DMG ၊ ဧၿပီ ၂၉

(ေဆာင္းပါး)

မိုးဦးရာသီေရာက္ေတာ့မွာမို႔ အေျခမခိုင္တဲ့အိမ္ပိုင္ရွင္ ေဒၚမလွစိန္တစ္ေယာက္ စိတ္ပူပန္ေနရရွာတယ္။ အိမ္တစ္ခုလုံးကို ဝါးလုံးေတြနဲ႔ပဲေဆာက္လုပ္ထားၿပီး တာလာပတ္ခ်ာနဲ႔ မိုးကာထားတဲ့အိမ္ဟာ မိုးဒဏ္၊ေလဒဏ္ကို အံႀကိတ္ခံႏိုင္ပါ့မလားဆိုတဲ့စိုးရိမ္စိတ္ဟာ သူ႔စိတ္ကူးထဲမွာ ကိန္းေအာင္းေနပါေတာ့တယ္။

အသက္ ၃၉ ႏွစ္အ႐ြယ္ေဒၚမလွစိန္ဟာ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ဝါးေတာင္စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွာ သားသမီး ငါးဦးနဲ႔အတူခိုလႈံေနတဲ့ ၿမိဳတိုင္းရင္းသူ စစ္ေဘးေရွာင္တစ္ေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ ရခိုင္ျပည္အတြင္းရွိ စစ္ေဘးေရွာင္ေတြလိုပဲ မိုးရာသီမေရာက္ခင္ အမိုး၊အကာေအာက္ကိုေရာက္လိုသူတစ္ဦးပါ။

“စိုးရိမ္မႈေတြကေတာ့အမ်ားႀကီးပဲ။ မိုးတစ္ခုတည္းမဟုတ္ဘူး။ ေလပါတိုက္ခတ္လာရင္ ေနစရာရွိမွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ စြတ္စြတ္စိုစိုေနရမွာေတြကို ေၾကာင့္ၾကစိုးရိမ္မိပါတယ္”လို႔ ေဒၚမလွစိန္က စိုးရိမ္တႀကီး ေျပာပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္မွာ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္(AA)ရဲ႕တိုက္ပြဲေၾကာင့္ လူေပါင္းသိန္းနဲ႔ခ်ီၿပီး စစ္ေဘးေရွာင္ဘဝကို ေရာက္သြားခဲ့ပါတယ္။ လက္ရွိစစ္ပြဲရပ္တန႔္ေနတာေၾကာင့္ အမ်ားစုမွာ ေနရပ္ျပန္ႏိုင္ၾကေပမယ့္ စစ္ေဘးေရွာင္(၇)ေသာင္းေက်ာ္ေလာက္မွာ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ေနရပ္မျပန္ႏိုင္ေသးဘဲ ဒုကၡေတြကို ခါးစည္းခံေနရပါတယ္။ အခုလည္း မိုးရာသီမတိုင္ခင္ အမိုးအကာေအာက္ ေရာက္ရွိေရးဟာ သူတို႔ရဲ႕ဆႏၵအစစ္အမွန္ပါ။

ကုလသမဂၢလက္ေအာက္ခံ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ကုလသမဂၢလူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ ေပါင္းစပ္ညႇိႏႈိင္းေရး႐ုံး(OCHA)ကေတာ့ ရခိုင္ျပည္က ယာယီစခန္းေတြမွာ ေနရပ္စြန႔္ခြာသူဦးေရ ၂၈၀၀၀ ေက်ာ္ ေနထိုင္လ်က္ရွိတဲ့ တန္းလ်ားရွည္အလုံး ၅၅၀ ဟာ မိုးရာသီမတိုင္ခင္ အေရးေပၚျပဳျပင္ဖို႔ လိုအပ္လ်က္ရွိပါတယ္လို႔ ဧၿပီလ ၂၁ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

“ဒီလိုျပဳျပင္ဖို႔အတြက္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၄ ဒသမ ၇ သန္း အေရးေပၚလိုအပ္တာပါ”လို႔ OCHA က ဆိုထားပါတယ္။

ေဒၚမလွစိန္ဟာ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ခေမာင္းေက်း႐ြာကျဖစ္ပါတယ္။ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈေၾကာင့္ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ကပင္ ဝါးေတာင္စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းကို ေျပာင္းေ႐ႊ႕လာခဲ့တာျဖစ္ၿပီး လင္ေယာက်္ားျဖစ္သူလည္း ေရာဂါေၾကာင့္ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွာ ကြယ္လြန္သြားပါတယ္။ အခုေတာ့ သူဟာ သမီးသုံးဦး၊ သားႏွစ္ဦးနဲ႔အတူ ေနထိုင္ပါတယ္။ အငယ္ဆုံးသားေလးဟာ သုံးႏွစ္ျဖစ္ၿပီး အႀကီးဆုံးသမီးဟာ ၁၃ ႏွစ္ျဖစ္ပါတယ္။

လင္ေယာက္်ားလည္းမရွိေတာ့သလို စစ္ေဘးေရွာင္ဘဝနဲ႔ေနေနရတဲ့ သူ႔အဖို႔ ေလာကဓံမုန္တိုင္းရဲ႕ ရက္စက္မႈဒဏ္ကိုခံေနရပါတယ္။ စစ္ေဘးေရွာင္ဘဝမွာ အလုပ္အကိုင္လည္း မယ္မယ္ရရမရွိတာေၾကာင့္ ကူညီေထာက္ပံ့ေငြေတြကိုပဲ အားကိုးၿပီး ေနေနရပါတယ္။ အရင္တုန္းက လူမႈဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဝန္ႀကီးဌာနက ဆန္ေတြေထာက္ပံ့ခဲ့ေပမယ့္ ရပ္ဆိုင္းထားတာ သုံးလေလာက္ရွိၿပီျဖစ္ပါတယ္။ အခုေတာ့ WFP ကေထာက္ပံ့တဲ့ ေငြ ၁၈၀၀၀ က်ပ္ကိုပဲ အားကိုးၿပီး ေနေနရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“အခက္အခဲက အားလုံးအစုံပါပဲ။ က်န္းမာေရးကိစၥဆိုရင္လည္း WFP က ေထာက္ပံ့ေၾကးရမွပဲ သုံးရတာပါ။ ကိုယ့္မွာလည္း ကေလးေတြနဲ႔ဆိုေတာ့ အလုပ္ရွာေဖြဖို႔နည္းလမ္းလည္း မရွိဘူး။ ကေလးေတြ ေနမေကာင္းရင္လည္း ေဆးႏွစ္ႀကိမ္တိုက္ရမွာကို တစ္ႀကိမ္ပဲတိုက္ေနရတယ္”လို႔ ေဒၚမလွစိန္က အသံတုန္ရီစြာနဲ႔ ေျပာျပပါတယ္။

“အိမ္မႈကိစၥေတြမွာလည္း ငါးပိမစုံ၊ ဆားမစုံ၊ ဟင္းခ်ိဳမႈန႔္မရွိ အဲလိုမ်ိဳးပါပဲ။ အခုေထာက္ပံ့ေငြနဲ႔ေတာ့ သားသမီးေတြလည္းမ်ားေတာ့ လုံေလာက္မႈမရွိပါဘူး”ဟု သူကဆက္လက္ေျပာပါတယ္။

တိုက္ပြဲၿငိမ္သက္ေနေပမယ့္ စစ္ေဘးေရွာင္ေနရပ္မျပန္ၾကေသးတဲ့ အဓိကအေၾကာင္းအရင္းေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္ တင္းမေက်း႐ြာ၊ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ေက်ာက္တန္းေက်း႐ြာက ေဒသခံေတြကေတာ့ စစ္ေကာင္စီက ေနရပ္ျပန္ခြင့္မျပဳတာေၾကာင့္ မျပန္ႏိုင္ဘဲ ျဖစ္ေနၾကတာပါ။ တျခားေက်း႐ြာေတြက စစ္ေဘးေရွာင္ေတြကေတာ့ မိုင္းအႏၲရာယ္ကိုစိုးရိမ္တာနဲ႔ ေနာက္ထပ္ တိုက္ပြဲျပန္လည္ ျဖစ္ပြားလာမွာကို စိုးရိမ္တာေၾကာင့္ မျပန္ရဲဘဲျဖစ္ေနၾကတာပါ။

ဧၿပီလ ၂၀ ရက္ေန႔က ေက်ာက္ေတာ္၊ ေျမာက္ဦး၊ မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္တို႔မွာ ႐ုတ္တရက္ မိုးသက္ေလျပင္း တိုက္ခတ္ခဲ့တာေၾကာင့္ စစ္ေဘးေရွာင္ေနအိမ္ ၉၀၀ ေက်ာ္ ပ်က္စီးဆုံးရႈံးသြားခဲ့တယ္လို႔ DMG က ေကာက္ယူထားတဲ့ စာရင္းအရသိရပါတယ္။ အခက္အခဲေျမာက္မ်ားစြာနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ စစ္ေဘးေရွာင္ေတြမွာ အခုလို မထင္မွတ္ပဲေလျပင္းတိုက္ခတ္လိုက္ေတာ့ တစ္ပူေပၚႏွစ္ဆင့္ဆိုသလို ျဖစ္သြားပါတယ္။

“ေလျပင္းတိုက္ခတ္ေတာ့ အိမ္ေတြၿပိဳက်သြားလို႔ အဆင္မေျပဘူး။ ေနအိမ္ေတြက ေနဖို႔၊ထိုင္ဖို႔မရေအာင္ ၿပိဳပ်က္သြားတယ္”လို႔ ေညာင္ေခ်ာင္းစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းက ကိုလွေမာင္ေက်ာ္ကဆိုပါတယ္။

ေညာင္ေခ်ာင္းစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းက အျခားတစ္ဦးကလည္း အခုလိုအိမ္ေတြပ်က္စီးခဲ့တာေၾကာင့္ စိတ္ထိခိုက္ေနရၿပီး ျပန္လည္ျပဳျပင္ဖို႔ဆိုရင္လည္း ‌ေထာက္ပံ့ကူညီမႈနည္းပါးေနတာမို႔ အခက္အခဲ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ လူမႈကူညီေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္ေတြအေနနဲ႔ မိုးရာသီမတိုင္ခင္ ေနအိမ္ေတြကို အျမန္ဆုံးျပန္လည္ျပဳျပင္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။

“အခုေနတဲ့အိမ္ေတြကို ေဆာက္လုပ္ဖို႔အတြက္ သစ္၊ ဝါး၊ အမိုးအကာေတြလိုခ်င္ပါတယ္။ တကယ္အိမ္ေတြ မေဆာက္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ မိုးရာသီမွာ အသက္ေဘးနဲ႔ႀကဳံရႏိုင္တယ္။ မိုး၊ေလလာရင္ စြတ္စြတ္စိုစိုေနရမယ္ဆိုေတာ့ ေရာဂါေတြလည္း ျဖစ္မွာေပါ့”လို႔ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေမ်ာက္ေတာင္ေက်း႐ြာက စစ္ေဘးေရွာင္လာတဲ့ ဦးေအးေက်ာ္ကေျပာပါတယ္။

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္၊ ျမတန္ေဆာင္းစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွာလည္း ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းက ေလျပင္းတိုက္ခိုက္ ခဲ့တာေၾကာင့္ ေနအိမ္ ၃၀ ေက်ာ္မွာ လုံးဝပ်က္စီးသြားၿပီး ေနအိမ္ ၁၅၀ ေလာက္မွာလည္း အိမ္ေခါင္မိုး ပြင့္ထြက္သြားတာေတြရွိတဲ့အတြက္ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြ ေတာ္ေတာ္ေလးဒုကၡေရာက္ေနၾကတယ္လို႔ ျမတန္ေဆာင္းဆရာေတာ္က မိန႔္ပါတယ္။

“မိုးသက္ေလျပင္းတိုက္ခတ္ခဲ့ေတာ့ ပ်က္စီးသြားတဲ့အိမ္ေတြကို အကူအညီေပးမယ့္သူက မရွိဘူး။ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ပဲ ရွာေဖြၿပီးေဆာက္ေနရတယ္။ ေငြေၾကးနဲ႔ အမိုးအကာအခက္အခဲရွိတယ္။ မိုးရာသီကလည္း နီးလာၿပီ။ စစ္ေဘးေရွာင္အိမ္ေတြကလည္း သက္တမ္းရင့္ၿပီးေတာ့ ေဟာင္းႏြမ္းေဆြးေျမ့ေနၿပီ။ မိုးရာသီဆိုရင္ စိုးရိမ္စရာေကာင္းတယ္”လို႔ ျမတန္ေဆာင္းဆရာေတာ္ အရွင္နႏၵသာရက မိန႔္ပါတယ္။

လက္ရွိမွာ စစ္ေဘးေရွာင္ေတြစားဝတ္ေနေရးအတြက္ ICRC လို ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းေတြကို အဓိက အားကိုးေနၿပီး စစ္ေကာင္စီကေတာ့ ဆန္ေထာက္ပံ့မႈကိုလည္း ရပ္ဆိုင္းထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စစ္ေကာင္စီအေနနဲ႔ စစ္ေဘးေရွာင္ေတြအဆင္ေျပဖို႔အတြက္ ကူညီေထာက္ပံ့မႈေတြလုပ္ဖို႔လိုအပ္တယ္လို႔ ဆရာေတာ္က ေထာက္ျပပါတယ္။

“မိုးရာသီမတိုင္ခင္ အမိုးအကာေအာက္မွာ လုံလုံၿခဳံၿခဳံေနထိုင္ႏိုင္ဖို႔ကို အစိုးရ(စစ္ေကာင္စီ)ကို တိုက္တြန္းလိုပါတယ္”လို႔ ျမတန္ေဆာင္း ဆရာေတာ္ကမိန႔္ပါတယ္။

ေလလာရင္ ၿပိဳေတာ့မယ္သေယာင္ရွိေနတဲ့ ဝါးလုံးေလးေတြနဲ႔ေဆာက္လုပ္ထားတဲ့ တဲအိမ္ေလးကို ပိုင္ဆိုင္ထားသူ ဝါးေတာင္စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းက ေဒၚမလွစိန္ဟာ မိုးရာသီမတိုင္ခင္ ေနအိမ္ေတြကို အျမန္ဆုံးေဆာက္လုပ္ေပးေစခ်င္တယ္လို႔ စစ္ေကာင္စီအပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ လူမႈကူညီေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြကို ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။

“မိုးရာသီမက်ခင္ေတာ့လိုခ်င္ပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ တျခားဟာေတြမပါရင္ေတာင္ ဝါးနဲ႔တလာပတ္ခ်ာေတြကို ေပးေစခ်င္ပါတယ္”

ေနမ်ိဳးလင္း-ေရးသည္

Author: Admin