ဓာတ္ပံု - World Atlas

ကမၻာ့လူမုန္းအမ်ားဆံုး ပစၥည္းေတြထဲမွာ ပလတ္စတစ္အိတ္ေတြလည္း ပါမယ္ထင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေျပာင္းလဲလာတဲ့ကမၻာ့ရာသီဥတုကို ပံုေဖာ္ရာမွာ စကၠဴအိတ္ေတြ ခ်ည္အိတ္ေတြဟာ ပလတ္စတစ္အိတ္ထက္ ပိုဆိုးတယ္ဆိုတာေတာ့ လူေတြ သတိထားမိၾကမယ္ မထင္ပါဘူး။

ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး အေၾကာင္း ေျပာလာၾကၿပီဆိုရင္ ကြ်န္မတို႔ဟာ ပလတ္စတစ္အိတ္ေတြကိုပဲ တကယ့္အႏၱရာယ္ႀကီးအျဖစ္ လက္ညွိဳးထိုး ေျပာဆိုေလ့ရွိၾကပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ပလတ္စတစ္အိတ္ကို ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးအတြက္ ဦးတည္ၿပီး တီထြင္ခဲ့တာဆိုရင္ လူေတြ အံ့ၾသၾကမယ္ ထင္ပါတယ္။

ပလတ္စတစ္ကို ဆြီဒင္လူမ်ိဳး စတန္ဂုစတက္တူလန္ဆိုသူက ၁၉၅၉ ခုႏွစ္မွာ တီထြင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီတီထြင္မႈေၾကာင့္ သူ႔ကို လူအမ်ားက ခ်ီးက်ဴးခဲ့ၾကပါတယ္။ / ဓာတ္ပံု - BBC

ပလတ္စတစ္ကို ဆြီဒင္လူမ်ိဳး စတန္ဂုစတက္တူလန္ဆိုသူက ၁၉၅၉ ခုႏွစ္မွာ တီထြင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီတီထြင္မႈေၾကာင့္ သူ႔ကို လူအမ်ားက ခ်ီးက်ဴးခဲ့ၾကပါတယ္။

ဟိုတုန္းကေတာ့ လူေတြက စကၠဴအိတ္ေတြ သံုးၾကတာပါ။ ဒီအိတ္ေတြ ထုတ္လုပ္ဖို႔ သစ္ပင္ေတြအမ်ားအျပား ခုတ္လွဲရတာဆိုေတာ့ ကမၻာႀကီးအတြက္ မေကာင္းတာ ေသခ်ာတာေပါ့။ ဒါနဲ႔ပဲ စတန္တစ္ေယာက္ ႏွစ္နဲ႔ခ်ီိတာရွည္ခံမယ့္ အိတ္ကို တီထြင္ဖို႔စိတ္ကူး ရလာပါတယ္။
“ဒီအိတ္ေတြဟာ ေပါ့ပါးမယ္၊ ႏွစ္နဲ႔ခ်ီ မပ်က္စီးဘဲတာရွည္ခံမယ္၊ ဒါဆို အထပ္ထပ္အခါခါ ျပန္သံုးလို႔ရမယ္၊ ဒါဆို အိတ္ထုတ္လုပ္ဖို႔ သစ္ပင္ေတြလည္း အမ်ားအျပား ခုတ္စရာမလိုေတာ့ဘူး၊ ဒီနည္းနဲ႔ ကမၻာႀကီးကို ကယ္တင္ႏိုင္မယ္” ဆိုတာ သူ႔ရဲ႕မူလစိတ္ကူး ျဖစ္ပါတယ္။

ဓာတ္ပံု - AP

လူေတြ ပလတ္စတစ္အိတ္ေတြကို ခုလိုမ်ိဳး လြယ္လြယ္သံုးၿပီး လႊင့္ပစ္ေနၾကတာဟာ သူ႔အေဖရဲ႕ မူလစိတ္ကူးနဲ႔ တလြဲျဖစ္ေနတယ္လို႔ စတန္ရဲ႕သား ရာအူးတူလန္က ေျပာပါတယ္။
“ကြ်န္ေတာ္တို႔က ဒီေနာက္ပိုင္းမွ ကိုယ့္အိတ္ကိုယ္ယူသြားတဲ့ အေလ့အထလုပ္ဖို႔ တိုက္တြန္းေနၾကတာ။ အေဖက ၁၉၇၀ ေက်ာ္ ၈၀ ေလာက္တည္းက အိတ္သယ္သြားတဲ့အေလ့ ရွိေနၿပီ။” လို႔ သူကေျပာပါတယ္။

ျပႆနာက ပလတ္စတစ္အိတ္ေတြဟာ အရမ္းလြယ္လြယ္ကူကူနဲ႔ ရႏိုင္တဲ့အတြက္ လူေတြက တကူးတက သိမ္းဆည္းမေနၾကေတာ့ပဲ သံုးၿပီး လြယ္လြယ္လႊင့္ပစ္လိုက္ၾကတာ ပါပဲ။ ပလတ္စတစ္အိတ္ကို တစ္ခါသံုးအတြက္ ဖန္တီးခဲ့တာ မဟုတ္ေပမယ့္ တစ္ခါသံုးပဲ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီေန႔ကမၻာႀကီးမွာ ႀကံဳေနရတဲ့ ပလတ္စတစ္စြန္႔ပစ္မႈ ျပႆနာရဲ႕ အဓိကအေၾကာင္းရင္းက ဒါပါပဲ။

ဓာတ္ပံု - Deutsche Welle

ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ပလတ္စတစ္အိတ္သံုးရင္ ပိုက္ဆံေပးရပါတယ္။ ပိုက္ဆံေပးရရင္ သံုးခ်င္ေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတဲ့ စိတ္ကူးနဲ႔ ေပၚလာတဲ့ဥပေဒပါ။

ေတာင္အာဖရိကမွာဆိုရင္ ဒီကိစၥကို ေတာ္ေတာ္ေလး အေလးထားေဆာင္ရြက္ေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ကင္မရြန္း၊ ရဝမ္ဒါ၊ ေတာင္အာဖရိက၊ အီသီယိုးပီးယားအပါအဝင္ ၁၅ ႏိုင္ငံထက္မနည္း ပလတ္စတစ္သံုးစြဲမႈကို ပိတ္ပင္တာ ဒါမွမဟုတ္ အခြန္ေကာက္တာေတြ စီစဥ္ထားပါတယ္။ ကင္ညာမွာဆိုရင္ ပလတ္စတစ္အိတ္နဲ႔ ပစၥည္းသယ္ရင္ ေထာင္ဒဏ္အျပစ္ေပးႏိုင္ၿပီး ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ရင္ ေငြဒဏ္ ေဒၚလာ ၃၀,၀၀၀ ဝန္းက်င္ (သို႔မဟုတ္) ေထာင္ဒဏ္ ၄ ႏွစ္အထိ အျပစ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ လက္ရွိမွာေတာ့ အာရွ၊ ဥေရာပ အပါအဝင္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္မွာ ပလတ္စတစ္အိတ္ သံုးစြဲမႈထိန္းခ်ဳပ္ေရးအတြက္ မူဝါဒေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ေနၾကပါတယ္။

ဒီလိုပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္လာေတာ့ လူေတြဟာ ပလတ္စတစ္အိတ္ကို စြန္႔ခြာၿပီး စကၠဴအိတ္ေတြ ခ်ည္အိတ္ေတြဘက္ လွည့္လာၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီအိတ္ေတြကေရာ စင္းလံုးေခ်ာအေျဖမွန္ ဟုတ္ရဲ႕လား။

“စကၠဴအိတ္ေတြထုတ္လုပ္တာက စြမ္းအင္သံုးစြဲမႈ ပိုမ်ားတယ္၊ လုပ္ငန္းခြင္မွာ ေရအေျမာက္အမ်ား အသံုးျပဳရတယ္။ ဒီအိတ္ေတြက ပိုလည္းေလးတဲ့အတြက္ ထုတ္လုပ္တဲ့ေနရာအေပၚ မူတည္ၿပီး ပတ္ဝန္းက်င္အေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြ၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး ကုန္က်စရိတ္ေတြလည္း ရွိေသးတယ္။ ခ်ည္အိတ္ေတြက ပိုေတာင္ဆိုးေသးတယ္။ ခ်ည္ထုတ္လုပ္ဖို႔ ဝါဂြမ္းကို ေရအေျမာက္အျမား အသံုးျပဳစိုက္ပ်ိဳးရတယ္။” လို႔ တာရွည္ခံစြန္႔ပစ္ပစၥည္း ကြ်မ္းက်င္သူ ပေရာဖက္ဆာ မာဂရက္ဘိတ္က ေျပာပါတယ္။

ပလတ္စတစ္အိတ္ စက္ရံု / ဓာတ္ပံု - American Plastic Mfg.

အျခားတစ္ဘက္မွာက်ေတာ့ ပလတ္စတစ္အိတ္ေတြဟာ ထုတ္လုပ္ရတာ အရမ္းကို လြယ္ကူပါတယ္။ ထုတ္လုပ္ေရးကုန္က်စရိတ္ အလြန္နည္းသလို စြမ္းအင္သံုးစြဲမႈလည္း နည္းပါတယ္။

ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးအတြက္ ပလတ္စတစ္သံုးစြဲမႈကို ေလွ်ာ့ခ်ခ်င္လို႔ စကၠဴအိတ္ကို သံုးခ်င္ရင္လည္း သံုးႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တစ္ခါသံုး ပလတ္စတစ္အိတ္ တစ္လံုးရဲ႕ တစ္ႀကိမ္သံုးစြဲမႈဟာ စကၠဴအိတ္တစ္အိတ္ကို အနည္းဆံုး သံုးႀကိမ္သံုးစြဲမႈနဲ႔မွ ညီမွ်ပါတယ္။ ခ်ည္အိတ္ဆိုရင္ေတာ့ အနည္းဆံုး ၁၃၁ ႀကိမ္သံုးစြဲမွ တစ္ခါသံုးပလတ္စတစ္အိတ္ တစ္လံုးကို တစ္ႀကိမ္သံုးစြဲႏႈန္းနဲ႔ ညီမွ်ပါတယ္။

ဓာတ္ပံု - BBC

ဒါဆိုရင္ ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးကို အေထာက္အကူျဖစ္ဖို႔ ဘာအိတ္အမ်ိဳးအစားကို သံုးရမွာလဲ။

အေျဖကေတာ့ ကိုယ့္မွာရွိေနၿပီးသားအိတ္ကိုပဲ ထပ္တလဲလဲ အသံုးျပဳဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ အိတ္ျပဲသြားရင္ ဖာေထးၿပီး ရတဲ့အထိ ဆက္သံုးဖို႔၊ မရေတာ့ရင္ Recycle လုပ္ဖို႔ပါပဲ။

ေစာသႏၱာေအး
(ကိုးကား - BBC, World Atlas, Study)

Author: Admin