စိတ္အားထက္သန္မႈမ်ား ျပင္းထန္ေနဆဲျဖစ္ေသာ ေဟာင္ေကာင္မွာ အလြယ္တကူႏွင့္ အေလွ်ာ့ေပးမည့္ပံုမရွိေပ။ / ဓာတ္ပံု - Getty Images

"ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရွိသည့္ေနရာတိုင္းမွ ျပည္သူမ်ားသည္ ရွီက်င့္ဖ်င္၏တရုတ္ျပည္ႀကီးအေပၚ ခ်စ္ခင္စိတ္ထက္ ေၾကာက္ရြံ႕ထိတ္လန္႔စိတ္သာ ရွိၾကေလသည္။"

ေဟာင္ေကာင္ဆႏၵျပပြဲမ်ားအေၾကာင္းကေတာ့ အားလံုးလည္းၾကားမိေနၾကမည္ ထင္သည္။ ျပီးခဲ့ေသာ ၄ လေက်ာ္၊ ၅ လနီးပါးအတြင္း ေဟာင္ေကာင္သူ၊ ေဟာင္ေကာင္သား ၂ သန္းေက်ာ္ ခ်ီတက္ဆႏၵျပၾကသည္။ ေဟာင္ေကာင္လူဦး ေရ၏ ၄ ပံု ၁ ပံုခန္႔ထိရွိေသာ ထိုဆႏၵျပသူမ်ားသည္ ေဟာင္ေကာင္မွ ရာဇဝတ္မႈသံသယရွိသူမ်ားကို တရုတ္ျပည္မၾကီး တရားရံုးမ်ားသုိ႔ ပို႔ေဆာင္စစ္ေဆးခြင့္ရွိေစမည့္ ဥပေဒကိုဖ်က္သိမ္းေပးေရး အပါအဝင္ အဓိကေတာင္းဆိုခ်က္ ၅ ခ်က္ အတြက္ ခ်ီတက္ဆႏၵျပၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုကဲ့သို႔ဆႏၵျပမႈမ်ားက တစ္နည္းအားျဖင့္ တရုတ္ႏုိင္ငံ၏ ကြန္ျမဴနစ္ထိန္းခ်ဳပ္မႈ ေအာက္ရွိ တရားစီရင္ေရးစနစ္အေပၚ အယံုအၾကည္မရွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပရာလည္း ေရာက္လ်က္ရွိသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ဆႏၵျပေတာင္းဆုိမႈမ်ားေၾကာင့္ ေဟာင္ေကာင္အာဏာပိုင္မ်ားက ေတာင္းဆိုခ်က္ ၅ ခ်က္လံုးကို လိုက္ေလ်ာေပးျခင္း မရွိေသာ္လည္း ရာဇဝတ္မႈသံသယရွိသူမ်ားကို တရုတ္ျပည္မၾကီး တရားရံုးမ်ားသုိ႔ ပို႔ေဆာင္စစ္ေဆးခြင့္ရွိေစမည့္ ဥပေဒကိုမူ ရုတ္သိမ္းေပးခဲ့ရသည္။

တရုတ္ျပည္မၾကီးတြင္လည္း ေဟာင္ေကာင္သူ၊ ေဟာင္ေကာင္သားမ်ားကဲ့သို႔ပင္ ၎တို႔၏ တရားစီရင္ေရးစနစ္အေပၚ မယံုၾကည္သူမ်ား ရွိေသာ္လည္း ေဟာင္ေကာင္တြင္ကဲ့သို႔ ဆႏၵျပေတာင္းဆိုမႈမ်ား ေပၚေပါက္လာရန္မွာမူ စိတ္ကူးၾကည့္ရန္ပင္ ခက္လွသည္။ တစ္ႏုိင္ငံ ၊ စနစ္ ၂ ခု ပံုစံအုပ္ခ်ဳပ္မႈအရ လႊမ္းမိုးမႈကင္းေသာ တရားရံုးမ်ား၊ ဆင္ဆာျဖတ္ေတာက္မႈမရွိေသာ သတင္းမ်ားျဖင့္ ေနထိုင္ခြင့္ရထားေသာ ေဟာင္ေကာင္သူ၊ ေဟာင္ေကာင္သားမ်ား အေနျဖင့္ တရုတ္ျပည္မၾကီးတြင္ တရုတ္ျပည္သူတစ္ေယာက္အျဖစ္ ေန႔စဥ္ေနထိုင္သြားရမည္ဆိုလွ်င္ မည္သို႔မွ် ေနထိုင္ႏုိင္ဖြယ္ရာ မရွိေပ။ သို႔ေသာ္လည္း ေဟာင္ေကာင္မွ သေဘာထားကြဲလြဲမႈမ်ား ျပည္မၾကီးသို႔ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မည့္ အလားအလာကိုမူ မေတြ႕ရေပ။

တရုတ္ျပည္သူ ၁.၄ ဘီလ်ံလံုးမွာ တစ္စိတ္တစ္ဝမ္းတည္း မဟုတ္ၾကေသာ္လည္း ေဟာင္ေကာင္မွတဆင့္ ကူးစက္ျပီး ျပည္မၾကီးတြင္ ခ်ီတက္ဆႏၵျပမႈ ေပၚေပါက္သည္ဟူေသာသတင္းမ်ိဳး တစ္ခုတစ္ေလမွ် ပင္ၾကားရျခင္း မရွိေပ။ ယင္းသို႔ ျဖစ္ရသည္မွာ တရုတ္ႏိုင္ငံ၏ အခ်ိန္ျပည့္ေစာင့္ၾကည့္ေနျပီး တင္းက်ပ္လွေသာဆင္ဆာစနစ္ေၾကာင့္ တုိင္းသူျပည္သား အမ်ားအျပားမွာ တရားခံလႊဲေျပာင္းေပးေရးဆိုင္ရာ အျငင္းပြားမႈမ်ားကို သိပင္ မသိရွိၾကျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ဖြယ္ရွိသည္။ ထို႔ျပင္ ေနာက္ထပ္ျဖစ္ႏုိင္ဖြယ္ရွိေသာ အေၾကာင္းတစ္ခ်က္မွာ ေဟာင္ေကာင္တြင္ျဖစ္ပြားေနေသာဆႏၵျပပြဲမ်ားကို အေမရိကန္ ေထာက္လွမ္းေရးေအဂ်င္စီ CIA ကေနာက္ကြယ္မွ ၾကိဳးကိုင္လ်က္ရွိျပီး ေဟာင္ေကာင္ကုိ ျပည္မၾကီးမွခြဲထုတ္ရန္ ၾကံစည္ ေနျခင္းျဖစ္သည္ဟူေသာ တရုတ္ႏုိင္ငံပိုင္မီဒီယာမ်ား၏ ဇာတ္လမ္းကို ယံုၾကည္လက္ခံသူ အမ်ားအျပားရွိေနျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ထိုကဲ့သို႔ေသာဇာတ္လမ္းမ်ိဳးကို လက္ခံယံုၾကည္သူမ်ားရွိေနျခင္းမွာ ကမၻာ့ေရးရာမ်ားအေပၚ ၎၏ ႏုိင္ငံသားမ်ားအျမင္ကို ပံုသြင္းရာ၌ တရုတ္အစိုးရအေနျဖင့္ မည္မွ်အထိ ေအာင္ျမင္မႈရရွိထားသည္ကိုလည္း ေဖာ္ျပလ်က္ ရွိသည္။

ဓာတ္ပံု - Economist

တရုတ္တို႔၏ ဝါဒျဖန္႔ယႏၱရားမွာ ျပည္မၾကီးတြင္ အလုပ္ျဖစ္ေသာ္လည္း ေဟာင္ေကာင္တြင္မူ လူရယ္စရာအျဖစ္ႏွင့္ ၾကံဳရလ်က္ရွိသည္။ ေဟာင္ေကာင္တြင္ ဆႏၵျပပြဲမ်ား၌မပါဝင္ဘဲ ဆိတ္ဆိတ္ေနသူအမ်ားစုအား တရုတ္ႏိုင္ငံကိုခ်စ္ခင္ သူမ်ားအျဖစ္ပံုေဖာ္ရန္ အာဏာပိုင္မ်ား၏ ၾကိဳးပမ္းမႈမွာ ေဟာင္ေကာင္သူ၊ ေဟာင္ေကာင္သားမ်ား အတြက္ ရယ္စရာသာ ျဖစ္ခဲ့ေလသည္။

စက္တင္ဘာလလယ္ခန္႔က ဒီမိုကေရစီေထာက္ခံသူ ဆႏၵျပသမားမ်ားက ေဟာင္ေကာင္ရွိ ေတာင္ကုန္းတစ္ခုေပၚသို႔ ညဘက္တြင္ ခ်ီတက္ကာ စမတ္ဖုန္းမ်ား၊ ဓာတ္မီးမ်ား၊ ေလဆာမီးတန္းမ်ားျဖင့္ မီးေရာင္မ်ား ထိန္ထိန္ျငီးေစျပီး ေဆာင္ပုဒ္မ်ားကုိ ေဖာ္ထုတ္ေၾကြးေၾကာ္ခဲ့ျပီး ေနာက္တစ္ရက္တြင္ အေရအတြက္အားျဖင့္ မမ်ားလွေသာ အနီေရာင္ဝတ္ မ်ိဳးခ်စ္လူတစ္စုက ဆႏၵျပသမားမ်ား ခ်ီတက္ခဲ့ေသာေတာင္ကုန္းေပၚသို႔ပင္ တက္ကာ ႏုိင္ငံေတာ္အလံၾကီးကို ေဝွ႔ယမ္းခဲ့ျပီး ယင္းပံုရိပ္မ်ားကို တရုတ္မီဒီယာမ်ားက အသားေပးေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။ ထို႔အတူ ေဟာင္ေကာင္လူငယ္မ်ားက ေစ်းဝယ္စင္တာတစ္ခု အတြင္းတြင္ ၎တုိ႔၏ အသစ္ေရးစပ္ထားေသာ ဆႏၵျပေၾကြးေၾကာ္သီခ်င္းကို သီဆိုေသာအခါ တီးဝိုင္းအဖြဲ႕ငယ္တစ္ဖြဲ႕က ေစ်းဝယ္စင္တာမ်ားတြင္ တရုတ္ႏုိင္ငံေတာ္သီခ်င္းမ်ား လိုက္လံသီဆိုျခင္းမ်ိဳးလည္း ရွိခဲ့ေသးသည္။

ျဗိတိသွ်ကိုလိုနီလက္ေအာက္ က်ေရာက္ခဲ့ေသာ ေဟာင္ေကာင္တြင္ ကိုလိုနီစနစ္က ခြတီးခြက်ႏုိင္လွေသာ ေပါင္းစပ္စနစ္ တစ္ရပ္ကို အေမြခ်န္ထားရစ္ခဲ့သည္ဟုပင္ ဆိုရမည္ျဖစ္သည္။ ေဟာင္ေကာင္တြင္ ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ပညာေရးစနစ္တုိ႔မွာ လစ္ဘရယ္ဒီမုိကေရစီ ျဖစ္ေသာ္လည္း ၎တို႔၏ေခါင္းေဆာင္မ်ားမွာမူ တုိက္ရိုက္ခန္႔အပ္ခံမ်ားျဖစ္ၾကျပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္း အတြက္ တိုက္ရိုက္ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ခြင့္ရွိေသာ ရာထူးေနရာမွာ အနည္းစုသာျဖစ္သည္။ မစၥတာရွီက်င့္ဖ်င္ အာဏာရလာျပီးေနာက္ပိုင္းတြင္မူ တရုတ္တို႔သည္ ထိုအနည္းငယ္မွ်ေလာက္ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္း ရာထူးရယူထားသူမ်ား အေပၚ၌ပင္ စိတ္ရွည္ဟန္မရွိေတာ့ဘဲ ဗဟိုအစိုးရကုိယ္စားလွယ္မ်ားက အတိုက္အခံအသံမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်သည္ထက္ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ရန္ လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိသည္။

မစၥတာရွီ အာဏာလႊဲေျပာင္းရယူခဲ့ေသာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၌ပင္ ေဟာင္ေကာင္အစုိးရက ေက်ာင္းမ်ားတြင္ အမ်ိဳးသားပညာေရး စနစ္ျပ႒ာန္းရန္ ၾကိဳးစားခဲ့ျပီး ျပင္းထန္ေသာ ဆႏၵျပကန္႔ကြက္မႈမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရသျဖင့္သာ ျပန္လည္ရုပ္သိမ္းခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္။

ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ပိုမိုရရွိေရး၊ သို႔မဟုတ္ လြတ္လပ္ေရးအတြက္ၾကိဳးပမ္းေသာ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ားမွာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းသို႔ ဝင္ေရာက္ရန္ တားဆီးခံရျခင္း သို႔မဟုတ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးရာထူးအတြက္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ျပိဳင္ခြင့္ ပိတ္ပင္ခံရျခင္းမ်ားျဖင့္ ၾကံဳေတြ႕ၾကရသည္။ ထို႔ျပင္တရုတ္အာဏာပိုင္တုိ႔သည္ ႏုိင္ငံေတာ္သီခ်င္းဆိုင္ရာ ဥပေဒတစ္ရပ္ကိုလည္း ေဟာင္ေကာင္တြင္ျပ႒ာန္းရန္ ေတာင္းဆိုထားျပီး ထိုဥပေဒသာ အတည္ျပဳလိုက္ပါက ေဟာင္ေကာင္သူ၊ ေဟာင္ေကာင္သားမ်ားအေနျဖင့္ ေဘာလံုးပြဲမ်ားတြင္ ႏုိင္ငံေတာ္သီခ်င္းကို ေလွာင္ေျပာင္မိလွ်င္ပင္ ရာဇဝတ္မႈျဖင့္ စြဲခ်က္တင္ခံရလိ္မ့္မည္ ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ယင္း၏ရလဒ္အျဖစ္ ယခုအခါ ေဟာင္ေကာင္ေစ်းဝယ္စင္တာမ်ားတြင္ ညစဥ္နီးပါး ဆႏၵျပသမားမ်ားက ၎တုိ႔၏ ဆႏၵျပေၾကြးေၾကာ္သီခ်င္းကို သီဆိုလ်က္ရွိသည္ကို ၾကားရလ်က္ရွိသည္။

ဆႏၵျပမႈမ်ားက တစ္နည္းအားျဖင့္ တရုတ္၏ ကြန္ျမဴနစ္ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္ရွိ တရားေရးစနစ္အေပၚ အယံုအၾကည္ မရွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပလ်က္ရွိသည္။ / ဓာတ္ပံု - Getty Images

ဆႏၵျပသူမ်ားထဲမွ အသက္ ၂၅ ႏွစ္အရြယ္ နစ္က သူ႔အေနျဖင့္ ေဟာင္ေကာင္လြတ္လပ္ေရးရလိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ ထားျခင္းမရွိဘဲ ျဗိတိသွ်တို႔ထံမွ လြတ္လပ္ေရးရျပီး ႏွစ္ ၅၀ အၾကာ၊ ၂၀၄၇ ခုႏွစ္သို႔ေရာက္လွ်င္ တစ္ႏုိင္ငံ၊ စနစ္ ၂ ရပ္ ဟူသည့္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈပင္ သက္တမ္းကုန္လြန္သြားလိမ့္မည္ဟု ယံုၾကည္ထားေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။ သို႔ရာတြင္ ၎တို႔ရရွိထားသည့္အရာကို ေနာက္ဆံုးေန႔ရက္အထိ ကာကြယ္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း နစ္က ေျပာၾကားသည္။ ထို႔ျပင္ သူ၏ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္တြင္ ေဟာင္ေကာင္၊ တရုတ္ဟု ေဖာ္ျပပါရွိေသာ္လည္း တစ္ဦးဦးက ေမးလာခဲ့လွ်င္ သူ႔အေနျဖင့္ ေဟာင္ေကာင္သားဟုသာ ေျဖဆိုမည္ျဖစ္ျပီး တရုတ္ႏုိင္ငံသားျဖစ္ရျခင္းကို ဂုဏ္ယူစရာဟု မမွတ္ယူေၾကာင္းလည္း ေျပာျပခဲ့သည္။

ေဟာင္ေကာင္၏ႏိုင္ငံေရးသည္ စိုးရိမ္စရာ ေကာင္းေလာက္ေအာင္ပင္ ဂိုဏ္းတူရာစုေဝးၾကသည့္အသြင္ ေဆာင္လာလ်က္ရွိသည္။ မူဝါဒမ်ားအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးၾကရမည့္အစား မည္သူက ေကာင္းသည္၊မည္သူက ဆုိးသည္၊ မည္သူကေဟာင္ေကာင္ကိုကယ္တင္ေရး တြင္ သို႔မဟုတ္ ဖ်က္ဆီးရာတြင္ စိတ္ခ်ရမႈမရွိ ဆိုသည္တို႔အေပၚတြင္သာ ျငင္းခုန္ၾကလ်က္ရွိသည္။

မစၥတာရွီ၏ မွတ္တမ္းမ်ားအရဆုိလွ်င္ တရုတ္အာဏာပိုင္မ်ားအေနျဖင့္ ေဟာင္ေကာင္တို႔၏ ထိုကဲ့သို႔ ႏုိင္ငံသားကြဲျပား ခံယူမႈျပႆနာကို ညင္ညင္သာသာ ကိုင္တြယ္မည့္ပံုမရွိေပ။ တိဗက္ႏွင့္ ရွင္က်န္းတို႔ကဲ့သို႔ေသာ ျပည္မၾကီးမွ အစြန္အဖ်ားက်ေသာ အျခားေဒသမ်ားတြင္ ရွီသည္ ႏိုင္ငံသားကြဲျပားခံယူမႈမ်ားကို နည္းပညာျမင့္ ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္ရႈမႈမ်ားျဖင့္ အင္အား ျပင္းျပင္းထန္ထန္သံုးျပီး ေဆာင္ရြက္ခြင့္ျပဳခဲ့ကာ ခ်ိန္သားကိုက္ ဝါဒျဖန္႔မႈနည္းလမ္းမ်ားကို အသံုးျပဳခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ စိတ္အားထက္သန္မႈမ်ား ျပင္းထန္ေနဆဲျဖစ္ေသာ ေဟာင္ေကာင္မွာမူ အလြယ္တကူႏွင့္ အေလွ်ာ့ေပးမည့္ပံုမရွိေပ။ တစ္ဖက္တြင္လည္း တရုတ္ျပည္သူ႔သမၼတႏုိင္ငံအျဖစ္ တည္ေထာင္လာခဲ့သည္မွာ ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ ျပည့္ျပီျဖစ္သည့္တုိင္ တရုတ္တုိ႔သည္ အယူဝါဒကြဲျပားမႈမ်ားအေပၚ၌ပင္ အျပင္းအထန္ ဆန္႔က်င္လ်က္ရွိဆဲျဖစ္ရာ ေဟာင္ေကာင္အေရးမွာ ေရွ႕ေလွ်ာက္ရင္ေအးရဖြယ္ မျမင္ေသးေပ။

ေမာင္ၿဖိဳး
(ကိုးကား - China’s demand for undivided loyalty is causing tragedy in Hong Kong / Economist)

Author: Admin