ကခ်င္ျပည္နယ္ လိုင္ဇာေဒသရွိ အေျခစိုက္စခန္းတြင္ ေတြ႔ရေသာ ေအေအလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔၏ ေလ့က်င့္ေရးတပ္သားမ်ား။ (ဓာတ္ပုံ - VOA)

ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္တို႔တြင္ အရပ္သားေသဆုံးမႈမ်ား ျမင့္တက္လာသျဖင့္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ျဖစ္သည့္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ (ေအေအ) အၾကား တိုက္ပြဲမ်ား အရွိန္ျမင့္တက္လာျခင္းကို အဆုံးသတ္ရန္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး႐ုံးက ေတာင္းဆိုလိုက္သည္။

အဆိုပါ ပဋိပကၡမွာ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္း ဖိႏွိပ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ထြက္ေျပးရန္ ႀကိဳးပမ္းစဥ္ မြတ္ဆလင္ဒုကၡသည္ အမ်ားအျပား မၾကာေသးမီက ေသဆုံးမႈႏွင့္ ရာႏွင့္ခ်ီေသာ မြတ္ဆလင္မ်ား ပင္လယ္ထဲတြင္ ႏွစ္လၾကာမၽွ ေမ်ာပါေနခဲ့ေသာ အခ်ိန္တြင္ ျဖစ္ပြားျခင္းျဖစ္သည္။

ပင္လယ္ျပင္အတြင္း မြတ္ဆလင္မ်ား ေသဆုံးမႈမွာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ႏွင့္ ေအေအ လက္နက္ကိုင္တပ္တို႔ အၾကား ျဖစ္ပြားေသာ တိုက္ပြဲမ်ားႏွင့္ တိုက္ရိုက္သက္ဆိုင္မႈ မရွိေပ။ သို႔ရာတြင္ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူမ်ားက အဆိုပါ ျဖစ္ရပ္မွာ အစိုးရ၏ တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ားအေပၚ  ဖိႏွိပ္မႈႏွင့္ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ၏ ေနာက္ဆက္တြဲလကၡဏာ တစ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္မႈကို ျဖစ္ေစသည့္ အေၾကာင္းအရင္းတစ္ခုအျဖစ္ ေျပာဆိုၾကသည္။

ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး႐ုံး၏ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ႐ူးပတ္ကိုဗီလီ (Rupert Colville) က ယခုကဲ့သို႔ အစိုးရႏွင့္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားအၾကား တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ မြတ္ဆလင္မ်ားအပါအဝင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္တို႔တြင္ ေနထိုင္ေနသည့္ အရပ္သားမ်ား၊ ခ်င္း၊ ၿမိဳ၊ ဒိုင္းနက္ႏွင့္ အျခားမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားအားလုံးကို ထိခိုက္နစ္နာေစေၾကာင္း ဧၿပီလ ၁၇ ရက္ေန႔က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ့ ေန႔တိုင္းနီးပါး ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈေတြ၊ လူေနထူထပ္တဲ့ေနရာေတြကို လက္နက္ႀကီး ပစ္ခတ္မႈေတြေၾကာင့္ မတ္လ ၂၃ ရက္ေန႔ ေနာက္ပိုင္း လူ ၃၂ ဦး ထက္မနည္း ေသဆုံးၿပီး ၇၁ ဦး ထိခိုက္ဒဏ္ရာရခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာ အမ်ားစုက အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ ကေလးေတြျဖစ္ပါတယ္။ စာသင္ေက်ာင္းေတြနဲ႔ ေနအိမ္ေတြ မီးရိႈ႕ခံရတာေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။” ဟု ၄င္းက ေျပာဆိုသည္။

စစ္တိုက္ေနၾကသည့္ ႏွစ္ဖက္လုံးသည္ COVID-19 ကမၻာ့ကပ္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားေနစဥ္အတြင္း တစ္ကမၻာလုံး အတိုင္းအတာျဖင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးအတြက္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ အန္တိုနီယို ဂူတာရက္စ္၏ ေတာင္းဆိုခ်က္ကို မသိက်ိဳးကၽြံျပဳေနၾကေၾကာင္း ကိုဗီလီက ေျပာဆိုသည္။ ရခိုင္ႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္တို႔ရွိ ၿမိဳ႕နယ္ ၉ ခု အား ၂၀၁၉ ဇြန္လ ေနာက္ပိုင္းတည္းက ကမၻာ့အရွည္ ၾကာဆုံးအျဖစ္အစိုးရ၏ အင္တာနက္ ျဖတ္ေတာက္မႈေၾကာင့္ လတ္တေလာ ေသေရးရွင္ေရးတမၽွ အေရးႀကီးေနေသာ အေျခအေနကို ပိုမိုရႈပ္ေထြးသြားေစေၾကာင္း ကိုလီဗီက ထပ္ေလာင္းေျပာၾကားသည္။

“ဒီအင္တာနက္ ျဖတ္ေတာက္မႈက ျပည္သူေတြသိသင့္တဲ့ တစ္ကိုယ္ရည္သန႔္ရွင္းမႈဆိုင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ၊ တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး ခပ္ခြာခြာေနဖို႔ စတဲ့ ေရာဂါကာကြယ္ေရး နည္းလမ္းေတြနဲ႔အျခား ထိန္းခ်ဳပ္ကာကြယ္ေရးဆိုင္ရာ အစီအမံေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ ရရွိနိုင္မႈကို ဆိုးဆိုးဝါးဝါး အဟန႔္အတားျဖစ္ေစတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာလည္း အာဏာပိုင္ေတြက ေကာ့စ္ဘဇားက ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ အလားတူ အင္တာနက္ ကန႔္သတ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ထားတယ္” ဟု ကိုဗီလီ က ေျပာၾကားသည္။

ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး႐ုံးသည္ ျမန္မာအစိုးရအား အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္မႈ ခ်က္ခ်င္း႐ုပ္သိမ္းေပးရန္ႏွင့္ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားသည့္ ေနရာမ်ားအားလုံးသို႔ လူသားခ်င္း စာနာမႈဆိုင္ရာ အကူအညီမ်ား ေရာက္ရွိႏိုင္ေရး ခြင့္ျပဳေပးရန္ ေတာင္းဆိုထားသည္။

အစိုးရအေနျဖင့္ ထိုသို႔ လုပ္ေဆာင္ရန္ ပ်က္ကြက္ပါက အရပ္သားထိခိုက္မႈမ်ား ပိုမိုမ်ားျပားလာမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ COVID-19 ကပ္ေရာဂါအား တိုက္ဖ်က္ရန္ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ေနမႈမ်ားကို ၾကန႔္ၾကာေစမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢ အရာရွိမ်ားက သတိေပးေျပာၾကားသည္။

ေမမိုး
(Lisa Schlein ၏ Myanmar Clashes Take Heavy Toll on Ethnic Groups in Rakhine, Chin States ကို ျမန္မာျပန္သည္။)

Author: Admin