DMG ၊ မတ္ ၂၁
ေအာင္ထိန္

ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္၊ တိမ္ညိဳစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွ လူေနအိမ္မ်ားမွာ  မတ္လ ၁၇ ရက္ေန႔ ညေန ၈ နာရီအခ်ိန္က စတင္ၿပီး မီးေလာင္မႈျဖစ္ပြားခဲ့သည္။

တိမ္ညိဳစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းတြင္ အိမ္ေထာင္စု  ၈၇၅ စုႏွင့္ လူဦးေရ ၃၃၅၅ ဦးရွိၿပီး တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ (AA) တို႔ ေက်းရြာအနီး တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈေၾကာင့္ ေပါက္ပင္ကြင္း၊ လကၠာ၊ ေအာက္သားကန္၊ ဘူးရြက္မညိဳးအပါဝင္ ေက်းရြာေပါင္း (၁၃) ရြာမွ ေဒသခံမ်ားမွာ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွစၿပီး တိမ္ညိဳေက်းရြာရွိ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္း၌ လာေရာက္ခိုလႈံေနၾကျခင္းျဖစ္သည္။

မီးေလာင္ကၽြမ္းမႈမွာ ယာယီတဲေဆာင္တစ္လုံးမွ ဖေယာင္းတိုင္မီးထြန္းရာမွတဆင့္ ေလာင္းကၽြမ္းခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး မီးေလာင္မႈေၾကာင့္ ယာယီတဲေဆာင္ အလုံးေပါင္း ၆၆၃ လုံး ပ်က္စီးဆုံးရႈံးကာ လူဦးေရ ၂၅၆၅ ဦး မီးေဘးသင့္ခဲ့သည္ဟု စခန္းတာဝန္ခံ ဦးစိုးနိုင္က ေျပာသည္။

စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားမွာ ယခင္တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ အဝတ္တစ္ထည္ ကိုယ္တစ္လုံးႏွင့္ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္လာၾကသူမ်ားျဖစ္ၿပီး  ယခုတဖန္ မီးေလာင္သြားသည့္အတြက္ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွာေနရင္း လုပ္ကိုင္စုေဆာင္းထားသည့္ ပစၥည္းဥစၥာအျပင္ အိမ္အသုံးအေဆာင္ပစၥည္း အားလုံးဆုံးရႈံးခဲ့ရသည္။

တိမ္ညိဳစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွာ ခိုလႈံေနသည့္ ေအာက္သကန္ေက်းရြာမွ ေဒၚစိန္စိန္ေဌးက “မီးေလာင္တဲ့ေန႔က ဆိုရင္ လူျပန္ျဖစ္ေတာ့မွာလားလို႔ ေတြးမိတယ္။ ေျပာျပဖို႔မတတ္ေလာက္တဲ့အထိ ကၽြန္မတို႔ ခံစားရတယ္။ စစ္ပြဲဒဏ္သင့္ ထပ္ၿပီးမီးေဘးသင့္ျဖစ္သြားၿပီဆိုေတာ့ ကၽြန္မတို႔မွာ ဘဝျပန္လည္ထူေထာင္ဖို႔ (ဗလာနတၳိ) ဘာမွမ ရွိေတာ့ဘူး” ဟု ေျပာသည္။

မတ္လ ၁၈ ရက္ေန႔ ေန႔လည္ပိုင္းတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေကာင္စီဥကၠဌႏွင့္ အဖြဲ႕ဝင္မ်ား တိမ္ညိဳ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းသို႔ ေရာက္ရွိလာၿပီး မီးေလာင္ရာတြင္ ပါဝင္သြားသည့္ အိမ္ေထာင္စုမ်ားအတြက္ အစားအေသာက္ ပစၥည္မ်ားေထာက္ပံ့ကာ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားႏွင့္ေတြ႕ဆုံခဲ့သည္။

လက္ရွိ မီးေလာင္သြားေနရာတြင္ ယာယီအိမ္မ်ား ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေပးမည္မဟုတ္ဘဲ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားအေနျဖင့္ မိမိေနရပ္သို႔ျပန္ေစလိုေၾကာင္း၊ ေနရပ္ျပန္မည္ဆိုပါက ေနထိုင္ေရးအတြက္စီစဥ္ေပးၿပီး ရိကၡာတစ္လစာ ေထာက္ပံ့ေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေကာင္စီအဖြဲ႕ဝင္ ဦးသန္းထြန္းက စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံစဥ္ ေျပာဆိုခဲ့သည္။

“အခုေထာက္ပံ့တာေတြဟာ မီးေဘးသင့္ေတြအတြက္ ေထာက္ပံ့တာျဖစ္တယ္။ အခုလို စစ္ေဘးေရွာင္စခန္း ေနာက္ထပ္တည္ေဆာက္မယ္ဆိုတာ မျဖစ္နိုင္ေတာ့ဘူး။ အစိုးရကလည္း ကူညီေပးမွာ မဟုတ္ဘူး။ အလႉရွင္ ေတြလႉမယ္ဆိုတာလည္း မျဖစ္နိုင္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အေကာင္းဆုံးက ဒီမွာေလာေလာဆယ္ တစ္ရက္ႏွစ္ရက္ ေလာက္ စစ္ေဘးသင့္ျဖစ္နဲ႔ေနၿပီး ရြာကိုျပန္ေစခ်င္တယ္”ဟု ဦးသန္းထြန္းက ေျပာသည္။

ေနရပ္ျပန္သြားမည့္ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား ေနထိုင္နိုင္ေရးအတြက္ ေလာေလာဆယ္ ယာယီေနအိမ္မ်ား ေဆာက္လုပ္ေပးသြားမွာျဖစ္ၿပီး ယင္းေနာက္ပိုင္း ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ေပးသြားမည္ျဖစ္ကာ စိုက္ပ်ိဳးေရးအတြက္ စက္ကိရိယာမ်ားပါ ေထာက္ပံ့ေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားအေနျဖင့္ ေနရပ္သို႔ျပန္မည္ဆိုလ်င္ မိုင္းအႏၲရာယ္ႏွင့္ ေက်းရြာအနီး၌ တပ္မေတာ္မွ ယာယီတပ္စြဲထားသည့္အတြက္ မိမိေနရပ္သို႔ျပန္နိုင္ၿပီဆိုလွ်င္လည္း မျပန္ရဲေသးေၾကာင္း တိမ္ညိဳစစ္ေဘး ေရွာင္စခန္းမွာ ခိုလႈံေနသူ ေပါက္ပင္ကြင္းေက်းရြာမွ ဦးထြန္းလွေအာင္က တင္ျပခဲ့သည္။

“တပ္စြဲလို႔ရွိသေရြ႕ကာလပတ္လုံး ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေနရတဲ့ဘဝက အႏၲရာယ္မ်ားတယ္။ မလုံၿခဳံဘူး။ ဒါေၾကာင့္ တာဝန္ရွိသူေတြအေနနဲ႔ ျပန္႐ုပ္သိမ္းၿပီး ျပန္သြားၾကမယ္ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔လည္း ဝမ္းသာမွာျဖစ္တယ္”ဟု တင္ျပခဲ့သည္။

ေနရပ္ျပန္မည့္ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားေနျဖင့္ မိုင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ စိုးရိမ္စရာမလိုေၾကာင္း၊ ေက်းရြာအနီး ေတာင္ေပၚ၌ တပ္မေတာ္မွ တပ္စြဲထားသည္ကိုလည္း စိုးရိမ္စရာမလိုေၾကာင္းႏွင့္ တပ္မေတာ္က တစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ  ေဒသခံမ်ားအေပၚ တစ္စုံတစ္ရာ အမွားက်ဴးလြန္မႈရွိခဲ့လွ်င္လည္း အျပစ္ေပးအေရးယူ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အေနာက္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္တိုင္းမွဴးက စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားအား ေျပာဆိုခဲ့သည္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ တပ္ေတြက အဲဒီေနရာေတြမွာ ေနခ်င္လို႔ေနေနတာမဟုတ္ဘူး။ သူတို႔လည္း ကိုယ့္အိမ္ကိုယ္ျပန္ခ်င္တာေပါ့။ တာဝန္အရေနေနရတယ္။ အခု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆာင္ရြက္ေနတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရေအာင္ ေဆာင္ရြက္သြားမယ္။ လင္းေႁမြေတာင္ေပၚမွာ တပ္ကရွိေနေတာ့ ဘာျပႆနာရွိလဲ။ ဘာအခက္ခဲရွိလဲ။ အဲဒီတပ္ကလာၿပီးေတာ့ ႏွိပ္စက္လား ရြာထဲလာလို႔ အနိုင္က်င့္လား ကၽြန္ေတာ္အေရးယူေပးမယ္။ အဲဒီတပ္ကို အေရးယူေပးမယ္” ဟု အေနာက္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္တိုင္းမွဴး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထင္လင္းဦးက ေျပာသည္။

ယင္းအျပင္ မိုင္းအႏၲရာႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး စိုးရိမ္စရာမရွိေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားအေနျဖင္ မိမိေနရပ္သို႔ေရာက္ရွိ သြားပါက ေတာေတာင္မ်ားသို႔ မသြားရန္ သတိထားရမည္ျဖစ္ကာ မိုင္းကိစၥအား တျဖည္းျဖည္းေဆာင္ရြက္ သြားမည္ျဖစ္ၿပီး လက္ရွိတြင္လည္း အစိုးရအဖြဲ႕ႏွင့္ပူးေပါင္း၍ မိုင္းအသိပညာေပးမႈမ်ားလုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္း ဆက္လက္ေျပာသည္။

ျပည္နယ္စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေကာင္စီ၏ ေျပာဆိုခ်က္မ်ားမွာ  စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား ေနရပ္ျပန္ေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ ဖိအားေပးသည့္ပုံစံျဖစ္ေနၿပီး ယင္းကိစၥေပၚ စိုးရိမ္မိေၾကာင္း လက္ရွိ မီးေလာင္သြားသည့္အထဲတြင္ ပါဝင္သည့္ တိမ္ညိဳစစ္ ေဘးေရွာင္စခန္းက ဦးေက်ာ္ေက်ာ္က ေျပာသည္။

“ဒုကၡသည္ေတြကို ေနရပ္ျပန္ခိုင္းတယ္။ ၿပီးေတာ့ တစ္လစာေထာက္ပံ့ေပးမယ္။ ဒုကၡေရာက္ေနသူေတြကိုေရာ မင္းတို႔ဆယ္သိန္းယူ ဆယ့္ငါးသိန္းယူလို႔ တိုက္ရိုက္မေျပာေပမယ့္။ အဲဒီလိုသေဘာသက္ေရာက္ေနတယ္။ ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့သူေတြက ဘာေတြလိုအပ္ေနလဲ၊ ဘာေတြခံစားေနရလဲ။ ဘယ္ေလာက္ထိ အနာတရျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာကို သူတို႔ကမေတြးေတာ့ဘဲ ဒီလူေတြကျပန္ၾကပါ ျပန္ၾကလို႔ေျပာတာဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔အတြက္က ဆိုးရြားတဲ့ ေျပာဆိုခ်က္လို႔မွတ္ယူတယ္” ဟု ဆိုသည္။

စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားသည္ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားသည့္အခ်ိန္မွစ၍ အိုးအိမ္မ်ားကိုစြန႔္ခြာေျပးေနၾကရသျဖင့္ က်န္းမာေရး၊ စီးပြားေရး၊ ပညာေရး၊ လူမႈေရးစသည့္ အဘက္ဘက္တို႔ကို ဆုံးရႈံးေနၾကရျခင္းျဖစ္သည္။

စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားအေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ ျပည္နယ္စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေကာင္စီမွ ေျပာဆိုသည့္အေနအထားႏွင့္ စစ္ေဘးေရွာင္ဘက္မွ စိုးရိမ္ပူပင္မႈရွိေနသည့္ အေျခအေနႏွစ္ခုက ကြဲလြဲေနေၾကာင္း ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ားအစည္းအ႐ုံး (REC) ၏ အတြင္းေရးမႉး ဦးေဇာ္ေဇာ္ထြန္းက ေထာက္ျပသည္။

“တာဝန္ရွိသူေတြဘက္က တာဝန္ယူမႈအျပည့္နဲ႔ေျပာတာေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔က အေကာင္းျမင္တယ္။ တစ္ဖက္ကလည္း ခံစားခဲ့ရတဲ့သူေတြဖက္ကိုလည္း စဥ္းစားၾကည့္ဖို႔လိုတယ္။ စစ္ေဘးေရွာင္ေတြ ခံစားခဲ့ရတဲ့ဟာေတြက အရမ္းကိုႀကီးမားတဲ့ဟာေတြဆိုေတာ့ စိုးရိမ္မႈရွိေနတယ္။ ဒီအေပၚမွာေတာ့ နားလည္စာနာေပးရမယ္” ဟု ဦးေဇာ္ေဇာ္ထြန္းက ေျပာသည္။

တပ္မေတာ္ ယာယီတပ္စခန္းမ်ားရွိေနသည့္အတြက္ တစ္စုံတစ္ရာ မျဖစ္ဟုဆိုေသာ္လည္း စစ္ေရွာင္မ်ား၏ အေၾကာက္တရားကို ကုစားရန္အခ်ိန္လိုအပ္ၿပီး တပ္မေတာ္မွ ျပည္သူလူထုအတြက္ တာဝန္ယူမႈတာဝန္ခံမႈကို ပိုမိုလုပ္ေဆာင္ေပးရန္လိုအပ္ေၾကာင္း ၎က ဆက္၍ေျပာသည္။

လက္ရွိတြင္ တိမ္ညိဳစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွ မီးေလာင္သြားသည့္ မီးေဘးသင့္ဒုကၡသည္မ်ားအား တိမ္ညိဳဘုန္း ေတာ္ႀကီးေက်ာင္းဝန္းအတြင္း၌ ယာယီေနထိုင္နိုင္ရန္ စီစဥ္ထားၿပီး စားနပ္ရိကၡာ၊ အိုး၊ ခြက္၊ ပန္းကန္၊ အဝတ္အထည္ စသည့္အရာမ်ား အေရးေပၚ လိုအပ္ေနၾကသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ (AA) တို႔ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလအေစာပိုင္းမွစ၍ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေနသည္မွာ ၂ ႏွစ္ေက်ာ္အထိ ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီး လက္ရွိတြင္ အပစ္ရပ္လ်က္ရွိသည္။

တိုက္ပြဲႏွစ္ႏွစ္တာကာလအတြင္း ေနရပ္စြန႔္ခြာထြက္ေျပးေနၾကရသည့္ စစ္ေဘးေရွာင္ဦးေရ ႏွစ္သိန္းသုံး ေသာင္းေက်ာ္အထိရွိခဲ့ၿပီး ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ နိုဝင္လမွစ၍ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း တိုက္ပြဲမ်ားရပ္တန႔္ေနေသာေၾကာင့္ ေနရပ္ျပန္သြားၾကသူမ်ားရွိသျဖင့္လက္ရွိ စစ္ေဘးေရွာင္ဦးေရ တစ္သိန္းရွစ္ေသာင္းေက်ာ္အထိရွိေၾကာင္း ရခိုင္တိုင္းရင္းသား မ်ိဳးႏြယ္မ်ားအစည္းအ႐ုံး (REC) ၏ စာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။

Author: Admin