ခင္သရဖီဦး | DMG
“တျခားသန္စြမ္းတဲ့လူေတြကေတာင္ တြန္းေနၾကတာဆိုေတာ့ အဲဒီႏွစ္က က်မလဲက်သြားတယ္။ က်မကိုယ္တိုင္ကလည္း တစ္ေယာက္တည္း မတ္တပ္မရပ္ႏိုင္ေတာ့ အရမ္းကို ေၾကာက္သြားတာေပါ့” လို႔ အသက္ ၂၄ ႏွစ္အ႐ြယ္႐ွိတဲ့ မဝင္းေဆြဟာ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတုန္းက သူႀကဳံခဲ့ရပုံကို ျပန္ေျပာျပပါတယ္။
၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဟာ သူအဖို႔ ပထမဆုံးမဲထည့္ခြင့္ရတဲ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲျဖစ္သလို ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရးတစ္ခုကို မဲမထည့္ျဖစ္ရင္ လက္လႊတ္သြားမွာဆိုတဲ့ စိုးရိမ္တဲ့ဆႏၵ သူ႔မွာ႐ွိေနခဲ့ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ မဲထည့္ဖို႔အတြက္ ရပ္ကြက္မွာ႐ွိတဲ့ မဲ႐ံုကို သူသြားေရာက္ခဲ့ေပမယ့္ ပထမဆုံးအႀကိမ္မွာပဲ မဲ႐ုံထဲမွာ မဝင္းေဆြတစ္ေယာက္ လူၾကားထဲမွာ လဲက်သြားခဲ့ပါတယ္။ မဝင္းေဆြဟာ မဲသြားထည့္တဲ့အခါ အဆင္မေျပမႈေတြျဖစ္မွာ စိုးရိမ္ၿပီး အိမ္က ေမာင္ျဖစ္သူကို အကူအညီေတာင္းၿပီး မဲ႐ုံကိုသြားေရာက္ခဲ့ေပမယ့္ မတ္တပ္ရပ္တန္းစီၿပီး ေစာင့္ေနၾကတဲ့လူေတြက မ်ားျပားလာၿပီး တြန္းတိုးလာတာေၾကာင့္ ေမာင္ႏွမ ႏွစ္ေယာက္ လူကြဲသြားၿပီး သူ႔အေနနဲ႔ အခ်ိန္အၾကာႀကီး တစ္ေယာက္တည္း မတ္တပ္မရႏိုင္ေတာ့ဘဲ မဲ႐ုံထဲမွာ လဲက်သြားခဲ့ရတာပါ။
အဲဒီလို အျဖစ္အပ်က္ေတြေၾကာင့္ ဒီႏွစ္မွာေတာ့ ေျခလက္အဂၤါမသန္စြမ္းတဲ့ သူ႔အေနနဲ႔ မဲ႐ုံကိုသြားဖို႔အတြက္ စဥ္းစားေနတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္က မဲသြားေပးဖို႔ဆႏၵ႐ွိေပမဲ့လည္း အိမ္ကလူေတြ မအားရင္ အဆင္မေျပတာက ႐ွိေသးတယ္လို႔လည္း သူမကေျပာပါတယ္။
“ေနာက္တစ္ခု အခက္အခဲက မဲ႐ုံကိုေရာက္ဖို႔ပါပဲ” လို႔ မဝင္းေဆြတစ္ေယာက္ သူရဲ႕ ေနာက္ထပ္ စိန္ေခၚမႈတစ္ခုကိုလည္း ညည္းတြားေနျပန္ပါတယ္။
မဝင္းေဆြအဖို႔ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္က ပထမဆုံးမဲေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္သလို သူရဲ႕ပထမဆုံးအေတြ႕အႀကဳံမွာပဲ အဆင္မေျပမႈေတြ ႐ွိခဲ့တာေၾကာင့္ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာလည္း သူ႔အေနနဲ႔ အဲဒီလိုမ်ိဳးျဖစ္လာမွာကို စိုးရိမ္ေနပါတယ္။
မသန္စြမ္းသူေတြဟာ သန္စြမ္းသူမ်ားနည္းတူ မဲေပးၾကရတဲ့အတြက္ သြားလာေရးအဆင္မေျပမႈေတြ အျပင္ မဲ႐ုံကိုေရာက္ေပမဲ့ မဲေပးဖို႔ အခက္အခဲေတြ႐ွိေနၾကတာပါ။
မသန္စြမ္းေတြ မဲထည့္ႏိုင္ဖို႔ ဘာေတြစီစဥ္ထားသလဲ
ရခိုင္ျပည္နယ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မ႐ွင္အေနနဲ႔လည္း မသန္စြမ္းေတြက တစ္ေနရာတည္းမွာ စုၿပီးေနတာ မဟုတ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ မဲသြားေပးရာမွာ အဆင္ေျပႏိုင္ေအာင္အတြက္ သီးသန႔္စီစဥ္ ထားတာမ႐ွိဘူးလို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မ႐ွင္အဖြဲ႕ခြဲ အတြင္းေရးမွဴး ဦးသူရိန္ထြဋ္က ေျပာပါတယ္။
“အဲဒါေတြက မဲ႐ုံတစ္ခုတည္းမွာ႐ွိမွရမွာ။ အခုက တစ္ျပည္နယ္လုံးပ်ံ႕ေနတာ၊ ၿပီးရင္ေတာ႐ြာေတြမွာ ဆိုေတာ့ အဲဒီအတြက္ သီးသန႔္စီစဥ္ေပးထားတာ မ႐ွိဘူး” လို႔ ဆိုပါတယ္။
သို႔ေပမဲ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မ႐ွင္အဖြဲ႕(ခြဲ)အေနနဲ႔ ၿမိဳ႕ေပၚရပ္ကြက္ေတြမွာေတာ့ သြားေပးလို႔ရေအာင္ မွာထားတယ္လို႔လည္း သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။
လာမယ့္ ၂၀၂ဝ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းက မဲေပးခြင့္႐ွိတဲ့ မသန္စြမ္းဦးေရ သုံးေသာင္းေျခာက္ရာ႐ွိတယ္လို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မ႐ွင္အဖြဲ႕(ခြဲ)က သိရပါတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ အျမင္အာ႐ုံမသန္စြမ္းသူ ၅၈၀ ဦး၊ အၾကားအာ႐ုံမသန္စြမ္းသူ ၆၅ဝ ဦး၊ ကိုယ္အဂၤါမသန္စြမ္းသူ ၁၄ဝဝ ေက်ာ္၊ ညဏ္ရည္မသန္စြမ္းသူ ၂၆ဝ ေက်ာ္အပါအဝင္ တျခားမသန္စြမ္းတဲ့လူေတြလည္း ပါဝင္ပါတယ္။
မသန္စြမ္းသူဆိုသည္မွာ ေမြးရာပါဟုတ္သည္ျဖစ္ေစ၊ မဟုတ္သည္ျဖစ္ေစ ကိုယ္ကာယ၊ အျမင္၊ အေျပာ၊ အၾကား၊ အသိဥာဏ္၊ စိတ္ပိုင္း၊ ဥာဏ္ရည္ဥာဏ္ေသြးပိုင္း၊ အာ႐ုံခံစားမႈပိုင္းဆိုင္ရာ တစ္ခု (သို႔မဟုတ္) တစ္ခုထက္ပို၍ ခ်ိဳ႕ယြင္းအားနည္းခ်က္မ်ား၊ ေရ႐ွည္ခံစားေနရသူမ်ားကို မသန္စြမ္း ေခၚသည့္ဟုဆိုၿပီး ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၅ ရက္တြင္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳျပ႒ာန္းလိုက္ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံပါဝင္သည့္ အေ႐ွ႕ေတာင္အာ႐ွမွာ မသန္စြမ္းသူဦးေရ သန္း ၉၀ ႐ွိၿပီး အဲဒီအေရအတြက္ ေဒသတစ္ခုလုံးရဲ႕ လူဦးေရ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္း႐ွိပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မသန္စြမ္းသူဦးေရ ႏွစ္သန္းသုံးသိန္းေက်ာ္ေနၿပီး ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလုံးရဲ႕ လူဦးေရ၏ ၄ ဒသမ ၆ ရာခိုင္ႏႈန္း႐ွိေနေၾကာင္း ၂၀၁၄ ခုႏွစ္အတြင္း တစ္ႏိုင္ငံလုံးေကာက္ယူခဲ့တဲ့ သန္းေခါင္စာရင္းအရ သိ႐ွိရပါတယ္။
မသန္စြမ္းသူမ်ားကို ကိုယ္အဂၤါမသန္စြမ္းသူ၊ အျမင္အာ႐ုံမသန္စြမ္းသူ၊ အၾကားအာ႐ုံမသန္စြမ္းသူ၊ ညဏ္ရည္အားနည္းသူ ဆိုၿပီး ေလးမ်ိဳးသတ္မွတ္ထားပါတယ္။
မသန္စြမ္းသူေတြအေနနဲ႔ မိမိတို႔ယုံၾကည္ရသူကို ေခၚယူၿပီး မဲေပးမည္ဆိုလွ်င္လည္း ေ႐ြးေကာက္ပြဲနည္းဥပေဒမ်ားက ခြင့္ျပဳေပးထားပါတယ္။ ဆႏၵမဲေပးသူေတြဟာ မသန္စြမ္းသူျဖစ္ခဲ့ရင္ သက္ဆိုင္ရာ မဲစာရင္း၌ပါ႐ွိေသာ မဲဆႏၵ႐ွင္၏ ဖခင္၊ မိခင္၊ ဇနီး၊ ခင္ပြန္း၊ သား၊ သမီး၊ ညီအစ္ကိုေမာင္ႏွမ အရင္း တစ္ဦးဦး၊ သို႔မဟုတ္ မသန္စြမ္းသူကိုယ္တိုင္ စိတ္ႀကိဳက္ေ႐ြးခ်ယ္ေသာ သူတစ္ဦး၏ အကူအညီျဖင့္ ဆႏၵမဲေပးျခင္းကိုလည္း ခြင့္ျပဳရမည္ဟု ေ႐ြးေကာက္ပြဲနည္းဥပေဒမ်ားမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
ယင္းအျပင္ မဲ႐ုံသို႔ လာေရာက္ဆႏၵမဲေပးသူသည္ က်န္းမာသန္စြမ္းျခင္း မ႐ွိေသာေၾကာင့္ မိမိဆႏၵျပဳၿပီးေသာ ဆႏၵမဲထည့္ႏိုင္ေစရန္ ကူညီရမည္ဟုလည္း ပါ႐ွိပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္က မသန္စြမ္းသူေတြကို အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕စြာ မဲေပးႏိုင္ဖို႔အတြက္ ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မ႐ွင္အေနနဲ႔ မသန္စြမ္းေတြကို သန္စြမ္းသူမ်ားထက္ ဦးစားေပးလုပ္ေဆာင္သင့္တယ္လို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ မသန္စြမ္းသူမ်ားအသင္း ဥကၠ႒ ဦးလွျမင့္က အႀကံျပဳပါတယ္။
“တခ်ိဳ႕ေနရာေတြက ယာယီစစ္ေဘးေ႐ွာင္စခန္းေတြမွာ ေနထိုင္တဲ့သူေတြ မဲေပးလို႔ၿပီးရင္ ျပန္လည္သြားလာႏိုင္ေအာင္ စီစဥ္ေပးသင့္တယ္လို႔ ယူဆတယ္” လို႔ သူက အႀကံေပးပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ မသန္စြမ္းသူမ်ား မဲစာရင္းၾကည့္႐ႈႏိုင္ဖို႔နဲ႔ ေ႐ြးေကာက္ပြဲက်င္းပတဲ့အခ်ိန္မွာ မဲေပးႏိုင္ေရးအတြက္ အသိပညာေပးသင္တန္းေတြကို ေ႐ႊမင္းသားေဖာင္းေဒး႐ွင္း(ျမန္မာ)မွ ရခိုင္ျပည္နယ္႐ုံး (စစ္ေတြၿမိဳ႕)မွာ လုပ္ေဆာင္ေပးသြားမယ္လို႔ ေ႐ႊမင္းသားေဖာင္ေဒး႐ွင္း(ျမန္မာ)မွ ရခိုင္ျပည္နယ္႐ုံး တာဝန္ခံ ေဒၚထြီးေမက ေျပာပါတယ္။
“မသန္စြမ္းမဲဆႏၵ႐ွင္ေတြကို မဲစာရင္းမွာ သူတို႔ေတြရဲ႕အမည္ပါ/မပါ အသိပညာေပးသင္တန္းေတြ လုပ္ေပးဖို႔႐ွိပါတယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။
မသန္စြမ္းေတြအေနနဲ႔ မဲေပးႏိုင္ဖို႔အတြက္ကို မဲ႐ုံေတြကို အဆင္ေျပေအာင္ လုပ္ေပးေစခ်င္တယ္လို႔ မဝင္းေဆြက ေျပာပါတယ္။
“က်မကေတာ့ အခုႏွစ္မွာ မႏွစ္ကလိုမ်ိဳး မျဖစ္ေစခ်င္ဘူး။ လူတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ တိုးၾကေတာ့ က်မတို႔လို မသန္စြမ္းတေယာက္အေနနဲ႔ စိုးရိမ္ပါတယ္။ က်မလဲက်သြားေတာ့ လူေတြက လာမထူရင္လည္း က်မအေနနဲ႔ ဘယ္လို႔လုပ္ ထလို႔ရမွာလဲေပါ့။ အားလုံးေသာ မသန္စြမ္းေတြ အဆင္ေျပေစဖို႔အတြက္ အတတ္ႏိုင္ဆုံး လုပ္ေပးေစခ်င္ပါတယ္”
