DMG ၊ ဇြန္ ၉

(သတင္းေဆာင္းပါး)

စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း ရခိုင္ျပည္တြင္ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ တျခားေသာ ကိစၥရပ္မ်ား၌ အက်ပ္အတည္းမ်ားစြာၾကဳံေတြ႕ေနရသည္။

စစ္တပ္အာဏာသိမ္းမႈသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ ေဖေဖၚဝါရီလ ၁ ရက္ေန႔ကစလၽွင္ ယခု ၄ လ ေက်ာ္လာၿပီျဖစ္သည္။ အဆိုပါ အခ်ိန္ကာအတြင္း ရခိုင္ျပည္၏စီးပြားေရးမွာ ဘက္ေပါင္းစုံမွ က်ဆင္းလၽွက္ရွိသည္ကိုေတြ႕ရသည္။

ယခု ေမလ ရခိုင္ျပည္နယ္က ေဆာက္လုပ္ေရးကုမၸဏီမ်ား၏  အခက္အခဲမ်ားကို ေျဖေလ်ာ့နိုင္ေရးအတြက္ ကူညီေပးရန္ ရခိုင္ျပည္နယ္စစ္ေကာင္စီကို ေမတၱာရပ္ခံခဲ့သည္။ ေဆာက္လုပ္ေရးကုမၸဏီမ်ားအေနျဖင့္ လုပ္ငန္းသုံး အဓိကပစၥည္းမ်ားျဖစ္ေသာ သံေခ်ာင္း၊ ဘီလပ္ေျမ၊ သြပ္ျပား၊ မ်က္ႏွာၾကက္အပါဝင္ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းသုံး ပစၥည္းမ်ားမွာ ေစ်းႏႈန္းမ်ားစြာျမင့္တက္လာျခင္း၊ ဘဏ္မ်ား၌ ေငြထုတ္ယူ၍ မရျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေဆာက္လုပ္ေရး ကမၸဏီမ်ားမွာ မ်ားစြာအခက္ၾကဳံေနရျခင္းျဖစ္သည္။

ေဆာက္လုပ္ေရးကုမၸဏီမ်ားအေနျဖင့္ လက္ရွိတြင္ သံတန္ခ်ိန္ ၃၀ ခန႔္ ဝယ္ယူလၽွင္ ေငြက်ပ္သိန္း ၈၀ ခန႔္ အပိုသုံးစြဲေနရၿပီး အခက္အခဲမ်ားစြာရွိေနသည္ဟု ျမန္မာနိုင္ငံေဆာက္လုပ္ေရးဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းခ်ဳပ္ (ရခိုင္ျပည္နယ္) မွ အဖြဲ႕ဝင္ တစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးစိန္ေအာင္က ေျပာသည္။

ယခင္ အစိုးရလက္ထက္က ေအာင္ျမင္ခဲ့သည့္ တင္ဒါမ်ားမွာ ယခုႏွစ္ ၉ လပိုင္းတြင္ ဘ႑ာေရးႏွစ္ကုန္သျဖင့္  လုပ္ငန္းအၿပီးစီး အပ္ႏွံရမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း လက္ရွိတြင္ ဘဏ္မွ ေငြထုတ္ယူ၍မရသလို ေဆာက္လုပ္ေရး ပစၥည္းမ်ားမွာလည္း အဆမတန္ေစ်းတက္ေနသည့္အတြက္ မ်ားစြာအခက္ျဖစ္ေနေၾကာင္း သူကဆိုသည္။

“ လက္ရွိ ကၽြန္ေတာ္ သံတန္ခ်ိန္ ၃၀ ေလာက္ဝယ္လိုက္တာ အရင္ေစ်းနဲ႔ဆိုရင္ သိန္း ၈၀ ေလာက္ကို အရႈံးေပၚေနတယ္။ ” ဟု ဦးစိန္ေအာင္ကေျပာသည္။

ယင္းအျပင္ ေမလ ၂၉ ရက္ေန႔ကလည္း ရခိုင္စီးပြားေရးကုမၸဏီမ်ားလုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ စီးပြားေရးေလာကသားမ်ားသို႔ တိုက္တြန္းသည့္ သေဘာထားမွတ္ခ်က္တစ္ေစာင္ကို ရခိုင္တစ္မ်ိဳးသားလုံး ညီညႊတ္ေရးေကာ္တီမွ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ယင္းထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ယေန႔ နိုင္ငံေရးမၿငိမ္သက္မႈမ်ားေၾကာင့္ စီးပြားေရးေလာကတစ္ခုလုံး ယိုယြင္းဆုတ္ယုတ္လၽွက္ရွိေနၿပီး ေခတ္အဆက္ဆက္ စီမံခန႔္ခြဲမႈအမွားမ်ားေၾကာင့္ ပစ္ပယ္ခံရေသာ ရခိုင္ထုတ္ကုန္မ်ား၊ ကုန္စည္စီးဆင္းမႈမ်ား တေျဖးေျဖးပ်က္စီးယိုယြင္းလၽွက္ရွိၿပီး ရခိုင္လူထုကို ထိခိုက္ သက္ေရာက္မႈမ်ား ျပင္းထန္လာေၾကာင္းေဖၚျပထားသည္။

ထိုေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္၏  လက္လီ၊ လက္ကား ေရာင္းဝယ္မႈမ်ား၊ စားသုံးကုန္ႏွင့္ လူသုံးကုန္ပစၥည္းမ်ားသည္ ရခိုင္ျပင္ပေဒသမ်ားႏွင့္ ျပည္ပသြင္းကုန္မ်ားကို မွီခိုေနရသည့္အတြက္ စီးပြားေရးေလာကသားမ်ား သိရွိၿပီးျဖစ္သည့္အတြက္ လက္ရွိအေျခအေနရပ္မ်ားကို ရခိုင္ျပည္ရွိကုမၸဏီမ်ား၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ား အေနျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ စားကုန္ထုတ္လုပ္မႈအပိုင္းကို အေရးတႀကီးစြန႔္စား ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံရန္ လိုအပ္သလို၊ လက္ရွိအခ်ိန္သည္ ရခိုင္ျပည္စီးပြားေရးေလာကသားမ်ားအားလုံးသို႔ အလြန္အေရးႀကီးသည့္ အခ်ိန္ျဖစ္ေၾကာင္းကိုလည္း ရခိုင္တစ္မ်ိဳးသားလုံးညီညႊတ္ေရးေကာ္မတီမွ အေလးအနက္ တိုက္တြန္းထားသည္။

ရခိုင္ျပည္သည္ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္း အဆင္းရဲဆုံးျပည္နယ္တစ္ခုျဖစ္သည့္အတြက္ ယခုလိုအေျခအေနမ်ိဳးတြင္ စီးပြားေရးႏွင့္ လူတစ္ဦးခ်င္း၏ ဝင္ေငြမွာလည္း မ်ားစြာက်ဆင္းလာေနသည္ဟု လက္ရွိ ရခိုင္ျပည္၏ စီးပြားေရးအေျခအေနႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ရခိုင္စီးပြားေရးဦးေဆာင္အမ်ားႏွင့္သက္ဆိုင္ေသာကုမၸဏီ၏ ဒုတိယဥကၠဌလည္းျဖစ္ မန္းေနဂ်င္းဒါရိုက္တာလည္းျဖစ္သူ ဦးခင္ေမာင္ႀကီးက ယခုလိုသုံးသပ္ေျပာဆိုသည္။

“အခုအေျခအေနမ်ိဳးမွာဆိုရင္ စီးပြားေရးနဲ႔ လူတစ္ဦးခ်င္း၏ ဝင္ေငြဟာ အမ်ားႀကီးက်ဆင္းကာ အမ်ားႀကီး ထိခိုက္လာတယ္။ ရာခိုင္ႏႈန္းအားျဖင့္ဆိုရင္ မွန္းၾကည့္ၿပီးရင္ ေျပာမယ္ဆိုရင္ အနည္းဆုံး ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေအာက္ကို က်ဆင္းသြားတယ္လို႔ သိရတယ္” ဟုေျပာသည္။

ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားအပိုင္းတြင္လည္း နိုင္ငံျခားမွသြင္းသည့္ ကုန္ပစၥည္းမ်ားအပါဝင္ ျပည္မဖက္မွ တင္သြင္းလာသည့္ ကုန္ပစၥည္းမ်ားပါ ေဒၚလာေစ်းအတက္အက်၊ ဘဏ္မ်ား၏ေငြေၾကး အက်ပ္အတည္းမ်ားေၾကာင့္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားမွာ ျမင့္တက္လၽွက္ရွိေနသည္ဟု ဦးခင္ေမာင္ႀကီးကေျပာသည္။

အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း ရခိုင္တြင္ အာဏာဖီဆန္ေရး၊ CDM လႈပ္ရွားမႈအေရးမ်ားမွာ အနည္းငယ္သာရွိခဲ့သလို၊ စစ္တပ္ႏွင့္ AA တို႔ၾကား အပစ္ရပ္ထားသည့္ အေျခအေနမ်ားလည္းရွိေနသည့္အတြက္ ရခိုင္ျပည္၏ စီးပြားေရးႏွင့္ျခားေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ကိုင္တြယ္နိုင္လိမ့္မည္ဟု လက္ရွိ စစ္ေကာင္စီမွ ယုံၾကည္မႈမ်ားရွိခဲ့ေၾကာင္း အရပ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက သုံးသပ္ၾကသည္။

စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားစြာရွိေသးေသာ ရခိုင္ျပည္တြင္ စစ္ေကာင္စီအဖြဲ႕ဝင္မ်ားအေနျဖင့္ ယခင္အစိုးရလက္ထက္ကထက္ ပိုၿပီးဂ႐ုစိုက္သည့္အေၾကာင္းကိုျပသလိုသည့္ ဆႏၵရွိေနသလို၊ ေကာင္စီအဖြဲ႕ဝင္ထဲတြင္ ယခင္က လူမႈေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားလည္းပါေနသျဖင့္ စစ္ေရွာင္မ်ားအေရးႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေစာလ်င္စြာ တုံ႔ျပန္မႈရွိေသာ္လည္း စစ္ေကာင္စီ၏တုန႔္ျပန္မႈမွာ စစ္ေရွာင္မ်ားအတြက္ အဆင္ေျပနိုင္သည့္ အေျခအေနမဟုတ္ဟု ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ားအစည္းအ႐ုံး REC ၏ အတြင္းေရးမႉး ဦးေဇာ္ေဇာ္ထြန္းက ေျပာသည္။

“အေရးေပၚတုန႔္ျပန္ေဆာင္ရြက္မႈ အပိုင္းေတြေတာ့ ေတြ႕ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘာတစ္ခု အခက္အခဲရွိလည္းဆိုရင္ သူတို႔ရဲ့ တုန႔္ျပန္ေဆာင္ရြက္မႈေတြဟာ စစ္ေရွာင္ေတြရဲ့ အခက္အခဲကို ေျပလည္နိုင္ေစတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးလား။ အဆင္ေျပတဲ့ အေနအထားလားဆိုရင္ မဟုတ္” ဟု ေျပာသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အေျခအေနသည္ ဗဟိုထိန္းခ်ဳပ္မႈၿပိဳက်ေနသည့္အတြက္ ကုန္စည္စီးဆင္းမႈအပိုင္းတြင္ ရခိုင္ျပည္အတြက္ ျပည္ပမွတင္သြင္းလာသည့္ စားေသာက္ကုန္မ်ားကို မွီခိုေနရသလို ျမန္နိုင္ငံသည္လည္း ျပည္ပမွသြင္းယူသည့္ ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို မွီခိုေနရသည့္အတြက္ ယခုႏွစ္ မိုးစပါးစိုက္ပ်ိဳးခ်ိန္တြင္ လယ္သမားမ်ားအေနျဖင့္ ဓာတ္ေျမၾသဇာႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးထြန္ယက္မႈအပိုင္းတြင္ မ်ားစြာအခက္ေတြ႕လာနိုင္ေၾကာင္း ဦးခင္ေမာင္ႀကီးကသုံး သပ္ေျပာဆိုသည္။

ရခိုင္ျပည္တြင္ စိုက္ပ်ိဳးေျမဧက ၁၂ သိန္းႏွင့္ ၁၅ သိန္းပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ရွိေသာ္လည္း ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္မ်ားကဆိုလၽွင္ ဧက ၈ သိန္းႏွင့္ ၁၀ သိန္းဝန္းက်င္ခန႔္သာ စိုက္ပ်ိဳးနိုင္ခဲ့ၿပီး အျပည့္အဝ မစိုက္ပ်ိဳးနိုင္မႈ၊ စိုက္ပ်ိဳးထားသည့္ စပါးမ်ားကိုလည္း အျပည့္အဝရိတ္သိမ္းခြင့္မရသည့္ အခက္အခဲမ်ားရွိခဲ့ေၾကာင္း ဦးခင္ေမာင္ႀကီးက ေျပာသည္။

“ စပါးစိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းက ရခိုင္ျပည္နယ္စီးပြားေရး၏ အဓိကအခ်က္အခ်ာလုပ္ငန္းျဖစ္ေနတယ္။ ဒီႏွစ္မွာလည္း ျပည့္ျပည့္ဝဝစိုက္ပ်ိဳးနိုင္မွာမဟုတ္၊ ျပည့္ျပည့္ဝဝရိပ္သိမ္းနိုင္မွာမဟုတ္ဆိုေတာ့ အဓိက လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရးကရလာတဲ့ ဝင္ေငြေတြနဲ႔ ဝယ္ယူစားသုံးမႈေစ်းကြက္ေတြ ထိခိုက္လာမယ္။” ဟု ၎က သုံးသပ္သည္။

လက္ရွိ ၾကဳံေတြ႕ေနရသည့္ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားအေရး၊ မိုးစပါးအခ်ိန္မီ စိုက္ပ်ိဳးနိုင္ေရး၊ ကုန္ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္မႈႏွင့္ တျခားေသာ ရခိုင္ျပည္သူမ်ားၾကဳံေနရသည့္ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ျပည္နယ္စစ္ေကာင္စီအေနျဖင့္ မည့္သို႔ေဆာင္ရြက္သြားမည့္အေၾကာင္းကို စစ္ေကာင္စီေျပာခြင့္ရ ဦးလွသိန္းကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ေသာ္လည္း ဖုန္းလက္ခံေျဖဆိုျခင္းမရွိသည့္အတြက္ ေဖၚျပနိုင္ျခင္းမရွိေပ။

Author: DMG