစိုးရအဖြဲ႕အျဖစ္ ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းလိုက္ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာကို ေနာက္ထပ္ ႏွစ္ႏွစ္ထိ ဆက္လက္တာဝန္ယူမယ္လို႔ အာဏာသိမ္းစစ္ေခါင္းေဆာင္ (ႏိုင္ငံေတာ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က) အာဏာသိမ္း ေျခာက္လျပည့္ ျပည္သူသို႔ေျပာၾကားတဲ့ မိန႔္ခြန္းမွာ ထည့္သြင္းေျပာၾကားလိုက္တာကိုေတြ႕ ရပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ဟာ (၂၀၀၈) ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ (၄၂၇) အရ ႏိုင္ငံေတာ္၏အာဏာကို လႊဲေျပာင္းရယူခဲ့ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအာဏာသိမ္းမႈျဖစ္စဥ္အတြင္း ဆန႔္က်င့္ခဲ့ၾကတဲ့ ျပည္သူကိုးရာေက်ာ္ ေသဆုံးခဲ့ရၿပီး လူေပါင္း ခုနစ္ေထာင္ေက်ာ္ ဖမ္းဆီးခံထားရေၾကာင္းလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ အက်ဥ္းသားကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႕ (ေအေအပီပီ) က ထုတ္ျပန္ေၾကညာထားပါတယ္။ ဒီထုတ္ျပန္ခ်က္ကိုေတာ့ အာဏာသိမ္းစစ္ေကာင္စီဘက္က လက္ခံခဲ့တာကို မေတြ႕ရပါဘူး။

စစ္ေကာင္စီဟာ အိမ္ေစာင့္အစိုးရအျဖစ္ေၾကညာခဲ့ၿပီး ျပည္နယ္နဲ႔တိုင္းေဒသႀကီး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေတြ ခန႔္အပ္ တာဝန္ေပးအပ္ထားၿပီးၿပီလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အေရးတစ္ႀကီးေျဖရွင္းဖို႔လိုအပ္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးနဲ႔ ထိုးဆင္းလာတဲ့ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ဘယ္လိုကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းသြားမယ္ဆိုတာမ်ိဳးေတာ့ (နစက-ဥကၠဌ ) ကေန ျဖစ္လာတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုတာမ်ိဳးေတာ့ မေတြ႕ရေသးပါဘူး။

ျမန္မာႏိုင္ငံ အာဏာသိမ္းမႈကို လက္ခံၿပီး အစိုးရအျဖစ္ တရားဝင္အသိအမွတ္ျပဳဖို႔ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြ တြန႔္တိုေနခ်ိန္မွာ ေခတ္အဆက္ဆက္ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးေကာင္းမြန္ခဲ့တဲ့ အိမ္နီးခ်င္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အကူအညီကိုေတာ့ စစ္ေကာင္စီကလည္းရရွိခဲ့သလို လက္ရွိအသစ္ဖြဲ႕စည္းလိုက္တဲ့ အိမ္ေစာင့္အစိုးရအဖြဲ႕ အတြက္လည္း မဟာမိတ္အျဖစ္တည္ရွိေနမွာ ေသခ်ာပါတယ္။

၂၀၂၁ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၂၁ ရက္ေန႔က ႐ုရွားႏိုင္ငံ ေမာ္စကိုၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပသည့္ ၉ ႀကိမ္ေျမာက္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လုံၿခဳံေရး ေမာ္စကိုကြန္ဖရင့္သို႔ တက္ေရာက္လာသည့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္။ (ဓာတ္ပုံ - AFP)

တ႐ုတ္အစိုးရရဲ႕ မဟာအိမ္မက္ျဖစ္တဲ့ ခါးပတ္လမ္းစီမံကိန္း (BRI- Belt and Road Initiative) အေၾကာင္းကို ျမန္မာစစ္တပ္ပိုင္ ျမဝတီသတင္းဌာနက ဝါဒျဖန႔္ ထုတ္လႊင့္ေနတာကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ တ႐ုတ္အေပၚ စစ္ေကာင္စီ (သို႔မဟုတ္) အိမ္ေစာင့္အစိုးရရဲ႕ မွီခိုလိုမႈကို ျမင္ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။

တ႐ုတ္ရဲ႕ ခါးပတ္လမ္းစီမံကိန္းရဲ႕ အဓိက အေရးအပါဆုံးေနရာဟာ ရခိုင္ျပည္ျဖစ္သလို လက္ရွိမွာလည္း ရခိုင္ျပည္အတြင္း တ႐ုတ္ရဲ႕ ေရနံတင္ေရနက္ဆိပ္ကမ္းစီမံကိန္း၊ ေရနံသိုေလွာင္ကန္နဲ႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕ ပိုက္လိုင္းစီမံကိန္းစတဲ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ စြန္းအင္အတြက္ အလြန္အေရးပါတဲ့ စီမံကိန္းေတြက ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ တည္ေဆာက္ လည္ပတ္ေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ဟာ တစ္ျခားျပည္နယ္ေတြထက္ ထူးျခားတဲ့ ပဋိပကၡေတြ ရွိေနတဲ့ေနရာ ျဖစ္သလို ျပည္ပရင္းႏွီးျမႇဳတ္ႏွံမႈမ်ားက ျပည္ေထာင္စုအတြက္ ႏွစ္စဥ္ဝင္ေငြ ဘီလီယံခ်ီ ရွာေပးေနတဲ့ ျပည္နယ္လည္းျဖစ္ပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း တ႐ုတ္ရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ မ်ားစြာရွိေနသလို အင္အားႀကီး အိႏၵိယ ႏိုင္ငံရဲ႕ ျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြပါ ရွိေနပါတယ္။ ပထဝီႏိုင္ငံေရးအရ ရခိုင္ျပည္နယ္ဟာ ပင္လယ္ထြက္ေပါက္ေနရာျဖစ္တဲ့အတြက္ စစ္အင္အား၊ စီပြားေရးအင္အား ေတာင့္တင္းလာတဲ့ တ႐ုတ္အတြက္ အေရးပါသလို အိႏၵိယအတြက္လည္း နယ္နိမိတ္ အားျဖင့္ေရာ စီပြားေရးအရပါ အလြန္အေရးပါတဲ့ေနရာမွာ ရွိေနပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္းကို လက္ဦးမႈ ရယူထားႏိုင္တဲ့ တ႐ုတ္ဟာ အခုကိုဗစ္ကာလမွာတင္ ေက်ာက္ျဖဴအတြင္း လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေပး စက္႐ုံေတြကို တည္ေဆာက္ၿပီးစီးထားတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ဒါဟာ ကမာၻ႔အတိုင္းအတာနဲ႔ တစ္ဟုန္ထိုးဖြံ႕ၿဖိဳးလာေနတဲ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအတြက္ ရခိုင္ျပည္နယ္ဟာ အလြန္အ ေရးပါေၾကာင္း ေဖၚျပေနတာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ရဲ႕ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးမဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္းမွာ ရခိုင္ေဒသ ဖြံ႕ၿဖိဳး လာမလားဆိုတာကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံေရးမူဝါဒေတြနဲ႔ တိုက္႐ိုက္သက္ဆိုင္ပါလိမ့္မယ္။ နဂိုကတည္းက အခြင့္ အေရးေတြကို ေလးစားလိုက္နာမႈ အားနည္းၿပီး ပဋိပကၡေတြၾကား အျမတ္ထုတ္တတ္တဲ့ တ႐ုတ္ကေတာ့ သူ႔မူ ဝါဒေတြကို ျပန္ျပင္ဖို႔ ခက္ခဲေနဦးမွာပါ။

ဒီႏိုင္ငံအတြင္း အိမ္နီးခ်င္းတ႐ုတ္နဲ႔ စစ္တပ္ဟာမဟာမိတ္ ဆက္ဆံေရးရွိသလို တိုင္းရင္းသားလက္ နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔လည္း ရင္းႏွီးတဲ့ ဆက္ဆံေရးရွိတာကို ေတြရပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ကမာၻ႔အသိုင္း အဝိုင္းမွာ တရားဝင္ျဖစ္ဖို႔ ခက္ခဲေနတဲ့ အိမ္ေစာင့္အစိုးရဟာ တ႐ုတ္အတြက္ ဘာမဆိုစြန႔္စားတာလည္း ျဖစ္လာ ႏိုင္ေျခရွိ တယ္လို႔ ဆိုရမွာပါ။ အရပ္သားအစိုးရနဲ႔ ဆက္ဆံေရးေကာင္းမြန္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ဆက္ဆံေရး အားေပ်ာ့တဲ့ ေနာက္ဘက္က်ားႀကီးကေတာ့ လက္ရွိအခ်ိန္ထိၿငိမ္ေနဆဲလို႔ဆိုေပမယ့္ ကုန္ခဲ့တဲ့အပတ္က ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ဆူပူမႈျဖစ္လာေစမယ့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ိဳးကို လက္မခံေၾကာင္း အေၾကာင္းအရာမရွိ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုတာ တစ္ခုကိုေတြ႕ရပါတယ္။

ႏိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ တရုတ္သမၼတ ရွီက်င့္ဖ်င္တို႔ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဧၿပီလက ေဘက်င္းတြင္ေတြ႔ဆံုစဥ္။ (ဓာတ္ပံု - Reuters)

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳတ္ႏွံမႈကို အဓိကလုပ္ေဆာင္ထားၿပီး အိႏၵိယျပည္မကေန တိုက္႐ိုက္ ဆက္သြယ္ဖို႔ဆက္ခဲတဲ့ ေမာင္ႏွမခုနစ္ေဖၚ သို႔ကုန္စည္စီဆင္းေရးနဲ႔ အာစီယံေဈးကြက္သို႔ ကုန္စည္စီးဆင္းေရး အတြက္ စစ္ေတြၿမိဳ႕မွာ ကုလားတန္စီမံကိန္းကို အေကာင္အထည္ေဖၚ လုပ္ေဆာင္ထားပါတယ္။ ဒီစီမံကိန္းဟာ အိႏၵိယႏိုင္ငံရဲ႕ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးတစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ျဖစ္သလို ၿပိဳင္ဖက္ နဂါးႀကီးရဲ႕ သမုဒၵရာထြက္ေပါက္ ကစားကြက္ ကို ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔လည္း ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္အိႏၵိယ အေနနဲ႔လည္း အိမ္ေစာင့္အစိုးရကို ပုံစံတစ္မ်ိဳးနဲ႔ ဆက္ဆံေရး တည္ေဆက္ထားမွာျဖစ္ၿပီး လုံးဝပိတ္ဆို႔ထားဖို႔ေတာ့ သူ႔အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။

တစ္ဖက္မွာ ရခိုင္ျပည္အတြင္း ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္မႈနဲ႔ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးရပ္တည္ ခ်က္ဟာ သီျခားဆန္တဲ့ ေမာ္ဒယ္ပုံစံနဲ႔ ရပ္တည္လာတာကိုေတြ႕ရပါတယ္။ ကြန္ဖက္ဒ႐ိုက္ကို ေႂကြးေၾကာ္ ထားတဲ့ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ဟာ ရခိုင္ျပည္အတြင္း ႏွစ္ႏွစ္တာျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ တိုက္ပြဲေတြရပ္တန႔္ထားၿပီးေနာက္  ရခိုင္ျပည္ကို ႏိုင္ငံေရးအရ ဦးေဆာင္ထားတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္အတြင္း စစ္ေကာင္စီဘက္က လုပ္ ေဆာင္မႈရွိတယ္ဆိုေပမယ့္ ရခိုင္ျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၲရားဟာ အသက္ဝင္မႈနည္းပါးသြားတယ္ လို႔ဆိုရမွာပါ။

အိမ္ေစာင့္အစိုးရဟာ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအရ အာဏာကိုရယူထားတာမွန္ရင္ ႏွစ္ႏွစ္အတြင္း ေ႐ြးေကာက္ ပြဲ လုပ္ေဆာင္ၿပီး အႏိုင္ရအစိုးရကို ႏိုင္ငံေတာ္အာဏာကို အပ္ႏွင္းရမွာပါ။ သို႔ေသာ္လည္း ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ျပင္ ဆင္ကာလ ေျခာက္လကိုထည့္ေပါင္းလိုက္ၿပီး ႏွစ္ႏွစ္ခြဲျပည့္ပါက အပ္ႏွင္းမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာစစ္တပ္ ေခါင္းေဆာင္ အိမ္ေစာင့္အစိုးရအဖြဲ႕ ျပည္ေထာင္စု ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကေၾကညာ ထားတာကိုေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါဟာ ေျခဥနဲ႔ ညီ၊ မညီကေတာ့ အျငင္းပြားရမယ့္ကိစၥျဖစ္လို႔ ထားလိုက္ပါ။

ဒီႏိုင္ငံရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ဖယ္ဒရာယ္ႏိုင္ငံသစ္တည္ေဆာက္ေရးကိစၥေတြကို လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရင္ ျမန္မာစစ္တပ္ အပါအဝင္ အိမ္ေစာင့္အစိုးရဟာ ႏိုင္ငံရဲ႕လွပတဲ့ ေမာ္ကြန္းကို ေရးထိုးသြားႏိုင္မွာပါ။ ျပည္မက လက္ရွိျဖစ္ပြား ေနတဲ့ ပဋိပကၡအပါအဝင္ ျပည္နယ္လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးကို အဆုံးသတ္ဖို႔ စစ္မွန္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးေတြ႕ ဆုံေဆြးေႏြးေရး ေမာ္ဒယ္တစ္ခုကိုကို ေရးဆြဲဖို႔လိုပါလိမၼယ္။ ဒါဟာ လက္ရွိအခ်ိန္အထိေတာ့ ျပည္သူေတြအတြက္ အိမ္မက္သာျဖစ္ၿပီး Lose-Lose (ႏွစ္ဖက္ဆုံးရႈံးရတဲ့) နာတာရွည္ျပည္တြင္းစစ္ကို ဆက္တိုက္ၾကမလား၊ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးတည္ေဆာက္ၿပီး အနာဂတ္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကို တည္ေဆာက္ၾကမလားဆိုတာကေတာ့  အိမ္ေစာင့္အစိုးရအေပၚ မူတည္မယ္လို႔ျမင္ပါတယ္။

စီးပြားေရးစၾကၤ ံအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္ျခမ္းတြင္ တည္ေဆာက္မည့္ အထူးစီးပြားေရးဇုန္မ်ား (ဓာတ္ပံု - Asian Nikkei)

ရခိုင္ျပည္နယ္ဟာ ျပည္ေထာင္စုသို႔ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳတ္ႏွံမႈကေန ႏွစ္စဥ္ေဒၚလာဘီလီယံခ်ီရွာေဖြေပးေနတဲ့ ျပည္နယ္လည္းျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ရဲ႕ BRI ပင္မလမ္းေၾကာင္းထဲမွာ ရခိုင္ျပည္၊ ရွမ္းျပည္၊ မႏၲေလးနဲ႔ မေကြးတိုင္းတို႔က အဓိကပါဝင္မွာျဖစ္သလို လက္ရွိ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕ပိုက္လိုင္းရဲ႕ ပင္မလမ္းေၾကာင္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံေရးမွာ မီးစတစ္ဖက္ ေရမႈတ္တစ္ဖက္မူဝါဒကို က်င္သုံးတဲ့ ႏိုင္ငံအျဖစ္ ထင္ရွားပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဟာ သူ႔အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔သာသင့္ျမတ္တဲ့ ဆက္ဆံေရးကို ထူးေထာင္ထား တာမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ ေတာ္လွန္ေရးလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခ်ိဳ႕နဲ႔လည္း ေႏြးေထြးတဲ့ ဆက္ဆံေရးရွိတဲ့ ႏိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း တစ္ျခားေဒသေတြနဲ႔မတူတဲ့ ပဋိပကၡရွိသလို အက်ိဳးစီး ပြားလည္းရွိတဲ့ ပထဝီနယ္ေျမကို ပိုင္ထားတာပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ကို ရခိုင္ျပည္မွာမရွိေစေရး မူကိုကိုင္စြဲကာ ျမန္မာစစ္တပ္က ႏွစ္ႏွစ္တိတိထိုးစစ္ဆင္ တိုက္ခိုက္ခဲ့တာပါ။

သို႔ေသာ္လည္း ရခိုင္လူထု ေထာက္ခံမႈအျပည္အဝရထားတဲ့ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ဟာ အရွိန္အဟုန္ျပင္းစြာနဲ႔ အင္ အားႀကီးထြားလာေနတာကိုေတြ႕ျမင္ရပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ဟာ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး၊ မႈခင္းက်ဆင္းေရးတို႔ကို လုပ္ေဆာင္ေနတာကိုေတြ႕ရၿပီး ဩဂုတ္လတစ္ရက္ေန႔က ရခိုင္ျပည္အတြင္း ျပစ္မႈ မ်ားကို တိုင္တန္းႏိုင္ေၾကာင္းထုတ္ျပန္ခဲ့တာကိုေတြ႕ရပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္အတြင္း ၿမိဳ႕နယ္တိုင္းမွာေတာ့ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ရဲ႕ တရား႐ုံးမ်ားဖြင့္လွစ္ကာ စစ္ေဆးေနတာေတာ့ ၾကာခဲ့ၿပီလို႔ဆိုရမွာပါ။

ဒီရခိုင္တပ္ေတာ္က ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ ဩဂုတ္လ တစ္ရက္ေန႔မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအာဏာသိမ္းစစ္ေကာင္စီက အိမ္ေစာင့္အစိုးရကိုဖြဲ႕ စည္းခဲ့ၿပီး ျပည္နယ္ တိုင္းေဒသႀကီး အိမ္ေစာင့္အစိုးရအဖြဲ႕ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေတြကိုေၾကညာ ခဲ့တာကိုေတြ႕ရပါတယ္။ ဒီေၾကညာခ်က္ေနာက္ပိုင္းမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ အိမ္ေစာင့္အစိုးရအဖြဲ႕က ရခိုင္ျပည္နယ္ အတြင္း ဧည့္စာရင္းစစ္ရန္၊ ညကင္းလွည့္ရန္တိုကို ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ႏိုင္ငံကို စစ္အာဏာသိမ္းယူခဲ့ ၿပီးေနာက္ပိုင္း တစ္ႏိုင္ငံလုံးအတိုးအတာအရ တည္ၿငိမ္ေနတဲ့ ရခိုင္ျပည္အတြင္း ဘာေၾကာင့္လုပ္ေဆာင္ဖို႔လို အပ္သလဲ ဆိုတာစိတ္ဝင္စားစရာပါ။

အစိုးရအဖြဲ႕အေနနဲ႔ တစ္ျခားလုပ္ေဆာင္စရာေတြ မ်ားစြာရွိေနတာကို မလုပ္ေဆာင္ဘဲ ဧည့္စာရင္းစစ္ေဆးဖို႔ ဆုံးျဖတ္တာဟာ တည္ၿငိမ္ေနတဲ့ ရခိုင္ျပည္အတြက္ေတာ့ စဥ္းစားစရာတစ္ခုလို႔ျမင္ပါတယ္။ ဒီဆုံးျဖတ္ခ်က္ ေနာက္ပိုင္း စစ္တပ္က ၿမိဳ႕နယ္တိုင္းမွာ လမ္းဆုံလမ္းခြေတြမွာ စစ္ေဆးတာေတြ၊ ဆိုင္ကယ္၊ ကား စတဲ့ လူစီးယာဥ္ေတြကို စစ္ေဆးၾကတာကိုေတြ႕ရၿပီး ေန႔ခင္းဘက္ေတြမွာ ၿမိဳ႕ေပၚမွာတင္ ကင္းလွည့္တာ ကင္းခ်ထားတာေတြကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္ရဲ႕အေျခအေနဟာ အိမ္ေစာင့္အစိုးရအေနနဲ႔ စစ္မွန္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးပြဲကေန တစ္ဆင့္ ေရွ႕ဆက္သင့္တဲ့ အေျခအေနလို႔ ျမင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း စစ္ေကာင္စီရဲ႕ ေရွ႕ဆက္လုပ္ငန္းစဥ္ငါးခ်က္ကို အေကာင္အထည္ေဖၚ ဆက္လုပ္မယ္လို႔ ေျပာဆိုထားတဲ့ အိမ္ေစာင့္အစိုးရဟာ ေရွ႕ဆက္လုပ္ငန္းစဥ္ မွာပါ ဝင္တဲ့ နံပါတ္ေလးအခ်က္ျဖစ္တဲ့ NCA ကို တတ္ႏိုင္သမွ် အေကာင္အထည္ေဖၚဖို႔ေျပာဆိုထားတာကိုေတြ႕ရ ပါတယ္။

AA ေလ့က်င့္ေရးတပ္သားမ်ား (ဓာတ္ပံု - South Asian Monitor / VOA)

ကြန္ဖက္ဒ႐ိုတ္ကိုေႂကြးေၾကာ္ထားတဲ့ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္အတြက္ကေတာ့ NCA ဟာ အလုပ္ျဖစ္မယ့္သေဘာ မရွိပါဘူး။ သယံဇာတ ေပါႂကြယ္ေပမဲ့ တစ္ႏိုင္ငံလုံးမွာ အဆင္းရဲဆုံးအျဖစ္ရပ္တည္ေနတဲ့ ရခိုင္ေဒသအ တြက္ေတာ့ သီးျခားရပ္တည္ေရးဟာ ရခိုင္လူထုလိုလားခ်က္ ျဖစ္တာကိုေတြ႕ရမွာပါ။ ႏိုင္ငံတစ္ခု သီးရပ္တည္ ႏိုင္ေရး အတြက္ေတာ့ အခ်က္ေလးခ်က္နဲ႔ ျပည္စုံရမယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ (၁) တိက်တဲ့ နယ္ေျမအပိုင္းအျခားရွိ တာ(၂) အၿမဲေနထိုင္တဲ့ လူဦးေရရွိရမယ္၊ (၃) အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းရွိရမယ္၊ (၄) ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ဆက္သြယ္ထူေထာင္ႏိုင္စြန္း ရွိဖို႔လိုအပ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

စစ္ေအးေခတ္ေနာက္ပိုင္းမွာ ႏိုင္ငံသစ္မ်ားစြာ ေပၚထြက္လာခဲ့တာကိုၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ သမိုင္းအဆက္ဆက္ သီးျခားႏိုင္ငံအျဖစ္တည္ရွိေနခဲ့တဲ့ ရခိုင္ျပည္ဟာ ျဖစ္မလာႏိုင္စရာအေၾကာင္းေတာ့ သိပ္မရွိပါဘူး။ သို႔ေသာ္လည္း ဗမာအင္ပါယာေအာက္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာရွိလာခဲ့တဲ့အေျခအေနကေနေက်ာ္ထြက္ဖို႔ဆိုတာ စိန္ေခၚမႈေတြ ရွိေနႏိုင္ေသးတာေတာ့အမွန္ျဖစ္မွာပါ။ သီျခားရပ္တည္ႏိုင္ဖို႔ အထက္ပါ  အခ်က္ေလးခ်က္မွာ နံပါတ္ေလး အခ်က္ဟာ အေရးအႀကီးဆုံးျဖစ္မွာပါ။

ရခိုင္ျပည္အတြင္း ရင္းႏွီးျမႇဳတ္ႏွံမႈအမ်ားဆုံးရွိေနတဲ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေနနဲ႔လည္း ရခိုင္ကိုေထာက္ခံၿပီး ျပည္ ေထာင္စုအစိုးရကို ေက်ာခိုင္းဖို႔ သူ႔အက်ိဳးစီးပြားအရ ခက္ခဲမွာေသခ်ာပါတယ္။တ႐ုတ္မွာတင္ ထိုင္ဝမ္တို႔၊ ေဟာင္ေကာင္တို႔ ခြဲထြက္ဖို႔ရွိေနေတာ့ သူ႔အေနနဲ႔ ရခိုင္ဘက္က မရပ္တည္ႏိုင္ပါဘူး။ အိမ္နီးခ်င္းအိႏၵိယ ႏိုင္ငံကေတာ့ အက်ိဳးစီးပြားအရ ျမန္မာျပည္မေဒသနဲ႔ သိပ္မရွိေပမဲ့ ရခိုင္ျပည္နဲ႔ နယ္နိမိတ္ခ်င္းထိစပ္မႈရွိ ပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒရွ႕္ႏိုင္ငံ ေပၚထြက္လာေအာင္လုပ္ေဆာင္ဖူးတဲ့ သမိုင္းေၾကာင္းလည္းရွိေနပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ေခတ္အဆက္ဆက္ ရခိုင္ေတာ္လွန္ေရးကိုေတာ့ မေထာက္ခံခဲ့ေသးပါဘူး။

ေနာက္အုပ္စုတစ္ခုက အင္ဒိုပစီဖိတ္ေဒသ လြပ္လပ္၊ပြင့္လင္း၊ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေႂကြးေၾကာ္ထားတဲ့ ကမာၻ႔အင္အားႀကီး ေလးႏိုင္ငံ (QUAD) အုပ္စုကလည္း ရခိုင္ျပည္အတြက္ စဥ္စားရမဲ့အထဲမွာ ရွိပါတယ္။ တ႐ုတ္ရဲ႕ မဟာၿပိဳင္ဘက္ႀကီးျဖစ္တဲ့ QUAD အုပ္စုနဲ႔ ရခိုင္ျပည္ဟာ နယ္နိမိတ္အားျဖင့္ ထိစပ္မႈရွိေနပါတယ္။ ႁခြင္းခ်က္ အေနနဲ႔ေတာ့ တ႐ုတ္နဲ႔ ထိပ္တိုက္ေတြ႕ ႏိုင္မႈကိုေတာ့ သူတို႔လည္း ေရွာင္ေကာင္းေရွာင္ႏိုင္ပါတယ္။ မၾကာခင္မွာရခိုင္ဟာ တ႐ုတ္ရဲ႕အက်ိဳးစီးပြားစုၿပဳံရာ နယ္ေျမျဖစ္လာေတာ့မွာပါ။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ တက္ကနာ့ဖ္ေဒသရွိ ဒုကၡသည္စခန္းတစ္ခုတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ျပန္ပို႔မည့္အစီအစဥ္ကို ကန္႔ကြက္ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ေနၾကေသာ မြတ္ဆလင္ဒုကၡသည္မ်ားအား ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔က ေတြ႔ရစဥ္။ (AFP/Dibyangshu Sarkar)

ေနာက္ဆုံးတစ္ခုကေတာ့ OIC ႏိုင္ငံအစုအဖြဲ႕ျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္အတြင္း မူဆင္မ်ားအေရးကို အၿမဲအာ႐ုံ စိုက္ေနသူေတြျဖစ္လို႔ ပဋိပကၡကိုေလွ်ာ့ခ်ဖို႔နဲ႔ ရခိုင္ျပည္အတြင္း သဟဇာတျဖစ္စြာေနထိုင္ႏိုင္ေရးကို အာ႐ုံ စိုက္ေနသူေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္ရဲ႕ႏိုင္ငံေရးဟာ သီးသန႔္ဆန္တဲ့ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္းမႈေတြက ညင္သာတဲ့ အေျပာင္းအလဲကို ရွာေဖြသင့္တယ္လို႔ျမင္ပါတယ္။ ရခိုင့္ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းကိုပါ ရခိုင္ တစ္ျပည္လုံးကို ဦးေဆာင္ထားတဲ့ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈဟာ ရခိုင္ျပည္ကို ျပန္လည္ရယူဖို႔ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနၿပီလို႔ ျမင္ပါတယ္။

မင္းထီးေရးသားသည္။

Author: Admin