DMG ၊ ဇန္နဝါရီ ၂

(Vox Pop)
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလကေန ျပင္းထန္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္(AA)တို႔ၾကား တိုက္ပြဲေတြဟာ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလမွာ ရပ္တန႔္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္မွာဆိုရင္လည္း ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ AA တို႔ၾကားမွာ ႏွစ္ဖက္နားလည္မႈနဲ႔ အပစ္အခတ္ရပ္ထားခဲ့တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ယခု ၂၀၂၂ ခုႏွစ္မွာ မည္ကဲ့သို႔ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္သလဲ။ ရခိုင္ျပည္ရဲ႕ စစ္ေရး၊ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနအေပၚ ရခိုင္ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူမ်ား၊ ရခို္င္အရပ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ လူပုဂၢိဳလ္တို႔၏ အျမင္သုံးသပ္ခ်က္မ်ားကို DMG က ေမးျမန္းေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

ဦးေဖသန္း (လႊတ္ေတာ္အမတ္ေဟာင္း)

၂၀၂၂ ခုႏွစ္မွာ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနက ၂၀၂၁ ခုႏွစ္ရဲဲ့ အက်ိဳးဆက္ျဖစ္တယ္။ ၂၀၂၁ ကိုၾကည့္ရင္ အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ ျပည္မနဲ႔မတူပဲ ထူးထူးျခားျခားေတြ႕ရတယ္။ ႏွစ္ဖက္တိုက္ပြဲေတြကိုလည္း ရပ္တန႔္ထားတယ္။ AA ကို အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားရာကေန ပယ္ဖ်က္ေပးခဲ့တယ္။ လက္ရွိမွာလည္း ေျမျပင္အေျခအေနအရ CDM လႈပ္ရွားမႈလည္းမရွိဘူး။ PDF လႈပ္ရွားမႈလည္းမရွိဘူး။ တိုက္ပြဲေတြလည္း ရပ္တန႔္ထားတယ္ဆိုေတာ့ ဒီအေျခအေနဟာ ၂၀၂၁ မွာ ရခိုင္ျပည္ရဲ႕ထူးထူးျခားျခား ေအးခ်မ္းသာယာတဲ့အေျခအေနမ်ိဳး ျဖစ္ခဲ့တယ္။ စစ္ေဘးေရွာင္တခ်ိဳ႕လည္း ေနရပ္ျပန္သြားၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ကလည္း လုံၿခဳံေရးအေျခအေနအရ မျပန္ႏိုင္ေသးတဲ့သူေတြရွိေနေသးတယ္။

ဒီအေျခအေနဟာ ၂၀၂၂ မွာ တစ္စုံတစ္ရာေျပာင္းလဲသြားမွာလား။ သေဘာက (AA)နဲ႔စစ္တပ္ၾကားမွာ တိုက္ပြဲေတြျပန္ျဖစ္လာႏိုင္သလားဆိုတာက ႏိုင္ငံေရးအေျခ အေနေပၚမွာမူတည္တယ္။ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနက ရခိုင္မွာ ေလာေလာဆယ္ ထူးထူးျခားျခားေျပာင္းလဲတာမရွိဘူး။ (ULA/ AA)ရဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာပဲ ေအးေအးေဆးေဆးရွိၾကတယ္။အဲဒီအတြက္ ၂၀၂၂ ဟာ ၂၀၂၁ မွာလိုပဲ တစ္စုံတစ္ရာ အေျပာင္းအလဲမရွိဘူးဆိုရင္ေတာ့ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေနမယ္။ ဒါေပမဲ့ စစ္ေရးအေျခအေနမွာမူတည္ၿပီး ၂၀၂၂ ဟာ အဆုံးအျဖတ္ေပးသြားမယ္လို႔ေတာ့ ယူဆလို႔ရတယ္။  

ဦးခိုင္ေကာင္းစံ (တာဝန္ခံ)ရခိုင္ျပည္လုံးဆိုင္ရာအရပ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကြန္ရက္

၂၀၂၂ ခုႏွစ္မွာ စစ္ေရးက ရခိုင္မွာတည္ၿငိမ္ႏိုင္တယ္။ ၂၀၁၈ ကလို ႀကီးမားတဲ့တိုက္ပြဲေတြရွိလာႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ယူဆရတယ္။ ဘာေၾကာင့့္လည္းဆိုရင္ ႏွစ္ဖက္တပ္ပိုင္းဆိုင္ရာေခါင္းေဆာင္ေတြက ေျပာဆိုေဆြးေႏြးမႈေတြ ရွိေနၾကတယ္။ တဖက္မွာလည္း ကခ်င္၊ ကရင္၊ ရွမ္းေျမာက္ဘက္ေတြမွာ တိုက္ပြဲေတြရွိေနတယ္။ ေနာက္ မေကြး၊ စစ္ကိုင္း၊ ခ်င္းျပည္နယ္တို႔လိုဧရိယာေတြမွာဆို PDF လႈပ္ရွားမႈေတြရွိေနတယ္။ အဲေတာ့ ရခိုင္ေဒသမွာ စစ္ေရးအရေတာ့ တည္ၿငိမ္ႏိုင္တဲ့အေျခအေနမွာရွိေနတယ္လို႔ သုံးသပ္လို႔ရတယ္။ ရခိုင္မွာ ႏွစ္ဖက္ထိပ္ေတြ႕တိုက္ပြဲျဖစ္ရင္ေတာင္မွ ေမာင္ေတာေဒသမွာျဖစ္ခဲ့သလို နာရီပိုင္းေလာက္ျဖစ္ၿပီးမွ ျပန္ၿပီးရပ္သြားႏိုင္တယ္။ ႏိုင္ငံေရးအရေျပာမယ္ဆိုရင္ ရခိုင္လူထုေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးအေပၚမွာယုံၾကည္မႈမရွိၾကဘူး။ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြကလည္း လႊတ္ေတာ္အခင္းအက်င္းမရွိတဲ့အခါ ေပ်ာက္ေနတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ မွတ္ပုံတင္ရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြေတာင္မွ ရခိုင္ျပည္အေရးအတြက္ဆိုရင္ ဘာမွလုပ္ႏိုင္တာ မေတြ႕ရဘူး။ ႏိုင္ငံေရးအရေတာ့ ႏိုင္ငံေရး စိတ္သုဥ္းသြားတယ္လို႔ေျပာရမယ္။ လာမယ့္ ၂၀၂၂ ႏိုင္ငံေရးဆိတ္သုဥ္းမႈဟာ ရွိေနမယ္လို႔ ထင္တယ္။ ရခိုုင္လူထုအမ်ားစုဟာ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ႏိုင္ငံေရးကို စိတ္မဝင္စားၾကဘူး။ အထူးသျဖင့္ လူငယ္၊ လူလတ္ေတြအမ်ားစုက လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးမွအပ မရွိဘူးဆိုတဲ့ ထုတ္ေဖာ္မႈေတြလည္းရွိေနတယ္။ ၂၀၂၂ မွာလည္း ရခိုင္ျပည္ရဲ႕ႏိုင္ငံေရးဟာ ဘာမွထူးျခားလာမွာမဟုတ္ဘူး။ ရွိေနတဲ့ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြလည္း ျပည္သူေတြေမွ်ာ္လင့္ခ်က္၊ လိုလားခ်က္ေတြကို လုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္မွာမဟုတ္ဘူးလို႔ သုံးသပ္လို႔ရတယ္။

ကိုေဇာ္ထြန္း ၊ ေျမာက္ဦးေဒသခံ

၂၀၂၁ တစ္ႏွစ္လုံးကေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးရည္းမွန္းခ်က္ေတြကို ႀကိဳးစားၾကတယ္။ အျပန္အလွန္ ႏိုင္ငံေရးကစားၾကလို႔အခ်ိန္ကုန္သြားၾကတယ္လို႔ သုံးသပ္လို႔ရတယ္။ ၂၀၂၂ က်ေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရမယ္။ ULA/AA အေနနဲ႔ တစ္ႏွစ္ပတ္လုံး အင္အားအသစ္ေတြ ေမြးထုတ္တယ္။ ၿပီးရင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ တရားစီရင္ေရးတည္ေဆာက္တယ္။ စည္း႐ုံးေရးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္တယ္။ အဲဒီလိုလုပ္လိုက္ေတာ့ ၂၀၂၂ မွာ တိုက္ပြဲေတြျပန္ျဖစ္လာမယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ (AA)အေနနဲ႔ အဆင္သင့္ျဖစ္သြားၿပီလို႔ေျပာလို႔ရတယ္။ တစ္ဖက္မွာ စစ္တပ္က NUG ဦးေဆာင္တဲ့ျပည္တြင္းေတာ္လွန္ေရးသမားေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းက ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈေတြရွိေနတယ္။ (AA)က သူတို႔ရဲ႕လုပ္ငန္းေတြကို ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္လုပ္ႏိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ စစ္တပ္အေနနဲ႔က သူတို႔ရဲ႕အဖြဲ႕အစည္းတည္ၿမဲဖို႔ကိုပဲ အျပင္းအထန္ႀကိဳးစားေနခဲ့ရတယ္။ သူတို႔မွာ ေရွ႕မေရာက္ဘူး။ ရပ္တန႔္ေနတာရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕အပိုင္းေတြမွာ ေနာက္ဆုတ္သြားတာရွိမယ္။(AA)က ရပ္တန႔္ေနတာလည္းမရွိဘူး။ ေနာက္ဆုတ္ေနတာလည္းမရွိဘူး။ ေရွ႕တိုးလာတာပဲရွိတယ္ဆိုေတာ့ ၂၀၂၂ အခင္းအက်င္းမွာလည္း စစ္တပ္က AA အေပၚမွာ ထိုးစစ္ဆင္ေလာက္တဲ့ထိ စဥ္းစားမွာမဟုတ္ဘူး။ ၂၀၂၁ အခင္းအက်င္းမွာ အပစ္ရပ္ပုံစံမ်ိဳးသြားခဲ့တယ္ဆိုေတာ့ ျပင္ဆင္ခ်ိန္ရသြားတဲ့ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုကို ထိုးစစ္ဆင္ဖို႔ထိ ျဖစ္ႏိုင္မယ္မထင္ဘူး။ (AA)အေနနဲ႔ကလည္း ဒါကိုအခြင့္ေကာင္းယူၿပီး စစ္တပ္ကိုထိုးစစ္ဆင္ႏိုင္လားဆိုတာကလည္း ဒီႏွစ္ႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွာေတာ့ ျဖစ္မယ္မထင္ဘူး။ ဘာလို႔ဆိုရင္ အစိုးရတည္ေဆာက္တဲ့လုပ္ငန္း၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ တရားစီရင္ေရးေတြကို တည္ေဆာက္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ လူ႔စြမ္းအားအရင္းအျမစ္ေတြရရွိမႈပိုင္းမွာ အတိုင္းအတာတစ္ခုထိ အဆင္ေျပတယ္ဆိုေပမယ့္ လုံးဝျပည့္စုံေကာင္းမြန္တဲ့ စနစ္တစ္ခုကိုမေရာက္ႏိုင္ေသးဘူး။ ဆိုေတာ့ (AA)အေနနဲ႔လည္း ႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွာ ရခိုင္မွာ စစ္ပြဲေတြျပန္ျဖစ္လာေအာင္လုပ္မယ္လို႔ေတာ့ မထင္ဘူး။ ဒီအတိုင္း ၂၀၂၁ လိုပဲ အပစ္ခတ္ရပ္စဲတာေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးကစားတာေတြနဲ႔ လက္႐ုံးရည္တိုက္ပြဲေတြကို ခဏရပ္ထားၿပီးေတာ့ ႏွလုံးရည္တိုက္ပြဲေတြကိုပဲ ပိုၿပီးဆင္ႏြဲၾကလိမ့္မယ္လို႔ျမင္တယ္။

ဦးထြန္းဝင္း (လႊတ္ေတာ္အမတ္ေဟာင္း)  

၂၀၂၁ ကဆိုရင္ စစ္ရဲ႕ဒဏ္ေတြကို ကုသေနခဲ့တဲ့ကာလလို႔ ေျပာရမွာျဖစ္တယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာ ကပ္ေရာဂါႀကီးကိုလည္း ခံစားခဲ့ရတယ္။ အခု ၂၀၂၂ မွာ ႏိုင္ငံေရးအရေရာ၊ စစ္ေရးအရပါ ျပည္သူေတြေမွ်ာ္လင့္တဲ့၊ ျပည္သူေတြေတာင္းဆိုေနတဲ့ အေျဖတစ္ခုခုကို ရလာႏိုင္မလား။ ရလာႏိုင္ေအာင္လည္း အားလုံးပူးေပါင္းပါဝင္ႀကိဳးစားႏိုင္ၾကပါေစလို႔ ဆႏၵျပဳပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ လက္ရွိေလာေလာလတ္လတ္ျဖစ္ေနတဲ့အေျခအေနက အရင္ကပဋိပကၡေတြျဖစ္ခဲ့တဲ့အသိုင္းအဝိုင္းႏွစ္ခုဟာ (AA)ရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈေအာက္မွာ အတိုင္းအတာတစ္ခုထိ ယုံၾကည္မႈေတြတည္ေဆာက္လာႏိုင္တယ္။ အဲဒီအေနအထားကေန အရင္ကျဖစ္ခဲ့တဲ့မီးပြားေလးကို ဒီအခ်ိန္မွာ ခ်ခင္းလာတာကိုေတြ႕လာရတယ္။ အဲဒီအေျခအေနကိုအေျခခံၿပီးမွ အရင္လိုျပန္ျဖစ္လာေအာင္ ပဋိပကၡလမ္းေၾကာင္းတစ္ခုကို ဆြဲေခၚေနတယ္ဆိုတဲ့ အျမင္သုံးသပ္ခ်က္ရွိတယ္။ ဒါကေတာ့ အမ်ားႀကီးသတိထားရမယ့္အပိုင္းျဖစ္တယ္။ စစ္ေရးအေျခအေနကေတာ့ မွန္းရခက္တယ္။ အေျခအေနက ဒီၾကားထဲမွာ ျပည္သူကိုသတိေပးတာတို႔ရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ တိုက္ပြဲေတြျဖစ္လာမလားဆိုတဲ့ သုံးသပ္မႈေတြ၊ စိုးရိမ္မႈေတြက ျပည္သူၾကားထဲမွာ ရွိေနတယ္။

Author: DMG