တစ္ကမၻာလံုးအတိုင္းအတာျဖင့္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသည့္ COVID-19 ေရာဂါပိုးသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔လည္း ေရာက္ရွိလာၿပီျဖစ္သည္။
ႏိုင္ငံတြင္း သက္တမ္းမၾကာေသးသည့္ ဒီမိုကေရစီရပိုင္ခြင့္မ်ားသည္ မီဒီယာမ်ားအေပၚ ထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ားႏွင့္အတူ ေနာက္ျပန္ဆုတ္လာလွ်က္ရွိသည္။ ျပည္သူမ်ားသည္လည္း တပ္မေတာ္၏ ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္မႈ ပံုစံသစ္တစ္မ်ိဳးႏွင့္ မၾကာမီ ႀကံဳေတြ႔လာရဖြယ္ ရွိေနေပသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဧၿပီလ ၆ ရက္ေန႔အထိ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံထားရသူ ၂၁ ဦး စစ္ေဆးေတြ႔ရွိထားၿပီး ေသဆံုးသူ တစ္ဦးရွိေၾကာင္း အစိုးရက ေၾကညာထားသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ဗိုင္းရပ္ရွိ မရွိ စစ္ေဆးမႈမွာ ရာဂဏန္းမွ်သာ ရွိေသးသလို ႏိုင္ငံ၏ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈစနစ္မွာလည္း လိုအပ္ခ်က္မ်ားစြာ ရွိေနသျဖင့္ လက္ရွိရလဒ္မ်ားသည္ အမွန္တကယ္ျဖစ္ပ်က္ေနသည့္ အေနအထားႏွင့္ ကြာဟမႈရွိႏိုင္ေၾကာင္း က်န္းမာေရးအရာရွိမ်ားကိုယ္တိုင္က လက္ခံထားၾကသည္။
မတ္လအလယ္ပိုင္း၌ အစိုးရသည္ COVID-19 အေရးကို စီမံခန္႔ခြဲရန္အတြင္ အဖြဲ႔ဝင္ ၂၁ ဦးပါဝင္သည့္ ေကာ္မတီတစ္ရပ္ ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည္။ အဆိုပါေကာ္မတီအား ႏိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တိုင္ ဦးေဆာင္မည္ျဖစ္သည္။
မတ္လ ၃၀ ရက္ေန႔အေရာက္တြင္ COVID-19 ထိန္းခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ အေရးေပၚ တံု႔ျပန္ေရးေကာ္မတီဆိုသည့္ အဖြဲ႔တစ္ခု ထပ္မံဖြဲ႔စည္းခဲ့သည္။ ဤအဖြဲ႔၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား၌ ေရာဂါပိုးကူးစက္သူမ်ား၊ ၎ႏွင့္ထိေတြ႔မႈရွိခဲ့သူမ်ားအား ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္ရန္၊ ျပည္သူမ်ား အလန္႔တၾကားျဖစ္ေအာင္ သတင္းမွားျဖန္႔ေဝေနသူမ်ားအား ရွာေဖြဖမ္းဆီးၿပီး အေရးယူရန္ စသည့္အခ်က္မ်ား ပါဝင္သည္။
အသစ္ဖြဲ႔စည္းလိုက္ေသာ ေကာ္မတီ၌ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အပါအဝင္ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးကအစ ပါမလာေတာ့ေပ။
ေကာ္မတီသစ္ကို ဦးေဆာင္သူမွာ ဒုတိယသမၼတဦးျမင့္ေဆြ ျဖစ္သည္။ ဦးျမင့္ေဆြသည္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္၌ ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးအဆင့္အထိ တာဝန္ယူခဲ့သူျဖစ္သလို ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ေရႊဝါေရာင္ သံဃာအေရးအခင္းကို ဦးေဆာင္ႏွိမ္နင္းခဲ့သူအျဖစ္လည္း ထင္ရွားသည္။ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီး၊ နယ္စပ္ေရးရာဝန္ႀကီး၊ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ရံုး၏ ညိႇႏႈိင္းကြပ္ကဲေရးမွဴး (ၾကည္း၊ ေရ၊ ေလ) ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးျမထြန္းဦးႏွင့္ အရပ္သားဝန္ႀကီး ငါးဦးတို႔လည္း ေကာ္မတီသစ္၏ အဖြဲ႔ဝင္မ်ားအျဖစ္ ပါဝင္သည္။
ျမန္မာအစိုးရသည္ ႏိုင္ငံတြင္း အေရးေပၚအေျခအေန မေၾကညာေသးေသာ္လည္း ေကာ္မတီသစ္သည္ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားႏွင့္အတူ ဝင္ေရာက္တာဝန္ယူေနၿပီျဖစ္သည္။ ေကာ္မတီသစ္ကို ဦးေဆာင္သူသည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္းတစ္ဦး ျဖစ္ေနသျဖင့္လည္း တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အစိုးရအဖြဲ႔အေပၚ ထားရွိသည့္ အာဏာခ်ိန္ခြင့္လွ်ာညိႇမႈမ်ိဳး ထားရွိစရာ မလိုဘဲ အျပည့္အဝ ေထာက္ခံမႈေပးမည့္အေျခအေနတြင္ ရွိေနသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္အနည္းငယ္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ NLD ပါတီသည္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအား ျပင္ဆင္ရန္ ႀကိဳးစားခဲ့သည္။ ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးမွာ မေအာင္ျမင္ခဲ့ေပ။ သို႔ေသာ္လည္း ႏိုဝင္ဘာတြင္ က်င္းပမည့္ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္မူ NLD ပါတီအေနျဖင့္ တပ္မေတာ္သား ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအား ေလွ်ာ့ခ်ရန္ ႀကိဳးစားခဲ့သည္ဟူသည့္ အသိအမွတ္ျပဳမႈတစ္ခု ရရွိသြားၿပီျဖစ္သည္။
NLD ၏ မေအာင္ျမင္ေသာ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး အၿပီးတြင္ တပ္မေတာ္အႀကီးအကဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးမင္းေအာင္လႈိင္ကလည္း တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးကို အာမခံေပးႏိုင္ရန္အတြက္ လႊတ္ေတာ္တြင္း ရွိေနဖို႔လိုအပ္သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။
သို႔ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံေတာ္တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရး ဆိုေသာ အသံုးအႏႈန္းသည္ COVID-19 ကာလတြင္ အဓိပၸာယ္အသစ္တစ္မ်ိဳးျဖင့္ ေပၚထြက္လာခဲ့သည္။ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ (ေအေအ) ႏွင့္ ပတ္သက္ေနသည္ဟု တပ္မေတာ္ကယူဆထားသည့္ လြတ္လပ္ေသာသတင္းဌာနမ်ားအား ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ၿဖိဳခြင္းမႈႏွင့္အတူ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုခြင့္ႏွင့္ သတင္းေရးသားခြင့္တို႔သည္ တစ္ေက်ာ့ျပန္ တိုက္ခိုက္ခံေနရၿပီ ျဖစ္သည္။
ယခုလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္အေရးႏွင့္ တိုက္ရိုက္ဆက္စပ္မႈ မရွိေသာ္လည္း အေၾကာက္တရားႏွင့္ မလိုလားမႈ ႏိုုင္ငံေရးအေနအထားကို တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ ေရွာင္ရွားႏိုင္စြမ္းရွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပေနေပသည္။
အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ႏွစ္ဘာသာျဖင့္ ေရးသားသည့္ Voice of Myanmar သတင္းဌာန၏ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ေနလင္းသည္ မတ္လ ၃၀ ရက္ေန႔က ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရသည္။ ေအေအ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ခိုင္သုခႏွင့္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခ်က္ကို ေဖာ္ျပခဲ့သည့္အတြက္ ေထာင္ဒဏ္ တစ္သက္တစ္ကြ်န္းအထိ ခ်မွတ္ခံရႏိုင္သည့္ ဥပေဒျဖင့္ ဖမ္းဆီးခံရျခင္းျဖစ္သည္။
ျမန္မာအစိုးရသည္ ေအေအအား အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔အျဖစ္ မတ္လ ၂၃ ရက္ေန႔တြင္ ေၾကညာခဲ့သည္။ ထိုဥပေဒအရ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ႏွင့္ ဆက္သြယ္ေၾကာင္း စစ္ေဆးေတြ႔ရွိပါက ေထာင္ဒဏ္တစ္သက္တစ္ကြ်န္းအထိ ခ်မွတ္ႏိုင္သည္။
ေနာက္ထပ္သတင္းဌာန သံုးခုျဖစ္သည့္ နိရဥၥရာ၊ Mandalay Indepth News ႏွင့္ Mekong News သတင္းဌာနတို႔သည္လည္း ပစ္မွတ္ထားခံခဲ့ရၿပီး ၎တို႔၏ ဝက္ဘ္ဆိုက္မ်ားသည္လည္း ျမန္မာျပည္တြင္း၌ ဝင္မရေအာင္ ပိတ္ခံထားရသည္။
ျမန္မာ့တပ္မေတာ္သည္ ႏိုင္ငံတြင္း လူအမ်ားေလးစားသည့္ အထင္ကရ သတင္းဌာနမ်ား၏ ေထာက္ပံ့ေငြရရွိသည့္ လမ္းေၾကာင္းမ်ားကိုလည္း စံုစမ္းေနေၾကာင္း သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚလ်က္ရွိသည္။ အဆိုပါသတင္းဌာနမ်ားတြင္ ယခင္က ျပည္ပတြင္ အေျခစိုက္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၂ ေနာက္ပိုင္းမွ ျပည္တြင္းသို႔ ဝင္လာသည့္ သတင္းဌာနမ်ားလည္း ပါဝင္သည္။
ထိုသတင္းဌာနမ်ားအားလံုးသည္ မၾကာေသးမီအခ်ိန္အထိ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထြန္းျမတ္ႏိုင္အပါအဝင္ ေအေအ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခ်က္မ်ား ေဖာ္ျပမႈမ်ား ရွိခဲ့ၾကသည္။
ဧရာဝတီသတင္းဌာန၏ အယ္ဒီတာရဲနည္ကိုလည္း မတ္လတြင္ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ) ျဖင့္ တပ္မေတာ္က အမႈဖြင့္ခဲ့သည္။ ေအေအႏွင့္ တပ္မေတာ္ၾကား ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ပဋိပကၡေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ အရပ္သားမ်ားေသဆံုးရမႈကို ေရးသားထားသည့္ သတင္းေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ေၾကာင့္ တရားစြဲခံခဲ့ရျခင္းျဖစ္သည္။
အေျခစိုက္စခန္း အတည္တက်မထားဘဲ ေရြ႕လ်ားေနသည့္ ေအေအအဖြဲ႔အား အျပတ္တိုက္ရန္ မလြယ္ကူသည့္ အေနအထား ႀကံဳလာရေသာ တပ္မေတာ္သည္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေအေအ၏ လူထုဆက္ဆံေရး ကြန္ရက္ဟု ၎တို႔ယူဆသည့္ မီဒီယာႏွင့္ ဘ႑ာေရးအေထာက္အပံ့မ်ားဘက္သို႔ ျမားဦးလွည့္လာခဲ့သည္။
မၾကာေသးမီကမွ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ အလံုးအရင္း ဖမ္းဆီးမိခဲ့သည့္ မူးယစ္ေဆးဝါးမ်ားအေရးသည္ ထိုအျမင္ျဖင့္ ၾကည့္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေထာက္လွမ္းေရးရင္းျမစ္မ်ားက ေျပာၾကသည္။
ေမလတြင္ ေအေအအဖြဲ႔၏ မူးယစ္ေဆးဝါး ထုတ္လုပ္ရာေနရာမ်ားဟု သံသယျဖစ္ဖြယ္ ေနရာႀကီးသံုးခုကို သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး မက္သာဖက္တမင္းေဆးျပား ၄၃ သန္း ဖမ္းဆီးရရွိခဲ့ေၾကာင္း တပ္မေတာ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။
မေရွးမေႏွာင္းမွာပင္ စကၤာပူသည္လည္း ၎၏ႏိုင္ငံတြင္း၌ ရွိေနေသာ ရခိုင္လူမႈေရးအသင္းႏွင့္ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ေနသူမ်ားအား ႏွိမ္နင္းခဲ့သည္။ ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္လည္း ေအေအႏွင့္ ပတ္သက္ေနသည္ဟု ယူဆရသူ ရခိုင္မ်ားအား အေရးယူမႈမ်ားရွိခဲ့သည္။
အင္တာနက္ပိတ္ဆို႔မႈႏွင့္ မီဒီယာမ်ား အေရးယူခံရမႈအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူအုပ္စုမ်ားက ဝိုင္းဝန္းကန္႔ကြက္မႈမ်ား ရွိေနေသာ္လည္း ျပည္သူအမ်ားမွာ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ အေရးကိုသာ အာရံုစိုက္ေနရသျဖင့္ တပ္မေတာ္၏ ထိုကဲ့သို႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားအေပၚ သတိမျပဳမိဘဲ ျဖစ္ေနၾကေပသည္။
တပ္မေတာ္သည္ လက္ရွိအခ်ိန္၌ ႏိုင္ငံေတာ္၏ က်န္းမာေရးက႑တြင္ ျပည္သူမ်ားအတြက္ မားမားမတ္မတ္ရပ္တည္ေပးသည့္ ေနရာကို ဝင္ေရာက္လာခဲ့သလို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အရပ္သားအစိုးရသည္လည္း ၂၀၁၅ အာဏာရလာခ်ိန္တည္းက ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ လက္နက္ကိုင္တပ္မေတာ္အား အေရးပါေသာ လိုက္ေလ်ာမႈမ်ား ေပးလိုက္ရသည့္ အေျခအေနသို႔ ေရာက္ရွိသြားၿပီျဖစ္သည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ လက္ရွိအခ်ိန္၌ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္မႈ ဂယက္ကို ရင္ဆိုင္ေနရၿပီျဖစ္ကာ ေရွ႕ေလွ်ာက္ မည္ကဲ့သို႔ေသာ အေျခအေနမ်ိဳး ႀကံဳလာႏိုင္သည္ကို မခန္႔မွန္းႏိုင္ေသးေပ။ COVID-19 အေရးသည္ ဝင္မိလွ်င္ ျပန္ထြက္ရန္ မလြယ္ကူလွသည့္ တပ္မေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ပံုစံသစ္တစ္ခုကို ခင္းက်င္းေပးေနသကဲ့သို႔ ျဖစ္လ်က္ရွိေပသည္။
ေစာသႏၱာေအး
(Asia Times သတင္းဝက္ဘ္ဆိုက္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ Bertil Lintner ၏ Covid-19 restores Myanmar military's lost powers ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျမန္မာမႈျပဳပါသည္။)
ဆက္စပ္ဖတ္႐ႈရန္ -
- AA ကို မတရားအသင္း၊ အၾကမ္းဖက္အုပ္စုအျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္တာဟာ မီဒီယာေတြအတြက္ ဘယ္လိုအခက္အခဲျဖစ္ေပၚေစႏိုင္လဲ
- ရခိုင္ႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္က ၿမိဳ႕နယ္အခ်ိဳ႕မွာ အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္ထားမႈ ဆယ္လခန္႔ၾကာျမင့္လာ
- အၾကမ္းဖက္ေခါင္းစဥ္ေအာက္က AA ႏွင့္ အစိုးရ၏ ႏိုင္ငံေတာ္လံုၿခံဳေရး
