ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စစ္တပ္၏ အာဏာသိမ္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး သံတမန္ဆက္ဆံေရးမ်ား ေလွ်ာ့ခ်ကာ စီးပြားေရးအရ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ား တို႔ျမွင့္ ေဆာင္ရြက္ေနၾကသည့္ ႏိုင္ငံအေရအတြက္မွာ ျမင့္တက္လာေနသည္။
အေမရိကန္သမၼတ ဂ်ိဳးဘိုင္ဒန္က မိမိတို႔အစိုးရအဖြဲ႔သည္ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ အေမရိကန္တြင္ ရွိေနသည့္ အစိုးရရန္ပံုေငြ တစ္ဘီလ်ံခန္႔ကို အသံုးျပဳခြင့္မရေအာင္ ေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္ကာ၊ အာဏာသိမ္းမႈႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည့္ စစ္တပ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကိုလည္း ပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ေဆာင္ရြက္သြားမည္ဟု ဗုဒၶဟူးေန႔တြင္ ေျပာၾကားလိုက္သည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ဆယ္စုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား အာဏာခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို တစ္ဆင့္ခ်င္းေလွ်ာ့ခ်ၿပီး အရပ္သားအစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဘက္သို႔ အကူးအေျပာင္းမ်ား စတင္ခဲ့သည့္အခ်ိန္မွစ၍ အေမရိကန္အပါအဝင္ အေနာက္ႏိုင္ငံ အမ်ားအျပားသည္ ျမန္မာအေပၚ ခ်မွတ္ထားသည့္ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈ အမ်ားစုကို ရုပ္သိမ္းခဲ့ၾကသည္။
ယခု အာဏာသိမ္းမႈအေပၚ အျပင္းထန္ဆံုး တံု႔ျပန္သည့္ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ နယူးဇီလန္လည္း ပါဝင္သည္။ ျမန္မာႏွင့္ စစ္ေရး ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ ထိပ္တန္းဆက္ဆန္ေရးမ်ားအားလံုးကို ရပ္ဆိုင္းလိုက္သလို စစ္အစိုးရသို႔မဟုတ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားထံ ေရာက္ရွိႏိုင္သည့္ မည္သည့္ အကူအညီမဆို ပိတ္ဆို႔ အေရးယူသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကတိျပဳလိုက္သည္။
အေမရိကန္သည္ ယခင္တည္းက မြတ္ဆလင္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေပၚ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ယခင္တည္းက ခ်မွတ္ထားသည္။
သို႔ေသာ္လည္း လက္ရွိအခ်ိန္အထိ အေမရိကန္-ျမန္မာ သံတမန္ေရးရာ ဆက္ဆံေရးတြင္ အေျပာင္းအလဲ တစ္စံုတစ္ရာေတာ့ မရွိေသးေပ။ ေသာမတ္ဗာဒါသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္အျဖစ္ ဆက္လက္ရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္။
အီးယူ ဥေရာပသမဂၢ အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံမ်ား၏ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးမ်ားသည္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၂ ရက္ေန႔တြင္ ေတြ႔ဆံုၿပီး အီးယူႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ျမန္မာအၾကား ဆက္ဆံေရးကို ျပန္လည္သံုးသပ္ကာ စီးပြားေရးအရ ဖိအားေပးမႈ ျမွင့္တင္သြားႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို ရွာေဖြသြားမည္ဟု အီးယူ ႏိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒ အႀကီးအကဲ ဂ်ိဳးဇက္ေဘာ္ရဲလ္က ေျပာၾကားသည္။ အီးယူ၏ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ားတြင္ ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ ဆက္စပ္ပုဂၢိဳလ္မ်ား ပိုင္ဆိုင္သည့္ စီးပြားေရးမ်ားအပါအဝင္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအကူအညီမ်ား ေလွ်ာ့ခ်မႈမ်ားလည္း ပါဝင္ႏိုင္သည္။
အီးယူသည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွ စတင္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကူညီေထာက္ပံ့ေငြ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၈၅၀ နီးပါး ရွိသည္။
“ၿပီးခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္တာအတြင္း တိုးတက္လာတဲ့ ဒီမိုကေရစီအကူးအေျပာင္းကို ေနာက္ျပန္ဆုတ္သြားေစတဲ့ အာဏာသိမ္းမႈကို ထိထိေရာက္ေရာက္ တံု႔ျပန္ဖို႔ နည္းလမ္းတစ္ခု စီစဥ္ရပါမယ္” ဟု ဂ်ိဳးဇက္ေဘာ္ရဲလ္က ဆိုသည္။
ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီသည္ ေသာၾကာေန႔တြင္ အထူးေတြ႔ဆံုပြဲတစ္ရပ္ ျပဳလုပ္ၿပီး ျမန္မာ့အက်ပ္အတည္းေၾကာင့္ လူ႔အခြင့္အေရးအေပၚ ဂယက္ရိုက္ခတ္မႈကို စိစစ္သြားမည္ ျဖစ္သည္။
အာဆီယံအဖြဲ႔ဝင္မ်ားျဖစ္သည့္ မေလးရွားႏွင့္ အင္ဒိုနီးရွားတို႔ကလည္း အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ ျမန္မာ့အေရးအတြက္ အထူးအစည္းအေဝး ျပဳလုပ္ရန္ ေတာင္းဆိုထားသည္။ သို႔ေသာ္ ဤေတြ႔ဆံုမႈမွ အဓိပၸာယ္ရွိသည့္ ရလဒ္ထြက္ရန္ မေသခ်ာေပ။
အာဆီယံအဖြဲ႔ႀကီးသည္ အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံမ်ား၏ ျပည္တြင္းေရးကို ဝင္ေရာက္မစြက္ဖက္ေရးမူျဖင့္ ရပ္တည္ၿပီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို အမ်ားသေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္သာ ဆံုးျဖတ္ေလ့ရွိသည္။ အဖြဲ႔ဝင္မ်ားထဲမွ ျမန္မာအပါအဝင္ မည္သည့္ႏိုင္ငံမဆို ကန္႔ကြက္ပါက ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား အတည္ျဖစ္လာႏိုင္ေျခ မရွိေပ။
လက္ရွိ အာဆီယံဥကၠဌ ျဖစ္သည့္ ဘရူႏိုင္းႏိုင္ငံကလည္း အာဏာသိမ္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေၾကညာခ်က္တစ္ေစာင္ ထုတ္ျပန္ထားသည္။ ျမန္မာျပည္သူလူထု၏ သေဘာထားႏွင့္ အက်ိဳးေက်းဇူးကို ေထာက္ရႈၿပီး ေဆြးေႏြးညွိႏိႈင္းေရး၊ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ နဂိုပံုမွန္အေနအထားသို႔ ျပည္လည္ေရာက္ရွိေရးအတြက္ ေဆာက္ရြက္ၾကရန္ ေၾကညာခ်က္တြင္ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားသည္။
