DMG ၊ ဇြန္ ၉

(သတင္းေဆာင္းပါး)

ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ (AA) တို႔ ႏွစ္ဖက္စစ္ေရးပဋိပကၡကာလအတြင္း ရခိုင္ျပည္နဲ႔ခ်င္းျပည္နယ္ ပလက္ဝၿမိဳ႕မွာ ေက်းရြာ ၄၅ ရြာမီးရွို႔ခံခဲ့ရၿပီး ေနအိမ္ေပါင္း ၁၂၁၀ မီးေလာင္ပ်က္စီးသြားခဲ့တာရွိတယ္လို႔ ရခိုင္တိုင္းသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ားအစည္းအ႐ုံး (REC) က ေကာက္ယူထားတဲ့ စာရင္းေတြအရသိရပါတယ္။

မီးေလာင္ဆုံးရႈံးသြားတဲ့အထဲမွာ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္က ေနအိမ္ ၁၆၃ လုံး၊ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္က ၃၉၉ လုံး၊ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္က ၁၆၄ လုံး၊ ပုဏၰားကၽြန္းၿမိဳ႕နယ္က ၃ လုံးနဲ႔ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္က၂၀၉ လုံး၊ မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္က ၂၈ လုံးအျပင္ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္က ၂၄၄ လုံး ပါဝင္တယ္လို႔ အဲဒီစာရင္းက သိရပါတယ္။

အခုမီးေလာင္ပ်က္စီးသြားတဲ့ေနအိမ္ေတြမွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလအေစာပိုင္းကစၿပီး ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ (AA) တို႔ ၂ ႏွစ္တာ စစ္ေရးပဋိပကၡေတြၾကား တိုက္ပြဲျဖစ္စဥ္ေတြနဲ႔ဆက္စပ္ၿပီး မီးေလာင္ပ်က္စီးသြားတဲ့ ေနအိမ္ေတြျဖစ္တယ္လို႔ ရခိုင္တိုင္းသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ားအစည္းအ႐ုံး (REC) ရဲ့ အတြင္းေရးမႉး ဦးေဇာ္ေဇာ္ထြန္းက ေျပာပါတယ္။

“ပထမအခ်က္က တိုက္ပြဲေတြအတြင္းမွာ ေကာက္ရတဲ့အခါက်ေတာ့ လုံျခဳံေရးဆိုင္ရာစိုးရိမ္ခ်က္ေတြ ရွိတယ္ေပါ့။ ေနာက္တစ္ခုက ဒီအခ်က္အေတြေကာက္တဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တို႔ ခ်က္ခ်င္းျဖစ္ၿပီးတဲ့ ျဖစ္ျဖစ္ခ်င္းမွာ သိရတဲ့စာရင္းဇယားေတြရွိတယ္။ ဒါက ျဖစ္ၿပီးသြားတဲ့အခ်ိန္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီျဖစ္ပြားတဲ့ ေက်းရြာအနီးအနားမွာ က်ေနာ္တို႔ ဝန္ထမ္းေတြက တိုက္ရိုက္ဆက္သြယ္ၿပီးေတာ့ သြားေရာက္ၿပီးေတာ့ ရရွိလာတဲ့ အခ်က္ေတြပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ျဖစ္ျဖစ္ခ်င္းမွာ မသိရဘူး။ အခ်ိန္အတိုင္းအတာၾကာၿပီးမွပဲ သြားေရာက္ၿပီးမွပဲ ေျမျပင္ကြင္းဆင္းၿပီးေတာ့ သြားေရာက္ေကာက္ထားတဲ့ အခ်က္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ကိစၥေတြက က်ေနာ္တို႔ တိုက္ရိုက္မေကာက္နိုင္တဲ့အခါမွာ အတည္ျပဳဖို႔ ခက္ခဲတာေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ့္လည္း တျခားသတင္းေပးေတြ၊ ေမးျမန္းခ်က္ေတြ အဲဒါအကုန္လုံးကိုေပါင္းစပ္ၿပီးေတာ့မွ ျပန္စိစစ္တာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ အခုေျပာတဲ့ အေရအတြက္ေတြက လုံးဝမတိက်လို႔ ဆိုနိုင္ေပမယ့္ အနီးစပ္ဆုံးေတာ့ ျဖစ္မယ္လို႔ ယူဆပါတယ္ဗ်ာ” လို႔ ေျပာပါတယ္။

မီးေလာင္မႈေၾကာင့္ ပ်က္စီးသြားတဲ့ေက်းရြာေတြအတြက္ ျပည္နယ္စစ္ေကာင္စီက က်ပ္သိန္း ၅၀ တန္ ေနအိမ္ေတြေဆာက္လုပ္ေပးေနၿပီး လက္ရွိမွာ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္၊ လကၠာေက်းရြာက မီးေလာင္ပ်က္စီးသြားတဲ့ ေနအိမ္ ၁၉၀ ေက်ာ္ ေဆာက္လုပ္ေပးေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

စစ္ေဘးေရွာင္ေတြ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ လုံးဝပ်က္စီးသြားတဲ့ေနအိမ္အတြက္ က်ပ္သိန္း ၅၀၊ တစ္ခ်ိဳ႕တစ္ဝက္ပ်က္စီးတဲ့အိမ္ေတြအတြက္ သိန္း ၂၀ နဲ႔ ေနအိမ္မပ်က္စီးေပမယ့္ ျပဳျပင္ရမယ့္အပိုင္းေတြရွိတဲ့ ေနအိမ္ေတြကို ၅ သိန္း ေထာက္ပံ့ေပးသြားမွာျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္နယ္စစ္ေကာင္စီရဲ့ သတင္းျပန္ၾကားေရးတာဝန္ခံ ဦးလွသိန္းက ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလ ၁၈ ရက္ေန႔က သတင္းမီဒီယာေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံစဥ္ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“ပထမတစ္လကေတာ့ စားေရးရိကၡာေပါ့။ က်ေနာ္တို႔မွာေတာ့ ပဲ၊ ဆီ၊ ဆန္၊ ဆား အစရွိသည္ျဖင့္ အေျခခံ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ အစားအစာေတြေပါ့။ တစ္လစာေပးပါတယ္။ လယ္ကိုင္းရွိတဲ့သူေတြအတြက္လည္း ထြန္းစက္ေတြ စီစဥ္ထားၿပီးျဖစ္ပါတယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။

ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနၾကရတဲ့ သူေတြအတြက္ ေနရပ္ျပန္လည္အေျခခ်မယ္ဆိုရင္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာလုံျခဳံေရးနဲ႔ သူတို႔ရဲ့မူလအေျခအေနထိ ဖန္တီးေပးနိုင္မယ့္ ကိစၥႏွစ္ရပ္ကို စဥ္းစားသင့္တယ္လို႔ ဦးေဇာ္ေဇာ္ထြန္းက ေထာက္ျပေျပာဆိုပါတယ္။

“ေနရပ္သာျပန္သာျပန္သြားၾကတယ္။ သူတို႔အေနနဲ႔ မူလအေၾကာက္တရားေတြ ထပ္ၿပီးေတာ့ ရွိေနမယ္။ အေၾကာက္တရားျဖစ္ပြားေစတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြရွိေနမယ္။ မူလအေျခအေနသို႔ ျပန္ေရာက္ဖို႔ အရမ္းအလွမ္းေဝးကြာေနမယ္ဆိုရင္ သူတို႔ရဲ့ ဒုကၡေတြက ေလ်ာ့ပါးသြားမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ပုံစံေျပာင္းသြားမွာပဲရွိတယ္။ IDPs camp ေတြမွာေရာ့ ရြာျပန္ေရာက္သြားမွာေရာ့ ေလ်ာ့ပါးသြားမွာပဲရွိတယ္။ ျပန္လည္ကုစားေပးနိုင္တဲ့ အေျခအေန ျပန္ေတြ႕ရမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေလးေတြ သတိထားဖို႔လိုပါတယ္။ ” လို႔ ေျပာပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ မတ္လ ၁၆ ရက္ေန႔က လကၠာေက်းရြာမီးရွို႔ခံရမႈေၾကာင့္ ေနအိမ္ ၁၉၇ လုံး မီးေလာင္ပ်က္စီးသြားခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေန႔က တိမ္ညိဳေက်းရြာဘက္ကလာတဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္မွ စစ္ေၾကာင္းတစ္ခုမွာ လကၠာေက်းရြာအတြင္းသို႔ ဝင္ေရာက္ၿပီး ပစ္ခတ္သံအခ်ိဳ႕ထြက္ေပၚလာၿပီးေနာက္ လကၠာရြာရဲ့ေတာင္ဘက္ျခမ္းက မီးစတင္ေလာင္ကၽြမ္းခဲ့တာျဖစ္ေၾကာင္း အနီးပတ္ဝန္းက်င္ေက်းရြာေတြက ေဒသခံေတြေျပာဆိုၾကပါတယ္။

အဲဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ တပ္မေတာ္သားေတြ လုပ္ေဆာင္တာမဟုတ္ေၾကာင္း တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႕က ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ ေမလ ၁၇ ရက္ေန႔ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
ေနအိမ္မီးရွို႔ခံရတာေၾကာင့္ ေငြက်ပ္ သိန္းသုံးရာေလာက္ ဆုံးရႈံးသြားတယ္လို႔ လကၠာေက်းရြာက ဦးေမာင္သိန္းတင္က ေျပာပါတယ္။

“မီးေလာင္မႈရဲ့ တန္ဖိုးကိုေျပာရမယ္ဆိုရင္ အိမ္တစ္လုံးက သိန္း ၁၈၀ က်ပ္ရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီး စပါးဂိုေဒါင္တစ္လုံးကလည္း သိန္း ၂၀ က်ပ္နဲ႔ေတာင္မရဘူး။ စပါးကလည္း ေတာင္းနဲ႔ေျပာရရင္ ၅၀၀ ေက်ာ္ပါသြားတယ္။ အကုန္လုံးကိုေပါင္းလိုက္ရင္ သိန္း ၃၀၀ က်ပ္ ေက်ာ္ ပါသြားတယ္။ ” လို႔ ေျပာပါတယ္။

ျပည္နယ္စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေကာင္စီက ေနအိမ္ေတြေဆာက္လုပ္ေပးဖို႔စီစဥ္ေနတာေၾကာင့္ လကၠာေက်းရြာက ေဒသခံတခ်ိဳ႕ဟာ လက္ရွိ ရြာမွာလာေရာက္ေနထိုင္ေနၾကပါတယ္။
ျပည္နယ္စစ္ေကာင္စီက ေနအိမ္ေတြေဆာက္လုပ္ေပးမယ္၊ ရြာျပန္သြားရင္လည္း ရိကၡာသုံးလစာ ေထာက္ပံ့ေပးမယ္ဆိုတာေၾကာင့္ ရြာကိုျပန္လာတာျဖစ္တယ္လို႔ ေနအိမ္ေတြ မီးေလာင္ပ်က္စီးသြားတဲ့ လကၠာေက်းရြာက ေဒၚဦးဝင္းယဥ္က ဆိုပါတယ္။

“သူတို႔ေျပာတာက (ျပည္နယ္စစ္ေကာင္စီ) တိုက္ပြဲေတြလည္း ရပ္ဆိုင္းထားတယ္။ ရြာကိုသြားလို႔ရၿပီ။ သူတို႔က အိမ္ေတြေဆာက္ေပးမယ္။ ရြာမွာေရာက္ရင္ ရိကၡာသုံးလစာေထာက္ပံ့ေပးမယ္လို႔ ေျပာတယ္။ တိမ္ညိဳစစ္ေဘးေရွာင္စခန္း မီးေလာင္တဲ့အခါ  ျပည္နယ္ေကာင္စီက ေျပာခဲ့တာရွိတယ္။ ျဖစ္လာမယ္ မျဖစ္လာဘူးဆိုတာ ကၽြန္မတို႔လည္း မေျပာနိုင္ေသးဘူး။ သူတို႔အဲလိုေျပာခဲ့တယ္။ ကၽြန္မတို႔က အဲဒါေတြရမယ္လို႔ ယုံၾကည္ထားတယ္ေပါ့ ” လို႔ ေျပာပါတယ္။

လကၠာေက်းရြာမွာ အိမ္ေျခသုံးရာေက်ာ္နဲ႔ လူဦးေရ ႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ရွိၿပီးေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဧၿပီလကစၿပီး ပီပင္ရင္း၊ တိမ္ညိဳ၊ ဘူးရြက္မညိဳး စတဲ့ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းေတြမွာ ထြက္ေျပးခိုလႈံေနရပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ လကၠာေက်းရြာသား ၂၇ ဦးမွာ သံသယနဲ႔ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရၿပီး အဲဒီထဲက ၃ ဦးဟာ စစ္ေၾကာေရးကာလေတြမွာ ေသဆုံးသြားခဲ့ပါတယ္။

က်န္ ေက်းရြာသား ၂၀ ေက်ာ္ဟာ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ (AA) နဲ႔ ဆက္စပ္တယ္ဆိုတဲ့ သံသယျဖင့္ အၾကမ္းဖက္မႈတိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒပုဒ္မနဲ႔ စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္တရား႐ုံးမွာ တရားရင္ဆိုင္ေနရတာ လက္ရွိမွာ ၂ ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီျဖစ္ပါတယ္။

အခု ၂၀၂၁ ခုႏွစ္ မတ္လ ၁၁ ရက္ေန႔မွာ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ေအေအကို အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အျဖစ္ ေၾကျငာထားတာကို ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းေၾကာင့္ နိုင္ငံေတာ္စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေကာင္စီရဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံအၾကမ္းဖက္တိုက္ဖ်က္ေရးဗဟိုအဖြဲ႕က ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္နဲ႔ တရားစြဲခံထားရသူေတြ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္မယ္လို႔ မိသားစုဝင္ေတြက ေမၽွာ္လင့္ေနၾကေပမယ့္ အဲဒီလူေတြဟာ ျပန္လြတ္လာတာမရွိဘဲ လက္ရွိအခ်ိန္ထိ တရားရင္ဆိုင္ေနရဆဲျဖစ္ပါတယ္။

ေယာက္်ားျဖစ္သူ ျပန္လြတ္လာမယ္ဆိုတဲ့ ေမၽွာ္လင့္ခ်က္နဲ႔ ဒီႏွစ္မိုးရာသီမွာ လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးဖို႔ မ်ိဳးစပါးေတြကို ျပင္ဆင္ထားတယ္လို႔ ဦးခင္ေမာင္စိုးရဲ့ ဇနီးျဖစ္သူ ေဒၚသိန္းမေယက ဆိုပါတယ္။

“အေဖတစ္ေယာက္ရွိတယ္။ အေဖကလည္း အသက္ႀကီးၿပီ။ အသက္ ၈၀ နီးပါးရွိတယ္။ အေဖကိုလည္း အရမ္းသနားတယ္။ ေယာက်္ားမရွိဘူးဆိုေတာ့ အေဖက အကုန္လုံးကို လုပ္ေပးပါတယ္။ က်မလည္း အရမ္းခံစားရတယ္။ မ်ိဳးေစ့စပါးကိုလည္း ျပင္ဆင္ထားတယ္။ ေယာက်္ားျပန္လႊတ္ရင္ စပါးျပန္စိုက္မယ္ဆိုၿပီး မ်ိဳးေစ့စပါးကို အဆင္သင့္လုပ္ထားပါတယ္။ က်မလည္း ေယာက်္ားကို ျပန္လြတ္ဖို႔ ေမ်ာ္လင့္ေနပါတယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္မွာ တိုက္ပြဲကာလအတြင္း သံသယနဲ႔ဖမ္းဆီးခံရၿပီး အၾကမ္းဖက္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဥေပဒပုဒ္နဲ႔ တရားစြဲဆိုခံထားရသူ ၂၀၀ ေက်ာ္ထိရွိတယ္လို႔ ရခိုင္အေျခစိုက္ သဇင္ဥပေဒအေထာက္အကူျပဳအဖြဲ႕ရဲ့ စာရင္းအရသိရပါတယ္။

အခုလို ဖမ္းဆီးခံထားရသူေတြ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္ဖို႔ လကၠာေက်းရြာသားမိသားေတြလို တစ္ျခားဖမ္းဆီးခံထားရတဲ့ မိသားစုဝင္ေတြကလည္း လိုလားေနၾကပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္မွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ နိုဝင္ဘာလမွစ၍ တိုက္ပြဲေတြရပ္တန႔္ေနတာ လက္ရွိမွာ ၈ လခန႔္ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီလည္းျဖစ္ပါတယ္။

Author: DMG