ေဟာင္ေကာင္တြင္ လႏွင့္ခ်ီ၍ျဖစ္ပြားေနေသာ ဆႏၵျပပြဲမ်ား စတင္ေပၚေပါက္ေစခဲ့ေသာ အေၾကာင္းရင္းတစ္ရပ္ျဖစ္သည့္ အျငင္းပြားဖြယ္ တရားခံလႊဲေျပာင္းေရးဥပေဒကို ယခုအခါ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားက တရားဝင္ရုတ္သိမ္းေၾကာင္း ေၾကညာလိုက္ျပီဟု BBC ႏွင့္အျခားျပည္ပမီဒီယာမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားခ်က္အရ သိရသည္။
ယခုရုတ္သိမ္းလိုက္ေသာ တရားခံလႊဲေျပာင္းေရးဥပေဒသည္ ရာဇဝတ္မႈျဖင့္ သံသယရွိသူမ်ားကို တရုတ္ျပည္မၾကီးသို႔ လႊဲေျပာင္းေပးျခင္းကို ခြင့္ျပဳမည့္ဥပေဒျဖစ္ျပီး ဧျပီလထဲတြင္ တင္သြင္းခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ယင္းသို႔စတင္တင္သြင္းျပီးခ်ိန္မွစျပီး ဆႏၵျပပြဲမ်ား အဆက္မျပတ္ေပၚေပါက္ကာ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဒီမိုကေရစီအေရး ေတာင္းဆိုလႈပ္ရွားမႈမ်ားအထိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။
ယခုျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိေသာ ဆႏၵျပလႈပ္ရွားမႈမ်ားသည္ ျဗိတိသွ်ကိုလိုနီလက္ေအာက္မွ တရုတ္တုိ႔ထံ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္တြင္ ျပန္လည္လႊဲေျပာင္းေပးျပီးေနာက္ပိုင္း အျပင္းထန္ဆံုး ဆႏၵျပပြဲမ်ားျဖစ္ျပီး တရုတ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားအတြက္ပါ ေခါင္းခဲစရာ ျဖစ္လ်က္ရွိသည္။
တရုတ္တို႔က ေဟာင္ေကာင္ဆႏၵျပသမားမ်ားကို အႏၱရာယ္ရွိခြဲထြက္ေရးသမားမ်ားဟု တံဆိပ္ကပ္ေျပာဆုိလ်က္ရွိျပီး ၎တို႔ကို အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားက ေထာက္ပံ့ေပးလ်က္ရွိသည္ဟုလည္း စြပ္စြဲေျပာဆုိလ်က္ရွိသည္။
တရားခံလႊဲေျပာင္းေရးဥပေဒသာ အတည္ျပဳလိုက္ပါက တရုတ္ျပည္မၾကီး၊ တိုင္ေပ၊ မကာအိုတို႔အပါအဝင္ ယခုလက္ရွိတြင္ ေဟာင္ေကာင္ႏွင့္ တရားခံလႊဲေျပာင္းေရး သေဘာတူညီမႈမရွိေသာ ေနရာမ်ားသို႔ ရာဇဝတ္မႈသံသယရွိသူမ်ားကို ပို႔ေဆာင္ခြင့္ ရွိသြားမည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေဝဖန္သူမ်ားက တရုတ္ျပည္မၾကီးသို႔သာ သံသယရွိသူတရားခံမ်ားကို ပို႔ေဆာင္စစ္ေဆးေစပါက တစ္ဖက္သတ္ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းျခင္းမ်ား၊ မမွ်တေသာစစ္ေဆးဆံုးျဖတ္မႈမ်ား ရွိလာမည္ကို စိုးရိမ္သျဖင့္ ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပၾကျခင္း ျဖစ္သည္။
ယခု ထိုဥပေဒအား တရားဝင္ရုတ္သိမ္းေၾကာင္း ေၾကညာမႈမွာ ေဟာင္ေကာင္ဆႏၵျပသမားမ်ား၏ ေတာင္းဆိုမႈ ၅ ခ်က္အနက္ မွ ၁ ခ်က္သာရွိေသးျပီး ၎တုိ႔က "ေတာင္းဆိုမႈ ၅ ခ်က္၊ ၁ ခ်က္မွမေလ်ာ့ရဘူး" ဟု ေဟာင္ေကာင္လမ္းမမ်ားထက္တြင္ ေၾကြးေၾကာ္ကာ ဆက္လက္ဆႏၵျပလ်က္ရွိသည္။
၎တို႔၏ေတာင္းဆိုမႈ ၅ ခ်က္အနက္မွ က်န္ ၄ ခ်က္မွာ
- ဆႏၵျပပြဲမ်ားကို အဓိကရုဏ္းအျဖစ္ မသတ္မွတ္ရန္
- ဖမ္းဆီးခံထားရသည့္ ဆႏၵျပသမားအတြက္ လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္
- ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား၏ လူမဆန္ေသာလုပ္ရပ္မ်ားအတြက္ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈကင္းေသာ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ
- အလံုးစံုလႊမ္းျခံဳမႈရွိေသာ အျပည့္အဝမဲေပးပိုင္ခြင့္ ေဖာ္ေဆာင္ေရး
တို႔ျဖစ္သည္။
ဆႏၵျပသမားမ်ားက က်န္ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားအတြက္ ဆက္လက္ေတာင္းဆိုလ်က္ရွိေသာ္လည္း ေဟာင္ေကာင္၏ အၾကီးအကဲ ကယ္ရီလမ္း က အျခားေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားမွာ သူမ၏လုပ္ပိုင္ခြင့္ေဘာင္အတြင္းတြင္ မရွိေၾကာင္း ေျပာၾကားထားသည္။
ဆက္စပ္သတင္းတစ္ရပ္အေနျဖင့္ ေဟာင္ေကာင္သည္ ယခုဆႏၵျပပြဲမ်ားေပၚေပါက္လာရျခင္းႏွင့္ တစ္နည္းတစ္ဖံု ဆက္စပ္လ်က္ရွိေသာ ထိုင္ဝမ္မွလူသတ္မႈျဖင့္ အလိုရွိေနျပီး ေဟာင္ေကာင္တြင္ ဖမ္းဆီးထားေသာ ခ်န္တံုေကကို ဗုဒၶဟူးေန႔တြင္ ျပန္လႊတ္ေပးလိုက္ျပီျဖစ္သည္။
ခ်န္တံုေကသည္ သူ၏ကိုယ္ဝန္ရွိေနေသာ ခ်စ္သူမိန္းကေလးကို ျပီးခဲ့ေသာႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလက တိုင္ေပတြင္ သတ္ခဲ့မႈျဖင့္ အလိုရွိေနသူျဖစ္ျပီး ေဟာင္ေကာင္သို႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္လာသူျဖစ္ကာ ၎၏အမႈေၾကာင့္ ေဟာင္ေကာင္အစိုးအေနျဖင့္ ေဟာင္ေကာင္ကို တရုတ္ျပည္မၾကီးအပါအဝင္ ပိုင္နက္နယ္နမိတ္အတြင္းမွ အျခားေဒသမ်ားအားလံုးႏွင့္ သံသယတရားခံ လဲလွယ္ခြင့္ျပဳေစမည့္ ဥပေဒကို တင္သြင္းရန္ ျဖစ္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ခ်န္ကို ေဟာင္ေကာင္တြင္ ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးခဲ့ေသာ္လည္း လူသတ္မႈျဖင့္ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ရန္ လံုေလာက္ေသာသက္ေသ အေထာက္အထားမေတြ႕ရွိရဘဲ သူ၏ခ်စ္သူမိန္းကေလးပိုင္ ပစၥည္းမ်ားကို ခိုးယူမႈျဖင့္သာ ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံခဲ့ရကာ ယခုအခါ ျပစ္ဒဏ္မွျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။
အထက္တြင္ေဖာ္ျပခဲ့သည့္အတုိင္း တိုင္ေပႏွင့္ ေဟာင္ေကာင္ၾကားတြင္ တရားခံလႊဲေျပာင္းေပးေရး သေဘာတူညီမႈ မရွိသျဖင့္ ေဟာင္ေကာင္အာဏာပိုင္မ်ား အေနျဖင့္ ခ်န္ကို တိုင္ေပတြင္စစ္ေဆးခံရန္ ထိန္းသိမ္းေပးပို႔ျခင္းမ်ိဳး လုပ္ေဆာင္ ႏုိင္ျခင္းမရွိေပ။
ေထာင္မွမလြတ္မီတြင္ ၎ကိုယ္တိုင္ တုိင္ေပအာဏာပိုင္မ်ားထံတြင္ သြားေရာက္စစ္ေဆးခံမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ခ်န္က ေဟာင္ေကာင္ေခါင္းေဆာင္ထံ စာေရးသားေပးပို႔ အသိေပးထားသည္။ သို႔ရာတြင္ တိုင္ေပအာဏာပိုင္မ်ားက ခ်န္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဟာင္ေကာင္ဘက္မွ တာဝန္ယူကာ ပို႔ေဆာင္ျခင္းမ်ိဳးကို အလိုရွိလ်က္ရွိရာ ယခုအခါ ေဟာင္ေကာင္ႏွင့္တိုင္ေပၾကားတြင္ အျငင္းပြားမႈ ေပၚေပါက္လ်က္ရွိသည္။
